Nhân t khách quan .... Tâm lý, thói quen khách hàng ..... Công ngh ngân hàng .... Quá trình hình thành và phát tri n ..... Nguyên nhân khách quan .... Tâm lý, thói quen khách hàng .... N
Trang 1NÂNG CAO HI U QU C A NGHI P V
Gi ng viên h ng d n : Ths Di p Th Ph ng Th o Sinh viên th c hi n : Ngô Th Tuy t Nhi
MSSV: 0854010231 L p: 08DQN2
TP H Chí Minh, n m 2012
Trang 2H U
- -
Tôi xin cam đoan đây là đ tài nghiên c u c a tôi Nh ng k t
qu và các s li u trong khóa lu n đ c th c hi n t i Ngân hàng
TMCP Nam Á – Phòng giao d ch B n Thành, d i s h ng d n
c a Ths Di p Th Ph ng Th o, không sao chép b t k ngu n nào
khác Tôi hoàn toàn ch u trách nhi m tr c nhà tr ng v s cam đoan này
TP.H Chí Minh, ngày… tháng… n m 2012
Sinh viên th c hi n
Ngô Th Tuy t Nhi
Trang 3H U
- -
Kho ng th i gian nghiên c u khóa lu n là m t quá trình giúp em
có th h c h i đ c r t nhi u kinh nghi m th c t , c ng nh c ng c , đ i chi u nh ng ki n th c đã h c v i th c ti n xã h i T đó có cái nhìn sâu
r ng h n v chuyên ngành mà em đã và đang theo h c, cùng nhi u đi u
b ích v công vi c th c t trong t ng lai
Và đ có đ c nh ng thành qu trên, em đã nh n đ c không ít s giúp đ nhi t tình c a các thành viên t i Phòng Giao D ch B n Thành -
Ngân hàng Nam Á c ng nh t phía nhà tr ng
Em xin chân thành g i l i c m n đ n tr ng i H c K Thu t Công ngh TP.HCM đã trang b cho em nh ng ki n th c c b n, quý báu
và b ích trong th i gian nghiên c u và h c t p t i tr ng
C m n các anh ch t i Ngân hàng Nam Á - Phòng giao d ch B n Thành đã giúp đ , t o môi tr ng thu n l i đ em có th tìm hi u, trau
d i nh ng ki n th c th c ti n trong công vi c
c bi t c m n cô - Ths.Di p Th Ph ng Th o, ng i đã tr c
ti p h ng d n t n tình, giúp em sáng t nhi u v n đ trong l nh v c
Ngân hàng nói chung và nghi p v huy đ ng v n nói riêng đ em có th hoàn thành t t khóa lu n này
Do th i gian nghiên c u c ng nh ki n th c th c t không nhi u, bài chuyên đ c a em còn nhi u đi m ch a đ c p đ n và còn có nh ng thi u sót nh t đ nh R t mong nh n đ c s góp ý c a các th y, cô giáo
đ bài lu n đ c hoàn thi n h n
Em xin chân thành c m n!
Trang 4H U
c l p – T do – H nh phúc
-
NH N XÉT C A N V XÁC NH N n v xác nh n: Ngân hàng TMCP Nam Á – Phòng giao d ch B n Thành H và tên sinh viên: Ngô Th Tuy t Nhi MSSV: 0854010231
Khóa: 2008 – 2012 Nh n xét chung: ………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
TP.H Chí Minh, ngày tháng n m 2012
Xác nh n c a đ n v
Trang 5H U
……
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
TP.H Chí Minh, ngày … tháng … n m 2012
Gi ng viên h ng d n
(Ký tên)
Trang 6H U
……
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
TP.H Chí Minh, ngày … tháng … n m 2012
Gi ng viên ph n bi n
(Ký tên)
Trang 7H U
M C L C
…..…
L i cam đoan i
L i c m n ii
Nh n xét c a đ n v xác nh n iii
Nh n xét c a gi ng viên h ng d n iv
Nh n xét c a gi ng viên ph n bi n v
M c l c vi
Danh m c nh ng c m t vi t t t xi
Danh m c các b ng s d ng xii
Danh m c các s đ , bi u đ s d ng xiii
L i m đ u 1
Ch ng 1: C S LÝ LU N 3
1.1 Khái quát chung v NHTM trong n n kinh t th tr ng 3
1.1.1 S ra đ i và phát tri n c a Ngân hàng Th ng m i 3
1.1.2 Khái ni m Ngân hàng Th ng m i 4
1.1.3 Vai trò c a Ngân hàng Th ng m i 5
1.1.4 Ch c n ng c a Ngân hàng Th ng m i 6
1.1.5 Các ho t đ ng c b n c a Ngân hàng Th ng m i 8
1.2 Nh ng v n đ c b n v nghi p v huy đ ng v n trong ho t đ ng kinh doanh c a NHTM 12
1.2.1 Khái ni m v v n 12
Trang 8H U
1.2.2 Phân lo i v n 12
1.2.2.1 V n t có 12
1.2.2.2 V n huy đ ng 13
1.2.2.3 V n đi vay 13
1.2.2.4 V n khác 14
1.2.3 c đi m c a v n huy đ ng 14
1.2.4 Vai trò c a v n huy đ ng 15
1.2.5 Các hình th c huy đ ng v n 16
1.2.5.1 Ti n g i c a khách hàng 16
1.2.5.2 T o v n qua phát hành công c n 18
1.2.5.3 V n vay t các t ch c tín d ng khác và NHTW 19
1.2.5.4 T o v n t ngu n v n khác 20
1.2.6 M i t ng quan gi a huy đ ng v n và s d ng v n 20
1.3 Y u t nh h ng đ n hi u qu huy đ ng v n 21
1.3.1 Ch tiêu ph n ánh hi u qu huy đ ng v n 21
1.3.1.1 T l V n huy đ ng so v i V n t có 21
1.3.1.2 T l V n huy đ ng so v i T ng ngu n v n 21
1.3.1.3 T tr ng các lo i ti n g i 21
1.3.2 Nh ng nhân t nh h ng đ n hi u qu huy đ ng v n 21
1.3.2.1 Nhân t khách quan 21
1.3.2.1.1 Môi tr ng pháp lý 21
1.3.2.1.2 Môi tr ng kinh t - xã h i 22
1.3.2.1.3 S phát tri n c a th tr ng tài chính 22
1.3.2.1.4 Tâm lý, thói quen khách hàng 23
Trang 9H U
1.3.2.2 Nhân t ch quan 23
1.3.2.2.1 Các hình th c huy đ ng v n 23
1.3.2.2.2 Chính sách lãi su t c nh tranh 24
1.3.2.2.3 Công ngh ngân hàng 24
1.3.2.2.4 Các d ch v ngân hàng cung ng 24
1.3.2.2.5 M c đ thâm niên c a m t ngân hàng 25
1.3.2.2.6 Chính sách qu ng cáo 25
K t lu n ch ng 1 25
Ch ng 2: TH C TR NG CÔNG TÁC HUY NG V N T I NGÂN HÀNG NAM Á ậ PHÒNG GIAO D CH B N THÀNH 27
2.1 T ng quan v Ngân hàng Nam Á - Phòng Giao D ch B n Thành 27
2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n 27
2.1.2 Ch c n ng và l nh v c ho t đ ng 28
2.1.3 Chi n l c phát tri n 28
2.1.4 S m nh ho t đ ng 29
2.1.5 C c u t ch c b máy Ngân hàng Nam Á- PGD B n Thành 29
2.1.5.1 S đ t ch c 30
2.1.5.2 Ch c n ng c a các phòng ban 30
2.1.6 K t qu ho t đ ng kinh doanh trong nh ng n m g n đây 31
2.2 Th c tr ng công tác huy đ ng v n t i Phòng Giao D ch B n Thành 32
2.2.1 Các hình th c huy đ ng v n đang áp d ng t i PGD 32
2.2.1.1 Ti n g i thanh toán 32
2.2.1.2 Ti n g i ti t ki m 33
2.2.2 Ch tiêu ph n ánh tình hình chung v nghi p v huy đ ng v n t i PGD 36
Trang 10H U
2.2.2.1 C c u ngu n v n c a PGD B n Thành 36
2.2.2.2 Nghi p v huy đ ng v n 38
2.2.2.2.1 T l V n huy đ ng so v i V n t có 38
2.2.2.2.2 T l V n huy đ ng so v i T ng ngu n v n 40
2.2.2.2.3 T tr ng các lo i ti n g i so v i V n huy đ ng 42
2.3 ánh giá th c tr ng công tác huy đ ng v n 43
2.3.1 K t qu đ t đ c 43
2.3.2 Nh ng v n đ t n t i 44
2.3.3 Nguyên nhân ch y u 45
2.3.3.1 Nguyên nhân khách quan 45
2.3.3.1.1 Môi tr ng kinh t - xã h i 45
2.3.3.1.2 Tâm lý, thói quen khách hàng 45
