Như chúng ta đã biết, sự ra đời của máy tính là một thành tựu tuyệt vời của con người trong thế kỷ 20, nó giúp giải phóng trí óc con người khỏi những tính toán phức tạp, giúp tăng năng s
Trang 1Trường Đại Học Công Nghệ Thông Tin
BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU, SÁNG
TẠO TRONG KHOA HỌC
Lớp: Cao Học Khoá 6_2 2011
Trang 2MỤC LỤC
I LờI Mở ĐầU 5
II 40 NGUYÊN TắC (THủ THUậT) SÁNG TạO: 6
1 Nguyên tắc phân nhỏ 6
2 Nguyên tắc “tách khỏi” 6
3 Nguyên tắc phẩm chất cục bộ 6
4 Nguyên tắc phản đối xứng 6
5 Nguyên tắc kết hợp 6
6 Nguyên tắc vạn năng 6
7 Nguyên tắc “chứa trong” 7
8 Nguyên tắc phản trọng lượng 7
9 Nguyên tắc gây ứng suất sơ bộ 7
10 Nguyên tắc thực hiện sơ bộ 7
11 Nguyên tắc dự phòng 7
12 Nguyên tắc đẳng thế 7
13 Nguyên tắc đảo ngược 7
14 Nguyên tắc cầu (tròn) hoá 8
15 Nguyên tắc linh động 8
16 Nguyên tắc giải “thiếu” hoặc “thừa” 8
17 Nguyên tắc chuyển sang chiều khác 8
18 Nguyên tắc sử dụng các dao động cơ học 9
19 Nguyên tắc tác động theo chu kỳ 9
20 Nguyên tắc liên tục tác động có ích 9
Trang 322 Nguyên tắc biến hại thành lợi 9
23 Nguyên tắc quan hệ phản hồi 9
24 Nguyên tắc sử dụng trung gian 10
25 Nguyên tắc tự phục vụ 10
26 Nguyên tắc sao chép (copy) 10
27 Nguyên tắc “rẻ” thay cho “đắt” 10
28 Thay thế sơ đồ cơ học 10
29 Sử dụng các kết cấu khí và lỏng 10
30 Sử dụng vỏ dẻo và màng mỏng 11
31 Sử dụng các vật liệu nhiều lỗ 11
32 Nguyên tắc thay đổi màu sắc 11
33 Nguyên tắc đồng nhất 11
34 Nguyên tắc phân hủy hoặc tái sinh các phần 11
35 Thay đổi các thông số hoá lý của đối tượng 11
36 Sử dụng chuyển pha 12
37 Sử dụng sự nở nhiệt 12
38 Sử dụng các chất oxy hoá mạnh 12
39 Thay đổi độ trơ 12
40 Sử dụng các vật liệu hợp thành (composite) 12
II QUÁ TRÌNH PHÁT TRIểN Hệ THốNG MÁY TÍNH THờI GIAN QUA 13
1 Quá trình phát triển của máy tính 13
2 Các phương pháp sáng tạo áp dụng 19
3 Dự đoán tương lai của máy tính 21
III KếT LUậN : 23
Trang 4TÀI LIỆU THAM KHẢO 24
Trang 5I Lời mở đầu
Trong bất kỳ lĩnh vực nào của cuộc sống này, thông qua dòng thời gian và cách thức con người tiếp cận để giải các bài toán, chúng ta đều có thể học hỏi, rút được các kinh nghiệm để làm cho công việc nhanh và hiệu quả hơn, cuộc sống thoải mái và tốt đẹp hơn Đặc điểm nổi bật nhất của sự tìm tòi học hỏi hay khả năng tư duy sự sáng tạo chính là tìm tới lời giả cho những bài toán, vấn đề được đặt ra
Hơn 2000 năm qua hàng triệu phát minh cải tiến ra đời thay đổi gần như toàn bộ cuộc sống của con người Chúng ta thường nghĩ chỉ những người tài năng thiên bẫm mới có khả năng sáng tạo đột phá, tuy nhiên chúng ta vẫn có những phương pháp nghiên cứu sáng tạo cơ bản giúp ích chúng ta mang tính đại chúng Những phát phát minh, sáng kiến có thể đều dựa trên 40 nguyên tắc sáng tạo cơ bản được G.S.Alshuller tổng hợp và tác giả Phan Dũng đề cập đến trong sách Các Thủ Thuật (Nguyên Tắc) Sáng Tạo Cơ Bản được xuất bản 2007 Đây có thể nói là
