Chương 7 các tội phạm môi trường

Slide 1 Chương 7 Các tội phạm về môi trường I Những vấn đề chung 1 Khái niệm Các tội phạm về môi trường là những hành vi nguy hiểm cho xã hội do người có năng lực TNHS, có lỗi thực hiện, xâm phạm các.

Chương 7

Các tội phạm về môi trường

I Những vấn đề chung

1 Khái niệm:

Các tội phạm về môi trường là những hành vi nguy hiểm cho xã hội do người có năng lực TNHS, có lỗi thực hiện, xâm phạm các quan hệ xã hội phát sinh trong việc quản lý và bảo vệ môi trường, có tác động đối với sự tồn tại và phát triển của con người và sinh vật

2 Các dấu hiệu pháp lý

a Khách thể:

Các tội phạm về môi trường xâm phạm các

quan hệ xã hội phát sinh trong việc quản lý và bảo vệ môi trường, xâm phạm đến quyền được sống của con người trong môi trường không bị

ô nhiễm

- Cố ý gây ô nhiễm môi trường;

- Vi phạm quy định về quản lý chất thải nguy hại;

- Vi phạm quy định về phòng ngừa, ứng phó, khắc phục sự cố môi trường;

- Vi phạm quy định về bảo vệ an toàn công trình thủy lợi, đê điều và phòng, chống thiên tai;

- Vi phạm quy định về bảo vệ bờ, bãi sông;

- Đưa chất thải vào lãnh thổ Việt Nam;

- Làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người;

- Làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm cho động vật, thực vật;

- Huỷ hoại nguồn lợi thuỷ sản;

- Huỷ hoại rừng;

- Vi phạm quy định về quản lý, bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm;

- Vi phạm các quy định về quản lý khu bảo tồn thiên nhiên;

- Nhập khẩu, phát tán các loài ngoại lai xâm hại

- Dấu hiệu hậu quả là dấu hiệu bắt buộc trong

hầu hết các tội phạm và được thể hiện chủ yếu dưới dạng thiệt hại về vật chất, trừ Điều 224 BLHS là tội phạm không quy định hậu quả là

dấu hiệu bắt buộc

d Mặt chủ quan của các tội phạm

Đa số các tội phạm về môi trường được thực hiện với lỗi cố ý

Một số tội được thực hiện với lỗi vô ý

* Mặt khách quan:

a) Chôn, lấp, đổ, thải ra môi trường trái pháp luật từ 1.000 kilôgam đến dưới 3.000 kilôgam chất thải nguy hại có thành phần nguy hại đặc biệt vượt ngưỡng chất thải nguy hại theo quy định của pháp luật hoặc có chứa chất phải loại trừ theo Phụ lục A Công

ước Stockholm về các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy hoặc từ 3.000 kilôgam đến dưới 10.000 kilôgam chất thải nguy hại khác; b) Chôn, lấp, đổ, thải ra môi trường trái pháp luật từ 500 kilôgam đến dưới 1.000 kilôgam chất thải nguy hại có thành phần nguy hại đặc biệt vượt ngưỡng chất thải nguy hại theo quy định của pháp luật hoặc có chứa chất phải loại trừ theo Phụ lục A Công

ước Stockholm về các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy hoặc từ 1.500 kilôgam đến dưới 3.000 kilôgam chất thải nguy hại khác

nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa

án tích mà còn vi phạm;

c) Xả thải ra môi trường từ 500 mét khối (m 3 ) trên ngày đến dưới 5.000 mét khối (m 3 ) trên ngày nước thải có thông số môi trường nguy hại

vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường từ 05 lần đến dưới 10 lần hoặc từ 300 mét khối (m 3 ) trên ngày đến dưới 500 mét khối (m 3 ) trên ngày nước thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn

kỹ thuật quốc gia về môi trường 10 lần trở lên;

d) Xả thải ra môi trường 500 mét khối (m 3 ) trên ngày trở lên nước thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường từ 03 lần đến dưới 05 lần hoặc từ 300 mét khối (m 3 ) trên ngày đến dưới 500 mét khối (m 3 ) trên ngày nước thải có thông số môi

trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường từ 05 lần đến dưới 10 lần hoặc từ 100 mét khối (m 3 ) trên ngày đến dưới 300 mét khối (m 3 ) trên ngày nước thải có thông số môi trường nguy hại

vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường 10 lần trở lên nhưng

đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

đ) Thải ra môi trường từ 150.000 mét khối (m 3 ) trên giờ đến dưới

300.000 mét khối (m 3 ) trên giờ khí thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường từ 05 lần đến dưới 10 lần hoặc từ 100.000 mét khối (m 3 ) trên giờ đến dưới

150.000 mét khối (m 3 ) trên giờ khí thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường 10 lần trở lên; e) Thải ra môi trường 150.000 mét khối (m 3 ) trên giờ trở lên khí thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường từ 03 lần đến dưới 05 lần hoặc từ 100.000 mét khối (m 3 ) trên giờ đến dưới 150.000 mét khối (m 3 ) trên giờ khí thải có thông

số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi

trường từ 05 lần đến dưới 10 lần hoặc từ 50.000 mét khối (m 3 ) trên giờ đến dưới 100.000 mét khối (m 3 ) trên giờ khí thải có thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường 10 lần trở lên nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

g) Chôn, lấp, đổ, thải ra môi trường trái pháp luật chất thải rắn thông thường từ 100.000 kilôgam đến dưới 200.000 kilôgam hoặc từ 70.000 kilôgam đến dưới 100.000

kilôgam nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều này hoặc đã bị kết án

về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

h) Xả thải ra môi trường nước thải, chôn, lấp, đổ, thải ra môi trường chất thải rắn hoặc phát tán khí thải có chứa chất phóng xạ vượt giá trị liều từ 50 milisivơ (mSv) trên năm đến dưới 200 milisivơ (mSv) trên năm hoặc giá trị suất

liều từ 0,0025 milisivơ (mSv) trên giờ đến dưới 0,01

milisivơ (mSv) trên giờ.

* Mặt chủ quan của tội phạm

Tội phạm được thực hiện với lỗi cố ý

* Chủ thể của tội phạm

Chủ thể của tội gây ô nhiễm môi trường là người đủ

16 tuổi trở lên, có năng lực TNHS hoặc pháp nhân thương mại.

2 Tội vi phạm quy định về quản lý chất thải

* Mặt khách quan của tội phạm

Hành vi cho phép chôn, lấp, đổ, thải trái quy định

của pháp luật:

- Chất thải nguy hại thuộc danh mục các chất ô

nhiễm hữu cơ khó phân hủy cần phải loại trừ theo quy định tại Phụ lục A Công ước Stockholm về các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy từ 3.000 kilôgam trở lên;

- Chất thải có chứa chất phóng xạ, gây nhiễm xạ môi trường thuộc nguồn phóng xạ loại có mức độ nguy hiểm dưới trung bình theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn bức xạ - phân nhóm và phân loại

nguồn phóng xạ vượt quy chuẩn cho phép

* Mặt chủ quan của tội phạm

Tội phạm được thực hiện với lỗi cố ý

* Chủ thể của tội phạm

Chủ thể của tội phạm là người đủ 16 tuổi trở lên, có năng lực TNHS

b Hình phạt: đọc luật

3 Tội vi phạm quy định về phòng ngừa, ứng

phó, khắc phục sự cố môi trường (Điều 237 BLHS)

a Dấu hiệu pháp lý

* Khách thể của tội phạm

Tội phạm xâm phạm chế độ quản lý của Nhà nước về phòng ngừa và ứng phó đối với sự cố môi trường

* Mặt khách quan của tội phạm

Mặt khách quan của tội phạm thể hiện ở một trong các hành vi sau đây:

- Vi phạm quy định về phòng ngừa sự cố môi trường để xảy ra sự cố môi trường;