2.3.3.1.3 S phát tri n c a th tr ng tài chính 45
2.3.3.2 Nguyên nhân ch quan 45
2.3.3.2.1 Chính sách lãi su t c nh tranh 45
2.3.3.2.2 Chính sách qu ng cáo 45
K t lu n ch ng 2 46
Ch ng 3: M T S GI I PHÁP VÀ KI N NGH NH M NÂNG CAO HI U QU C A NGHI P V HUY NG V N T I NGÂN HÀNG NAM Á ậ PHÒNG GIAO D CH B N THÀNH 47
3.1 nh h ng phát tri n c a NamAbank ậ PGD B n Thành 47
3.1.1 Các m c tiêu ho t đ ng kinh doanh n m 2012 47
3.1.2 Bi n pháp th c hi n 47
3.2 M t s gi i pháp nh m hoàn thi n nghi p v huy đ ng v n 48
Trang 11H U
3.2.1 Có đ nh h ng, k ho ch v phát tri n ngu n v n phù h p 48
3.2.2 a d ng hóa các hình th c huy đ ng v n 49
3.2.3 Áp d ng chính sách lãi su t linh ho t 53
3.2.4 G n li n vi c t ng c ng huy đ ng v n v i s d ng v n có hi u qu 54
3.2.5 Th c hi n t t chính sách khách hàng 54
3.2.6 T ng c ng công tác thông tin, qu ng cáo, th c hi n chi n l c marketing hi u qu 56
3.3 M t s ki n ngh 57
3.3.1 Ki n ngh đ i v i Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam 57
3.3.2 Ki n ngh đ i v i Ngân hàng Nam Á 58
K t lu n ch ng 3 58
K T LU N 59
Danh m c tài li u tham kh o 60
Ph l c
Trang 121 CNH ậ H H : Công nghi p hóa – hi n đ i hóa
2 NAMABANK ậ NAB : Ngân hàng Nam Á
Trang 13H U
DANH M C CÁC B NG S D NG
- -
B ng 2.1: Báo cáo ho t đ ng kinh doanh 2009 – 2011 31
B ng 2.2: Tình hình huy đ ng Ti n g i thanh toán c a PGD 32
B ng 2.3: Tình hình huy đ ng Ti n g i ti t ki m c a PGD 34
B ng 2.4: C c u các ngu n v n c a PGD B n Thành 36
B ng 2.5: Tình hình V n huy đ ng và V n t có 38
B ng 2.6: Bi n đ ng c a ngu n v n huy đ ng n m 2009 – 2011 41
B ng 2.7: C c u huy đ ng v n c a PGD n m 2009 – 2011 42
Trang 14H U
- -
S đ 2.1: C c u t ch c c a PGD B n Thành 30
Bi u đ 2.1: Tình hình huy đ ng Ti n g i thanh toán qua các n m 33
Bi u đ 2.2: T tr ng TGTK không k h n và TGTK có k h n 35
Bi u đ 2.3: C c u các ngu n v n qua các n m t 2009 – 2011 37
Bi u đ 2.4: Tình hình t ng tr ng V n huy đ ng t i PGD 39
Bi u đ 2.5: Tình hình t ng tr ng V n t có t i PGD 40
Bi u đ 2.6: C c u các lo i ti n g i t i PGD qua các n m 43
Trang 15và nâng cao ch t l ng cu c s ng ng và Nhà n c ta đã ch tr ng: Phát huy
n i l c bên trong, ngu n v n trong n c đóng vai trò quy t đ nh, ngu n v n n c
ngoài gi vai trò quan tr ng ng th i, quá trình h i nh p kinh t khu v c và qu c
t đang di n ra h t s c sôi đ ng i u đó đ ng ngh a v i s c nh tranh đã, đang và
s di n ra ngày càng kh c li t trong toàn b n n kinh t nói chung và ngành Ngân hàng nói riêng Chính vì v y, vi c khai thông ngu n v n đ i ho t đ ng huy đ ng
v n c a các NHTM nói chung đ c đ t ra r t b c thi t
i v i b t k doanh nghi p nào, mu n ho t đ ng kinh doanh đ c thì ph i
có v n b i v n ph n ánh n ng l c ch y u đ quy t đ nh kh n ng kinh doanh Riêng đ i v i Ngân hàng là m t doanh nghi p kinh doanh m t lo i hàng hoá đ c
bi t là “ti n t ” nên ngu n v n đ i v i ho t đ ng kinh doanh c a Ngân hàng l i
càng có vai trò h t s c quan tr ng V n là đi m đ u tiên trong chu k kinh doanh
c a Ngân hàng Ngoài v n đi u l theo lu t đ nh thì đ b t đ u ho t đ ng kinh
doanh c a mình, vi c đ u tiên mà Ngân hàng ph i làm là huy đ ng v n Ngu n v n
mà Ngân hàng huy đ ng đ c nhi u hay ít quy t đ nh đ n kh n ng c nh tranh và
m i ho t đ ng c a Ngân hàng trên th tr ng
Ngân hàng Th ng m i C ph n Nam Á – Phòng Giao D ch B n Thành
c ng không n m ngoài đ c đi m đó Vì v y, công tác huy đ ng v n luôn đóng vai
trò quan tr ng, nh h ng l n đ n hi u qu ho t đ ng kinh doanh c a Ngân hàng
Nh n th c rõ t m quan tr ng c a công tác huy đ ng v n trong ho t đ ng c a
Ngân hàng V i nh ng ki n th c đã h c và qua th c t t i PGD B n Thành – Ngân
hàng Nam Á, em xin ch n đ tài “Th c tr ng và gi i pháp nh m nâng cao hi u
qu c a nghi p v huy đ ng v n t i Ngân hàng Nam Á – Phòng Giao D ch B n Thành” làm đ tài nghiên c u c a mình
2 M c tiêu nghiên c u
Chuyên đ t p trung vào nghiên c u các v n đ sau:
Trang 16H U
- Khái quát chung v Ngân hàng Th ng m i trong n n kinh t th tr ng
- Nh ng v n đ c b n v Huy đ ng v n trong ho t đ ng c a Ngân hàng
Th ng m i
- Phân tích th c tr ng tình hình huy đ ng v n t i PGD B n Thành
- ánh giá ho t đ ng huy đ ng v n t i PGD B n Thành
- Các gi i pháp có th xem xét áp d ng đ nâng cao ch t l ng và hoàn thi n
nghi p v huy đ ng v n t i Ngân hàng Nam Á- PGD B n Thành
nh ng gi i pháp, ki n ngh nh m phát huy đi m m nh và kh c ph c đi m y u cho
ho t đ ng huy đ ng v n t i Ngân hàng Nam Á- PGD B n Thành
Trang 17H U
Ch ng 1: C S LÝ LU N
1.1 Khái quát chung v NHTM trong n n kinh t th tr ng
1.1.1 S ra đ i và phát tri n c a Ngơn hƠng Th ng m i
Ngân hàng th ng m i là m t trong các t ch c trung gian tài chính quan
tr ng nh t c a n n kinh t đ c hình thành, t n t i và phát tri n qua hàng tr m n m
T th i c đ i, nh ng n c có n n th ng m i phát tri n s m đã xu t hi n nh ng nhóm th ng nhân chuyên ngh kinh doanh các d ch v ti n t nh ng ch a có m t
c c u t ch c nào đ c coi nh m t Ngân hàng theo đúng ch c danh c a nó
Trong nhi u th k c a th i trung c , ngh kinh doanh này đã ph i tr i qua bao n i
th ng tr m b i chi n tranh tàn kh c, không th phát tri n đ c Ph i ch cho đ n
đ u th k th 12, khi chi n tranh đã d u b t, kinh t hàng hoá đã có b c phát
tri n, nh t là khu v c Tây âu Khi đó, m t t ch c đ c m nh danh là ngân hàng
đ c thành l p Venise n c Ý vào n m 1171, tuy v th c ch t ch là m t t ch c tài chính đ c thi t l p đ th c hi n s tài tr cho chi n tranh, nh ng n i dung ho t
đ ng c a nó đã bao hàm c nghi p v Ngân hàng
Cho đ n đ u th k 15, m t s t ch c kinh doanh ti n t đ c thành l p,
đ c xem nh nh ng Ngân hàng th c th nh : Ngân hàng Barcelone, Ngân hàng
Valenee c a Tây Ban Nha, nh ng t ch c này đã th c hi n các nghi p v nh n ti n
ký thác, c p tín d ng, chuy n ngân và làm các nghi p v thu - chi ti n cho khách hàng v i ý ngh a là nh ng nghi p v kinh doanh c b n
S phát tri n c a Ngân hàng Th ng m i ph i k t th i k ph c h ng, và
đ c bi t là t kho ng th k 17 cho đ n nay Th i k kinh t hàng hoá phát tri n