sự tổng hợp kiến thức của nhân loại trong thời gian qua, vì dựa vào 40 phương pháp này cộng với khả năng tư duy thì mọi vấn đề sẽ tìm được lời giải Công nghệ thông tin cũng không nằm ngoài quy luật đó, tuy công nghệ thông tin ra đời sau so với các công nghệ khác nhưng cũng có chung quy luật của sự sáng tạo
Sự phát triển của máy tính (computer) qua các thời kỳ là minh chứng rõ nét nhất cho việc sáng tạo của con người không ngừng nghỉ Như chúng ta đã biết, sự
ra đời của máy tính là một thành tựu tuyệt vời của con người trong thế kỷ 20, nó giúp giải phóng trí óc con người khỏi những tính toán phức tạp, giúp tăng năng suất lao động, trợ giúp con người hầu như trong tất cả mọi lĩnh vực từ nghiên cứu, tính toán, thiết kế đến khám phá vũ trụ… Chính vì vậy, không thể kể hết những ích lợi mà máy tính ngày nay mang lại cho chúng ta và máy tính được vinh danh là một trong những sản phẩm công nghệ làm thay đổi thế giới trong thế kỷ 20 Thông qua sự thay đổi này, chúng ta cùng tìm hiểu các phương pháp sáng tạo áp dụng trong sự thay đổi này qua bài luận sau đây
Trang 6II 40 Nguyên tắc (thủ thuật) sáng tạo:
Sau đây là 40 nguyên tắc cơ bản của G.S.Altshuller được xem như các thủ thuật được đánh giá cao trong lĩnh vực sáng tạo và đổi mới hiện nay:
1 Nguyên tắc phân nhỏ
a) Chia đối tượng thành các phần độc lập
b) Làm đối tượng trở nên tháo lắp được
c) Tăng mức độ phân nhỏ đối tượng
Trang 77 Nguyên tắc “chứa trong”
a) Một đối tượng được đặt bên trong đối tượng khác và bản thân nó lại chứa đối tượng thứ ba
b) Một đối tượng chuyển động xuyên suốt bên trong đối tượng khác
9 Nguyên tắc gây ứng suất sơ bộ
Gây ứng suất trước với đối tượng để chống lại ứng suất không cho phép hoặc không mong muốn khi đối tượng làm việc (hoặc gây ứng suất trước để khi làm việc sẽ dùng ứng suất ngược lại)
10 Nguyên tắc thực hiện sơ bộ
a) Thực hiện trước sự thay đổi cần có, hoàn toàn hoặc từng phần, đối với đối tượng
b) Cần sắp xếp đối tượng trước, sao cho chúng có thể hoạt động từ vị trí thuận lợi nhất, không mất thời gian dịch chuyển
13 Nguyên tắc đảo ngược
a) Thay vì hành động như yêu cầu bài toán, hành động ngược lại (ví dụ, không làm nóng mà làm lạnh đối tượng)
Trang 8b) Làm phần chuyển động của đối tượng (hay môi trường bên ngoài) thành đứng yên và ngược lại, phần đứng yên thành chuyển động
14 Nguyên tắc cầu (tròn) hoá
a) Chuyển những phần thẳng của đối tượng thành cong, mặt phẳng thành mặt cầu, kết cấu hình hộp thành kết cấu hình cầu
b) Sử dụng các con lăn, viên bi, vòng xoắn
c) Chuyển sang chuyển độg quay, sử dung lực ly tâm
15 Nguyên tắc linh động
a) Cần thay đổi các đặt trưng của đối tượng hay môi trường bên ngoài sao cho chúng tối ưu trong từng giai đoạn làm việc
b) Phân chia đối tượng thành từng phần, có khả năng dịch chuyển với nhau
16 Nguyên tắc giải “thiếu” hoặc “thừa”
Nếu như khó nhận được 100% hiệu quả cần thiết, nên nhận ít hơn hoặc nhiều hơn “một chút” Lúc đó bài toán có thể trở nên đơn giản hơn và dễ giải hơn
17 Nguyên tắc chuyển sang chiều khác