- Vi phạm quy định về ứng phó, khắc phục sự

cố môi trường làm môi trường bị ô nhiễm

nghiêm trọng hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác với tỷ lệ tổn thương cơ thể

31% trở lên, gây chết người hoặc gây thiệt hại

từ 1.000.000.000 đồng trở lên

* Mặt chủ quan của tội phạm

Tội phạm được thực hiện với lỗi cố ý hoặc vô ý

* Chủ thể của tội phạm

Chủ thể của tội vi phạm quy định về phòng

ngừa sự cố môi trường là người đủ 16 tuổi trở lên, có năng lực TNHS hoặc pháp nhân thương mại

4 Tội vi phạm quy định về bảo vệ an toàn công trình thủy lợi, đê điều và phòng, chống thiên tai; vi phạm quy định về bảo vệ bờ, bãi sông (Điều 238 BLHS)

a, Dấu hiệu pháp lý

* Khách thể của tội phạm

Tội phạm xâm phạm chế độ an toàn công trình thủy lợi, đê điều và phòng, chống thiên tai, an toàn của bờ, bãi sông

* Mặt khách quan của tội phạm

ra, trừ trường hợp phá huỷ công trình, cơ sở, phương tiện quan trọng về an ninh quốc gia cấu thành tội phá huỷ công trình, cơ sở, phương tiện quan trọng về an

ninh quốc gia quy định tại Điều 303 của BLHS;

+ Khoan, đào thăm dò, khảo sát, khai thác đất, đá, cát sỏi, khoáng sản, nước dưới đất trái phép;

+ Sử dụng chất nổ, gây nổ, gây cháy trong phạm vi bảo

vệ công trình thủy lợi, đê điều, phòng, chống thiên tai; công trình bảo vệ, khai thác, sử dụng, quan trắc, giám sát tài nguyên nước, công trình phòng, chống và khắc phục hậu quả tác hại do nước gây ra, trừ trường hợp

có giấy phép hoặc trường hợp khẩn cấp do luật định; + Vận hành hồ chứa nước, liên hồ chứa nước, công

trình phân lũ, làm chậm lũ không đúng với quy trình, quy chuẩn kỹ thuật cho phép, trừ trường hợp đặc biệt thực hiện theo sự chỉ đạo của người có thẩm quyền.

- Hậu quả:

+ Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác với tỷ lệ tổn thương cơ thể 31% trở lên,

+ Gây chết người ;

+ Gây thiệt hại từ 100.000.000 đồng trở lên:

* Mặt chủ quan của tội phạm

Tội phạm được thực hiện với lỗi cố ý hoặc vô

ý

* Chủ thể của tội phạm

Chủ thể của tội phạm là người đủ 16 tuổi trở lên, có năng lực TNHS hoặc pháp nhân thương mại

5 Tội đưa chất thải vào lãnh thổ Việt Nam (Điều

239 BLHS)

a Dấu hiệu pháp lý

* Khách thể của tội phạm

Tội phạm xâm phạm chế độ quản lý của Nhà

nước đối với chất thải, gây hại đến sự an toàn của môi trường sống

* Mặt khách quan của tội phạm

Mặt khách quan của tội phạm thể hiện ở hành

vi :

- Đưa chất thải nguy hại hoặc chất hữu cơ khó phân hủy cần phải loại trừ theo quy định tại Phụ lục A Công ước Stockholm1 từ 1.000

kilôgam trở lên

- Đưa chất thải khác từ 70.000 kilôgam trở lên vào lãnh thổ Việt Nam

* Mặt chủ quan của tội phạm

Tội phạm được thực hiện với lỗi cố ý

* Chủ thể của tội phạm

Chủ thể của tội phạm là người đủ 16 tuổi trở lên, có năng lực TNHS hoặc pháp nhân thương mại

6 Tội làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người (Điều 240 BLHS)

a Dấu hiệu pháp lý

* Khách thể của tội phạm

Tội phạm xâm phạm chế độ quản lý của Nhà nước đối với dịch bệnh, an toàn tính mạng, sức khỏe của con người

* Mặt khách quan của tội phạm

- Hành vi khách quan:

+ Đưa ra hoặc cho phép đưa ra khỏi vùng có dịch bệnh động vật, thực vật, sản phẩm động vật,

thực vật hoặc vật phẩm khác có khả năng lây

truyền dịch bệnh nguy hiểm cho người.