nhanh chóng, m nh m , n n th ng m i không ng ng m r ng, các quan h hàng
hoá - ti n t phát tri n bao trùm đ i s ng kinh t - xã h i đã t o ra nh ng ti n đ
kinh t phát sinh và phát tri n ngh Ngân hàng
Vi t nam, trong b c chuy n đ i sang c ch th tr ng có s qu n lý c a Nhà n c, th c hi n nh t quán chính sách kinh t nhi u thành ph n theo đ nh
h ng Xã h i ch ngh a M i ng i đ c t do kinh doanh theo pháp lu t, đ c
b o h quy n s h u và thu nh p h p pháp, các hình th c s h u có th h n h p
đan k t v i nhau hình thành các t ch c kinh doanh đa d ng Các doanh nghi p
không phân bi t quan h s h u đ u t ch kinh doanh, h p tác và c nh tranh v i
Trang 18H U
nhau, bình đ ng tr c pháp lu t Theo h ng đó, n n kinh t hàng hoá phát tri n t t
y u s t o ra nh ng ti n đ c n thi t và đòi h i s ra đ i c a nhi u lo i hình Ngân
hàng và các t ch c tín d ng T n m 1986, hoà vào công cu c đ i m i c ch qu n
lý kinh t c a đ t n c theo s ch đ o c a ng và Nhà n c, h th ng Ngân hàng
đ c t ch c l i đ c tách ra làm hai c p: Ngân hàng Nhà nu c đ m nh n công tác
phát hành ti n và đi u ti t l u thông ti n t , còn ch c n ng kinh doanh đ c th c
hi n b i các Ngân hàng Th ng m i
1.1.2 Khái ni m Ngơn hƠng Th ng m i
hi u rõ v Ngân hàng th ng m i, ng i ta th ng ph i d a vào tính ch t
m c đích ho t đ ng c a nó trên th tr ng tài chính và đôi khi còn k t h p tính ch t,
m c đích và đ i t ng ho t đ ng đ đ a ra đ nh ngh a.V i m i qu c gia khác nhau,
Theo Lu t Ngân hàng Pháp n m 1941: “NHTM là nh ng xí nghi p hay c s
hành ngh th ng xuyên nh n c a công chúng d i hình th c ký thác hay hình th c
khác các s ti n mà h dùng cho chính h vào các nghi p v chi t kh u, tín d ng hay d ch v tài chính”
Theo Lu t “T ch c Tín d ng” c a Vi t Nam ban hành vào ngày
12/12/1997:“Ngân hàng là TCTD th c hi n toàn b ho t đ ng Ngân hàng và các
ho t đ ng kinh doanh khác có liên quan Ho t đ ng Ngân hàng là m t ho t đ ng kinh doanh ti n t và d ch v Ngân hàng v i n i dung ch y u là nh n ti n g i, s
d ng s ti n này đ c p tín d ng và cung ng các d ch v thanh toán”
“NHTM là lo i hình Ngân hàng đ c th c hi n toàn b các ho t đ ng Ngân
hàng và các ho t đ ng kinh doanh khác có liên quan vì m c tiêu l i nhu n góp
Trang 19H U
1.1.3 Vai trò c a Ngơn hƠng Th ng m i
T khái ni m v NHTM nêu trên áp d ng vào th c t n c ta, m t n c có
h n 80% dân s s ng b ng ngh nông, vi c phát tri n s n xu t theo chi u h ng
CNH - H H r t c n đ n NHTM v i vai trò to l n c a nó Nh t là khi quá trình
CNH - H H c a chúng ta đã đi vào chi u sâu, yêu c u c n có v n đ xây d ng c
s h t ng, t ng t c đ u t , t ng b c chuy n d ch c c u kinh t , đ m b o nh p đ
t ng tr ng kinh t nhanh và lâu b n, th c hi n thành công các m c tiêu phát tri n
kinh t n m thì vai trò c a các NHTM càng đ c ng và Nhà n c ta coi tr ng
NHTM là n i cung c p v n cho n n kinh t
V n đ c t o ra t quá trình tích lu , ti t ki m c a m i cá nhân, doanh
nghi p và các t ch c trong n n kinh t Vì v y, mu n có nhi u v n ph i t ng thu
nh p qu c dân, có m c đ tiêu dùng h p lý T ng thu nh p qu c dân đ ng ngh a
v i vi c m r ng s n xu t và l u thông hàng hoá, đ y m nh s phát tri n c a các
ngành trong n n kinh t i u đó mu n làm đ c l i c n có v n V n đ c coi nh
ngu n đ u vào chính th c cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a m i doanh
nghi p Khi “nguyên li u” b thi u, doanh nghi p s m t đi c h i đ u t m i ho c
không ti n hành k p th i quá trình tái s n xu t NHTM chính là ng i đ ng ra ti n hành kh i thông ngu n v n nhàn r i m i t ch c, cá nhân, m i thành ph n kinh
t Thông qua hình th c c p tín d ng, Ngân hàng đã t o đi u ki n cho doanh
nghi p có kh n ng m r ng s n xu t, c i ti n máy móc, thi t b , đ i m i qui trình
công ngh , nâng cao n ng su t lao đ ng đem l i hi u qu kinh t , c ng có ngh a là
đ a doanh nghi p lên nh ng n c thang c nh tranh cao h n C nh tranh càng m nh
m , kinh t càng phát tri n Nh v y v i kh n ng cung c p v n, NHTM đã tr
thành m t trong nh ng đi m kh i đ u cho s phát tri n kinh t c a qu c gia
NHTM là c u n i gi a doanh nghi p v i th tr ng, giúp cho các nhà kinh
doanh xây d ng chi n l c qu n lý doanh nghi p
Th tr ng đây đ c hi u hai góc đ , th tr ng đ u vào và th tr ng
đ u ra c a doanh nghi p có th ti n hành b t k m t ho t đ ng kinh doanh nào,
doanh nghi p c n ph i tham gia vào th tr ng đ u vào nh m th c hi n thành công
chi n l c 5P: Product (s n ph m), Price (giá c ), Promotion (giao ti p, khuy ch
tr ng), Place (đ a đi m) và People (con ng i) T đó ti p c n m nh m vào th
tr ng đ u ra, tìm ki m l i nhu n Qui trình đó ch đ c b t đ u khi doanh nghi p
trang b đ c đ y đ v n c n thi t Nh ng không ph i doanh nghi p nào c ng có đ
Trang 20H U
kh n ng v tài chính Do v y, bu c h ph i tìm ki m v n ph c v chính h Ngu n
v n tín d ng c a NHTM s giúp các doanh nghi p gi i quy t nh ng khó kh n đó,
t o cho doanh nghi p có đ kh n ng tho mãn t i đa nhu c u c a th tr ng trên
m i ph ng di n: giá c , ch ng lo i, ch t l ng, th i gian, đ a đi m NHTM s là
c u n i gi a doanh nghi p và th tr ng g n nhau h n c v không gian và th i
gian
NHTM là c u n i n n tài chính qu c gia v i n n tài chính qu c t
Trong xu th khu v c hoá, toàn c u hoá nh hi n nay thì vai trò này ngày
càng th hi n rõ r t h n Áp l c c nh tranh bu c n n kinh t m i qu c gia khi m
c a h i nh p ph i có ti m l c l n m nh v m i m t, đ c bi t là ti m l c v tài chính Nh ng làm th nào đ có th hoà nh p n n tài chính c a m t qu c gia v i
ph n còn l i c a th gi i? Câu h i đó s đ c gi i đáp nh vào h th ng các NHTM
vì h th ng này có kh n ng cung c p nhi u lo i hình d ch v khác nhau h tr cho
vi c đ u t t n c ngoài vào trong n c theo các hình th c: thanh toán qu c t ,
nghi p v h i đoái, cho vay u thác đ u t giúp cho lu ng v n ra, vào m t cách
h p lý, đ a n n tài chính n c nhà b t k p v i n n tài chính qu c t ây là m t
trong nh ng đi u ki n tiên quy t cho ti n trình h i nh p kinh t các qu c gia trên
vào d tr b t bu c, lãi su t tái chi t kh u ho c tham gia vào th tr ng m đ
