TIỂU LUẬN môn quản trị rủi ro đề tài rủi ro và xây dựng chiến lược quản lí rủi ro các doanh nghiệp hoạt động trong ngành du lịch

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO CỦA CÁC DOANH NGHIỆP KINH DOANH DU LỊCH I.Phân loại rủi ro trong kinh doanh du lịch Gồm 3 loại rủi ro, xác định các loại rủi ro chúng ta căn cứ và

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH PHÂN HIỆU VĨNH LONG



BÀI TIỂU LUẬN

MÔN: Quản trị rủi ro

ĐỀ TÀI: Rủi ro và xây dựng chiến lược quản lí rủi ro các doanh

nghiệp hoạt động trong ngành du lịch Giảng viên hướng dẫn : Nguyễn Kim Nam Lớp học phần : Kế toán doanh nghiệp Khóa/Hệ : K46, Đại học chính quy Niên khóa : 2022

Người thực hiện : Nhóm 4

Nguyễn Thị Kim Tuyền

Lý Kim Ngân

Tạ Võ Trúc Linh Nguyễn Anh Dũng Trần Nguyễn Minh Hiếu

MỤC LỤC

A.MỞ ĐẦU 1

B.NỘI DUNG 2

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT.……… 2

I.Các khái niệm liên quan 2

1.Khái niệm rủi ro 2

2.Quản trị rủi ro 2

2.1 Khái niệm 2

2.2 Mục tiêu 3

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO CỦA CÁC DOANH NGHIỆP KINH DOANH DU LỊCH……….……….3

I Phân loại rủi ro trong kinh doanh du lịch 3

1.Nguồn gốc của rủi ro 3

2.Theo môi trường tác động 5

3.Theo đối tượng rủi ro 6

4.Một số phân loại rủi ro khác 8

II Rủi ro bên trong và rủi ro bên ngoài kinh doanh du lịch 8

1.Rủi ro bên trong ngành du lịch 8

2.Rủi ro bên ngoài doanh nghiệp kinh doanh du lịch 10

III Kế hoạch quản trị rủi ro ở kinh doanh ngành du lịch… 11

IV Ngành du lịch ở Việt Nam ……… 15

1.Thực trạng ……… ……… …………15

2.Phương án khắc phục ……….……….… 16

C KẾT LUẬN ……… …18

A.MỞ ĐẦU:

Du lịch – một ngành kinh tế tổng hợp, đóng vai trò quan trọng trong sự

nghiệp phát triển kinh tế xã hội của mỗi quốc gia Ngành du lịch không chỉ mang

lại nguồn thu nhập khổng lồ cho một đất nước mà còn tạo ra nhiều việc làm cho xã

hội, là đòn bẩy thúc đẩy các ngành kinh tế khác cùng phát triển Phát triển ngành

du lịch là phát triển sự tiến bộ của xã hội, đem lại một thị trường tiêu thụ hàng hóa

rộng lớn, nâng cao dân trí, mở rộng tình hữu nghị, sự hiểu biết lẫn nhau về truyền

thống, lịch sử giữa các quốc gia trên thế giới , tạo nên sự hòa bình trên toàn nhân

loại

Tuy nhiên, trong 2 năm vừa qua, tác động của đại dịch Covid-19 đã gây hệ

lụy ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển ngành du lịch Việt Nam nói riêng và toàn

cầu nói chung Ảnh hưởng này đã làm cho doanh thu, lợi nhuận từ ngành du lịch

của quốc gia bị chững lại, thậm chí là giảm, gây khủng hoảng thiếu việc làm cho

người lao động, làm nền kinh tế bị trì trệ, suy thoái trầm trọng

Chính vì thế, để ứng phó với những rủi ro bất ngờ như đại dịch Covid-19

thì việc xây dựng chiến lược quản trị rủi ro cho ngành du lịch là rất cần thiết.

Điều này không những giúp doanh nghiệp du lịch ứng phó được biến động xấu do

rủi ro mang lại mà còn chủ động nắm bắt được những cơ hội tiềm tàng do rủi ro

mang lại, góp phần đẩy nhanh tiến độ phục hồi sau đại dịch cho ngành du lịch nói

riêng và kinh tế toàn cầu nói chung

B NỘI DUNG CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO CỦA CÁC

DOANH NGHIỆP KINH DOANH DU LỊCH I.Các khái niệm liên quan

1.Khái niệm rủi ro

Rủi ro được biết đến là mối nguy hại khiến chúng ta không muốn nóxuất hiện dù cho có là rủi ro lớn hay nhỏ Không riêng gì những người kinh doanh

rủi ro là điều mà họ luôn gặp phải trong quá trình làm việc hay kinh doanh Nó

xuất hiện một cách bất ngờ hoặc xảy ra tiếp khi chúng ta không đề phòng hoặc lên

một kế hoạch thật kỹ lưỡng Ví dụ như những rủi ro mà chúng ta hay mọi người

đều mắc phải trong việc thường ngày là đang đi xe trên đường thì vô tình cán trúng