+ Đưa vào hoặc cho phép đưa vào lãnh thổ Việt Nam động vật, thực vật hoặc sản phẩm động vật, thực vật bị nhiễm bệnh hoặc mang mầm bệnh

nguy hiểm có khả năng lây truyền cho người;

+ Hành vi khác

- Hậu quả: làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm1 nguy hiểm cho người

* Mặt chủ quan của tội phạm

Tội phạm được thực hiện với lỗi cố ý hoặc vô ý

* Chủ thể của tội phạm

Chủ thể là người đủ tuổi chịu TNHS, có năng

lực TNHS

7 Tội làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm cho

động vật, thực vật (Điều 241 BLHS)

8 Tội hủy hoại nguồn lợi thủy sản (Điều 242

BLHS)

9 Tội hủy hoại rừng (Điều 243 BLHS)

10 Tội vi phạm quy định về quản lý, bảo vệ

động vật nguy cấp, quý, hiếm (Điều 244 BLHS)

10 Tội vi phạm quy định về quản lý, bảo vệ

động vật nguy cấp, quý, hiếm (Điều 244 BLHS)

a Dấu hiệu pháp lý

* Khách thể của tội phạm

Tội phạm xâm phạm chế độ quản lý, bảo vệ

động vật nguy cấp, quý, hiếm

* Mặt khách quan của tội phạm

bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang

dã nguy cấp thuộc một trong các trường hợp sau đây:

- Săn bắt, giết, nuôi, nhốt, vận chuyển, buôn bán trái phép

động vật thuộc danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ;

- Tàng trữ, vận chuyển, buôn bán trái phép cá thể, bộ phận

cơ thể hoặc sản phẩm của loài động vật quy định tại điểm a khoản 1 Điều 244 BLHS; ngà voi có khối lượng từ 02 kilôgam trở lên; sừng tê giác có khối lượng từ 0,05 kilôgam trở lên;

- Săn bắt, giết, nuôi, nhốt, vận chuyển, buôn bán trái phép

động vật nguy cấp, quý hiếm Nhóm IB hoặc thuộc Phụ lục I của Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp mà không thuộc loài quy định tại

điểm a khoản này với số lượng từ 03 cá thể lớp thú trở lên,

từ 07 cá thể lớp chim, bò sát trở lên hoặc từ 10 cá thể động vật các lớp khác trở lên;

- Tàng trữ, vận chuyển, buôn bán trái phép từ 03 bộ phận

cơ thể không thể tách rời sự sống cùng loại của động vật lớp thú trở lên, của 07 cá thể lớp chim, bò sát trở lên

hoặc 10 cá thể động vật các lớp khác thuộc loài động

vật quy định tại điểm c khoản 1 Điều 244 BLHS trở lên;

- Săn bắt, giết, nuôi, nhốt, vận chuyển, buôn bán trái

phép động vật hoặc tàng trữ, vận chuyển, buôn bán trái phép bộ phận cơ thể không thể tách rời sự sống cùng

loại của các động vật có số lượng dưới mức tối thiểu

của các điểm b, c và d khoản 1 Điều 244 BLHS nhưng đã

bị xử phạt vi phạm hành chính về các hành vi này hoặc

đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm.

Trường hợp các loại sản phẩm trên đã được chế biến, chế tác thành hàng hoá hoặc

nguyên vật liệu sử dụng trong sản xuất thì

xử lý theo quy định của pháp luật đối với

hàng cấm

* Mặt chủ quan của tội phạm

Tội phạm được thực hiện với lỗi cố ý

* Chủ thể của tội phạm

Chủ thể của tội phạm này là người đủ 16 tuổi trở lên, có năng lực TNHS hoặc pháp nhân

thương mại