thông qua các Ngân hàng th ng m i thay đ i l i l ng ti n trong l u thông Các Ngân hàng th ng m i s ki m soát l m phát thông qua các ho t đ ng tín d ng, b o
lãnh T đó Ngân hàng xác đ nh đ c h ng đ u t v n và đ ra các bi n pháp x
lý nh ng tác đ ng x u nh h ng đ n n n kinh t , làm cho quá trình tái s n xu t
di n ra liên t c, góp ph n đi u hoà l u thông ti n t , n đ nh s c mua c a đ ng ti n,
ki m ch l m phát
1.1.4 Ch c n ng c a Ngơn hƠng Th ng m i
Ngân hàng th ng m i là t ch c tín d ng th hi n nhi m v c b n nh t c a
Ngân hàng đó là huy đ ng v n và cho vay v n Ngân hàng th ng m i là c u n i
gi a các cá nhân và t ch c, hút v n t n i nhàn r i và b m vào n i khan hi m
Trang 21H U
Ho t đ ng c a Ngân hàng th ng m i nh m m c đích kinh doanh m t hàng hóa đ c
bi t đó là "v n - ti n", tr lãi su t huy đ ng v n th p h n lãi su t cho vay v n, và
ph n chênh l ch lãi su t đó chính là l i nhu n c a Ngân hàng th ng m i Ho t
đ ng c a Ngân hàng th ng m i ph c v cho nhu c u v v n c a m i t ng l p dân
chúng, lo i hình doanh nghi p và các t ch c khác trong xã h i H th ng Ngân hàng phát tri n b n v ng n đ nh là đi u ki n c n thi t cho m t n n kinh t v ng
m nh
Các Ngân hàng th ng m i đ u th c hi n 3 ch c n ng c b n sau:
Trung gian tài chính
Ngân hàng là trung gian tài chính l n nh t và đóng vai trò quan tr ng trong
n n kinh t v i ho t đ ng ch y u là bi n ti t ki m thành đ u t Trong n n kinh t ,
1 th i đi m b t kì luôn có s nhàn r i t m th i v v n đ i v i cá nhân, doanh
nghi p hay t ch c này nh ng cùng lúc đó m t s cá nhân, t ch c hay doanh
nghi p khác l i đang trong tình tr ng thi u h t v v n, do đó t t y u s phát sinh
m t s d ch chuy n v v n gi a 2 nhóm này Tuy nhiên do h n ch v m t thông tin
c ng nh nh ng gi i h n v kho ng cách không gian, th i gian nên vi c chuy n
giao v n m t cách tr c ti p s g p nhi u khó kh n, t n chi phí và kém an toàn Ngân hàng th ng m i đ ng ra đóng vai trò trung gian giúp cho cung c u v v n
g p nhau thông qua huy đ ng v n t ng i này và cho vay đ i v i ng i kia, gi i
quy t các mâu thu n c a tín d ng tr c ti p trên c s gánh ch u r i ro và s d ng các k thu t nghi p v nh m h n ch , phân tán r i ro và gi m chi phí giao d ch
Khi Ngân hàng Trung ng ra đ i, các Ngân hàng th ng m i không còn
đ c phát hành gi y b c c a riêng mình Tuy nhiên, Ngân hàng v n có kh n ng t o
ph ng ti n thanh toán b ng vi c cho vay đ i v i khách hàng, nh đó mà khách
hàng có th s d ng s d t ng thêm trên tài kho n ti n g i thanh toán c a mình đ
mua hàng hóa d ch v Ngoài ra, ho t đ ng trong l nh v c ti n t , toàn b h th ng
Ngân hàng Th ng m i là m t trong b n nhân t trong quá trình cung ng ti n t
Trang 22H U
Khi h m r ng các kho n ti n g i t Ngân hàng này đ n Ngân hàng khác trên c
s cho vay, toàn b h th ng đã t o ra t o ra kh i l ng ti n g i t ng g p b i theo
công th c s nhân ti n t
Trung gian thanh toán
Trong các lo i nghi p v Ngân hàng, vai trò làm trung gian thanh toán cho
n n kinh t là m t nghi p v r t quan tr ng, nó có l ch s g n li n v i l ch s hình thành và phát tri n c a h th ng Ngân hàng c ng nh có vai trò to l n trong vi c thúc đ y s n xu t và l u thông hàng hoá phát tri n Các giao d ch thanh toán c a
khách hàng và n i b Ngân hàng (đ i ti n, đ u c , đ u t , quy t toán thanh toán…)
th c hi n d i hình th c ti n m t, chuy n kho n (trong h th ng) ho c chuy n ti n
(liên Ngân hàng)
Ngân hàng thay m t khách hàng thanh toán giá tr hàng hóa và d ch v , s
d ng m t lo t các hình th c thanh toán nh thanh toán b ng séc, y nhi m chi, y
nhi m thu, th tín d ng, các lo i th thanh toán Các Ngân hàng còn th c hi n thanh
toán bù tr v i nhau qua trung tâm thanh toán trong n c và qu c t theo các qui
chu n th ng nh t
Ngày nay, khi khoa h c công ngh phát tri n m nh m , th ng m i đi n t
đ c ng d ng r ng rãi thì ho t đ ng thanh toán c a Ngân hàng ngày càng đ t hi u
qu cao h n, an toàn và ti n l i, đóng góp đ c l c vào s v n đ ng phát tri n c a
pháp lu t đ huy đ ng các ngu n ti n nhàn r i trong xã h i, t ng ngu n tín d ng
K t qu c a ho t đ ng này là t o ra ngu n v n đáp ng các nhu c u c a n n kinh t
Huy đ ng v n t vi c nh n ti n g i: Là ngu n v n huy đ ng th ng xuyên
chi m t tr ng cao nh t trong t ng ngu n v n c a Ngân hàng th ng m i, th c
ch t là tài s n b ng ti n c a các ch s h u mà Ngân hàng t m th i qu n lý và s
Trang 23ti n là nhu c u b o toàn v n và h ng lãi Thông th ng đây là ngu n
v n chi m t tr ng l n, các Ngân hàng c ng tìm cách đ thu hút b ng cách đa d ng hóa các hình th c huy đ ng và s d ng lãi su t c nh tranh
h p d n
Huy đ ng v n thông qua phát hành gi y t có giá ( Kì phi u, trái phi u,
ch ng ch ti n g i …): Là các công c n do Ngân hàng phát hành đ huy đ ng v n
trên th tr ng khi thi u ngu n ti n g i trung và dài h n đ đáp ng nhu c u cho
vay trung và dài h n Th ng thì nh ng Ngân hàng l n có uy tín ho c ch p nh n tr
lãi su t cao s d vay m n h n Tuy nhiên các Ngân hàng c ng c n nghiên c u k
th tr ng đ đ a ra m c lãi su t và kì h n phù h p đ có th huy đ ng đ c v n
v i hi u qu cao nh t
Huy đ ng v n thông qua nghi p v đi vay: Ngân hàng th ng m i đi vay v n
t Ngân hàng trung ng hay các t ch c tín d ng khác vào nh ng giai đo n nh t
đ nh nh m đáp ng nhu c u chi tr khi kh n ng huy đ ng b h n ch Chi phí cho
ngu n v n này t ng đ i đ t nên th ng ch đ c duy trì m t t tr ng nh và
trong nh ng tr ng h p c th
Huy đ ng v n b sung vào ngu n v n ch s h u: Ngu n v n ch s h u ch
chi m m t t tr ng khá khiêm t n trong t ng ngu n v n nh ng l i có vai trò quan
tr ng đ i v i s hình thành và phát tri n ho t đ ng kinh doanh c a Ngân hàng Ngân hàng t ng c ng ngu n v n ch s h u c a mình thông qua vi c phát hành c
phi u, trái phi u hay b sung v n t l i nhu n
Trang 24- D tr b t bu c: đ m b o an toàn chung cho toàn h th ng, đ ng th i
s d ng nh m t công c đ đi u hành chính sách ti n t , Ngân hàng trung ng đ c n đ nh m t t l d tr b t bu c trên m i kho n ti n g i