đinh nhưng nếu không có chỗ vá xe thì chúng ta phải dắt bộ về đến nhà, hoặc đơn

thuần là những sự xui rủi khi đang đi trên đường và vô tình bị người điều khiển xe

bất cẩn khiến chúng ta bị thương, Vì vậy chúng ta phòng rủi ro còn hơn để nó

xảy ra

Có rất nhiều những nội dung phân tích về rủi ro, có những nội dungnói sâu về rủi ro và có những nội dung chỉ đơn thuần là kêu chúng ta nên phòng

riêng về rủi ro là như vầy “Rủi ro là một sự vật sự việc xảy ra không mong muốn

khiến, nó đem đến cho chúng ta thiệt hại về vật chất, tinh thần, tác động khiến

chúng ta lo âu về nó” Và sự thiệt hại này đem đến cho đối tượng khi gặp phải rủi

ro

2.Quản trị rủi ro

2.1 Khái niệm

Quản trị rủi ro là một quá trình mà trong đó chúng ta thành lập những cách

thức, đưa ra những ý kiến quan điểm, và đề xuất ra cách xử lý khi gặp một sự cố

nào đó nó có thể đang xảy ra trong tương lai hoặc hiện tại cũng có thể đến bất ngờ

mà chúng ta không lường trước được Quản trị rủi ro là những biện pháp nên được

xuất hiện trong các doanh nghiệp nhỏ hoặc lớn, nó sẽ giúp cho chúng ta cải thiện

được một phần nào đó, cách ứng phó kịp thời

Rủi ro trong doanh nghiệp được biết đến khi một tình huống xảy ra một

cách gián tiếp hoặc trực tiếp khiến cho doanh nghiệp ảnh hưởng đến quá trình làm

việc của công ty theo một kế hoạch, mục tiêu mà doanh nghiệp đó đang hướng tới

Những rủi ro này xuất phát từ nhiều nguồn khác nhau nó tập trung lại và xảy ra rủi

ro như sự không chắc chắn về bộ phận quản lý, về mặt doanh thu của công ty hay

còn gọi là tài chính, sự thiếu hiểu biết của nhà quản lý, không quyết đoán khi xử lý

rủi ro,

Bên cạnh đó rủi ro có thể xuất phát từ bản thân doanh nghiệp có thể là vấn

đề về mặt đạo đức, văn hóa, cách ứng xử, chế độ đãi ngộ đối với nhân viên Trong

thời đại hiện tại chúng ta nên bắt kịp những xu hướng, phong cách hoặc những lí

tưởng mà con người đang sống

2.2 Mục tiêu

Xác định rủi ro nào có thể xảy ra Làm giảm tổn thất từ các rủi ro đột ngột

Bao gồm đo lường, xác định các rủi ro thông qua kiểm tra, rà soát các lỗ hổng, lập

kế hoạch để đối phó rủi ro, giảm tần suất, giảm mức độ nghiêm trọng của rủi

ro, đảm bảo giải quyết rủi ro một cách tốt nhất và nhanh nhất

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO CỦA CÁC DOANH

NGHIỆP KINH DOANH DU LỊCH

I.Phân loại rủi ro trong kinh doanh du lịch

Gồm 3 loại rủi ro, xác định các loại rủi ro chúng ta căn cứ vào:

1.Nguồn gốc của rủi ro

Bao gồm:

+ Rủi ro môi trường thiên nhiên

Do Việt Nam có khí hậu cận nhiệt đới nên khí hậu quanh năm đều phù hợp

để đón khách du lịch

Tuy nhiên việc đa dạng về khí hậu cũng mang đến rủi ro cho ngành du lịch

nước ta như: thiên tai (bão, lũ, hạn hán),… dẫn tới thiệt hại về người và tài sản

VD: “Các bãi biển dọc miền Trung được biết là đẹp nhất của Việt Nam từ

trước đến nay các công ty du lịch kinh doanh rất tốt Nhưng hiện nay, các điểm đến

du lịch bị thu hẹp do bị bão và lũ lụt Trong khi đó vùng biển phía bắc như Hạ

Long sắp bước vào mùa lạnh nên không thích hợp cho du lịch Nói chung, ngành

du lịch năm nay coi như không thể nào có cơ hội phục hồi được, tình trạng chết

lâm sàng sẽ tiếp tục và chuyển sang chết hẳn”

