DINH DƯỠNG CHO BỆNH NHÂN SUY DINH DƯỠNG tiểu luận tin học đại cương

Sự cân đối của các chất dinh dưỡng đối với bệnh nhân suy dinh dưỡng 2.5.1.. Đặc biệt, đối với người bệnh, dinh dưỡng làmột phần không thể thiếu được trong các biện pháp điều trị tổng hợp

PHẠM LÊ THỊ THU

DINH DƯỠNG CHO BỆNH NHÂN

SUY DINH DƯỠNG

Tiểu Luận Tin Học Đại Cương

Hà Tĩnh, tháng 12 năm 2021

Danh Mục

Danh Mục Chữ Viết Tắt

Danh Mục Hình Ảnh

Danh Mục Bảng

LỜI MỞ ĐẦU

1 Đặt vấn đề

2 Mục tiêu nghiên cứu

3 Nội dung nghiên cứu

4 Phương pháp nghiên cứu

5 Phạm vi nghiên cứu

CHƯƠNG 1 TÌM HIỂU VỀ BỆNH SUY DINH DƯỠNG

1.1 Khái niệm

1.2 Nguyên nhân

1.3 Triệu chứng bệnh suy dinh dưỡng

1.3.1 Triệu chứng suy dinh dưỡng ở người lớn

1.3.2 Triệu chứng suy dinh dưỡng ở trẻ em

1.4 Biện pháp chẩn đoán bệnh suy dinh dưỡng

1.5 Biện pháp chữa bệnh suy dinh dưỡng

CHƯƠNG 2 CHẾ ĐỘ DINH DƯỠNG CHO BỆNH NHÂN SUY DINH DƯỠNG 16 2.1 Nguyên tắc dinh dưỡng cho bệnh nhân suy dinh dưỡng

2.2 Chế độ dinh dưỡng đầy đủ và cân đối cho bệnh nhân suy dinh dưỡng 2.3 Khẩu phần và tần suất các bữa ăn của bệnh nhân suy dinh dưỡng

2.4 Thực đơn gợi ý dành cho người bị bệnh suy dinh dưỡng

2.5 Sự cân đối của các chất dinh dưỡng đối với bệnh nhân suy dinh dưỡng 2.5.1 Cân đối về năng lượng

2.5.2 Cân đối về protein

2.5.3 Cân đối về lipid

2.5.4 Cân đối về glucid

2.5.5 Các vitamin

2.5.6 Chất khoáng

Danh Mục Chữ Viết Tắt

4 PUFAPolyunsaturated fatty acids - axit béo không bão hòa đa nối đôi

5 MUFA Monounsaturated fats - chất béo đơn không bão hòa

Danh Mục Hình Ản

Hình 1 1 Hình ảnh suy dinh dưỡng ở người

lớn -Hình 1 2 Hình ảnh suy dinh dưỡng ở trẻ

em -Hình 2 1 Tháp dinh dưỡng hằng ngày cho bệnh nhân

SDD -Hình 2 2 Thức ăn giàu chất bột

đường -Hình 2 3 Thức ăn giàu chất bột

đường -Hình 2 4 Hình ảnh giàu chất

đạm -Hình 2 5Sữa dành cho người bệnh

SDD -Hình 2 6Đồ uống dành cho người bệnh

SDD -Hình 2 7Rau xanh giàu chất

Vitamin -Hình 2 8Các loại vitamin cần

thiết -Bảng 1.1 Chỉ số cân nặng theo chiều cao đạt chuẩn -13 Bảng 1 2 Chỉ số cân nặng theo chiều cao đạt chuẩn -14