trong t ng th i kì nh t đ nh Các Ngân hàng th ng m i ph i duy trì t l này, và thông th ng đ c g i t i Ngân hàng trung ng
- D tr thanh toán: Các ngân hàng t xác đ nh m t m c d tr phù h p
nh t đ nh d a trên kinh nghi m và đi u ki n th c t Kho n d tr này
đ c duy trì d i d ng ti n m t n m trong két c a Ngân hàng và ti n g i
t i các Ngân hàng th ng m i khác M c đích ch y u là đáp ng nhu
c u thanh toán
Tín d ng: Là lo i tài s n chi m t tr ng l n nh t t i các Ngân hàng th ng
m i đ ng th i mang l i ngu n thu ch y u cho Ngân hàng N u phân chia theo hình
th c tài tr , các nghi p v tín d ng ch y u c a Ngân hàng g m có:
- Cho vay: Là lo i hình tín d ng ph bi n nh t trong đó Ngân hàng cho
ng i đi vay s d ng m t s v n đ ti n hành các ho t đ ng s n xu t kinh doanh, đ u t hay tiêu dùng Theo cam k t thì đ n h n ng i đi vay s
ph i hoàn tr cho Ngân hàng ph n v n đã vay c ng thêm ti n lãi Ngân
hàng ki m soát đ c ng i đi vay c ng nh quá trình s d ng v n Ho t
đ ng này có m c đ r i ro r t l n, có th không thu h i đ c v n vay
ho c ng i vay tr không h t hay tr không đúng h n Do đó, trong ho t
đ ng cho vay, các Ngân hàng s d ng các bi n pháp đ m b o nh th
ch p, c m c …
- Chi t kh u th ng phi u: Là vi c Ngân hàng ng tr c ti n cho khách
hàng t ng ng v i giá tr c a th ng phi u tr đi ph n thu nh p c a
Ngân hàng đ s h u m t th ng phi u ch a đ n h n Trong nghi p v
Trang 25- Cho thuê (Financial leasing): Là lo i hình tín d ng trung, dài h n, trong đó
Ngân hàng b ti n c a mình ra đ mua tài s n cho khách hàng thuê theo
nh ng đi u ki n nh t đ nh Khi h t h p đ ng thuê, khách hàng đ c
quy n mua l i ho c kéo dài th i h n thuê, ho c l a ch n tr l i tài s n cho Ngân hàng
- B o lãnh: Là vi c Ngân hàng cam k t th c hi n các ngh a v tài chính
thay cho khách hàng, cho phép khách hàng s d ng uy tín c a mình đ
th c hi n các h p đ ng kinh t đã kí k t hay các ho t đ ng kinh doanh khác Trên c s đó, Ngân hàng thu phí b o lãnh t khách hàng
u t : Là kho n m c có v trí r t quan tr ng, mang l i cho Ngân hàng
kho n thu nh p t ng đ i l n Ngân hàng có th dùng ngu n v n huy đ ng đ c đ
đ u t vào các l nh v c nh ng ch y u là đ u t vào ch ng khoán T t c các hình
Kinh doanh ngo i t : Ngân hàng th ng m i c ng tham gia kinh doanh trên
th tr ng h i đoái nh m thu l i cho chính mình ho c cho khách hàng Vi c kinh
doanh ngo i t c ng góp ph n thúc đ y công tác thanh toán qu c t , tài tr cho xu t
nh p kh u… Ho t đ ng kinh doanh ngo i t th ng g p ph i t n th t n u g p r i ro
h i đoái nên đòi h i Ngân hàng ph i có trình đ chuyên môn cao và nhanh nh y v i
nh ng bi n đ ng trên th tr ng
Tài tr cho các ho t đ ng c a chính ph : Theo yêu c u c a chính ph ho c
do Ngân hàng t nguy n tài tr cho các d án c a chính ph
1.1.5.3 Các ho t đ ng khác
T o đi u ki n đ tài tr ngo i th ng
Trong n n kinh t th tr ng và th i m c a nh hi n nay, vi c thúc đ y s
phát tri n c a ho t đ ng ngo i th ng là đi u h t s c c n thi t NHTM có th t o
đi u ki n thu n l i cho các doanh nghi p n c ngoài đ u t vào các ngành s n xu t
Trang 26H U
trong n c c ng nh giúp các doanh nghi p trong n c vay v n ho c liên k t làm
n v i các doanh nghi p n c ngoài i u này có th làm gi m b t chi phí, giúp
các doanh nghi p trong n c n m b t k p th i các thành t u kinh t k thu t c ng
nh góp ph n làm t ng l i nhu n trong kinh doanh
Cung c p d ch v y thác và t v n
Ho t đ ng này đ c ra đ i và phát tri n khi thu nh p c a các cá nhân, các t
ch c kinh t t ng cao Ngân hàng th c hi n theo s y thác c a khách hàng trong
vi c qu n lý tài s n, chuy n giao tài s n th a k , b o qu n ch ng khoán, vàng b c,
đ chuy n đ n các nhà đ u t có nhu c u v v n, thúc đ y n n kinh t phát tri n
Các nhà kinh t đã đ a ra khái ni m v v n c a NHTM nh sau: “V n c a
Ngân hàng th ng m i là nh ng giá tr ti n t do Ngân hàng th ng m i t o l p
ho c huy đ ng đ c dùng đ cho vay, đ u t ho c th c hi n các d ch v kinh doanh khác” V n và các ho t đ ng v huy đ ng v n đóng vai trò chi ph i và quy t đ nh
tr c ti p đ n s t n t i và phát tri n ho t đ ng kinh doanh c a các Ngân hàng
đ ng Ngân hàng
V n t có c a Ngân hàng Th ng m i đ c coi nh tài s n đ m b o lòng tin
v i khách hàng, duy trì kh n ng thanh toán trong tr ng h p kinh doanh thua l
Trang 27- V n t có b sung: v n c a các Ngân hàng Th ng m i không ng ng t ng
lên theo th i gian nh có ngu n v n b sung bao g m: Qu d tr b sung v n đi u
l , qu d tr đ c bi t, l i nhu n ch a phân b , th ng d v n, qu d phòng bù
đ p t n th t(r i ro)
V n t có mang tính n đ nh cao, thu c s h u c a Ngân hàng (v nh vi n
ho c dài h n) T tr ng c a nó trong Ngân hàng chi m t tr ng nh : th ng t
7%-8%( Vi t nam các Ngân hàng có v n t có chi m 4%-5%)
1.2.2.2 V n huy đ ng
Là nh ng giá tr ti n t mà Ngân hàng huy đ ng đ c t các t ch c kinh t
và cá nhân trong xã h i thông qua quá trình th c hi n các nghi p v c a mình và
quy n huy đ ng v n d i nhi u hình th c khác nhau
V m t lý thuy t, ngu n v n này không n đ nh, tuy nhiên nó chi m t tr ng
l n trong t ng s ngu n v n
1.2.2.3 V n đi vay
V n đi vay là ph n v n các Ngân hàng đi vay đ b sung vào v n ho t đ ng
c a mình trong tr ng h p t m thi u v n kh d ng Ngân hàng đi vay t 2 ngu n:
- Vay t các t ch c tín d ng và các t ch c kinh t khác: vay d tr b o đ m
kh n ng thanh toán c a các t ch c tín d ng khác; vay c m c gi y t có giá; th c
hi n h p đ ng mua l i
Trang 28H U
- Vay t Ngân hàng Trung ng: thông qua chi t kh u, lãi su t c a kho n ti n
vay cao hay th p, ph thu c vào t ng th i k Tùy theo m c đích s d ng và hình
th c vay v n, v n vay Ngân hàng Nhà n c đ c chia thành các lo i: v n vay ng n
h n b sung, vay thanh toán ho c tái c p v n
V n đi vay không mang tính t m th i, mang tính t p trung và n đ nh cao,
tuy nhiên nó có chi phí t ng đ i cao cho nên chi m t tr ng nh trong t ng ngu n
V n huy đ ng chi m t tr ng l n trong t ng ngu n v n c a NHTM, c c u
ngu n v n này có vai trò r t quan tr ng trong ho t đ ng c a Ngân hàng Th ng
m i vì nó t o ra lãi su t đ u vào cao hay th p ây là ngu n v n ch y u và quan