+ Rủi ro môi trường văn hóa

Là những rủi ro do không tương đồng về nền văn hóa, thiếu hiểu biết về văn

hóa các vùng, miền như phong tục, tập quán, lối sống, tín ngưỡng… dẫn đến các

cách ứng xử không phù hợp, mất niềm tin, thiện cảm ở du khách Ngoài ra đối với

khách du lịch nước ngoài còn có bất đồng ngôn ngữ dẫn đến những thiếu sót, hiểu

lầm Từ đó việc kinh doanh tốn nhiều chi phí nhưng không đạt được hiệu quả

VD : Trong đợt cách ly covid 19, việc một nhóm du khách đã bày tỏ thái độ

không tốt khi được cấp phát bánh mì Họ không hiểu rõ về món bánh mì truyền

thống ở Việt Nam

+ Rủi ro môi trường xã hội

Những rủi ro xuất hiện từ việc thay đổi các chuẩn mực của xã hội, các hành vi

con người, các cấu trúc xã hội, các định chế…

VD: Những năm qua, du lịch Khánh Hòa đã có bước phát triển vượt bậc,

lượng khách quốc tế tăng nhanh Bên cạnh những mặt tích cực, ngành du lịch tỉnh

vẫn tồn tại một số hạn chế cần nhanh chóng khắc phục như: tình trạng “chặt chém”

vào những ngày cao điểm, ứng xử với du khách chưa đúng mực, du khách ăn mặc

phản cảm khi đến các cơ sở tôn giáo Dẫn đến mất cái nhìn tốt về các khu du lịch ở

Việt Nam

+ Rủi ro về pháp luật

Tất cả hoạt động kinh doanh du lịch của doanh nghiệp phải tuân thủ các quy

định của pháp luật về hoạt động tổ chức du lịch, cơ sở lưu trú, xuất nhập cảnh,

phương tiện vận chuyển…Doanh nghiệp có thể gặp rủi ro nếu gian lận, hay sơ xuất

các yếu tố trên

VD: Năm 2016 vụ việc 59 khách du lịch bỏ trốn ở Jeju (Hàn Quốc) có nhiều

công ty lữ hành uy tín của Việt Nam “dính phốt” Sau vụ việc, các doanh nghiệp

đưa khách cho biết đã duyệt đi duyệt lại hồ sơ của khách nhưng vẫn có một vài

khách trốn Nhưng chỉ cần một vài trường hợp thôi cũng đủ để doanh nghiệp làm

ăn chân chính điêu đứng, thậm chí bị đình chỉ quyền làm visa đoàn (vụ 8 công ty bị

đình chỉ hoặc hủy bỏ quyền làm visa đoàn đi Nhật Bản vừa qua)

+ Rủi ro do môi trường kinh tế

Trong quá trình hội nhập kinh tế thế giới Mọi sự biến đổi dù nhỏ vẫn gây ra

những ảnh hưởng với xã hội và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Chẳng

hạn như tăng trưởng kinh tế, lạm phát, khủng hoảng nền kinh tế, biến động giá cả

thị trường

VD: Lương tăng dẫn đến nhu cầu du lịch nhiều hơn, lương giảm nhu cầu du

lịch giảm

Cuộc khủng hoảng kinh tế năm 2008 đã làm ảnh hưởng nặng đến du lịch ở nước ta

Theo thống kê của bộ văn hóa và du lịch Việt Nam, năm 2009 cả nước chỉ đón

3,77 triệu lượt khách, giảm so với năm 2008 (10,9%)

2.Theo môi trường tác động

Bao gồm:

+ Rủi ro môi trường bên trong

Đây là những rủi ro có ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường bên trong của

doanh nghiệp Một số rủi ro nội bộ như: rủi ro quản trị (hoạch định, tăng trưởng,

giám sát…), Marketing (quảng bá, giá, khu vực, trào lưu của du khách …)

Những yếu tố gây nên rủi ro nội bộ là do năng lực quản lý của các nhà quản

trị cấp cao như giám đốc, các ban quản lý…

+ Rủi ro môi trường bên ngoài

Các hoạt động kinh doanh của công ty cơ bản phụ thuộc vào các yếu tố từ

bên ngoài Rủi ro bên ngoài là rủi ro do các yếu tố từ bên ngoài doanh nghiệp ảnh

hưởng Thường là các rủi ro bất khả kháng, rủi ro thị trường, rủi ro pháp lý…

3.Theo đối tượng rủi ro.

