Phân tích nghiệp vụ quản lý chuỗi cung ứng toàn cầu của tesla

Trong khi phần lớn doanh số của Tesla là ở Mỹ 60% vào năm 2016, công ty đã cố gắng mở rộng ra quốc tế, khai thác nhu cầu xuyên quốc gia về xe điện.. Châu Âu và Trung Quốc là thị trường x

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG

VIỆN KINH TẾ VÀ KINH DOANH QUỐC TẾ

***

TIỂU LUẬN Học phần: Nghiệp vụ kinh doanh quốc

tế Mã học phần: KDO408

ĐỀ TÀI:

“PHÂN TÍCH NGHIỆP VỤ QUẢN LÝ CHUỖI CUNG ỨNG TOÀN CẦU CỦA TESLA”

Trang 2

MỤC LỤC

MỤC LỤC 2

MỤC LỤC HÌNH ẢNH 4

LỜI MỞ ĐẦU 7

CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU CHUNG VỀ TESLA 8

1.1 Giới thiệu chung về Tesla 8

1.2 Tầm nhìn và sứ mệnh 9

1.2.1 Tầm nhìn 9

1.2.2 Sứ mệnh 9

1.3 Năng lực cốt lõi 10

1.4 Tổng quan về hoạt động quốc tế của Tesla 10

1.5 Tổng quan về thị trường và cơ hội sản phẩm, dự đoán về thị trường trong tương lai 12

1.5.1 Tổng quan về thị trường 12

1.5.2 Cơ hội sản phẩm 13

1.5.3 Dự đoán về thị trường trong tương lai 13

CHƯƠNG 2 CHUỖI CUNG ỨNG CỦA TESLA DƯỚI TÁC ĐỘNG CỦA MÔI TRƯỜNG KINH TẾ TOÀN CẦU 14

2.1 Tổng quan về chuỗi cung ứng của Tesla 14

2.1.1 Tổng quan về chuỗi cung ứng của Tesla 14

2.1.2 Những thách thức đối với SCM của Tesla 15

2.2 Hoạt động sản xuất 16

2.2.1 R&D và thiết kế sản phẩm 16

2.2.2 Vị trí sản xuất 18

2.2.3 Quy trình sản xuất 26

2.3 Hoạt động hậu cần 28

Trang 3

2.3.1 Phân phối hàng hóa 28

2.3.2 Chăm sóc khách hàng 32

2.3.3 Hành động hướng tới môi trường của Tesla 35

CHƯƠNG 3: BÀI HỌC KINH NGHIỆM 38

3.1 Ưu điểm 38

3.2 Nhược điểm 39

3.3 Bài học kinh nghiệm 40

KẾT LUẬN 43

TÀI LIỆU THAM KHẢO 44

MỤC LỤC HÌNH ẢNH

Hình 1: Bản đồ thể hiện dấu chân của Tesla trên toàn thế giới 11

Hình 2: Tỷ lệ đầu tư vào R&D của Tesla và một số nhà sản xuất ô tô truyền thống 16

Hình 3: Chi phí R&D và Marketing tính trên 1 đơn vị xe bán ra 17

Hình 4: Dự đoán mục tiêu sản xuất pin của Tesla vào năm 2017 19

Hình 5: Vị trí các Gigafactory của Tesla (số liệu update năm 2022) 20

Hình 6: Vị trí các Gigafactory của Tesla hiện tại và trong tương lai 20

Hình 7: Tỷ lệ sản xuất tại Hoa Kỳ của các dòng xe Tesla năm 2021 27

3 Cao Minh Nguyệt

- Tìm hiểu chung về nghiệp vụ quản lýchuỗi cung ứng toàn cầu của Tesla,

đề xuất câu hỏi thảo luận Nghiên cứu

- Nội dung chi tiết Chương 2 (mục 2.2)

- Thuyết trình

100%

4 Lâm Như Quỳnh

- Tìm hiểu chung về nghiệp vụ quản lýchuỗi cung ứng toàn cầu của Tesla,

đề xuất câu hỏi thảo luận Nghiên cứu

- Nội dung chi tiết Chương 2 (mục 2.3)

đề xuất câu hỏi thảo luận Nghiên cứu

- Nội dung chi tiết Chương 2 (mục 2.2)

- Làm Slide

100%

6 Hoàng Thu Thủy

- Tìm hiểu chung về nghiệp vụ quản lýchuỗi cung ứng toàn cầu của Tesla,

đề xuất câu hỏi thảo luận Nghiên cứu

- Nội dung chi tiết Chương 3

- Thuyết trình

100%

LỜI MỞ ĐẦU

Quản lý chuỗi cung ứng bao gồm việc lập kế hoạch và quản lý tất cả các hoạt độngliên quan đến tìm nguồn cung ứng và mua sắm, sản xuất và tất cả các hoạt động quản lýlogistics Có thể thấy, việc quản lý chuỗi cung ứng sao cho hiệu quả có tác động vô cùnglớn đến hoạt động của một doanh nghiệp

Trong quá trình vận hành của toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế quốc tế, chuỗi cungứng toàn cầu có vai trò quan trọng, là phương thức không thể thiếu, được ví như tuyến

"huyết mạch" của kinh tế thế giới Khi dịch Covid-19 bùng phát, chuỗi cung ứng toàn cầu

bị đứt gãy, gây xáo trộn kinh tế, xã hội của các quốc gia Vì vậy mà hoạt động quản lýchuỗi cung toàn cầu lại càng đóng vai trò quan trọng quyết định sự sống còn của mộtcông ty quốc tế

Trong ngành sản xuất ô tô điện và các linh kiện cho thiết bị chạy điện, có thể nóiTesla, Inc là thương hiệu lớn và nổi tiếng nhất thế giới Tuy nhiên, để đạt được thành tựu