tr ng nh t c a b t k m t Ngân hàng Th ng m i nào Nó chi ph i đ n m i ho t
đ ng c a NHTM
Ngu n v n này không n đ nh vì khách hàng có th rút ti n b t k lúc nào,
do đó các NHTM c n ph i duy trì m t kho n d tr thanh kho n đ s n sàng đáp
ng nhu c u rút ti n c a khách hàng đ đ m b o an toàn cho ho t đ ng c a Ngân
hàng, tránh s s t gi m đ t ng t v ngu n v n c a Ngân hàng
Ngân hàng Th ng m i tuân th theo lu t đ nh v m c v n huy đ ng t i đa
không v t quá 20 l n v n t có, đ ng th i m tài kho n ti n g i t i Ngân hàng Nhà n c và duy trì đó l ng d tr b t bu c
V n huy đ ng có tính c nh tranh m nh thu hút khách hàng đ n v i mình,
các Ngân hàng không ng ng hoàn thi n khung lãi su t th t h p d n nên ngu n v n này có chi phí s d ng khá cao
Vì nh ng đ c đi m trên nên các NHTM th ng không s d ng ngu n v n này trong đ u t , ch s d ng trong các ho t đ ng tín d ng và b o lãnh
Trang 29H U
1.2.4 Vai trò c a v n huy đ ng
i v i m i đ n v kinh doanh, mu n ho t đ ng kinh doanh đ c ti n hành
c n ph i có t li u s n xu t Ngân hàng th ng m i là m t t ch c kinh doanh ti n
t nên ph i có ti n m i có th ho t đ ng kinh doanh đ c Ho t đ ng tìm ki m t
li u s n xu t c a Ngân hàng th ng m i là ho t đ ng huy đ ng v n Nh v y, huy
đ ng v n đóng vai trò r t quan tr ng trong ho t đ ng c a các Ngân hàng th ng
m i
V n là c s đ Ngân hàng ti n hành ho t đ ng kinh doanh
i v i b t k doanh nghi p nào, mu n ho t đ ng kinh doanh đ c thì ph i
có v n, vì v n ph n ánh n ng l c kinh doanh i u này th hi n v n t có, v n huy đ ng, v n đi vay c a Ngân hàng N u v n t có gi vai trò quan tr ng trong
vi c thành l p thì sau khi đi vào ho t đ ng, v n huy đ ng quy t đ nh t i quy mô đ u
t , cho vay nên s nh h ng t i thu nh p c a Ngân hàng V y, n u Ngân hàng
không có v n thì không th ti n hành ho t đ ng kinh doanh
V n nh h ng tr c ti p đ n qui mô các ho t đ ng c a NHTM
V n huy đ ng c a Ngân hàng có nh h ng l n đ n vi c m r ng hay thu
h p tín d ng, ho t đ ng b o lãnh, kinh doanh ngo i t hay trong ho t đ ng thanh
toán c a các Ngân hàng th ng m i Thông th ng so v i các Ngân hàng l n có
nh ng kho n m c v đ u t cho vay đa d ng, ph m vi và kh i l ng cho vay c a
các Ngân hàng này l n, trong khi các Ngân hàng nh l i gi i h n ph m vi ho t đ ng
ch y u trong m t khu v c nh , trong n c N u kh n ng v v n c a Ngân hàng
đó d i dào thì Ngân hàng có th m r ng đ c các ho t đ ng c a mình, đa d ng
hóa các lo i hình d ch v và đáp ng đ c nhu c u v v n c a khách hàng v cho
vay, b o lãnh, đ u t
V n giúp Ngân hàng ch đ ng trong kinh doanh
Ngân hàng không th ho t đ ng kinh doanh t t n u các ho t đ ng nghi p v
hoàn toàn ph thu c vào v n đi vay: vay đ cho vay, vay đ đ u t , vay đ thanh
toán B i vì khi đi vay v n đ th c hi n các ho t đ ng c a mình, Ngân hàng s
ph thu c hoàn toàn vào đ i t ng cho vay v th i h n vay, s l ng vay và chi phí vay cao Do đó có th Ngân hàng s b l c h i trong kinh doanh Ng c l i, Ngân hàng có l ng v n huy đ ng d i dào s hoàn toàn ch đ ng trong ho t đ ng kinh
doanh c a mình, không ph thu c vào ai, không b b l c h i kinh doanh Ngu n
v n huy đ ng l n c ng làm t ng kh n ng ho t đ ng c a Ngân hàng nh ch đ ng
Trang 30H U
đa d ng hoá các ho t đ ng kinh doanh nh m phân tán r i ro và t ng thu nh p, đ t
m c tiêu cu i cùngc a Ngân hàng là an toàn và sinh l i
V n huy đ ng giúp Ngân hàng quy t đ nh n ng l c thanh toán và đ m b o
uy tín c a mình trên th tr ng
Trong n n kinh t th tr ng, đ t n t i và ngày càng m r ng quy mô ho t
đ ng đòi h i các Ngân hàng ph i coi uy tín c a mình trên th th ng là đi u quan
tr ng Uy tín đó tr c h t đ c th hi n kh n ng s n sàng thanh toáncho khách
hàng Kh n ng thanh toán c a Ngân hàng càng cao thì v n kh d ng càng l n M t
khác, uy tín c a Ngân hàng còn th hi n kh n ng cho vay và đ u t c a Ngân
hàng V i ti m n ng v n và kh n ng huy đ ng v n l n, Ngân hàng có th ho t
đ ng kinh doanh v i quy mô ngày càng t ng, ti n hành c nh tranh có hi u qu , v a
gi ch tín v a nâng cao thanh th c a Ngân hàng trên th tr ng
V n huy đ ng quy t đ nh n ng l c c nh tranh c a ngân hàng
N u ngu n v n huy đ ng l n s ch ng minh r ng qui mô, trình đ nghi p
v , ph ng ti n k thu t c a Ngân hàng hi n đ i Trên th c t , n u Ngân hàng nào
có ngu n v n l n h n thì s có th m nh c nh tranh trong ho t đ ng kinh doanh
V i nh ng vai trò h t s c quan tr ng đó, các Ngân hàng luôn tìm cách đ a ra
nh ng chính sách qu n lý ngu n v n t khâu nh n v n t nh ng ng i g i ti n và
nh ng ng i cho vay khác nhau đ n vi c s d ng ngu n v n m t cách hi u qu
Bên c nh đó, các nhà qu n tr Ngân hàng c ng luôn tìm cách đ đ i m i, hoàn thi n
chúng cho phù h p v i tình hình chung c a n n kinh t ó là m t trong nh ng đi u
ki n tiên quy t đ a Ngân hàng đ n thành công
1.2.5 Các hình th c huy đ ng v n
1.2.5.1 Ti n g i c a khách hàng
Ti n g i c a khách hàng đó là ti n g i c a các t ch c kinh t , doanh nghi p
c quan Nhà n c và các đ nh ch tài chính trung gian cùng cá nhân trong và ngoài
n c có quan h g i ti n t i Ngân hàng
Ti n g i c a khách hàng đ c chia làm hai b ph n: Ti n g i c a doanh
nghi p, t ch c kinh t và ti n g i ti t ki m c a dân c
Ti n g i c a các doanh nghi p, TCKT g m:
Trang 31H U
+ Ti n g i không k h n: ây là kho n ti n t m th i nhàn r i ch thanh toán
mà không ph i đ dành Kho n ti n này khách hàng có th rút ra b t k lúc nào và
Ngân hàng ph i tho mãn yêu c u đó c a khách hàng, th c ch t đó là kho n ti n g i dùng đ đ m b o trong thanh toán
i v i khách hàng, kho n ti n này đã đem l i s an toàn trong vi c b o
qu n v n và trong quá trình thanh toán tr ti n hàng hoá d ch v , ngoài ra khách
hàng còn đ c h ng m t kho n ti n lãi nh và m t s d ch v mi n phí Còn đ i
v i Ngân hàng ph i b ra m t s chi phí cho b máy k toán theo dõi và nghi chép các nghi p v phát sinh, chi phí phát hành séc và m t s d ch v kèm theo Chi phí này khá l n, nh ng nó đ c bù đ p l i b i vì trên th c t do l ng ti n g i vào và