Bao gồm:

+ Rủi ro tài chính

Đây là rủi ro phổ biến, thường xuyên gặp phải trong quá trình hoạt động kinh

doanh của các công ty du lịch

Rủi ro này thường liên quan đến tài sản doanh nghiệp bao gồm cả tài sản hữu

hình và vô hình như: rủi ro lợi nhuận, rủi ro vốn đầu tư, rủi ro tiền lương…

VD: Công ty cổ phần Vinpearl tổng kết nửa đầu năm 2020 với mức lỗ ròng

5.096 tỷ lợi nhuận sau thuế, cao gấp 3 lần so với mức lỗ năm trước Doanh nghiệp

phải ghi nhận lỗ dù doanh thu cao, nguyên nhân được đưa ra do không còn bàn

giao nhiều condotel và biệt thự biển

+ Rủi ro nhân lực

Nguồn nhân lực trong doanh nghiệp như: chủ doanh nghiệp, hội đồng quản

trị, ban quản lý doanh nghiệp, nhân viên…

Rủi ro nhân lực bắt nguồn từ những mâu thuẫn, bất đồng giữa các nguồn nhân

lực với nhau và nội bộ của nhân lực đó hay gọi là mâu thuẫn nội bộ

Việc xảy ra rủi ro đó đem đến hậu quả cho việc quản lý nội bộ doanh nghiệp,

quản lý điều hành nhất là ở các vị trí quản lý cấp cao

+ Rủi ro năng suất

Năng suất ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu của doanh nghiệp hoạt động du

lịch Không thể tăng năng suất sẽ làm hạn chế khả năng phát triển của doanh

nghiệp Sẽ làm doanh nghiệp đi chậm lại so với nền kinh tế thị trường

VD: Theo như báo cáo của Tổng cục thuế , cuối năm 2020, việc đóng cửa

biên giới để ngăn chặn dịch bệnh covid 19, lượng khách quốc tế đến Việt Nam du

lịch chỉ khoảng 3.7 triệu lượt, giảm so với năm 2019 79.5% Khách trong nước đạt

56 triệu lượt đi, giảm 34.1% Có khoảng 95% các công ty du lịch quốc tế dừng hoạt

động Tháng 5/2020, chỉ một số hoạt động du lịch trong nước được phục hồi, tuy

vậy vào tháng 8/2020, các công ty du lịch lại phải đóng cửa Từ đó các khách sạn

liên kết với du lịch cũng buộc phải đóng cửa

+ Rủi ro thương hiệu

Thương hiệu là bộ mặt của doanh nghiệp, là phần không thể thiếu để phát

triển của doanh nghiệp nói chung và của doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ du lịch

nói riêng Nó là nét đặc trưng để mang du khách đến và giữ uy tín để họ có thể đến

nhiều lần sau đó

Việc đăng ký bảo hộ thương hiệu cũng là vấn đề quan trọng

+ Rủi ro trách nhiệm pháp lý

Là những rủi ro liên quan đến vấn đề trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp

4.Một số phân loại rủi ro khác

Ngoài những ý trên, rủi ro còn được phân loại theo:

 Tính chất rủi ro Bao gồm:

+ Rủi ro suy đoán, còn được gọi là rủi ro đầu cơ, rủi ro suy tính Rủi ro này

mang đến cả cơ hội phát triển sinh lời và nguy cơ lỗ Loại rủi ro này gắn với các

khoản đầu tư… Chẳng hạn như mua cổ phiếu, đầu tư vào xây dựng cơ sở vật chất

phục vụ du khách, đầu tư phát triển phương tiện di chuyển…

+ Rủi ro thuần túy, là rủi ro chỉ mang lại tổn thất, nguy hiểm cho doanh nghiệp

mà không tiềm tàng khả năng sinh lời như: bão, lũ, quyết định đầu tư sai lầm…

 Phạm vi ảnh hưởng rủi ro Bao gồm:

+ Rủi ro cơ bản: Là rủi ro xảy ra bởi nguyên nhân nằm ngoài tầm kiểm soát

Hậu quả của nó gây ra thường rất nặng nề, không thể đoán được, mang tầm ảnh

hưởng lớn đến cộng đồng và xã hội Chẳng hạn như động đất, khủng hoảng kinh

tế…

+ Rủi ro riêng biệt: Là rủi ro xảy ra bởi các nguyên nhân chủ quan và khách

quan của từ người, từng tổ chức xã hội Nó xảy ra chỉ ảnh hưởng đến lợi ích của

chính cá nhân, tổ chức dẫn đến rủi ro đó Nếu một doanh nghiệp gặp phải rủi ro

nó không ảnh hưởng nhiều đến nền kinh tế xã hội Ví dụ như hỏa hoạn, rủi ro thanh

toán, tai nạn làm việc……

III.Rủi ro bên trong và rủi ro bên ngoài kinh doanh du lịch

1.Rủi ro bên trong ngành du lịch

 Nguồn nhân lực

Rủi ro xuất hiện trong kinh doanh du lịch do nhiều nguyên nhân như: nhân viên

gian lận, thiếu trung thực trong kinh doanh; thiếu trình độ chuyên môn; thiếu kinh