đó, Tesla đã phải trải qua quá trình hình thành và phát triển dài với nhiều khó khăn, thửthách Khi dịch bệnh Covid-19 bùng phát năm 2019, nhiều nhà máy lắp ráp của Tesla đãphải đóng cửa theo yêu cầu của chính quyền nơi đặt các nhà máy đó Tesla cũng phải chonghỉ khoảng 10.000 công nhân viên trong khi vẫn chi trả các khoản tiền liên quan đếnngười lao động Kết quả là quý 1 năm 2019, doanh thu của Tesla giảm 4,9% Nhưng chỉngay sau đó, công ty đã có sự phát triển thần kỳ với những con số gây bất ngờ

Thông qua việc tìm hiểu đề tài “Phân tích nghiệp vụ quản lý chuỗi cung ứng toàn cầu của Tesla” kết hợp với những kiến thức từ môn học Nghiệp vụ kinh doanh quốc

tế, ta sẽ hiểu rõ hơn về chuỗi cung ứng của Tesla dưới tác động của môi trường kinh tếtoàn cầu Đó sẽ là câu trả lời cho sự vươn mình thành công trở thành thương hiệu sản xuất

ô tô điện số một thế giới của Tesla

CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU CHUNG VỀ TESLA

1.1 Giới thiệu chung về Tesla

 Công ty: Tesla, Inc

 Thành lập: 2003

 Trụ sở: Austin, Texas, Hoa Kỳ

 Ngành công nghiệp: Ô tô, năng lượng tái tạo

 Website: https://www.tesla.com/

Tesla, Inc là một công ty sản xuất xe điện và năng lượng sạch của Mỹ có trụ sở tạiAustin, Texas Tesla thiết kế và sản xuất ô tô điện, bộ lưu trữ năng lượng pin từ nhà đếnlưới điện, tấm pin mặt trời và mái ngói năng lượng mặt trời, cùng các sản phẩm và dịch

cả xe hybrid cắm điện) vào năm 2020

Thông qua công ty con Tesla Energy, công ty phát triển và trở thành nhà lắp đặt hệthống quang điện lớn ở Hoa Kỳ Tesla Energy cũng là một trong những nhà cung cấp lớnnhất toàn cầu về hệ thống lưu trữ năng lượng pin, với 3.99 gigawatt-giờ (GWh) được lắpđặt vào năm 2021

Được thành lập vào tháng 7 năm 2003 bởi Martin Eberhard và Marc Tarpenningvới tên gọi Tesla Motors, tên của công ty là một sự tri ân đối với nhà phát minh và kỹ sưđiện Nikola Tesla Vào tháng 2 năm 2004, thông qua khoản đầu tư 6.5 triệu đô la, ngườiđồng sáng lập X.com, Elon Musk đã trở thành cổ đông lớn nhất của công ty và là chủ tịchcủa tập đoàn Ông giữ chức vụ Giám đốc điều hành từ năm 2008

Theo Musk, mục đích của Tesla là giúp thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang vận tải

và năng lượng bền vững, có được thông qua xe điện và năng lượng mặt trời Tesla bắt đầusản xuất mẫu ô tô đầu tiên của mình, mẫu xe thể thao Roadster, vào năm 2009 Tiếp theo

là mẫu sedan Model S vào năm 2012, mẫu SUV Model X vào năm 2015, mẫu sedan

Model 3 vào năm 2017 và mẫu crossover Model Y vào năm 2020 Model 3 là chiếc ô tôđiện cắm

điện bán chạy nhất mọi thời đại trên toàn thế giới và vào tháng 6 năm 2021, trở thành chiếc

ô tô điện đầu tiên bán được 1 triệu chiếc trên toàn cầu Doanh số toàn cầu của Tesla là936,222 xe vào năm 2021, tăng 87% so với năm trước, và tổng doanh số bán hàng cộngdồn đạt 2.3 triệu xe vào cuối năm 2021 Vào tháng 10 năm 2021, giá trị vốn hóa thị trườngcủa Tesla đạt 1 nghìn tỷ USD, là công ty thứ sáu làm được điều này trong lịch sử Hoa Kỳ

Tesla đã là đối tượng của một số vụ kiện tụng và tranh cãi nảy sinh từ các tuyên bố

và hành vi của CEO Elon Musk và từ các cáo buộc Vào tháng 9 năm 2021, Cục Quản lý

An toàn Giao thông Đường cao tốc Quốc gia (NHTSA) đã yêu cầu Tesla phải gửi dữ liệuliên quan đến tất cả các xe đã bán tại Hoa Kỳ được trang bị Autopilot (hệ thống tự động

1.2.2 Sứ mệnh

Trong quá trình xây dựng chiến lược kinh doanh của Tesla, Elon Musk đã cùng vớicác cộng sự của mình tuyên bố sứ mệnh: “Đẩy nhanh quá trình chuyển đổi của thế giớisang năng lượng bền vững” ( 2004) Lợi thế của Tesla trong cuộc đua xe điện nói riêng

và chuyển đổi năng lượng thay thế nói chung, đó là xuất phát điểm của Tesla đã là mộtthương hiệu xe điện thuần tuý

“Thúc đẩy sự ra đời của phương tiện giao thông có năng lượng bền vững bằng cáchđưa xe điện ra thị trường nhanh nhất có thể." Sứ mệnh này được xem là "xương sống" của

mô hình kinh doanh Tesla Và nhờ sứ mệnh này mà mô hình kinh doanh của Tesla đã rấtthành công

1.3 Năng lực cốt lõi

Tesla không quá tập trung vào việc làm "phần cứng" (chiếc xe vật lý), mà tập trunghơn vào việc làm "phần mềm" Đây mới chính là lợi thế cốt lõi nhất của Tesla "Phầnmềm" ở đây có cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng, đó là những thứ nằm bên ngoài chiếc xe vật

lý, ví dụ như hệ điều hành (OS) của chiếc xe, công nghệ quản lý và điều khiển các bộphận trong xe, công nghệ an toàn, khả năng tự lái và bao gồm cả thiết kế UX/UI, trảinghiệm lái, trải nghiệm mua hàng, bảo dưỡng xe, trạm sạc, công nghệ sạc, v.v và hàngloạt tính năng thú vị khác mà các hãng xe khác chưa làm được như Tesla

Hãng xe Tesla hiện đang sở hữu những công nghệ đi trước thời đại, thậm chí cácông lớn trong ngành ô tô phải “thèm khát” và mua bản quyền để sử dụng Điển hình như:Daimler sử dụng công nghệ pin của Tesla, Mercedes-Benz sử dụng hệ thống truyền độngcủa Tesla, Toyota sử dụng động cơ Tesla

Một số nguồn tin còn cho biết General Motors đang có một đội ngũ chuyên theodõi bước đi của Tesla Qua đó có thể thấy Tesla đang có lợi thế rất lớn trong bối cảnhcông nghệ luôn được đặt lên hàng đầu

1.4 Tổng quan về hoạt động quốc tế của Tesla

Dựa trên sứ mệnh của công ty: “Đẩy nhanh quá trình đưa thế giới quá độ sangnăng lượng bền vững”, chúng ta thấy rằng hoạt động kinh doanh của Tesla không giới hạntrong một quốc gia mà sẽ tiến ra toàn cầu

Bản đồ thể hiện dấu chân của Tesla Motors toàn thế giới

Hình 1: Bản đồ thể hiện dấu chân của Tesla trên toàn thế giới

Tesla hiện có 438 cửa hàng, gần 100 trung tâm dịch vụ, 30.000 trạm sạc trên toànthế giới Tesla cũng đang tiếp tục mở rộng mạng lưới Bộ sạc siêu tốc, Bộ sạc đích ở Bắc

Mỹ, Châu Âu và Châu Á để cung cấp các giải pháp thay thế việc sạc nhanh

Trong khi phần lớn doanh số của Tesla là ở Mỹ (60% vào năm 2016), công ty đã cố gắng

mở rộng ra quốc tế, khai thác nhu cầu xuyên quốc gia về xe điện Đặc biệt, Tesla đangnhắm đến châu Âu và châu Á để đa dạng nguồn thu nhập của mình

Ngoài Mỹ, Tesla đang chủ yếu hướng tới thị trưởng Trung Quốc Điều này pháthuy tác dụng rõ rệt khi vào tháng 10/2021, Tesla đã công bố mức lãi quý kỷ lục lên đến13,8 tỷ USD và lợi nhuận 1,6 tỷ USD, hơn 73% so với cùng kỳ năm 2020 Nền tảng chomức tăng trưởng này là doanh số xe được sản xuất tại Trung Quốc - nơi Tesla có sảnlượng xe lớn nhất

❖ Trung Quốc

- Tesla đang tăng cường sự hiện diện tại Trung Quốc, chủ yếu bằng hoạt động sản xuất.Tesla xây dựng Gigafactory Thượng Hải để tăng khả năng tiếp cận với khách hàng TrungQuốc bằng cách giảm phí vận chuyển, sản xuất và đồng thời loại bỏ một số thuế quan đốivới xe nhập khẩu từ Mỹ

- Đồng thời, biển nhà máy Thượng Hải thành trung tâm xuất khẩu chính của công ty Chỉ

từ tháng 7-9/2021, 133.238 xe đã xuất xưởng từ nhà máy Tesla Thượng Hải, gồm 59.579

xe xuất khẩu và 73.659 xe được bản trong nước

❖ Châu Âu

- Theo Hiệp hội Các nhà sản xuất ôtô châu Âu (ECA) ngày 22/10/2021 cho biết gần 20%doanh số bán xe tại Liên minh châu Âu trong quý 3/2021 là các mẫu ôtô điện Doanh sốbán xe điện tăng gần 57%, lên hơn 212 chiếc, và doanh số bán xe điện hybrid tăng gần43%, lên 197 chiếc

❖ Hoa Kỳ

- Tăng trưởng doanh số bán xe điện ở Mỹ ổn định

- Xe chiếm thị phần lớn nhất trong Tesla và công ty đang tập trung phát triển lĩnh vựcnày Năm 2016, mảng xe điện chiếm hơn 90% doanh thu, mặc dù sau khi mở rộng lĩnhvực kinh doanh thì tỷ trọng doanh thu của lĩnh vực này đã giảm xuống còn hơn 86%

1.5 Tổng quan về thị trường và cơ hội sản phẩm, dự đoán về thị trường trong tương lai

1.5.1 Tổng quan về thị trường

Thị trường xe điện toàn cầu đã có một bước tiến nhảy vọt trong thập kỷ qua Vàonăm 2020, doanh số bán xe điện trên toàn cầu lần đầu tiên vượt mốc 3 triệu chiếc và dữliệu từ nửa đầu năm 2021 cho thấy chúng ta có thể sẽ có thêm một năm doanh số cao kỷlục nữa

Châu Âu và Trung Quốc là thị trường xe điện dẫn đầu trong cả hai năm, với hơn80% doanh số bán xe điện hybrid và xe điện chạy bằng pin (BEV) ở hai khu vực này.Mặc dù dân số các nước là động lực tạo ra tiềm năng bán hàng, nhưng các biện phápkhuyến khích của chính phủ cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc mở rộng ápdụng xe điện Ví dụ, một số quốc gia châu Âu giảm thuế cho việc mua và sở hữu xe điện,bên cạnh các ưu đãi như miễn phí phí đường bộ Tương tự, các khoản trợ cấp xe điện củaTrung Quốc hoàn lại cho người mua những khoản tiền khác nhau tùy thuộc vào loại xeđược mua

Các nước châu Âu cũng chiếm ưu thế trong bảng xếp hạng về tỷ lệ thâm nhập xeđiện (tỷ lệ xe điện trong doanh số bán xe mới) 10 quốc gia hàng đầu về mức độ thâmnhập

của xe điện vào năm 2020 đều thuộc Châu Âu, trong đó Na Uy đứng đầu Trong khi Mỹ

là thị trường tiêu thụ xe điện lớn thứ ba thế giới nhưng tỷ lệ thâm nhập xe điện chỉ ở mức2% Tuy nhiên, thị trường xe điện Mỹ đang phát triển nhanh chóng, có nhiều tiềm năng

để mở rộng

1.5.2 Cơ hội sản phẩm

Một điểm mạnh nổi bật của Tesla phải kể đến thương hiệu nổi tiếng trên thị trường

xe điện, đặc biệt là thị trường hạng sang Cụ thể, Tesla là doanh nghiệp chiếm hữu thịphần lớn, làm chủ thị trường xe điện hạng sang Trong khi đó, các doanh nghiệp đối thủnhư Toyota hay Honda là những cái tên quen thuộc đối với thị trường ô tô điện giá rẻ thìTesla đã định vị thương hiệu là dành cho phân khúc khách hàng cao cấp và là nhà sảnxuất ô tô duy nhất nhắm đến thị trường xe hạng sang

Tesla đã giao 180.570 xe điện trong quý 4 năm 2020 và sản xuất 179.757 xe Con

số này tăng so với quý tốt nhất trước đó, nơi Tesla giao 139.300 xe trong quý 3 năm 2020.(CNBC)

1.5.3 Dự đoán về thị trường trong tương lai

Xu hướng xe điện (EV) vẫn đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu Theo Kelley BlueBook, Công ty nghiên cứu ô tô và định giá xe có trụ sở tại Irvine, California, người Mỹ đãmua xe điện trong nửa đầu năm 2022 cao gấp đôi so với nửa đầu năm 2021 Xe điện đangngày càng phát triển nhanh chóng và có chỗ đứng trên thị trường hơn bao giờ hết Lầnđầu tiên trong lịch sử, doanh số xe điện đã chiếm tới 5% trên tổng số xe được bán ra trênthị trường xe ô tô toàn cầu

Nhìn chung, Tesla và các sản phẩm từ Hyundai Motor Group đã dẫn đầu với tưcách là những sản phẩm bán chạy nhất của năm 2022 cho đến nay tuy nhiên Ford, Nissan

và Volkswagen cũng đang bám sát Ngoài ra, với kế hoạch mở rộng nỗ lực sản xuất điệnkhí từ nhiều tên tuổi lớn và sự ra đời của một số mô hình mới vào cuối năm, có thể thấy

sự cạnh tranh sẽ trở nên gay gắt hơn vào nửa cuối năm 2022 và đặc biệt là trong nhữngnăm tới đây

CHƯƠNG 2 CHUỖI CUNG ỨNG CỦA TESLA DƯỚI TÁC ĐỘNG CỦA MÔI TRƯỜNG KINH TẾ TOÀN CẦU

2.1 Tổng quan về chuỗi cung ứng của Tesla

2.1.1 Tổng quan về chuỗi cung ứng của Tesla

Trong nửa thế kỉ qua, các công ty thường thuê đơn vị bên ngoài để sản xuất, baogồm việc tập trung vào thiết kế, quản lý nhà cung ứng và lắp ráp phụ tùng Tuy nhiên, giờđây các hãng ô tô muốn kiểm soát tốt hơn chuỗi giá trị của họ, từ kim loại lắp trong pin

EV đến các phần mềm chạy trên xe và các cửa hàng bày bán

Tự làm mọi thứ là một ý tưởng vừa mới vừa cũ Tesla thành công chính là nhờ vàokhả năng này Hệ thống công nghiệp của Tesla thoạt nhìn giống như “toàn bộ hệ thống”của Thung lũng Silicon, có sự tương tác hóa tất cả các khía cạnh của sản xuất Elon Musktừng tuyên bố rằng công ty của ông đã “tích hợp theo chiều dọc" theo bất kỳ tiêu chuẩnnào, không chỉ của ngành công nghiệp xe hơi

Thực tế, CEO Elon Musk cũng tham khảo rất nhiều từ những người đi trước.Huyền thoại ngành ô tô Henry Ford từng lấy nguyên liệu thô từ các đồn điền và lò luyệnkim thuộc sở hữu của công ty Tương tự, nhà máy River Rouge của ông ở Detroit cũnghoạt động bằng than từ các mỏ của Ford

Tesla gần đây cũng có xu hướng vận hành giống những gì Henry Ford từng làm.Công ty đạt được nhiều thỏa thuận với các hãng khai thác lithium và than chì, hai nguyênliệu quan trọng trong việc sản xuất pin Công ty đã ký hợp đồng với một đơn vị có tênVale của Brazil để mua niken Tesla dự kiến mua trực tiếp phần lớn lithium, hơn một nửacobalt và khoảng 1/3 lượng nkien từ 9 công ty khai thác

Các nguyên vật liệu sẽ được Tesla sử dụng trực tiếp trong các nhà máy của mình.Công ty xe điện do Elon Musk điều hành bắt đầu tự sản xuất pin khi hợp tác với ông lớnPanasonic vào năm 2017 Kể từ đó, Tesla dần phát triển thêm khả năng tự sản xuất củamình

Không chỉ pin, Tesla cũng hướng tới việc tự sản xuất các thành phần trong hệthống truyền động CEO Credit Suisse Dan Levy chia sẻ việc Tesla tự làm động cơ vànhiều thiết bị khác giúp họ có khả năng kiểm soát chi phí tốt hơn

Mặc dù năm ngoái những tin đồn xoay quanh việc Elon Musk có thể mua nhà máysản xuất chip của riêng mình đã tan thành mây khói, Tesla vẫn thiết kế chất bán dẫn củariêng mình và có mối liên hệ chặt chẽ hơn so với các nhà sản xuất ô tô khác.

Bên cạnh đó, sự khác biệt của Tesla cũng thể hiện ở ngay mô hình bán hàng Nhiềudoanh nghiệp ô tô trước giờ ưu tiên việc bán hàng qua đại lý, nhưng Tesla ưu tiên việc tự

mở cửa hàng

2.1.2 Những thách thức đối với SCM của Tesla

Vấn đề thiếu chip đang được toàn cầu quan tâm và nó đang ảnh hưởng đến việcsản xuất một số thiết bị Hiện tại, không có giải pháp nào trong tầm mắt Chúng ta có thểphải sống chung với tình trạng thiếu chip trong suốt năm tới Tesla nói với các nhân viênrằng các vấn đề về chuỗi cung ứng hiện đang ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh bảngđiều khiển năng lượng mặt trời của hãng

Tesla đã tăng giá mẫu Model 3 và Model Y lần thứ 5 Tesla trong vòng có vàitháng, do chuỗi cung ứng gây sức ép lên ngành công nghiệp xe hơi, đặc biệt là nguyênliệu thô

Nền công nghiệp đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi chuỗi cung ứng, đặc biệt là sự thiếuhụt chip bán dẫn toàn cầu do đại dịch Covid-19.Sự thiếu hụt chip bán dẫn toàn cầu được

dự báo sẽ gây thiệt hại cho ngành công nghiệp xe hơi 110 tỷ USD Các hãng xe như Ford

và GM đã dự báo lợi nhuận giảm hàng tỉ USD trong năm 2021

Tesla cũng không phải là ngoại lệ đối với sự thiếu hụt chip Trong báo cáo kết quảkinh doanh tháng 5 năm 2021, Musk cho biết vấn đề về chuỗi cung ứng đã gây ra “nhiềukhó khăn điên rồ” và gây ảnh hưởng xấu đến mục tiêu sản xuất của Tesla

Cụ thể, các biện pháp phong tỏa nhằm ngăn chặn Covid-19 lây lan ở Trung Quốckhiến sản lượng giảm sâu hơn so với dự đoán Nhà máy Tesla Thượng Hải đóng góp gầnmột nửa sản lượng xe Tesla năm 2021 Nhà phân tích Dan Ives ước tính phong tỏaThượng Hải khiến Tesla thiệt hại khoảng 70.000 xe

2.2 Hoạt động sản xuất

2.2.1 R&D và thiết kế sản phẩm

R&D: Nghiên cứu và phát triển

Tesla chi nhiều hơn bất kỳ nhà sản xuất ô tô nào khác cho hoạt động R&D để duytrì vị trí dẫn đầu trong công nghệ xe điện Và họ cho rằng, đây chính là chìa khóa để giữcho khách hàng của họ hài lòng - điều giúp họ tiếp tục kinh doanh Họ hướng sự tập trung

và tạo lợi thế cho sự vượt trội bằng việc thiết kế và cải tiến các sản phẩm qua việc pháttriển sản phẩm mới như: phát triển công nghệ bảo vệ pin mới, bộ sạc mới (sạc khôngdây), các chức năng mới, và cải tiến các phần mềm về chức năng bảo mật hay an toàn.Trong năm 2015, tỷ lệ đầu tư vào R&D trên doanh thu của Tesla đạt 17,7%, con số này đãcao gấp ba lần so với hầu hết các nhà sản xuất ô tô truyền thống khác

Hình 2: Tỷ lệ đầu tư vào R&D của Tesla và một số nhà sản xuất ô tô truyền thống

Nếu tính ra con số cụ thể, con số này lên tới trung bình 2.984 USD/xe bán ra Chiphí R&D trên mỗi xe bán ra của Tesla thậm chí còn cao hơn so với chi phí của Ford, GM

và Chrysler cộng lại

 Thiết kế sản phẩm

Hình 3: Chi phí R&D và Marketing tính trên 1 đơn vị xe bán ra

Năm 2003, cả thế giới nhìn Tesla - hãng xe điện non trẻ mới thành lập tại Mỹ vớiánh mắt đầy hoài nghi Trong suy nghĩ của nhiều người khi đó, xe điện gắn liền vớinhững chiếc xe đồ chơi của trẻ con, không ai lái xe điện đi làm Bởi, mức giá đắt đỏ vàdung lượng pin ít ỏi là lý do xe điện không được kỳ vọng nhiều Đã bao nhiêu năm qua,hầu hết ngành công nghiệp đều phát triển vượt bậc, nhưng ngành chế tạo pin vẫn dậmchân tại chỗ và khiến rất ít người lạc quan về nó cũng như hãng xe điện Tesla

Tháng 2/2008, Tesla giới thiệu chiếc Roadster, mẫu xe thể thao thuần chạy điệnđầu tiên Roadster là chiếc ôtô sản xuất đầu tiên sử dụng pin lithium-ion, đồng thời làchiếc xe điện đầu tiên có tầm hoạt động trên 320 km mỗi lần sạc Từ năm 2008 đến tháng3/2012, Tesla đã bán được 2.250 chiếc Roadster ở 31 quốc gia.

Tháng 6/2012, Tesla lại một lần nữa gây chú ý khi cho ra đời mẫu xe thứ hai mangtên Model S, chiếc sedan sang trọng chạy điện Model S trở thành mẫu xe điện bán chạynhất thế giới trong hai năm 2015 và 2016 Doanh thu toàn cầu của mẫu xe này đạt150.000 chiếc vào tháng 11/2016, tổng cộng 4 năm và 5 tháng kể từ khi được giới thiệu.Tính đến tháng 12 năm 2016, Model S được đánh giá là mẫu xe điện hạng sang bán chạynhất mọi thời đại, không tính chiếc Nissan Leaf

Tháng 9/2014, Tesla giới thiệu Model X, một chiếc crossover chạy điện Mẫu xenày chiếm ngôi vị xe an toàn nhất thế giới và nhận được nhiều giải thưởng về thiết kế.Năm 2017, Tesla tung ra mẫu xe Model 3, có giá chỉ 35.000 USD Đây được xem là dòng

xe mang tính cách mạng trong thế giới xe, đưa ngành công nghiệp xe hơi bước sang thời

kỳ mới - kỷ nguyên của điện khí hoá

Tới năm 2019, Tesla giới thiệu về 2 sản phẩm mới, tuyên bố phá vỡ mọi quy luậttính toán của vật lý và kinh tế lúc bấy giờ: xe tải hạng nặng (Mega Chargers) và xe siêunhanh Roadster Musk hứa hẹn là xe tải sẽ có thể chở được 80.000 pound (40 tấn) và điđược 500 dặm (khoảng 800 km) chỉ trong một lần sạc điện, rồi sau đó có thể đi tiếp được

400 dặm (khoảng 650km) sau khi sạc mất 30 phút Còn chiếc xe Roadster giá 200,000 đô

sẽ là chiếc xe nhanh nhất từng sản xuất Trữ lượng pin của xe cũng chưa có tiền lệ: điđược

1.000 km chỉ trong một lần sạc Xe chạy pin hiện nay không có cái nào có thể đi xa đượcnhư vậy, thậm chí đi xa hơn gấp đôi các mẫu xe dẫn đầu của Tesla là mẫu Model S vàModel X

2.2.2 Vị trí sản xuất

Tesla trước đây là khách hàng lớn nhất của các công ty cung cấp pin lithium-iontrên thế giới, vượt qua cả Apple và Samsung Nhưng hiện tại, Tesla đang dần trở thànhcông ty sản xuất pin lithium-ion lớn nhất hành tinh nhờ các “Gigafactory” mà họ đã tạo ra

với chi phí khủng để thực hiện sứ mệnh hướng tới việc tự làm mọi thứ “Gigafactory”

là những

siêu nhà máy của Tesla - sẽ Tesla giúp cắt giảm đáng kể chi phí sản xuất pin cho xe hơi,bằng cách cắt giảm chất thải, tái chế pin, tối ưu hóa dây chuyền sản xuất… KhiGigafactory chính thức đi vào hoạt động, ước tính nhà máy này sẽ giúp giảm giá pinkhoảng 30% và cho phép Tesla sản xuất đủ pin cho 500.000 xe hơi mỗi năm kể từ năm

2020 Về vấn đề năng lượng, Gigafactory sẽ tự cung, tự cấp bởi Tesla sử dụng năng lượngsạch lấy từ các tấm pin năng lượng mặt trời cỡ lớn đặt trên các tòa nhà, thậm chí là nhữngngọn đồi xung quanh Sẽ không nói quá khi cho rằng: “Toàn bộ tương lai của Tesla phụthuộc vào gigafactory của họ”

Hình 4: Dự đoán mục tiêu sản xuất pin của Tesla vào năm 2017

Tesla hiện đang vận hành 6 nhà máy với đầy đủ các khâu hoạt động Bốn trong số

đó nằm ở Mỹ, một gigafactory nằm ở Đức và một gigafactory nằm ở Trung Quốc Vậy chúng ta cùng tìm hiểu xem: dựa vào những lý do nào mà Elon Musk lại quyết định đặt nhà máy của Tesla ở những vị trí này?

Hình 5: Vị trí các Gigafactory của Tesla (số liệu update năm 2022)

Chú thích bản đồ:

Hình 6: Vị trí các Gigafactory của Tesla hiện tại và trong tương lai

 Màu đỏ: Nhà máy Fremont, Giga Nevada, Giga New York, Giga Thượng Hải

 Màu vàng: Giga Berlin, Giga Texas (những Giga mới mở)

 Màu tím: Giga Nhật, Giga Hàn Quốc, Giga Anh (dự kiến mở trong tương lai)

1 Nhà máy Fremont, California

Vào ngày 20 tháng 5 năm 2010, Tesla thông báo rằng họ sẽ mua phần lớn (210trong tổng số 370 mẫu Anh) của địa điểm NUMMI trước đây (một cơ sở nhà máy sảnxuất được liên minh xây dựng từ 2 đế chế ngành ô tô GM và Toyota) từ Toyota với giá 42triệu đô la Bên cạnh đó, họ đã liên doanh với Nhà sản xuất pin Nhật Bản - Panasonic

Không chỉ tận dụng được sự sẵn có của cơ sở vật chất, nhà máy Fremont còn có cơ

sở hạ tầng di chuyển tốt và việc sử dụng nó có thể mang lại hiệu quả lớn cho Tesla Liênminh Đường sắt Thái Bình Dương (UPR) đã xây dựng các đường ray trực tiếp đến nhàmáy Fremont để chở những chiếc xe thành phẩm Sau đó, vận tải hàng hóa bằng đườngsắt bắt đầu được sử dụng để nhận pin và hệ thống truyền động Model 3 từ Gigafactory (1)của Tesla ở biên giới Nevada Ngoài đường sắt, các tuyến đường liên bang Đông - Tâysong song của Hoa Kỳ 50 và 80 gần đây đã được hoàn thành tại Nevada sau khi các kếhoạch của tiểu bang địa phương được nâng cao để đáp ứng với sự liên doanh của Tesla -Panasonic tạo thành gigafactory

2 Gigafactory Reno, Nevada - Giga 1

Kích thước: Với diện tích dự kiến là 10 triệu feet vuông, Gigafactory 1 sẽ là

“tòa nhà lớn nhất thế giới tính theo diện tích.” Đây sẽ là một khoản đầu tư khổng lồ đầutiên của Tesla với triển vọng lợi nhuận kéo dài hàng thập kỷ, không phải năm Do đó,Tesla có nhu cầu rất lớn về đất đai giá rẻ, sự ổn định chính trị, quy định rõ ràng và

thuận lợi, và sự ưu ái tối thiểu từ chính phủ hơn so với các yếu tố khác Vậy chúng ta hãy cùng tìm hiểu xem những lý do khiến Tesla lựa chọn Nevada cho Gigafactory đầu tiên của mình là gì?

Tesla đã phát biểu nhiều tuyên bố táo bạo về Gigafactory trước khi nhà máy mở

ra vào năm 2016: sẽ tạo ra 6500 việc làm mới và tạo ra doanh thu 100 tỷ đô la đónggóp cho nền kinh tế của Nevada trong hai thập kỷ tới Vì vậy, không có lý do gì cóthể khiến Nevada từ chối Tesla Chính quyền bang Nevada đã khuyến khích và thểhiện sự mong muốn Tesla đặt nhà máy ở bang mình, nên đã đề nghị một lô đất đượcđưa vào thương vụ Tổng đóng góp ban đầu của tiểu bang là khoảng 250 triệu đô la

Với 1,25 tỷ đô la tài trợ khuyến khích dưới hình thức 20 năm miễn thuế bán hàng

và 10 năm

miễn thuế tài sản Các ưu đãi bao gồm khoản tín dụng thuế có thể chuyển nhượng trịgiá 195 triệu USD và họ cho phép Tesla có thể bán lấy tiền mặt.

Bên cạnh đó, khi đặt địa điểm tại Nevada, Tesla còn được lợi từ những yếu tố:

 Đất đai rẻ, được ưu đãi, ổn định về chính trị, thuế thu nhập doanh nghiệp thấp

 Gần vị trí của các mỏ lithium chính và cơ sở nhà máy Fremont (Vị trí Nevada nằm trong bán kính 200 dặm từ một công ty khai thác lithium lớn và trong vòng 250 dặm từ Nhà máy Tesla ở Fremont, California)

 Có giá điện rất rẻ - một số rẻ nhất trong cả nước (có thể do thỏa thuận ưu đãi từchính quyền địa phương)

 Nguồn nhân viên nhân lực tốt

3 Gigafactory Buffalo, New York - Giga 2

Để hoàn thành sứ mệnh của công ty theo như những lời tuyên bố, Tesla cần nhiềuhơn một Gigafactory Sự thúc đẩy đó khiến Tesla mở thêm một nhà máy ở Buffalo, NewYork Nhà máy ban đầu được xây dựng để trở thành nhà máy lắp ráp chính của Solarcitytrước khi được Tesla mua lại Nhà máy Buffalo hiện nay được đổi tên thành “Gigafactory2”, và nó tập trung sản xuất tấm pin năng lượng mặt trời, tế bào quang điện dựa trên nănglượng mặt trời và các năng lượng thủy điện từ các nhà máy gần đó Về mặt địa phương,khu RiverBend được kết nối với Amtrak từ đường sắt đến Bờ Tây và đường liên bang I-

90, đường cao tốc đến New York, Chicago và Seattle Các nhà đầu tư, khách hàng và kỳvọng vào Giga 2 của Tesla sẽ mang lại sự thành công và giảm chi phí cho các sản phẩm

họ tung ra thị trường Bên cạnh đó, sự thuận lợi của chính phủ về thuế cho ngành oto vànguồn nhân lực chất lượng cao dồi dào cùng với cơ sở vật chất tốt, tạo điều kiện thuận lợicho việc vận chuyển nguyên vật liệu và thành phẩm cũng là những lý do khiến Tesla đặtGiga thứ 2 của mình tại New York

Thế nhưng, thực tế thì Gigafactory New York lại hoạt động chậm và kém hơnmong đợi Nó đang bị chậm lại do các kế hoạch được đặt ra một cách ồ ạt nhằm đạt đượchiệu quả sử dụng lợi ích kinh tế theo quy mô và hiệu quả phân phối hạn chế do sản lượng

bị lỗi từ đối tác Nhật Bản - Panasonic

4 Gigafactory Phố Đông, Thượng Hải - Giga 3

Với doanh số bán xe điện đang tăng với tốc độ tăng trưởng 60% trong vài năm tạiTrung Quốc và những thay đổi mang nhiều tính ưu đãi của Chính phủ đối với xe điện, vàcác dự án Năng lượng tái tạo, Trung Quốc chắc chắn sẽ là một miếng bánh màu mỡ và làthị trường mục tiêu mà Tesla muốn nhắm tới và chiếm lấy Trung Quốc đang là thị trườnglớn nhất thế giới về xe điện, đã cán mốc 1 triệu xe vào năm 2018 Người Trung Quốc thực

sự thích biểu tượng địa vị của ô tô Mỹ, đặc biệt là khi chúng được sản xuất tại TrungQuốc Mở một Gigafactory ở đây tạo ra nhiều cơ hội cho Tesla mà họ không thể có đượcnếu chỉ nhập khẩu xe vào Trung Quốc: giảm chi phí sản xuất, loại bỏ chi phí vận chuyển

và thuế quan đã bị tăng lên do cuộc chiến thương mại giữa Trung Quốc và Mỹ sẽ giúpđẩy nhanh tốc độ tăng trưởng của Tesla tại thị trường khổng lồ này Nó cũng cho phépTesla làm việc chặt chẽ hơn với chuỗi cung ứng xe điện đang phát triển tại đây

Sự ưu đãi từ chính quyền cũng là một yếu tố quan trọng khiến Tesla quyết định mởGiga thứ 3 tại Trung Quốc Chính quyền Thượng Hải bán đất cho Tesla Gigafactory ởThượng Hải với giá bằng 1/10 giá trị thị trường và cho vay để khởi động nhà máy với lãisuất hàng năm rất thấp là 3,9% Với thời hạn đó, nếu Elon Musk thực hiện một lựa chọntốt, Gigafactory ở Thượng Hải có thể nói là một món quà miễn phí từ chính quyềnThượng Hải dành cho ông Vào thời điểm đó, chính quyền Thượng Hải như một chiếcrơm cứu mạng cuối cùng cho Elon Musk khi Tesla đang bị mắc kẹt trong tình trạng không

đủ năng lực sản xuất, giá cổ phiếu Tesla giảm rất nhiều và chắc chắn không nơi nào hơnThượng Hải có thể hỗ trợ tài chính cho ông và quy trình sản xuất nhanh chóng, và có sẵnthị trường và khách hàng tiềm năng đến như vậy cho các phương tiện chạy bằng điện

Vậy tại sao, Tesla lại chọn Phố Đông, Thượng Hải là vị trí cụ thể để đặt Giga 3 củamình? Chúng ta có thể dễ dàng thấy rằng, Công nghiệp sản xuất ô tô là ngành côngnghiệp trụ cột của Thượng Hải Bằng cách giới thiệu Tesla hoặc NIO, chính quyềnThượng Hải có thể thu hút nhiều nhân tài có liên quan đến ngành đến Thượng Hải vàcung cấp nhiều việc làm hơn cho người dân địa phương Và điều đó, cũng đã tạo ra choTesla một nguồn nhân lực chất lượng cao dồi dào Về địa lý, Phố Đông là khu vực mớicủa Thượng Hải hay còn được gọi với cái tên “thành phố thông minh”, ở phía đông sông

Hoàng Phố hướng ra Thái Bình Dương, Đông Á và Bắc Mỹ - nơi có các cường quốckinh tế Khu công nghệ cao

Zhanjiang, được thành lập vào năm 1992, có 12 Các Viện Quốc gia bao gồm hầu hết cáclĩnh vực ‘Công nghiệp 4.0’ Nó bao gồm Khu đổi mới kỹ thuật, Khu Công nghiệp Côngnghệ cao, Khu Nghiên cứu Khoa học và Giáo dục và Khu dân cư Nó cũng chứa 400trung tâm R&D Sân bay Quốc tế Phố Đông, Thượng Hải cùng với các Ga xe lửa kết nốivới nó đã tạo nên một hệ thống giao thông dùng để vận chuyển rất thuận lợi cho Tesla.

5 Gigafactory Berlin - Giga 4

Sau khi đã hình thành được Giga Trung Quốc - Châu Á, tham vọng của Teslathành lập một Giga ở Châu Âu là điều mà ai cũng có thể dễ dàng đoán ra được Tesla đãtừng muốn chọn Vương quốc Anh là địa điểm cho Giga thứ 3 của mình, nhưng bởiBrexit, kế hoạch ban đầu này đã bị hủy bỏ Vì vậy, họ phải tìm kiếm một địa điểm ở lụcđịa khác ở châu Âu, có sẵn một lực lượng lao động lớn được đào tạo bài bản, kết nối giaothông tốt để giao hàng hoặc vận chuyển cho khách hàng và lý tưởng nhất cũng là một thịtrường địa phương với tiềm năng khách hàng tốt để bán sản phẩm nhằm tiết kiệm tiền vậnchuyển và giảm rủi ro của tỷ giá hối đoái Ngoài ra, rất nhiều bộ phận của bên thứ 3 trongTesla thực sự cũng được sản xuất bởi các công ty Đức…

Vì vậy, Đức là một lựa chọn khá rõ ràng khi nó nằm ở chính giữa Châu Âu và gầnvới thị trường tiêu thụ Ba Lan có thể rẻ hơn, nhưng quá xa về phía Đông và xa bờ biển.Pháp có thể là một lựa chọn, nhưng chính trị không ổn định bằng Đức (chỉ cần nhìn vào

số lượng các cuộc đình công ở Pháp) Ý nằm ở phía bên kia của dãy Alps, Hà Lan và Bỉthì có giá bất động sản đắt hơn (so với Brandenburg, nơi chủ yếu là cát và cây cối) CònBerlin là một trong những thành phố hiện đại và phát triển mạnh nhất trên thế giới, đãhoàn thành sân bay lớn nhất ở Châu Âu vào năm 2020 Ngoài việc Berlin là trung tâm củaĐức và Châu Âu, Berlin còn gần các thị trường chính ở Châu Âu cũng như giá nhân công

ở miền Đông Đức không quá đắt đỏ Một điểm cộng rất lớn là Đức có rất nhiều ngànhcông nghiệp ô tô, họ có các nhà cung cấp, có một hệ thống quản lý rõ ràng và rất phù hợpvới ngành công nghiệp ô tô Đó là một lý do tại sao bạn nghe nói về "chất lượng sản phẩmĐức" Lao động có kỹ năng và hoạt động chuyên môn hóa ở Đức về ô tô lớn hơn nhiều sovới các nước khác ở Châu Âu Vị trí địa lý của Berlin nằm ở cực Bắc và gần Hamburg