a) Những khó khăn do chuyển động (hay sắp xếp) đối tượng theo đường (một chiều) sẽ được khắc phục nếu cho đối tượng khả năng di chuyển trên mặt phẳng (hai chiều) Tương tự, những bài toán liên quan đến chuyển động (hay sắp xếp) các đối tượng trên mặt phẳng sẽ được đơn giản hoá khi chuyển sang không gian (ba chiều)
b) Chuyển các đối tượng có kết cấu một tầng thành nhiều tầng
c) Đặt đối tượng nằm nghiêng
d) Sử dụng mặt sau của diện tích cho trước
e) Sử dụng các luồng ánh sáng tới diện tích bên cạnh hoặc tới mặt sau của diện tích cho trước
Trang 918 Nguyên tắc sử dụng các dao động cơ học
a) Làm đối tượng dao động Nếu đã có dao động, tăng tầng số dao động (đến tầng số siêu âm)
b) Sử dụng tầng số cộng hưởng
c) Thay vì dùng các bộ rung cơ học, dùng các bộ rung áp điện
d) Sử dụng siêu âm kết hợp với trường điện từ
19 Nguyên tắc tác động theo chu kỳ
a) Chuyển tác động liên tục thành tác động theo chu kỳ (xung)
b) Nếu đã có tác động theo chu kỳ, hãy thay đổi chu kỳ
c) Sử dụng các khoảng thời gian giữa các xung để thực hiện tác động khác
20 Nguyên tắc liên tục tác động có ích
a) Thực hiện công việc một cách liên tục (tất cả các phần của đối tượng cần luôn luôn làm việc ở chế độ đủ tải)
b) Khắc phục vận hành không tải và trung gian
c) Chuyển chuyển động tịnh tiến qua lại thành chuyển động qua
21 Nguyên tắc “vượt nhanh”
a) Vượt qua các giai đoạn có hại hoặc nguy hiểm với vận tốc lớn
b) Vượt nhanh để có được hiệu ứng cần thiết
22 Nguyên tắc biến hại thành lợi
a) Sử dụng những tác nhân có hại (thí dụ tác động có hại của môi trường)
để thu được hiệu ứng có lợi
b) Khắc phục tác nhân có hại bằng cách kết hợp nó với tác nhân có hại khác
c) Tăng cường tác nhân có hại đến mức nó không còn có hại nữa
23 Nguyên tắc quan hệ phản hồi
a) Thiết lập quan hệ phản hồi
b) Nếu đã có quan hệ phản hồi, hãy thay đổi nó
Trang 1024 Nguyên tắc sử dụng trung gian
Sử dụng đối tượng trung gian, chuyển tiếp
25 Nguyên tắc tự phục vụ
a) Đối tượng phải tự phục vụ bằng cách thực hiện các thao tác phụ trợ, sửa chữa
b) Sử dụng phế liệu, chát thải, năng lượng dư
26 Nguyên tắc sao chép (copy)
a) Thay vì sử dụng những cái không được phép, phức tạp, đắt tiền, không tiện lợi hoặc dễ vỡ, sử dụng bản sao
b) Thay thế đối tượng hoặc hệ các đối tượng bằng bản sao quang học (ảnh, hình vẽ) với các tỷ lệ cần thiết
c) Nếu không thể sử dụng bản sao quang học ở vùng biẻu kiến (vùng ánh sáng nhìn thấy được bằng mắt thường), chuyển sang sử dụng các bản sao hồng ngoại hoặc tử ngoại
27 Nguyên tắc “rẻ” thay cho “đắt”
Thay thế đối tượng đắt tiền bằng bộ các đối tượng rẻ có chất lượng kém hơn (thí dụ như về tuổi thọ)
28 Thay thế sơ đồ cơ học
a) Thay thế sơ đồ cơ học bằng điện, quang, nhiệt, âm hoặc mùi vị
b) Sử dụng điện trường, từ trường và điện từ trường trong tương tác với đối tượng
c) Chuyển các trường đứng yên sang chuyển động, các trường cố định sang thay đổi theo thời gian, các trường đồng nhất sang có cấu trúc nhất định d) Sử dụng các trường kết hợp với các hạt sắt từ
29 Sử dụng các kết cấu khí và lỏng
Thay cho các phần của đối tượng ở thể rắn, sử dụng các chất khí và lỏng: nạp khí, nạp chất lỏng, đệm không khí, thủy tĩnh, thủy phản lực
Trang 1130 Sử dụng vỏ dẻo và màng mỏng
a) Sử dụng các vỏ dẻo và màng mỏng thay cho các kết cấu khối
b) Cách ly đối tượng với môi trường bên ngoài bằng các vỏ dẻo và màng mỏng
31 Sử dụng các vật liệu nhiều lỗ
a) Làm đối tượng có nhiều lỗ hoặc sử dụng thêm những chi tiết có nhiều lỗ (miếng đệm, tấm phủ…)
b) Nếu đối tượng đã có nhiều lỗ, sơ bộ tẩm nó bằng chất nào đó
32 Nguyên tắc thay đổi màu sắc
a) Thay đổi màu sắc của đối tượng hay môi trường bên ngoài
b) Thay đổi độ trong suốt của của đối tượng hay môi trường bên ngoài c) Để có thể quan sát được những đối tượng hoặc những quá trình, sử dụng các chất phụ gia màu, hùynh quang
d) Nếu các chất phụ gia đó đã được sử dụng, dùng các nguyên tử đánh dấu e) Sử dụng các hình vẽ, ký hiệu thích hợp
33 Nguyên tắc đồng nhất
Những đối tượng, tương tác với đối tượng cho trước, phải được làm từ cùng một vật liệu (hoặc từ vật liệu gần về các tính chất) với vật liệu chế tạo đối tượng cho trước
34 Nguyên tắc phân hủy hoặc tái sinh các phần
a) Phần đối tượng đã hoàn thành nhiệm vụ hoặc trở nên không càn thiết phải tự phân hủy (hoà tan, bay hơi ) hoặc phải biến dạng
b) Các phần mất mát của đối tượng phải được phục hồi trực tiếp trong quá trình làm việc
35 Thay đổi các thông số hoá lý của đối tượng
a) Thay đổi trạng thái đối tượng
b) Thay đổi nồng độ hay độ đậm đặc
Trang 12c) Thay đổi độ dẻo
d) Thay đổi nhiệt độ, thể tích
36 Sử dụng chuyển pha
Sử dụng các hiện tượng nảy sinh trong quá trình chuyển pha như: thay đổi thể tích, toả hay hấp thu nhiệt lượng
37 Sử dụng sự nở nhiệt
a) Sử dụng sự nở (hay co) nhiệt của các vật liệu
b) Nếu đã dùng sự nở nhiệt, sử dụng với vật liệu có các hệ số nở nhiệt khác nhau
38 Sử dụng các chất oxy hoá mạnh
a) Thay không khí thường bằng không khí giàu oxy
b) Thay không khí giàu oxy bằng chính oxy
c) Dùng các bức xạ ion hoá tác động lên không khí hoặc oxy
d) Thay oxy giàu ozon (hoặc oxy bị ion hoá) bằng chính ozon
39 Thay đổi độ trơ
a) Thay môi trường thông thường bằng môi trường trung hoà
b) Đưa thêm vào đối tượng các phần, các chất, phụ gia trung hoà
c) Thực hiện quá trình trong chân không
40 Sử dụng các vật liệu hợp thành (composite)
Chuyển từ các vật liệu đồng nhất sang sử dụng những vật liệu hợp thành (composite) Hay nói chung sử dụng các vật liệu mới
Trang 13II Quá trình phát triển hệ thống máy tính thời gian qua
1 Quá trình phát triển của máy tính
Quá trình phát triển của máy tính có thể mô tả như sau:
Sau đây, có thể giải thích một số giai đoạn của phát triển của máy tính theo lược đồ trên
Mainframe:
Trang 14- Máy tính máy tính lớn (còn gọi là "đống sắt to" (big iron)), chính là những cỗ máy tính lúc sơ khai khoảng thập niên 50 Những cỗ máy tính này lúc ban đầu rất cồng kềnh có kích cỡ 1 gian phòng lớn và là các máy tính mạnh mẽ được sử dụng chủ yếu của các tổ chức doanh nghiệp và chính phủ cho các ứng dụng quan trọng, số lượng lớn dữ liệu chế biến chẳng hạn như điều tra dân số, số liệu thống kê ngành công nghiệp và người tiêu dùng, quy hoạch tài nguyên doanh nghiệp, và xử lý giao dịch
- Phải dùng card đục lỗ, băng giấy, hoặc băng từ để nạp chương trình cho máy chạy Và chỉ hoạt động trong chế độ hàng loạt hỗ trợ chức năng văn phòng, chẳng hạn như thanh toán của khách hàng
Personal Computer (PC)
- Máy tính cá nhân (PC) nêu trên được phổ biến đầu tiên bởi tạp chí Byte, máy tính Apple với Apple II ra đời vào cuối thập niên 1970 đầu thập niên 1980, và sau đó là IBM với máy tính cá nhân IBM Đây là 1 bước tiến lớn trong ngành máy tính cá nhân, và đó chính là máy tính PC mà ta vẫn đang dùng đến ngày nay mới với cấu hình và phẩn mềm ngày càng mạnh dần
- Những chiếc máy PC lúc đầu so với giờ cũng khá thô và khả năng xử lý hạn chế nhưng so với những cỗ máy mainframe ban đầu là một bước nhảy vọt về công nghệ, theo thời gian nhiều phát minh làm mạnh lên máy tính như bộ vi xử
lý Intel, bộ nhớ vật lý, khe nhớ mở rộng, hệ điều hành, giao diện đồ hoạ…
Trang 15Network PC (server)
- Với sự ra đời của các mạng máy tính (LAN) và đặc biệt mạng WAN và
internet, người ta có thể sử dụng và truy cập tài nguyên từ 1 máy tính từ xa gọi
là máy chủ (server) Server thường có cấu hình rất mạnh chỉ chạy một số dịch
vụ để phục vụ yêu cầu từ 1 máy khác, ví dụ như truy cập website (web server), lưu trữ và truy xuất file (FTP server) Nhờ mô hình này, cả thế giới kết nối với nhau dễ dàng chia sẽ tài nguyên và khoảng cách địa lý trở thành phẳng Thời đại công nghệ thông tin bắt đầu với sự ra đời của khái niệm hội tụ số (digital convergence), tất cả thiết bị đều được số hóa và kết nối với nhau
- Các máy tính client là một máy tính hoạt động phụ thuộc rất nhiều vào một số máy máy chủ (server) để thực hiện các vai trò truyền thống tính toán Điều này thực sự trái ngược với các máy tính truyền thống, một máy tính được thiết kế
để đảm nhận những vai trò này của chính nó, nhưng vai trò bây giờ được đảm nhận bởi các máy chủ cung cấp
Trang 16Cloud computing
- Với sự bùng nổ của thế hệ Web 2.0 và các mạng xã hội, nhu cầu lưu trữ và chia sẻ dữ liệu của con người tăng 1 cách chóng mặt Dữ liệu được yêu cầu phải di động và không thể chỉ lưu trữ tại PC của người dùng, vì thế xuất hiện nhu cầu cần phải lưu trữ data trên mạng (hay còn gọi là lưu lên “mây” cloud),
có thể truy cập và chia sẻ mọi lúc mọi nơi, không còn lo sợ máy PC gặp sự cố mất hết dữ liệu Ví dụ: Gmail và Google Docs
- Cloud computing (điện toán đám mây) là tập hợp nhiều máy tính vật lý ảo (mây) sử dụng các công nghệ máy tính và phát triển dựa vào Internet Các máy tính trong đám mây này hoàn toàn trong suốt với người dùng và người dùng chỉ biết sử dụng “dịch vụ” mà nó mang lại
- Ở mô hình điện toán này, các cluster PC (còn được gọi diskless node hay thin client) đều được cung cấp mọi khả năng liên quan đến công nghệ thông tin dưới dạng các "dịch vụ", cho phép người sử dụng truy cập các dịch vụ công nghệ từ một nhà cung cấp nào đó "trong đám mây" mà không cần phải có các kiến thức, kinh nghiệm về công nghệ đó, cũng như không cần quan tâm đến các cơ sở hạ tầng phục vụ công nghệ đó