nghiệm; nội bộ không đoàn kết; những thiệt hại do nhân viên gây ra cần phải đền

bù,…

VD: Công ty lữ hành Saigontourist, người lãnh đạo phải thường xuyên giải

quyết mối quan hệ giữa các bộ phận trực tuyến và các bộ phận chức năng Những

người lãnh đạo chức năng lại có nhiều ý kiến khác nhau, người lãnh đạo phải họp

bàn, tranh luận căng thẳng, ra quyết định không kịp thời, hiệu quả quyết định thấp

 Nhà cung cấp dịch vụ

Kinh doanh du lịch là ngành cần nhiều nhà cung ứng các dịch vụ nhỏ lẻ để và kết

nối chúng lại để bán cho khách hàng nhưng việc doanh nghiệp có thể kiểm soát các

nhà cung ứng hay không vẫn còn là một vấn đề nan giải, một thách thức lớn cho

các nhà quản trị cũng như doanh nghiệp đó Việc kiểm soát nhà cung ứng giúp cho

doanh nghiệp có được những nguồn sản phẩm chất lượng tránh tình trạng gặp phải

sản phẩm kém chất lượng làm giảm uy tín của doanh nghiệp và một số những vấn

đề khác như: điểm đến đó bị quá tải do có nhiều khách hàng đặt, không đáp ứng

được yêu cầu của khách hàng,…

 Khách hàng

Xảy ra một số vấn đề như: do lý do nào đó từ nhân viên hay từ doanh nghiệp làm

cho khách hàng không hài lòng dẫn đến việc khách hàng đưa ra các khiếu nại với

doanh nghiệp, sự thay đổi của khách hàng về địa điểm du lịch, những hoạt động

liên quan khác, do khách hàng hủy hoặc hồi các chuyến du lịch,…

 Cạnh tranh với các đối thủ

Doanh nghiệp kinh doanh du lịch phải đối mặt không chỉ là cạnh tranh với các

doanh nghiệp chung ngành trong nước mà còn cạnh tranh với các doanh nghiệp

ngoài nước và các nước láng giềng về các mặt như: giá cả, chất lượng, sự độc lạ từ

các dịch vụ của đối thủ,…

 Nguồn lực về tài chính của doanh nghiệp

Doanh nghiệp có thể thiếu vốn để đầu tư vào các loại hình du lịch mới, thiếu tiền

cọc cho các nhà cung cấp dịch vụ, nguồn tiền dự trữ không đủ cho những mùa ít

khách du lịch, không có đủ khả năng đầu tư vào việc đào tạo nhân viên mới,…

 Thương hiệu và uy tín của doanh nghiệp

Uy tín là một mắt xích quan trọng bậc nhất trong việc xây dựng hình tượng cũng

như là thương hiệu của doanh nghiệp Do đó những ảnh hưởng của uy tín tác động

rất mạnh mẽ đến hoạt động của doanh nghiệp kinh doanh du lịch như: nhân viên

không làm tốt nhiệm vụ của mình làm ảnh hưởng đến khách hàng khiến cho khách

hàng không hài lòng, một số thủ đoạn từ các đối thủ cạnh tranh gây tác động đến sự

tín nhiệm của các khách hàng đối với doanh nghiệp,…

 Chiến lược kinh doanh du lịch

Để doanh nghiệp ngày càng phát triển và lớn mạnh cần có một kế hoạch, chiến

lược đầy đủ, hoàn hảo về mọi mặt cũng như có thể ứng phó được các tình huống

xấu xảy ra một cách bất chợt Nhưng dù có hoàn hảo đến đâu thì cũng sẽ có lúc vấp

phải một số vấn đề như: các nhà cung cấp tăng giá cho các dịch vụ cung ứng cho

doanh nghiệp, đầu tư cho thiết bị cần thiết cho hoạt động tăng,…

2.Rủi ro bên ngoài doanh nghiệp kinh doanh du lịch

Ngoài những rủi ro bên trong thì doanh nghiệp còn phải đối phó với cả các rủi

ro xảy ra bên ngoài doanh nghiệp như: