TIỂU LUẬN đề tài văn hoá chính trị của cộng hoà latvia

Điều này hoàn toàn dễ hiểu với giải thích của nhà sử học Imants Lancmanis viết trong khảo sát Heraldry: “Các vùng đất của Đảng Cộng hoà luôn phải đối mặt với sự lựa chọn giữa tư bỏ hoàn

QUỐC TẾ

BÀI TIỂU LUẬN

Đề tài:

Văn hoá chính trị của Cộng hoà Latvia

Giảng viên hướng dẫn: Trần Nam Tiến

Sinh viên thực hiện: Chang Jar Shin

Latvia có tên chính thức là Cộng hoà Latvia, là một quốc gia thuộc khu vực Bắc Âu của châu Âu Latvia tiếp giáp với

Estonia về phía Bắc, giáp Litva về phía Nam, giáp Nga và

Belarus về phía Đông, giáp biển Baltic vè phía Nam Cư dân nơi

đây chủ yếu là người Latvia và người Nga, cùng một số dân tộc

thiểu số khác

Đây là quốc gia có lịch sử lâu đời và là vùng giao thoa giữa nhiều văn hoá khác nên đây được biết đến như là thủ đô văn hoá

châu Âu Vì nằm ở vị trí chiến lược nên trong quá khứ Latvia từng

bị đô hộ bởi các nước xung quanh Từ thế kỷ 18, Latvia trực thuộc

Nga Sa hoàng Nhưng đến ngày 18 tháng 11 năm 1918, nền Cộng hoà của Latvia chính

thức được thành lập Tuy nhiên đến năm 1940, sau Hiệp ước Xô – Đức 1939, Latvia sáp

nhập vào Liên Xô với tên Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Xô Viết Latvia Đến 1991, Liên

Xô sụp đổ, Latvia chính thức trở thành quốc gia độc lập

Ngày nay, Latvia là một thành viên của nhiều tổ chức quốc tế như Liên Hiệp Quốc, FTO, NATO và là một thành viên của Liên minh châu Âu Ngoài ra, Latvia là địa

điểm thu hút du lịch với những di sản phong phú và thủ đô sôi động Riga

HỆ KÝ HIỆU CHÍNH TRỊ - BIỂU TƯỢNG QUỐC GIA

1 Quốc kỳ

Quốc kỳ của nước Latvia như ta thấy hiện nay

đã xuất hiện từ rất sớm và trở thành lá cờ có tuổi thọ lâu

đời nhất thế giới Theo bản thảo Rhymed Chronicle of

Livonia, lá cờ đã được sử dụng trong giai đoạn giữa thế

kỉ 12 và thế kỉ 14 Truyền thuyết kể lại rằng, trong một

trận chiến năm 1279, một bộ lạc cổ đại người Latvia từ

Cesis, nay là thành phố hiện đại phía Bắc Latvia, đã sử

dụng lá cờ đỏ sọc trắng này Trong trận chiến ấy, vị lãnh

tụ của bộ lạc đã bị tử thương, ông được bọc trong một

tấm khăn lớn màu trắng Phần khăn ông nằm lên vẫn giữ

nguyên màu trắng, trong khi hai bên còn lại đã dính máu

của ông Tấm khăn dính máu đó đã được bộ lạc sử dụng

cho trận chiến tiếp theo và giành được chiến thắng Tuy

nhiên

Mãi cho đến năm 1917, hoạ sĩ Ansis Cīrulis đã dựa vào những câu chuyện được thuật lại để phác thảo

thành công lá cờ Quốc kỳ cùng với quốc huy đã được

chính thức thông qua bởi quốc hội Cộng hoà Latvia

vào ngày 15 tháng 6 năm 1921

Tuy nhiên, lá cờ đỏ - trắng - đỏ đã trở nên vô dụng trong giai đoạn 1940 – 1941 và 1944 – 1991 Đó là

khoảng thời gian Latvia bị chiếm đóng bởi Liên Xô và

Đức Quốc xã Khi đó mọi hoạt động tổ chức và trưng

bày quốc kỳ đều bị xem là tội ác chống phá nhà nước và

bị trừng phạt Trong giai đoạn này, lá cờ đầu tiên của

Latvia thuộc Liên Xô là lá cờ đỏ với hình búa liềm vàng

ở gốc trái với ký tự latinh LPSD (Latvijas Padomju

Sociālistiskā Republika – Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Xô Viết

Latvia) bên trên với phông chữ serif Đến năm

Photo of Skoop File: Flag

of Latvia.svg

Mô tả: tỉ lệ 1:2, được chia

thành 3 dải nằm ngang, phần đỏ nằm ở trên và dưới, mỗi dải chiếm 2/5, dải trắng chiếm 1/5 lá cờ

Cờ Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa

Xô viết Latvia (1940 -1953).

Photo of Osipov Gerogiy Nokka File: Flag of the Latvian Soviet Socialist Republic (1940–1953).svg

Cờ Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa

Xô viết Latvia (1953 -1990).

Photo of Nokka File: Flag of the Latvian Soviet Socialist

Republic (1953–1990).svg

1953, phiên bản cuối cùng của lá cờ đã được thông qua Thêm vào phiên bản cũ là bốn

gợn sóng chiếm 1/3 lá cờ Những gợn sóng đó tượng trưng cho biển Bên cạnh đó ký tự

LSPD đã được thay thế bằng ngôi sao vàng

Dưới sự ảnh hưởng của Milhail Gorbachev, lá cờ Latvia đỏ - trắng - đỏ truyền thống đã được khôi phục vào ngày 15 tháng 2 năm 1990 cho đến ngày nay Phần màu đỏ

của lá cờ tượng trưng cho sự sẵn sàng hi sinh hiến máu từ trái tim của nhân dân Latvia vì

tự do và độc lập để bảo vệ quyền tự do của họ Màu trắng thể hiện cho mong muốn hoà

bình và yên bình của người dân Latvia

2 Quốc huy

Có thể nói việc tìm kiếm quốc huy của Latvia không tuân theo quy luật huy hiệu

Khi nhìn lại các sự kiện xã hội lúc bấy giờ, ta có thể dễ dàng hiểu vì sao quốc huy không

được tính tới ngay từ lúc đầu Mặc dù độc lập đã được tuyên bố, nhưng tương lai về một

nhà nước mới vẫn rất mong manh và không chắc chắn Trong bối cảnh xã hội mang tâm

lý đi tìm điều mới với tâm trạng chống Mỹ quyết liệt thì các huy hiệu, áo khoác cổ điển

theo phong cách, ý nghĩa Tây Âu liên quan tới quý tộc Đức đều không được chấp nhận

Trước đó, người Latvia vẫn cương quyết khẳng định: “Mặt trời mọc là biểu tượng quốc gia đầu tiên của chúng tôi” Điều này hoàn toàn dễ hiểu với giải thích của nhà sử học

Imants Lancmanis viết trong khảo sát Heraldry: “Các vùng đất của Đảng Cộng hoà luôn phải

đối mặt với sự lựa chọn giữa tư bỏ hoàn toàn các biểu tượng cổ xưa, bị coi là phong kiến và

phàn động và mông muốn gắn kết với truyền thống dân tộc cổ kính và đáng kính.”

Nhưng khi nền độc lập của Latvia được củng cố và tham gia vào cá mối quan hệ quốc tế thì biểu tượng mặt trời lại tỏ ra không phù hợp để đại diện cho toàn bộ trực quan

của đất nước bởi nhiều lý do Trong đó chủ yếu nhất là quốc huy ấy không tuân theo bất

cứ quy luật huy hiệu nào mà còn trở nên ngây ngô khi dặt bên các huy hiệu nổi tiếng thế

giới Điều này đã trở thành mối lo ngại khi trở thành sự mâu thuẫn giữa biểu tượng nhà

nước và ngôn ngữ huy hiệu ở châu Âu

Chính vì vậy, quốc hội đã cho mời rất nhiều nghệ sĩ và nhà sử học tham gia cuộc thi thiết kế Trải qua nhiều tranh cãi cùng sửa đổi, quốc huy của Cộng hoà Latvia đã

chính thức ra đời

Quốc huy của Latvia được chia làm đôi, nửa trên tấm khiên là mặt trời vàng mọc trên cánh

đồng xanh, nửa dưới tấm khiên được chia làm hai

nửa, nửa bên trái là con sư tử đỏ trên nền bạc, nửa

bên phải là con kền kền bạc trên nền đỏ Những

người cầm khiên là con sư tử đỏ ở bên trái và con

kền kền bạc ở bên phải Phía dưới tấm khiên là hai

cành sồi cách điệu và dải ruy băng có màu tương

ứng với quốc kỳ Phía trên khiên là ba ngôi sao vàng

xếp theo hình bán nguyệt

Những hình vẽ, màu sắc trên quốc huy đều có ý nghĩa riêng và lịch sử hình thành phức tạp Để tạo ra một quốc huy thể hiện được đầy đủ đặc trưng về lịch sử, truyền

thống, dân tộc, các nghệ sĩ và nhà sử học cùng nhau góp ý và thiết kế một cách quyết liệt

a Mặt trời

Tác giả của biểu tượng mặt trời là Ansis Cīrulis, và cũng chính bản thân biểu tượng đó đã biểu đạt ý nghĩa dễ hiểu nhất nhưng cũng nhiều tầng nhất Thứ nhất, mặt trời

tượng trưng cho sự phát triển và hy vọng của một quốc gia mới Bản thân nhà điêu khắc

Burkards Dzenis đã lấy cảm hứng từ những dòng ca dao:

“Đừng lo lắng, những người lính, Mặt trời bàng bạc mọc lên”

Thứ hai, theo nhiều nhà sử học và người đứng đầu Tiểu ban huy hiệu khẳng định đó

là sự dung hoà thành công giữa truyền thống lịch sử và lý tưởng nhà nước mới Bên cạnh đó,

điều này còn khẳng định lần nữa mong muốn gia nhập châu Âu cổ kính và truyền thống lâu

đời của một đại gia đình các quốc gia có biểu tượng đáng kính và đáng kế thừa

Thứ ba, biểu tượng mặt trời biểu hiện cho cá cuộc đấu tranh tự do của người Latvia Mặt trời mọc tượng trưng cho sự ra đời của một quốc gia mới và sự chiến thắng

bóng tối Điều này thể hiện rõ nhất khao khát tự do, độc lập, phát triển của dân tộc cùng

nhà nước của quốc gia này

b Sư tử

Sư tử là biểu tượng của công quốc Kurzeme và Zemgale từ thế kỉ 16 Biểu tượng

sư tử còn liên kết với quốc huy được cấp bởi Gotthard Kettler, công tước đầu tiên của Ba

Lan và Litva Ngoài ra, sư tử còn là một hình tượng cổ nhất, truyền thống nhất được phổ

biến trong rất nhiều huy hiệu, áo khoác ở châu

Âu, thường được thấy đứng trên hai chân sau

với bàn chân duỗi ra và cái đuôi hướng lên Sở

dĩ hình tượng sư tử tượng trưng cho sức mạnh,

lòng dũng cảm, sự vĩ đại và sự bền bỉ

c Kền kền

Kền kền bạc với một thanh kiếm gắn liền với huy hiệu của công quốc Pardaugava,

Vidzeme và Latgale Đây là một sinh vật huyền

thoại với sự kết hợp cuả đại bàng và sư tử

Trong huy hiệu, kền kền tượng trưng cho sức mạnh, lòng dũng cảm, không sợ hãi và

đồng thời có khả năng tâm linh tuyệt vời Đến với quốc huy Latvia, hình tượng kền kền

tượng trưng cho trí tuệ và sự chú ý

Ban đầu, hai yếu tố sư tử và kền kền khi được đưa vào quốc huy đã gây nên sự phẫn nộ gay gắt từ quốc hội tại thời điểm đó Một số đại biểu quốc hội đã không giấu

được việc không thích những con thú ngoại lai Điều này thể hiện được tâm lý của người

dân Latvia, không thể chấp nhận và căm ghét sức mạnh của Đức

d Ngôi sao, cành sồi, ruy băng

Bên cạnh đó, ba ngôi sao vàng hình bán nguyệt phía trên tấm khiên tượng trưng cho các vùng của Latvia (Vidzeme, Latgale và Kurzeme cùng Zemgale)

Những cành sồi được thiết kế cũng thể hiện được đặc trưng thực vực của quốc gia này Ngoài ra, cây sồi còn được công nhận là quốc thụ của Latvia Cây sổi đã tồn tại

từ lâu và đại diện cho vua của các loài cây Chính vì thế, cây sồi ý nghĩa tượng tứng cho

sức mạnh, sự bền bỉ, sự chịu đựng, sự trường tồn, niềm tin và danh dự Đã từ rất lâu, hình

ảnh cây sồi được biểu tượng cho sự nam tính và sự bền bỉ trong văn hoá Latvia

Ruy băng đỏ - trắng - đỏ được thắt cách điệu tương ứng với tỉ lệ và màu sắc trên quốc kỳ

Mặc dù vấp phải nhiều tranh cãi về ý nghĩa và xuất thân của những biểu tượng này, nhưng nó vẫn biểu đạt được sức ảnh hưởng đối với người dân Latvia bởi diện mạo

cổ kính, thanh lịch, trang nghiêm với nhiều tầng ý nghĩa cùng lịch sử lâu dài

e Phiên bản trước đó của quốc huy Latvia

Trong phiên bản cũ này, quốc huy có nhiều điểm khác biệt so với phiên bản ngày nay

Về biểu tượng mặt trời, ý nghĩa tượng trưng vẫn như cũ, nhưng số lượng tia sáng cùng thiết kế khác hẳn Sô lượng tia sáng tượng trưng cho số quận của Latvia (lúc đầu là

17, sau là 19) Bên trong mặt trời là chữ L có ý nghĩa là Latvia, cùng với ba ngôi sao ở trung tâm Yếu tố hai thanh kiếm bắt chéo đằng sau tượng trưng cho sức

mạnh của người dân Latvia Thay vì sử dụng cày thì gươm sẽ được thay thế như yếu tố

thể hiện cho trật tự của binh lính và nông dân

Quốc ca của cộng hoà Latvia có tên là “Chúa phù hộ cho Latvia!”:

“Dievs, svētī Latviju, Mūs' dārgo tēviju, Svētī jel Latviju,

Ak, svētī jel to!

Kur latvju meitas zied, Kur latvju dēli dzied, Laid mums tur laimē diet, Mūs' Latvijā!”

Bản viết tay Quốc ca Latvia “Chúa phù hộ cho Latvia!” của Baumanis Karlis.

Nguồn: Thư viện Học thuật Đại học Latvia

Bản dịch:

“Chúa phù hộ cho Latvia,

Tổ quốc thân yêu của chúng ta, Chúc lành cho Latvia,

Ôi, chúc phúc cho tôi!

Nơi con gái Latvia nở hoa, Nơi những người con trai Latvia hát, Hãy để chúng tôi có một chế độ ăn uống vui vẻ, Chúng tôi 'ở Latvia!'”

Lời nhạc được viết bởi Kārlis Baumaņis, một nhà soạn nhạc dân tộc Latvia ở Đế quốc Nga Bài ca được hát lần đầu tiên vào nửa sau thế kỉ 19, khi người Latvia bắt đầu công khai bản sắc dân tộc của họ Kārlis Baumaņis cũng là nhà soạn nhạc người Latvia đầu tiên đưa từ “Latvia” vào trong lời bài hát Khi

đó, ý nghĩa của từ “Latvia” chỉ mới hình thành phần nhỏ trong tâm trí các nhà văn và nhà hoạt động Bên cạnh đó, từ

ngữ đó đã biểu thị cho lòng yêu nước, mong muốn tự do của tất cả các vùng đất có lịch sử do người Latvia tạo nên Không sai khi nói bài hát “Chúa phù hộ cho Latvia!”

trở thành chất xúc tác mạnh mẽ cho niềm tự hào dân tộc trong thời kì mà không người Latvia nào dám mơ về một đất nước độc lập khỏi Nga hoàng

Trong giai đoạn lúc bấy giờ, các nhà chức trách Nga cấm người dân sử dụng từ

“Latvia”, bởi lẽ đó trong lời bài hát từ đó được thay thế bằng từ “Baltic” Và bài hát được trình diễn trước công chúng vào tháng 6 năm 1873, tại Liên hoan Bài hát đầu tiên

ở Riga Nhưng mãi cho đến ngày 18 tháng 11 năm 1918, bài hát mới được công nhận và trình diễn như quốc ca Ngày 7 tháng 6 năm 1920, bài hát “Chúa phù hộ cho Latvia!” đã được chính thức xác nhận là quốc ca của Cộng hoà Latvia

Tuy nhiên, vào giữa năm 1940, Latvia bị Liên Xô chiếm đóng thì quốc kỳ, quốc huy

và quốc ca đã bị cấm trong gần 50 năm liên tiếp Người dân bị đàn áp vì lá cờ đỏ - trắng

- đỏ hay khi hát quốc ca Mặc dù vậy, những biểu tượng của nhà nước vẫn không bị quên lãng Điều này được chứng minh qua việc sử dụng chúng trong những năm 1980 đã đánh dấu sự khởi đầu của cuộc đấu tranh giành lại nền độc lập của Latvia

Bài hát được mở đầu là câu “Chúa phù hộ…” vang vọng trong những bài quốc của một sô nước châu Âu khác Điều này thể hiện niềm tin hướng về Chúa, cầu xin sự bảo

vệ Một số bản khác của bài hát có thể hát “Chúa phù hộ cho Kurzeme” ở vùng Kurzeme, hay “Chúa phù hộ cho Vidzeme” ở vùng Vidzeme Tuy nhiên, bằng việc đưa từ “Latvia” vào lời bài hát đã tạo nên sức ảnh hưởng mới Nó khẳng định mong muốn tiến tới kỷ nguyên mới, đoàn kết toàn bộ dân tộc Latvia

Trong bài hát ta thấy các cụm từ “con gái Latvia”, “con trai Latvia” đã cho thấy thuật ngữ Latvian (người Latvia) đã xuất hiện vào thế kỷ 19 Một phần đồng thời cũng chỉ những người Latvia cổ đại Điều này đã trở thành biểu tượng cho nề tự do đã mất của quốc gia, và việc khôi phục sự tự do ấy phải tìm kiếm trong tương lai Trong lời bài hát, “nơi những người con của Latvia hát” là câu đặc biệt quan trọng thể hiện cho

sự yêu thích, đam mê ca hát của dân tộc Bởi lẽ ca hát là một mảnh ghép không thể thiếu để bộc lộ rõ nét bản sắc dân tộc Latvia

4 Các biểu tượng quốc gia khác

Quốc thụ của Latvia là cây sồi Cây sồi là một biểu tượng phổ biến của văn hoá phương Tây, tồn tại từ nên văn minh Celtic, Huy Lạp và La Mã

Nếu như sư tử là vua của muôn loài thì đích thị cây sồi sẽ là vua của các loài cây Hình ảnh đó tượng trưng co sức mạnh, sự chịu đựng, sự trường tồn, niềm tin, danh dự

Quốc điểu của Latvia là con chim chìa vôi trắng Điều này được xác nhận bởi Hội đồng bảo tồn chim quốc tế năm 1960 Đây là loài chim có khả năng chạy nhanh trên mặt đất thương được đề cập đến trong các bài hát dân gian của dân tộc Latvia Hình ảnh chim chìa vôi trắng là biêu tượng của sự chăm chỉ, chịu khó

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Chevalier, J & Gheerbrant, A., (2002) Từ điển biểu tượng văn hoá thế giới 3rd ed NXB Đà Nẵng.

Mara Kalnins, (2015) Latvia: A Short Histrory 1st ed C Hurst & Co.Publishers Ltd.

Mapnall.com, (Unknown) National flag – Flag of Latvia [online] Available at:

http://www.mapnall.com/en/national_flag/Flag-of-Latvia_275.html [Accessed 14 Feb.2021].

Whitney Smith, (2001) Flag of Latvia [online] Available at:

https://www.britannica.com/topic/flag-of-Latvia [Accessed 14 Feb 2021].

Oishimaya Sen Nag, (2017) What is the capital of Latvia? [online] Available at:

https://www.worldatlas.com/articles/what-is-the-capital-of-latvia.html [Accessed 14 Feb 2021].

Edite Brikmane (2014). Latvijas valsts ģerbonis: vēsture un nozīme [online] LV portals Available at:

https://lvportals.lv/norises/266722-latvijas-valsts-gerbonis-vesture-un-nozime-2014 [Accessed 15 Feb 2021].

Armands Vijups, (Unknown). Latvijas valsts ģerbonis [online] Available at:

https://enciklopedija.lv/skirklis/5092-Latvijas-valsts-ģerbonis [Accessed 16 Fev 2021].

President.lv, (Unknown) Latvian National anthem [online] Available at:

https://www.president.lv/en/republic-of-latvia/national-anthem#gsc.tab=0 [Accessed 16 Feb 2021].

Vũ Vũ, (2018) Cây sồi – Vua của các loài cây [online] Available at:

https://ink.vn/tin/Giai-tri/Cay-soi -Vua-cua-cac-loai-cay.html [Accessed 17 Feb 2021].

Dương Tâm, (2017) Đúng, chìa vôi trắng là chim biểu tượng của Latvia [online] Available at:

https://vnexpress.net/chim-chia-voi-trang-la-bieu-tuong-cua-nuoc-nao-3678625-p3.html [Accessed

17 Feb 2021].