1 BÀI TẬP NHÓM MÔN NGHIỆP VỤ KINH DOANH QUỐC TẾ NHÓM 19 Cà phê X là một thương hiệu cà phê đã có chỗ đứng tại thị trường Việt Nam khi sở hữu hơn 100 cửa hàng cà phê khắp cả nước Công ty Y sở hữu thươn.
Trang 1BÀI TẬP NHÓM MÔN NGHIỆP VỤ KINH DOANH QUỐC TẾ - NHÓM 19
Cà phê X là một thương hiệu cà phê đã có chỗ đứng tại thị trường Việt Nam khi sở hữu hơn 100 cửa hàng cà phê khắp cả nước Công ty Y sở hữu thương hiệu cà phê X cũng đồng thời có bộ phận sản xuất cà phê rang xay để cung ứng cà phê cho toàn bộ chuỗi cửa hàng
cà phê X tại Việt Nam Tuy nhiên, do công suất sản xuất còn nhiều, công ty X tiếp tục cho
ra đời các sản phẩm để bán trong thị trường nội địa, tuy nhiên vấp phải sự cạnh tranh gay gắt
Bạn là con của CEO công ty Y đang học lớp Nghiệp vụ Kinh doanh quốc tế tại trường Đại học Ngoại thương Bạn cũng nhận thấy tiềm năng của việc xuất khẩu các sản phẩm cà phê rang xay của công ty bạn ra thị trường quốc tế Khi trình bày ý tưởng này CEO rất ủng hộ tuy nhiên chưa thể đưa ra quyết định
Bạn và các bạn trong nhóm cần làm 1 bản phân tích tiềm năng kinh doanh xuất khẩu cho mặt hàng cà phê rang xay của công ty Y để giúp cho CEO ra quyết định có nên đầu tư vào mảng xuất khẩu này không
Một số nội dung gợi ý: Các thị trường tiềm năng là gì? Doanh thu, chi phí, lợi nhuận dự kiến? Làm sao để bán được sản phẩm? Thuận lợi, khó khăn? Cơ cấu nhân sự, phòng ban? Những rủi ro có thể gặp phải? Các hình thức tài trợ thương mạị?
Trang 41 Thị trường tiềm năng
1.1 Thị trường Mỹ
Mỹ là nền kinh tế đứng đầu với quy mô dân số lớn thứ 3 thế giới, dân số trẻ Phần lớn người Mỹ có thói quen uống cà phê hàng ngày Cà phê là thức uống được ưa chuộng nhất
ở Hoa Kỳ và có lượng tiêu thụ cao nhất sau cacbonat và nước uống đóng chai trong thị
trường đồ uống không cồn
Mỹ tiêu thụ và nhập khẩu cà phê lớn nhất thế giới Việt Nam là quốc gia xuất khẩu
cà phê lớn thứ hai vào Mỹ Thị phần cà phê Việt Nam trong tổng lượng nhập khẩu của Mỹ
là 9,6% trong 4 tháng đầu năm 2022 (Bộ Công thương, 2022)
1.2 Thị trường Đức
Trong những năm qua, Đức luôn là một trong những đối tác thương mại quan trọng của Việt Nam Lý giải về việc Đức là thị trường tiêu thụ cà phê Việt Nam nhiều nhất, các công ty xuất khẩu cho biết thị trường này tập trung những tập đoàn rang xay cà phê lớn nhất thế giới nên nhập lượng lớn
Theo thông tin từ trang Mordor Intelligence, Đức là quốc gia tiêu thụ cà phê lớn nhất
ở châu Âu với mức tiêu thụ bình quân đầu người đạt khoảng 6,5 kg/người/năm Nhu cầu của người tiêu dùng Đức đối với cà phê đặc sản đang tăng lên do nhận thức và kiến thức
về sản phẩm ngày càng tăng Dự kiến, nhu cầu tiêu thụ cà phê của Đức trong giai đoạn 2021-2025 sẽ tăng trưởng bình quân khoảng 3,09%/năm
Hiện thị trường Đức tiêu thụ nhiều nhất cà phê Arabica rang nhẹ và có chất lượng cao Phân khúc cà phê Arabica là phân khúc tăng trưởng nhanh nhất và được dự báo sẽ chứng kiến những cải thiện lớn trong giai đoạn sắp tới Nếu xét theo loại sản phẩm, phân khúc cà phê xay chiếm thị phần lớn nhất do tiện lợi trong tiêu thụ và phù hợp với sở thích của người tiêu dùng Đức
Trang 51.3 Thị trường Trung Quốc
Theo công ty nghiên cứu thị trường Mordor Intelligence, thị trường cà phê Trung Quốc được dự báo tăng trưởng trung bình 10,42%/năm trong giai đoạn 2022 – 2027 Trong khi đó, theo Hiệp hội Cà phê Trung Quốc (CCAB), tiêu thụ cà phê tại nước này đang tăng với tốc độ trung bình hàng năm là 15% Mặc dù Trung Quốc là nước gánh chịu hậu quả đáng kể từ đại dịch Covid-19 nhưng điều này không làm giảm nhu cầu tiêu thụ cà phê của người tiêu dùng
Tình hình dịch bệnh Covid-19 trong năm 2021 đã ảnh hưởng tiêu cực tới kinh tế, tuy nhiên thị trường đồ uống ở Trung Quốc vẫn phát triển ổn định Trong đó, các loại đồ uống
có nguồn gốc từ thực vật phát triển rất mạnh vì có mùi vị phong phú, thơm ngon, đảm bảo sức khỏe, thích hợp cho nhiều môi trường tiêu dùng, từ du lịch tới sử dụng trong gia đình, văn phòng, công sở, hội nghị, tiệc tùng …
Do thị trường cà phê hòa tan ở Trung Quốc đang phát triển rất mạnh, nên nhiều chuyên gia cho rằng, Việt Nam nên đẩy mạnh xuất khẩu cà phê hòa tan sang thị trường này
2 Phân tích SWOT
2.1 Điểm mạnh
Vixi có lợi thế rất lớn về nguồn nguyên liệu cũng như điều kiện để sản xuất cà phê vì Việt Nam có khí hậu phù hợp với nhiều loại cà phê Cà phê Arabica thích hợp với miền phía Bắc, khí hậu lạnh, mưa nhiều, độ cao trên 1000m so với mực nước biển Với điều kiện
tự nhiên phù hợp, cà phê Việt Nam đạt sản lượng cao và có hương vị đặc trưng
Sản phẩm cà phê Vixi được đánh giá cao bởi người tiêu dùng, là một sản phẩm đã có chỗ đứng tại thị trường trong nước khi Vixi sở hữu đến hơn 100 cửa hàng cà phê Năng suất cà phê Vixi cao do công ty Y sỡ hữu riêng một bộ phận để sản xuất cà phê rang xay
Trang 62.2 Điểm yếu
Cà phê Vixi chưa có kinh nghiệm trong việc xuất khẩu sản phẩm sang thị trường nước ngoài Thêm vào đó, giá cà phê của Việt Nam bị định giá thấp hơn nhiều so với các nước khác Điều này không chỉ ảnh hưởng tiêu cực đến thương hiệu cà phê Việt Nam mà còn giảm đi một lượng kim ngạch xuất khẩu đáng kể
2.3 Cơ hội
2.3.1 Tại thị trường Mỹ
Nhu cầu cà phê tại Mỹ lớn, vùng Bắc Mỹ hiện nay là nơi tiêu thụ cà phê lớn nhất thế giới Theo thống kê, trung bình mỗi người dân Mỹ tiêu thụ 4,8kg cà phê mỗi năm Vì thế, hàng năm, Mỹ phải nhập khẩu một lượng cà phê rất lớn từ các quốc gia khác trên thế giới Kinh tế, chính trị Hoa Kỳ được đánh gia là ổn định, nhà nước có nhiều chính sách khuyến khích xuất khẩu
2.3.2 Tại thị trường Trung Quốc
Hiện nay, nhu cầu tiêu thụ cà phê của Trung Quốc đang có xu hướng tiếp tục tăng, đặc biệt là ở các khu vực thành phố phát triển Tại thị trường Trung Quốc, cà phê hòa tan,
cà phê chế biến sẵn đang chiếm thị phần lớn nhờ sự tiện lợi trong việc sử dụng Bên cạnh
đó, người dân Trung Quốc không ngại khám phá những lối sống mới cũng là một đặc điểm thúc đẩy tiêu thụ cà phê chế biến sâu tại thị trường này
Ngành đồ uống của Việt Nam nói chung và cà phê nói riêng đang được nhà nước đẩy mạnh, quan tâm Có nhiều hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp, kết nối giao thương, cung cấp thông tin thị trường liên tục trong thời gian vừa qua và tiếp tục nối lại các hoạt động xúc tiến thương mại truyền thống với thị trường Trung Quốc
Trang 7Thêm vào đó, biên giới sát gần nhau cũng là một lợi thế cho việc xuất nhập khẩu Chi phí logistics đang tăng do ảnh hưởng của giá xăng dầu nhưng nhờ có vị trí địa lý thuận lợi
mà phần chi phí này được hạn chế đáng kể
2.4 Thách thức
Xuất khẩu cà phê của Việt Nam cũng phải đối mặt với nhiều thách thức Trong nước, nông dân trồng cà phê đang chịu áp lực trước chi phí phân bón và xăng dầu tăng cao, ảnh hưởng đến lợi nhuận Một số hộ phải cắt giảm chi phí đầu vào, hạn chế bán ra để chờ giá tăng Niên vụ 2019-2020 là năm thứ 3 liên tiếp ngành cà phê chịu khủng hoảng về giá, khiến người nông dân gặp nhiều khó khăn Theo đó, đối với giá cà phê nội địa, nếu như đầu niên vụ trước ở mức trên 42.000 đồng/ kg thì đầu vụ này chỉ ở mức 35.000 đồng/kg và liên tục giảm, hiện chỉ còn khoảng 30.000-32.000 đồng/kg Những biến động về giá cả luôn theo chiều hướng bất lợi cho người làm cà phê khi chi phí đầu vào luôn tăng Ở chiều ngược lại, giá bán cà phê lại liên tục ở mức rất thấp Do đó, những người trồng cà phê rơi vào tình trạng thu không đủ chi, nhiều vườn cà phê đã bị nông dân chặt bỏ, chuyển sang trồng các loại cây khác có giá trị hơn
Cùng với khủng hoảng giá, ngành cà phê Việt Nam cũng đang phải đối mặt với nhiều thách thức khác Điển hình là tình trạng cà phê già cỗi đang tăng nhanh Mặc dù thời gian qua, việc tái canh cà phê tại Tây Nguyên đã được đẩy mạnh song thực tế diện tích cà phê già vẫn còn rất lớn Tại Tây Nguyên, diện tích cà phê trên 20 năm tuổi hiện có khoảng 86 nghìn ha, chiếm 16%, diện tích cà phê 15-20 năm tuổi khoảng 140 nghìn ha, chiếm khoảng 26% Trong khi đó, việc tái canh gặp rất nhiều khó khăn Kết quả điều tra của Viện Khoa học kỹ thuật Nông, Lâm nghiệp Tây Nguyên gần đây cho thấy, tỷ lệ vườn cà phê tái canh thất bại lên tới 38% Nguyên nhân được xác định là do nông dân chưa áp dụng đúng quy trình tái canh đã được ban hành
Bên cạnh đó, mặc dù mặt hàng cà phê vẫn duy trì lượng xuất khẩu khá, song đây cũng
là mặt hàng gặp khá nhiều trở ngại, khi ngày càng có nhiều đối thủ cạnh tranh và chi phí vận chuyển nhiều biến động Cùng với đó, xuất khẩu cà phê dạng thô của Việt Nam hiện
Trang 8vẫn chiếm tỷ trọng cao, trong khi tỷ lệ cà phê chế biến sâu, giá trị tăng cao chỉ chiếm khoảng 10% trong tổng sản lượng cà phê nhân Mặt hàng cà phê hiện chưa tạo ra nhiều giá trị gia tăng và chưa tạo ra chuỗi sản xuất sâu Theo tính toán, nếu tính theo giá xuất khẩu tại cảng Việt Nam thì mỗi tấn cà phê hiện chỉ có giá trên dưới 40 triệu đồng, trong khi nếu chế biến sâu sẽ có giá trị gia tăng cao nhất từ 70-100 triệu đồng/tấn Bên cạnh đó, các doanh nghiệp chế biến cà phê hiện chưa quan tâm tới các quy trình bảo quản, chế biến, thị trường tiêu thụ, bao bì, sản phẩm và cả thương hiệu dẫn đến nguồn lợi nhuận thu được khi xuất khẩu cà phê vào các thị trường tiêu thụ lớn của thế giới không cao…
Theo Hiệp hội Cà phê - Cacao Việt Nam (Vicofa), xuất khẩu cà phê của Việt Nam trong những tháng cuối năm sẽ đối mặt với khó khăn do chính sách "zero COVID" của Trung Quốc, cộng với căng thẳng địa chính trị tại Đông u khiến trạng lạm phát tăng cao, nhu cầu tiêu thụ suy yếu và giá cà phê ở mức thấp Bên cạnh đó, sản lượng cà phê năm
2022 thấp hơn năm 2021 do năng suất thấp Sản lượng cà phê niên vụ 2021/2022 đạt 1,5 triệu tấn (hơn 95% sản lượng là cà phê Robusta), thấp hơn so với 1,62 triệu tấn trong niên
vụ 2020/2021 Trong quý III/2022, Việt Nam vẫn còn khoảng 500.000 tấn cà phê để xuất khẩu Dự báo xuất khẩu cà phê của Việt Nam sẽ đối mặt với nhiều khó khăn Nếu xung đột giữa Nga và Ukraine chưa sớm chấm dứt, giá cà phê sẽ tiếp tục duy trì ở mức thấp trong các tháng còn lại của quý III/2022
2.4.1 Tại thị trường Mỹ
Mức độ cạnh tranh gay gắt khi Mỹ là nước tiêu thụ cà phê lớn nhất thế giới, vấn đề cạnh tranh là điều không thể tránh khỏi Nguy cơ thiếu vốn, không đủ vốn để xoay vòng Sản phẩm thay thế đa dạng, thương hiệu đồ uống nước ngoài phát triển mạnh
2.4.2 Tại thị trường Trung Quốc
Trung Quốc là một thị trường lớn nhưng rất khắt khe, mức độ cạnh tranh cao Để xuất khẩu sang thị trường này, doanh nghiệp cần tích cực xúc tiến thương mại, đổi mới mẫu mã,
Trang 9bao bì sản phẩm và nâng cao chất lượng để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng Trung Quốc
Cà phê của Việt Nam xuất sang Trung Quốc vẫn chủ yếu là cà phê Robusta dưới dạng thô (cà phê nhân), thường có giá thấp trên thị trường cà phê thế giới Xuất khẩu thô nhiều cũng là nguyên nhân khiến người tiêu dùng Trung Quốc chưa hiểu rõ tầm ảnh hưởng của
cà phê Việt Nam
Chi phí logistics gia tăng, để giảm bớt áp lực trong quá trình vận chuyển, doanh nghiệp Việt Nam thay vì vận chuyển cà phê bằng đường biển thì có thể tìm hướng đi mới bằng đường sắt vì hiện đường sắt ở Trung Quốc rất phát triển
3 Doanh thu, chi phí, lợi nhuận dự kiến
3.1 Tại thị trường Mỹ
Theo như thống kê từ Tổng cục Hải quan, vào tháng 07/2022, Việt Nam xuất khẩu cà phê sang Hoa Kỳ đạt 10,33 nghìn tấn, trị giá 22,33 triệu USD, giảm 19,4% về lượng và giảm 6,2% về trị giá so với cùng kỳ năm ngoái Tuy nhiên, tính chung 7 tháng đầu năm
2022, xuất khẩu cà phê của Việt Nam sang Hoa Kỳ đạt xấp xỉ 72 nghìn tấn, đạt trị giá 173 triệu USD, giảm 2,3% về lượng, nhưng tăng 21,8% về trị giá so với cùng kỳ năm ngoái Cũng trong tháng 07/2022, giá xuất khẩu bình quân cà phê của Việt Nam sang Hoa Kỳ đạt mức 2.161 USD/tấn, giảm 9,8% so với tháng 6/2022, nhưng tăng 16,4% so với tháng 7/2021 Tính chung 7 tháng đầu năm 2022, giá xuất khẩu bình quân cà phê của Việt Nam sang Hoa Kỳ đạt mức 2.414 USD/ tấn, tăng 24,6% so với cùng kỳ năm 2021
Việt Nam xuất khẩu 2 loại cà phê chủ yếu là Robusta và Arabica, trong đó thị trường Hoa Kỳ có xu hướng ưa chuộng hạt Robusta hơn So sánh 6 tháng đầu năm 2022 với cùng
kỳ năm 2021:
- Xuất khẩu cà phê Robusta của Việt Nam sang Hoa Kỳ tăng cả về lượng và trị giá, đạt xấp xỉ 49,76 nghìn tấn, trị giá 97,54 triệu USD
Trang 10- Xuất khẩu cà phê Arabica giảm 27,5% về lượng, nhưng tăng 18% về trị giá, đạt trên 7 nghìn tấn, trị giá 31,37 triệu USD
- Xuất khẩu cà phê chế biến tăng 11,2%, đạt 22,4 triệu USD
Có thể thấy rằng giá trị của hạt cà phê “Made in Vietnam” đang dần dần được công nhận về chất lượng biểu hiện ở giá trị trung bình trên 1 tấn qua các năm Với một thương hiệu Việt Nam đã xây dựng được vị thế của mình ở thị trường nội địa và có dư thừa công suất sản xuất thì việc xuất khẩu sang thị trường Hoa Kỳ là ý tưởng không tồi
Về chi phí, cà phê không nằm trong danh mục các sản phẩm phải được đánh thuế xuất khẩu và thuế giá trị gia tăng Thuế nhập khẩu đối với cà phê nhân của Hoa Kỳ đang ở mức 0% do thị trường cà phê của Hoa Kỳ có rất nhiều nhu cầu nhưng các nhà sản xuất trong nước gần như không thể đáp ứng được nhu cầu này, nên Chính phủ Hoa Kỳ đã tạo điều kiện cho nhà sản xuất bên ngoài xuất khẩu hạt cà phê sang nước mình để đáp ứng đủ nhu cầu Điều này tạo một điều kiện rất lớn cho thương hiệu khi cả hàng rào thuế quan và phi thuế quan dành cho mặt hàng cà phê là rất thấp
3.2 Tại thị trường Đức
Theo số liệu thống kê sơ bộ của Tổng cục Hải quan, trong chín tháng đầu năm 2019,
cả nước xuất khẩu gần 1,3 triệu tấn cà phê, thu về gần 2,2 tỷ USD giảm 13% về lượng, giảm 21% về kim ngạch Giá cà phê Việt Nam xuất khẩu trung bình 1.718 USD/tấn (tương đương khoảng 39,5 triệu đồng/tấn, giảm 9,6% về giá so với cùng kỳ năm 2018 Đáng chú
ý, cà phê của Việt Nam xuất khẩu nhiều nhất sang thị trường Đức đạt gần 185.300 tấn, tương đương hơn 289 triệu USD, chiếm trên 14,6% trong tổng lượng và chiếm 13,3% trong tổng kim ngạch xuất khẩu cà phê của cả nước
Đến năm 2020, Đức, Hoa Kỳ và Italy tiếp tục là ba thị trường tiêu thụ cà phê lớn nhất của Việt Nam trong 11 tháng đầu năm 2020 với thị phần lần lượt là 12,8% (đạt 319,2 triệu USD), 9,3% (đạt triệu 230,6 USD) và 8,4% (đạt 208,2 triệu USD) Giá cà phê xuất khẩu bình quân 11 tháng đầu năm 2020 đạt 1.744,3 USD/tấn, tăng 1,1% so với cùng kỳ năm
Trang 112019 Ước tính trong tháng 12/2020, giá cà phê xuất khẩu bình quân đạt 2.000 USD/tấn, tăng 3,9% so với tháng 11/2020 và tăng 14,9% so với cùng kỳ năm 2019 Giá cà phê xuất khẩu bình quân cả năm 2020 ước đạt 1.759 USD/tấn, tăng 1,8% so với năm 2019
Theo số liệu thống kê từ Tổng cục Hải quan, xuất khẩu cà phê tháng 02/2020 đạt trên 173,7 nghìn tấn, trị giá 292,99 triệu USD, tăng 19,8% về lượng và tăng 18,8% về trị giá so với tháng 01/2020, so với tháng 02/2019 tăng 50,9% về lượng và tăng 46,8% về trị giá Tính chung 2 tháng đầu năm 2020, xuất khẩu cà phê đạt 319,2 nghìn tấn, trị giá 540,18 triệu USD, tăng 1% về lượng, nhưng giảm 1,9% về trị giá so với cùng kỳ năm 2019 Xuất khẩu cà phê sang thị trường Đức trong tháng 02/2020 đạt gần 30,8 nghìn tấn, trị giá 46,41 triệu USD, tăng 102,4% về lượng và tăng 89,7% về trị giá so với tháng 02/2019 Tính chung 2 tháng đầu năm 2020, xuất khẩu cà phê sang thị trường Đức tăng 32,8% về lượng
và tăng 23,2% về trị giá so với 2 tháng đầu năm 2019, đạt 54,5 nghìn tấn, trị giá 83,64 triệu USD
Năm 2021, theo số liệu của Tổng cục Hải quan, trong 11 tháng năm 2021, Đức là thị trường xuất khẩu nông sản lớn nhất của Việt Nam trong khối EU với kim ngạch đạt 641,15 triệu USD, tăng mạnh 24,4% so với cùng kỳ năm 2020 Trong đó, đứng đầu về nông sản xuất khẩu sang thị trường Đức là mặt hàng cà phê với 209,08 nghìn tấn, trị giá 377,15 triệu USD, tăng 1,9% về lượng và tăng 18,2% về trị giá so với 11 tháng năm 2020 Trong 9 tháng năm 2021, cà phê của Việt Nam xuất khẩu nhiều nhất sang thị trường Đức, 181.014 tấn, tương đương 319,52 triệu USD, giá 1.765,2 USD/tấn, giảm 1% về lượng nhưng tăng 13,8% về kim ngạch và tăng 14,9% về giá so với cùng kỳ năm 2020 Cà phê xuất khẩu sang Đức chiếm 15,3% trong tổng lượng và chiếm 14,3% trong tổng kim ngạch xuất khẩu
cà phê của cả nước
3.3 Tại thị trường Trung Quốc
Con số mới nhất từ Tổng cục Hải quan cho thấy, trong vòng 8 tháng đầu năm 2022, nước ta đã xuất khẩu 26.394 tấn cà phê sang thị trường Trung Quốc, đạt 82.232.009 USD
về doanh thu So với cùng kì năm trước, con số về lượng giảm 28,7% nhưng doanh thu lại