s l ng ti n rút ra không cùng m t lúc và ch tài kho n th ng không s d ng h t
s ti n c a mình trên tài kho n Do đó luôn t n t i m t s ti n trên tài kho n trong
m t th i gian dài s d y đ c Ngân hàng dùng đ đ u t cho vay đ i v i m t s
doanh nghi p, cá nhân thi u v n s n xu t, kinh doanh đ thu l i nhu n Nh v y đ i
v i tài kho n ti n g i thanh toán s d trên tài kho n giao d ch không nh ng bù đ p
đ c chi phí mà còn có th mang l i l i nhu n cho Ngân hàng
+ Ti n g i có k h n: ây là kho n ti n t m th i nhàn r i c a doanh nghi p,
ch a s d ng đ n trong m t th i gian nh t đ nh, mà kho ng th i gian này đ c xác
đ nh tr c Do đó các doanh nghi p th ng g i vào Ngân hàng d i hình th c ti n
g i có k h n V nguyên t c khách hàng ch đ c rút ti n ra khi đ n h n và đ c
h ng s ti n lãi trên s ti n g i đó Nh ng hi n nay đ thu hút v n nh m khuy n
khích khách hàng g i ti n vào Ngân hàng, các NHTM cho phép khách hàng rút ti n
ra tr c th i h n Trong tr ng h p này khách hàng không đ c h ng lãi ho c ch
đ c h ng theo lãi su t c a ti n g i không k h n
Ti n g i ti t ki m dân c :
Ti n g i ti t ki m là kho n ti n đ dành c a m i các nhân đ c g i vào
Ngân hàng, nh m h ng lãi su t theo qui đ nh Ti n g i ti t ki m là b ph n thu
nh p b ng ti n g i c a cá nhân ch a s d ng đ c g i vào t ch c tín d ng Nó là
m t d ng đ c bi t c a tích lu ti n t trong tiêu dùng cá nhân Khi g i ti n ng i
g i ti n đ c giao m t s ti t ki m coi nh m t gi y ch ng nh n ti n g i vào Ngân hàng n th i h n khách hàng rút ti n ra đ c nh n m t kho n ti n lãi trên t ng s
ti n g i ti t ki m
Có hai lo i ti n g i ti t ki m là:
Trang 32g i ti n ti t ki m là do ch a xác đ nh đ c nhu c u chi tiêu c th trong t ng lai,
nh ng l i h ng m c lãi trong th i gian kho n ti n nhàn r i
+ Ti n g i ti t ki m có k h n: Khi cá nhân g i ti n vào Ngân hàng lo i ti n
g i ti t ki m có k h n trên c s tho thu n gi a khách hàng và Ngân hàng v th i
h n g i, lãi su t theo qui đ nh và khách hàng ch đ c rút ti n ra khi đ n h n
Nh ng trong th c t n c ta hi n nay đ khuy n khích ng i g i ti n các NHTM
v n cho khách hàng rút ra tr c th i h n và đ c h ng lãi su t th p h n lãi su t
ti n g i có k h n (thông th ng b ng lãi su t ti n g i ti t ki m không k h n)
Do ngu n v n huy đ ng t lo i ti n g i này mang tính n đ nh, cho nên các NHTM th ng đ a ra nhi u lo i k h n khác nhau nh lo i 3 tháng, 6 tháng, 12 tháng, 24 tháng… nh m thu hút càng nhi u ngu n v n v i lãi su t c a các k h n
khác nhau
Thông th ng k h n ngày càng dài thì lãi su t huy đ ng ngày càng cao
Ngu n v n huy đ ng t ti n g i ti t ki m c a dân c có s l ng l n th hai trong
t ng s các lo i ti n g i vào Ngân hàng và nó ph c thu c r t l n vào thu nh p bình
quân theo đ u ng i, t l ti t ki m trên t ng thu nh p c a dân c , ch t l ng ph c
v c a NHTM, s n đ nh đ ng ti n và n n kinh t t ng tr ng v ng ch c
1.2.5.2 T o v n qua phát hành công c n
V n phát hành c a Ngân hàng, đây là hình th c huy đ ng v n thông qua
phát hành k phi u, trái phi u… ó là các công c n c a Ngân hàng
c đi m c a lo i v n này là lãi su t cao h n lãi su t ti n g i ti t ki m M c đích huy đ ng dùng đ đáp ng cho các d án đ u t l n Ngu n v n này đ c huy
đ ng theo nhi u th i h n khác nhau nh ng n h n, trung h n, dài h n Th i h n
càng dài thì lãi su t càng cao Hi n nay Vi t nam các NHTM th ng huy đ ng
ngu n v n này d i hình th c phát hành k phi u có m c đích và trái phi u trung,
dài h n
+ Phát hành k phi u có m c đích: K phi u là m t ch ng ch huy đ ng v n
có m c đích, có th i h n, ng i s h u có th chuy n nh ng cho ng i khác qua
Trang 33H U
ch ng nh n c a Ngân hàng, vì trên s k phi u có ghi tên ng i h ng K phi u
Ngân hàng đ c phát hành nh m huy đ ng v n trong dân c m t cách linh ho t có
tác d ng thu hút các ngu n ti n nhàn r i vào Ngân hàng, góp ph n ki m ch l m phát, n đ nh giá tr c a đ ng ti n, t o ngu n v n trung dài h n đ đ u t cho các d
án phát tri n kinh t
+ Phát hành trái phi u: Trái phi u Ngân hàng th c ch t là gi y nh n n có k
h n c a Ngân hàng đ i v i nh ng ng i mua trái phi u (nhà đ u t ) Trái phi u
đ c các NHTM hay các t ch c tín d ng phát hành nh m huy đ ng v n cho chính
b n thân Ngân hàng ho c các t ch c tín d ng có liên quan Th i h n c a trái phi u
th ng l n h n m t n m Lãi su t c a trái phi u th ng cao h n lãi su t c a ti n
g i ti t ki m, k phi u Các NHTM phát hành trái phi u trên c s nhu c u s d ng
v n thông qua các d án đ u t c a các doanh nghi p mà Ngân hàng cam k t cho
vay
Huy đ ng v n thông qua vi c phát hành các công c n c a các NHTM nh
k phi u, trái phi u là m t hình th c m i trong công tác huy đ ng v n c a NHTM
các n c đang phát tri n V n đ c huy đ ng t hình th c này dùng đ đ u t cho
các d án trung và dài h n
1.2.5.3 V n vay t các t ch c tín d ng khác và Ngân hàng Trung ng
Khi các NHTM có s m t cân đ i gi a ngu n v n huy đ ng và s d ng v n,
x y ra hi n t ng thi u v n đ t xu t đ m b o kh n ng thanh toán c a mình,
các t ch c tín d ng vay v n c a nhau qua th tr ng liên Ngân hàng Th tr ng
này giúp cho NHTM b sung ngu n v n cho nhau, nh m gi i quy t tình tr ng thi u
h t v n trong thanh toán
Vi c th c hi n quan h tín d ng gi a các NHTM ph i đ c ti n hành theo
nguyên t c đi vay cho vay và ph i đ c tho thu n trên c s h p đ ng tín d ng
Các Ngân hàng đi vay ph i ch p hành đ y đ các quy ch d tr b t bu c và an
toàn v n, ph i có tài kho n ti n g i thanh toán ho t đ ng th ng xuyên t i NHTW
Khi các NHTM đã h t kh n ng vay m n c a nhau mà v n thi u v n ho c
m t kh n ng thanh toán, các NHTM th c hi n vay v n t i NHTW đ t o thêm
ngu n v n b sung cho ho t đ ng kinh doanh c a mình Ngu n v n c a NHTW là
ngu n v n cu i cùng, làm cho kh n ng thanh toán c a n n kinh t đ c bình
th ng N u nh thi u ngu n v n này thì s xu t hi n các cu c kh ng ho ng tài
chính khi các NHTM m t kh n ng thanh toán
Trang 34H U
Các ngu n v n đi vay t các t ch c tín d ng khác, t NHTW đ đ m b o
kh n ng thanh toán trong nh ng tr ng h p c n thi t Cho nên th i h n vay