LỜI MỞ ĐẦU

Sức khỏe là vốn quý báu nhất của con người, để tham gia vào hoạt động thì con ngườicần phải có sức khỏe, để có sức khỏe tốt ta cần một chế độ dinh dưỡng hợp lí Hàng nămtrên thế giới có khoảng 6 triệu trẻ em dưới 5 tuổi tử vong ở các nước đang phát triển vàmột cách trực tiếp hay gián tiếp có liên quan đến nguyên nhân do suy dinh dưỡng Suydinh dưỡng không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất mà còn ảnh hưởng tới sự pháttriển tinh thần, trí tuệ của trẻ và để lại hậu quả nặng nề cho xã hội Việt Nam hiện đang ápdụng phác đồ bổ sung sắt hàng ngày để điều trị thiếu máu của WHO cho trẻ em Hiện nay,SDD Protein - năng lượng vẫn là vấn đề sức khỏe trẻ em toàn cầu với tỷ lệ mắc cao và rấtcao ở hầu hết các nước đang phát triển trong đó có Việt Nam Mặc dù, trong những nămqua, cùng với sự phát triển của nền kinh tế xã hội và sự triển khai có hiệu quả của chươngtrình phòng chống SDD trẻ em, tỷ lệ SDD ở nước ta đã giảm xuống một cách đáng kể Tuynhiên, thực trạng suy dinh dưỡng ở vùng nông thôn, miền núi, dân tộc ít người vẫn đangcòn là một vấn đề nổi cộm, cần được quan tâm và khắc phục Suy dinh dưỡng khôngnhững đem lại hậu quả xấu cho sự phát triển đầy đủ của trẻ trong tương lai mà còn ảnhhưởng tới nền kinh tế nước nhà Do đó cần phải tìm ra nguyên nhân, biện pháp để giảmthiểu số lượng trẻ mắc suy dinh dưỡng cũng như phòng tránh cho trẻ tốt nhất đối với bệnhsuy dinh dưỡng Trên hết, chế độ dinh dưỡng cho trẻ sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển củatrẻ, giúp phòng ngừa và chữa trị suy dinh dưỡng Ngoài ra, số lượng người lớn mắc bệnhsuy dinh dưỡng cũng rất nhiều và rất phổ biến tại Việt Nam Để tìm hiểu về chế độ dinhdưỡng cần thiết dành cho bệnh nhân suy dinh dưỡng, em xin được tìm hiểu về đề tài

“DINH DƯỠNG DÀNH CHO BỆNH NHÂN SUY DINH DƯỠNG”

1 Đặt vấn đề

Chế độ ăn và dinh dưỡng hợp lý là yếu tố quan trọng để tăng cường và duy trì sứckhỏe tốt trong suốt cả cuộc đời con người Đặc biệt, đối với người bệnh, dinh dưỡng làmột phần không thể thiếu được trong các biện pháp điều trị tổng hợp và chăm sóc toàndiện Ở nhiều quốc gia trên thế giới, việc cung cấp dinh dưỡng là một phần không thểthiếu của phác đồ điều trị Vì thế, để nâng cao chất lượng dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh,vấn đề cải thiện tình trạng dinh dưỡng cho người bệnh nằm viện là một trong những nộidung đòi hỏi ngành y tế cần quan tâm hơn nữa khi nhiều nghiên cứu trong thời gian gầnđây cho thấy có ít nhất 1/3 số người bệnh nhập viện bị suy dinh dưỡng Bởi vì, khi chế độ

ăn cho người bệnh không đáp ứng đủ nhu cầu các chất dinh dưỡng cần thiết và không phùhợp với tình trạng bệnh lý thì hậu quả làm gia tăng tỉ lệ suy dinh dưỡng ở người bệnh

2 Mục tiêu nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và thực trạng của bệnh nhân mắc suy dinh dưỡng ở tạibệnh viện trên địa bàn thành phố Hà Tĩnh để tìm ra nguyên nhân và từ đó đề xuất một sốbiện pháp phòng bệnh nhằm cải thiện sức khỏe cho bệnh nhân Từ đó đưa ra được chế độ

ăn hợp lí cho người bệnh suy dinh dưỡng

3 Nội dung nghiên cứu

Chế độ dinh dưỡng hợp lý và đầy đủ các chất là điều rất quan trọng cho các bộ phậncủa cơ thể Khi trao đổi chất dinh dưỡng không hiệu quả dẫn đến cơ thể của chúng ta mệtmỏi, làm việc kém hiệu quả, sức đề kháng kẽm dễ làm mắc các bệnh truyền nhiễm

Chế độ dinh dưỡng được thiết lập từ bé cho đến khi phát triển đầy đủ ở tuổi trưởng thành Chúng ta phải hiểu cụ thể tầm quan trọng của chế độ dinh dưỡng ăn uống lành mạnh từ khi chúng ta còn nhỏ Và nhất là những người đang mắc bệnh suy dinh dưỡng

Thực hiện các chế độ ăn uống điều độ sẽ giúp cơ thể kiểm soát được cân nặng, giảm thiểu được lượng cholesterol

4 Phương pháp nghiên cứu

Từ việc đánh giá tình trạng dinh dưỡng chúng ta sàng lọc được bệnh nhân suy dinhdưỡng để tiến hành điều trị dinh dưỡng Một số phương pháp hay được sử dụng (nếu cóthể chúng ta có thể lựa chọn nhiều phương pháp vì mỗi phương pháp có những ưu nhượcđiểm và nó bổ sung cho nhau).

Đánh giá tình hình cung cấp dinh dưỡng cho người bệnh qua các bữa ăn về các cơcấu các thành phần dinh dưỡng và các vi chất cần dự kiến can thiệp (protein, sắt, lipid,gluxid ) đánh giá năng lượng, cơ cấu năng lượng cung cấp trong khẩu phần

Phương pháp nhân trắc học có những ưu điểm là đơn giản, an toàn và có thể điều tratrên một mẫu lớn, trang thiết bị không đắt để vận chuyển

Chỉ số BMI để đánh giá tính trạng ở người trưởng thànhSGA đánh giá tổng thể đối tượng Là 1 công cụ sàng lọc lâm sàng có độ lặp lại, cótương quan tốt với những phép đo khác về tình trạng dinh dưỡng, dự đoán những biếnchứng, tử vong liên quan được áp dụng trong bệnh viện

Phương pháp đánh giá dinh dưỡng NRS-2002Phương pháp hóa sinh

Phương pháp hỏi ghi 24h qua Hỏi ghi tất cả những thực phẩm kể cả đồ uống đượcđối tượng ăn uống trong 1 ngày hôm trước kể từ lúc thức dậy của ngày hôm qua cho tớitrước khi thức dậy của ngày hôm nay (ngày hôm nay là ngày điều tra) Bắt đầu từ bữa ăngần nhất rồi hỏi ngược dần theo thời gian Yêu cầu bệnh nhân mô tả chi tiết tất cả thức ăn,

đồ uống đã được tiêu thụ, bao gồm tên thực phẩm, tên hãng thực phẩm nếu là những thựcphẩm chế biến sẵn như đồ hộp, đồ gói…và số lượng tiêu thụ

5 Phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu những đối tượng mắc bệnh suy dinh dưỡng, thông tin trên các trangmạng xã hội, một số bệnh viện trong thành phố Hà Tĩnh

CHƯƠNG 1 TÌM HIỂU VỀ BỆNH SUY DINH DƯỠNG

1.1 Khái niệm

Suy dinh dưỡng là thuật ngữ để chỉ những người không đủ cân nặng hay không đủsức khỏe, không đủ tiêu chuẩn so với chiều cao Khái niệm này liên quan đến việc sử dụngchỉ số cân nặng của cơ thể (BMI) để xác định một người nào đó suy dinh dưỡng Hầu hếtngười ta xác định một người bị suy dinh dưỡng khi chỉ số BMI < 18,5 Tuy nhiên cũng cónơi xác định một người bị suy dinh dưỡng khi BMI < 20 Một điều quan trọng là chỉ sốBMI chỉ là cách ước lượng thống kê cũng tùy thuộc vào vùng, miền, giới tính Trong một

số trường hợp, một người có BMI < 18,5 nhưng có thể có sức khỏe rất tốt Hậu quả củaviệc cơ thể không nhận đủ chất dinh dưỡng là sự suy giảm hoạt dộng của các cơ quan

Điều này đặc biệt cần lưu ý ở trẻ em, nhất là vào khoảng thời gian trẻ có nhu cầu dinhdưỡng cao từ 6-24 tháng tuổi

Suy dinh dưỡng ở trẻ em thường gây chậm tăng trưởng và hạn chế khả năng hoạtđộng thể lực Ở mức độ nặng hoăn suy dinh dưỡng còn ảnh hưởng đến sự phát triển não

bộ, trí thông minh, khả năng giao tiếp và tăng khả năng mắc nhiều bệnh tật cho trẻ Đánhgiá một trẻ suy dinh dưỡng dựa vào các chỉ số:

- Cân nặng theo tuổi

- Chiều cao theo tuổi

- Cân nặng theo chiều cao

Suy dinh dưỡng ở người lớn thường phổ biến ở người cao tuổi, hoặc người trưởngthành có các nguyên nhân làm hạn chế cung cấp thức ăn cho cơ thể như bị bệnh mãn tính,mắc chứng biếng ăn Người lớn bị suy dinh dưỡng sẽ gây ra các biến chứng: Hệ miễn dịchsuy yếu, gia tăng khả năng mắc nhiều bệnh lí khác nhau, nhất là các bệnh lí lây nhiễm, hạnchế vận động, dễ té ngã, cần người hỗ trợ, chăm sóc Đối với những người lớn suy dinhdưỡng giai đoạn nặng, nếu như những phương pháp trên không điều trị hiệu quả thì cầnđến những chuyên gia dinh dưỡng của bác sĩ

1.2 Nguyên nhân

Nguyên nhân suy dinh dưỡng hầu hết xuất phát từ ngoại cảnh như hoàn cảnh sống

Điều kiện kinh tế, thói quen ăn uống và sinh hoạt gây nên Suy dinh dưỡng thường là hậuquả của các vẫn đề sau:

- Bữa ăn nghèo nàn về số lượng và chất lượng của các dưỡng chất Đây là nguyên nhân phổ biếngây suy dinh dưỡng ở các nước nghèo

- Khả năng hấp thu các chất dinh dưỡng kém do các bệnh lí đường tiêu hóa hoặc sau một đợtbệnh nặng, người bệnh cảm thấy không ngon miệng, không muốn ăn mặc dù được cung cấp thức ăn giàu chất dinhdưỡng, ói mửa hoặc đi chảy kéo dài làm mất chất dinh dưỡng, bệnh lí viêm loét đại tràng, bệnh Crohn làm giảm khảnăng dung nạp chất dinh dưỡng từ thức ăn đưa vào Bệnh nhân viêm loét dạ dày hoặc các bệnh lí gan mật thường đốimặt với chứng khó tiêu, làm người bệnh chán ăn, lâu dần cũng gây nên suy dinh dưỡng

- Vấn đề sức khỏe tâm thần: Nhiều rối loạn thần kinh ảnh hưởng đến thói quen ăn uống củangười bệnh như trầm cảm, chứng chán ăn tâm thần, chứng ăn ói và các rối loạn ăn uống khác Nguyên nhân này cóthể gặp phải ở trẻ em Khi bị gia đình ép buộc ăn quá mức, trẻ dễ có tâm lí sợ hãi sinh ra những nỗi ám ảnh về thức ăn

và dần dần dẫn tới bệnh chán ăn và gây ra suy dinh dưỡng

- Trẻ sơ sinh không được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu tiên, không bú đủ sữa mẹ và cho ăndặm quá sớm Nhiều nghiên cứu đã chứng minh rằng không được bú sữa mẹ trong 6 tháng đầu đời có thể dẫn tới suydinh dưỡng ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ Quan niệm cho trẻ bú sữa công thức tốt hơn sữa mẹ là không đúng đắn Nhữngngười mẹ suy dinh dưỡng hoặc không biết cách cho con bú cũng là những nguyên nhân gián tiếp gây suy dinh dưỡng

ở trẻ em

- Người bệnh mắc vấn đề lâu dài liên quan đến sự thèm ăn, cân nặng hoặc mức độ hấp thu các chất dinh dưỡng, chẳng hạn bệnh Crohn

10

1.3 Triệu chứng bệnh suy dinh dưỡng 1.3.1 Triệu chứng suy dinh dưỡng ở người lớn

Hình 1 1 Hình ảnh suy dinh dưỡng ở người lớn

Bệnh suy dinh dưỡng ở người lớn thường có các biểu hiện lâm sàng như sau:

- Mệt mỏi, uể oải, giảm vận động

- Teo tóp dần lớp mỡ dưới da

- Lớp cơ lỏng lẻo, giảm khối lượng

- Vết thương lâu lành hơn bình thường

- Lớp mỡ dưới da gần như biến mất

- Khuôn mặt gầy guộc

- Tóc mỏng khô, dễ gãy rụng

- Biểu hiện suy tim, suy gan, suy hô hấp do thiếu năng lượng kéo dài

- Có thể gây tử vong nếu nhịn đói liên tục từ 8-12 ngày

1.3.2 Triệu chứng suy dinh dưỡng ở trẻ em

Hình 1 2 Hình ảnh suy dinh dưỡng ở trẻ em

Để đánh giá một trẻ suy dinh dưỡng một cách toàn diện, cần theo dõi các chỉ số:

- Cân nặng theo tuổi

- Chiều cao theo tuổi

- Cân nặng theo chiều cao

0 3,3kg – 49,9cm 2,4kg – 46,1cm

1 tháng 4,5kg – 54,7cm 3,4kg – 50,8cm

3 tháng 6,4kg – 58,4cm 5kg – 57,3cm

6 tháng 7,9kg – 67,6cm 6,4kg – 63,3cm

Bảng 1.1 Chỉ số cân nặng theo chiều cao đạt chuẩn

Các dấu hiệu suy dinh dưỡng ở trẻ em khác nhau theo từng mức độ và từng thể suy

dinh dưỡng Có nhiều cách phân loại suy dinh dưỡng ở trẻ em.

Thông thường, suy dinh dưỡng ở trẻ được chia làm 3 loại: suy dinh dưỡng thể nhẹ cân, suy dinh dưỡng thể thấp còi và suy dinh dưỡng thể gầy còm

- Suy dinh dưỡng thể nhẹ cân: Khi cân nặng của trẻ thấp hơn mức tiêu chuẩn của những trẻ cùngtrong một độ tuổi và cùng giới tính Giá trị cân nặng theo tuổi của trẻ nằm dưới đường biểu diễn -2SD

- Suy dinh dưỡng thể thấp còi: Khi chiều cao của trẻ thấp mức tiêu chuẩn của những trẻ cùngtrong một độ tuổi và cùng giới tính Giá trị chiều cao theo tuổi của trẻ nằm dưới đường biểu diễn -2SD Đây là thể suydinh dưỡng mãn tính, biểu hiện thấp còi trên lâm sàng là hậu quả của một quá trình suy dinh dưỡng kéo dài trongnhững năm đầu đời, có khi bắt đầu sớm từ tình trạng suy dinh dưỡng ngay khi còn trong bụng mẹ

- Suy dinh dưỡng thể gầy còm: Khi cân nặng theo chiều cao của trẻ thấp hơn mức chuẩn củanhững trẻ cùng giới tính, tức là nằm dưới mức -2SD Lúc này, cơ và mỡ bị teo đi nhiều Đây là thể suy dinh dưỡngcấp tính, xảy ra trong thời gian ngắn

1.4 Biện pháp chẩn đoán bệnh suy dinh dưỡng

Trẻ được chẩn đoán suy dinh dưỡng thể thấp còi khi chiều cao của trẻ thấp hơn so với trẻ bình thường cùng tuổi, cụ thể là dựa vào thang điểm Zscore theo WHO 2006

13

Bác sĩ chẩn đoán suy dinh dưỡng dựa vào các biểu hiện lâm sàng và các chỉ số nhân trắc học.

Suy dinh dưỡng ở trẻ em được chẩn đoán dựa vào các chỉ số: Cân nặng theo tuổi, chiều cao theo tuổi, cân nặng theo chiều cao

Suy dinh dưỡng ở người lớn được chẩn đoán dựa vào chỉ số khối cơ thể (BMI)

Theo thang điểm phân loại của tổ chức y tế thế giới năm 2000:

Phân loại BMI

GầyBình thườngThừa cânTiền béo phìBéo phì độ IBéo phì độ II

Béo phì độ III

Bảng 1 2 Chỉ số cân nặng theo chiều cao đạt chuẩn

1.5 Biện pháp chữa bệnh suy dinh dưỡng

Điều trị suy dinh dưỡng bao gồm điều trị triệu chứng và giải quyết nguyên nhân Cácbác sĩ sẽ xây dựng một kế hoạch điều trị và chăm sóc toàn diện với mục tiêu cung cấp đủchất dinh dưỡng cho bệnh nhân và phục hồi sức khỏe

- Chế độ ăn uống: Bệnh nhân sẽ nhận được các lời khuyên về một chế độ ăn hợp lý, lành mạnh.Một chế độ ăn đúng phải đáp ứng được nhu cầu năng lượng của cơ thể từ đầy đủ các nhóm chất bao gồm protein,lipid, glucid, chất khoáng và vitamin Nếu không bổ sung được bằng cách ăn uống thông thường có thể cân nhắc sửdụng thực phẩm chức năng hoặc thuốc uống

- Lên kế hoạch chăm sóc: Kế hoạch được lập ra với các mục tiêu và cách thức thực hiện tùy từngtrường hợp cụ thể Người bị suy dinh dưỡng nặng hoặc không thể ăn nhai

được đặt qua miệng hoặc mũi và nuôi ăn bằng đường tĩnh mạch là hai cách hỗ trợ ăn uốngnhân tạo đang được sử dụng.

- Theo dõi, đánh giá: Người bệnh cần được giám sát thường xuyên, kiểm tra cân nặng và các chỉ

số nhân trắc học để đánh giá hiệu quả điều trị Nhờ đó, giúp xác định được thời điểm phù hợp chuyển từ hỗ trợ ănuống nhân tạo sang ăn uống bình thường, giúp giảm gánh nặng chăm sóc các bệnh nhân suy dinh dưỡng nặng

15

CHƯƠNG 2 CHẾ ĐỘ DINH DƯỠNG CHO BỆNH

NHÂN SUY DINH DƯỠNG

2.1 Nguyên tắc dinh dưỡng cho bệnh nhân suy dinh dưỡng

Giảm khẩu phần, chia nhỏ bữa ăn: Nhu cầu về năng lượng ở người bệnh suy dinhdưỡng ít hơn so với người khỏe mạnh, nên cần cân đối khẩu phần ăn hàng ngày, tránh ănquá nhiều, quá no Vì khả năng tiêu hóa của người bệnh dần giảm sút, có thể chia khẩuphần ăn thành nhiều bữa nhỏ, khi ăn cần nhai chậm, nhai kỹ thức ăn để tiêu hóa tốt hơn

Tăng cường bổ sung chất xơ: Đóng vai trò quan trọng với sức khỏe, chất xơ giúpgiảm nguy cơ phát triển bệnh tim mạch, tiểu đường, béo phì Bên cạnh đó, chất xơ hỗ trợphòng chống táo bón, kích thích tiêu hóa giúp hệ tiêu hóa khỏe mạnh hơn Ở người bệnhtáo bón là chứng bệnh gây nhiều phiền toái, trong khi đó việc dùng các thuốc chống táobón liên tục không có lợi cho sức khỏe Bệnh táo bón lâu này sẽ dẫn đến viêm đại tràngmãn tính, ung thư đại tràng, và đặc biệt là bệnh trĩ Việc bổ sung các thực phẩm giàu chấtxơ… không chỉ giúp phòng bệnh và điều trị táo bón hiệu quả mà còn ngăn ngừa nhiều cănbệnh nguy hiểm khác ở người cao tuổi Theo các chuyên gia dinh dưỡng, chất xơ có nhiềutrong các loại rau quả tươi, nhất là những rau màu xanh thẫm như cải xanh, súp lơ…

Hạn chế ăn mặn: Ăn mặn dẫn đến nhiều bệnh nguy hiểm như tim mạch, huyết áp…

vì thế, người bệnh cần hạn chế ăn mặn Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo ngườibệnh chỉ nên ăn khoảng 6 gram muối/ngày Các món ăn nên chế biến thật lạt, và hạn chế

ăn những thực phẩm đóng hộp, làm sẵn vì chúng chứa nhiều muối, không tốt cho sứckhỏe Ăn thức ăn nhạt là cách phòng bệnh huyết áp và tim mạch hiệu quả

Ăn ít chất béo: Người bệnh suy dinh dưỡng nếu bị thừa chất béo sẽ dễ bị thừa mỡtrong máu, cholesterol trong máu tăng gây nguy cơ xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ tim,thiếu máu não, có thể bị xuất huyết não, liệt nửa người… Vì vậy thực đơn của người bệnhcần cắt giảm bớt lượng chất béo, ưu tiên dùng dầu thực vật thay vì mỡ động vật Dầu thựcvật tốt với người có tăng huyết áp, không có cholesterol và ít axít béo bão hòa hơn mỡđộng vật