th ng ng n, lãi su t th ng cao h n các hình th c huy đ ng v n khác c a NHTM
1.2.5.4 T o v n t ngu n v n khác
Ngoài các ngu n v n huy đ ng trên các NHTM c ng có th khai thác ngu n
v n t các t ch c tài chính qu c t , đây là ngu n v n l n, có th i h n t ng đ i
dài t 5 đ n 50 n m v i lãi su t t ng đ i u đãi Khi các NHTM nh n các ngu n
v n này th ng có các đi u ki n kèm theo r t ch t ch và vi c c p phát ph i đúng
n i dung ch ng trình c a các d án tài tr
Các ngu n v n này có đóng góp r t quan tr ng vào công cu c đ i m i công
nghi p hoá, hi n đ i hoá đ t n c, đòi h i Ngân hàng Nhà n c và NHTM ph i
t ng c ng m r ng các m i quan h h p tác qu c t , t đó tranh th và ti p nh n
các ngu n v n này
ây là các hình th c huy đ ng v n ch y u c a NHTM, tuy nhiên ch t
l ng, hi u qu c a ho t đ ng huy đ ng v n ch u nh h ng tác đ ng r t nhi u y u
t , t các y u t mang tính ch t v mô, đ n các y u t mang tính ch t vi mô c a n n
kinh t , c ng nh các y u t liên quan t i chính NHTM
1.2.6 M i t ng quan gi a huy đ ng v n và s d ng v n
Huy đ ng v n và s d ng v n là hai ho t đ ng quan tr ng và ch y u trong
ho t đ ng kinh doanh c a các Ngân hàng Th ng m i ó là hai quá trình c a m t vai trò đ c bi t - vai trò trung gian tài chính Hai lo i nghi p v này không nh ng có
ý ngh a quan tr ng đ i v i s t n t i và phát tri n c a Ngân hàng Th ng m i mà
nó còn có ý ngh a vô cùng to l n đ i v i toàn b n n kinh t xã h i
Trong m i quan h nhân qu c a nó, huy đ ng đ c nhi u v n đòi h i ph i
s d ng h t các ngu n v n đó s d ng h t chúng Ngân hàng Th ng m i th c
hi n nghi p v ch y u là ho t đ ng cho vay ây chính là nghi p v sinh l i ch
y u( chi m 90% l i nhu n) c a Ngân hàng Th ng m i Ngân hàng huy đ ng đ c
ngu n v n mà không tìm cách s d ng đ c s gây đ ng v n N u s d ng không đúng s gây th t thoát v n và t đó m t kh n ng chi tr cho ng i g i ti n Ng c
l i, n u Ngân hàng huy đ ng v n đ n đâu s d ng đ n đó và vi c s d ng đúng
Trang 35Nói tóm l i, n u huy đ ng v n là khâu kh i đ u, là đi u ki n tiên quy t thì
s d ng v n có hi u qu là b c đ t phá cu i cùng quy t đ nh s thành công hay
th t b i c a m t Ngân hàng
1.3 Y u t nh h ng đ n hi u qu huy đ ng v n
1.3.1 Ch tiêu ph n ánh hi u qu huy đ ng v n
Th c t có r t nhi u ch tiêu đ phân tích tình hình ho t đ ng huy đ ng v n
Nh ng có 3 ch tiêu c b n th ng đ c dùng đ đánh giá kh n ng huy đ ng v n:
1.3.1.1 T l V n huy đ ng/V n t có:
Ch tiêu này dùng đ đánh giá kh n ng huy đ ng v n c a Ngân hàng so v i
v n t có, ch tiêu này kho ng không quá 20 l n là t t
1.3.1.2 T l V n huy đ ng/T ng ngu n v n:
Ch tiêu này đánh giá t l v n huy đ ng đ c so v i t ng ngu n v n, cho
th y trong t ng ngu n v n ho t đ ng c a Ngân hàng có bao nhiêu v n hình thành t huy đ ng
1.3.1.3 T tr ng các lo i ti n g i:
Ch tiêu này th hi n c c u v n huy đ ng theo các tiêu th c: th i gian, lo i
ti n, s n ph m: ti n g i thanh toán, ti n g i ti t ki m, th tín d ng… Qua đó th y
đ c lo i ti n g i nào là ch y u và quan tr ng c a Ngân hàng
Nh ng Lu t này qui đ nh t l huy đ ng v n c a Ngân hàng so v i v n t có, qui
đ nh v vi c g i và s d ng tài kho n ti n g i Có nh ng B Lu t tác đ ng gián
ti p đ n ho t đ ng Ngân hàng nh Lu t đ u t n c ngoài ho c các NHTM không
Trang 36H U
đ c nh n ti n g i ho c cho vay b ng cách t ng gi m lãi su t, mà ph i d a vào lãi
su t do NHNN đ a ra và ch đ c xê d ch trong biên đ nh t đ nh mà NHNN cho
phép Bên c nh đó, Vi t nam hi n nay các NHTM đ c t ch c theo mô hình
t ng công ty, do v y các chi nhánh Ngân hàngtrong ho t đ ng c a mình ngoài vi c
ph i tuân th theo pháp lu t và các v n b n d i lu t c a nhà n c ban hành còn
ph i tuân th theo các quy đ nh mà Ngân hàng m ban hành trong t ng th i k v
lãi su t, t l d tr , h n m c cho vay Trong s ràng bu c v lu t pháp, các y u t
c a nghi p v huy đ ng v n thay đ i làm nh h ng đ n quy mô và ch t l ng c a
ho t đ ng huy đ ng v n
1.3.2.1.2 Môi tr ng kinh t - xã h i
Tình hình kinh t - xã h i trong và ngoài n c c ng có tác đ ng không nh
đ n quá trình huy đ ng v n c a Ngân hàng Môi tr ng kinh t v mô bao g m các
y u t tác đ ng t i thu nh p, thói quen chi tiêu, thanh toán c ng nh nhu c u s
d ng các d ch v Ngân hàng bao g m: T c đ t ng tr ng c a n n kinh t , t l l m
phát và th t nghi p, thu nh p bình quân đ u ng i, trình đ giáo d c, dân s và các
y u t khác Khi n n kinh t t ng tr ng hay suy thoái đ u nh h ng t i nghi p v
t o v n c a NHTM N n kinh t t ng tr ng, s n xu t phát tri n, t đó t o đi u ki n
tích lu nhi u h n, do đó t o môi tr ng cho vi c thu hút v n c a NHTM thu n l i
Ng c l i, khi n n kinh t suy thoái, l m phát t ng, ng i dân không g i ti n vào
Ngân hàng mà gi ti n đ mua hàng hoá, vi c thu hút v n g p khó kh n
1.3.2.1.3 S phát tri n c a th tr ng tài chính
Trong đi u ki n th tr ng tài chính phát tri n, các Ngân hàng c ng s
đ c t o đi u ki n thu n l i trong m i nghi p v c a mình Th tr ng tài chính
phát tri n s t o tính thanh kho n cho các công c n và nhi u s n ph m d ch v khác Th tr ng tài chính phát tri n còn t o ra s c nh tranh gi a các Ngân hàng
v i nhau, gi a Ngân hàng v i các t ch c tài chính phi Ngân hàng khác V i xu th toàn c u hóa đang di n ra m nh m , Ngân hàng và các t ch c tín d ng n c ngoài
c ng m r ng ph m vi ho t đ ng c a mình n c ta, th c t là th tr ng c a các
Ngân hàng th ng m i n i đ a đang b thu nh Mu n c nh tranh đ c v i các đ i
th , Ngân hàng không nh ng ph i nghiên c u k đ i th mà còn ph i tìm hi u rõ v
khách hàng, th tr ng, c i ti n công ngh , nâng cao ch t l ng d ch v … n c
ta, các Ngân hàng v n ch y u c nh tranh b ng lãi su t, ch t l ng d ch v còn
ch a đ c chú ý
Trang 37H U
Bên c nh đó, th tr ng ch ng khoán và th tr ng b t đ ng s n c ng là
nh ng đ i th c nh tranh r t đáng chú ý đ c bi t khi xét đ n nghi p v huy đ ng
v n S phát tri n c a th tr ng ch ng khoán và b t đ ng s n t o ra nhi u ph ng
án đ u t cho ng i dân l a ch n, do đó vi c g i ti n vào Ngân hàng không còn là
h ng duy nh t đ ki m l i trên kho n ti n nhàn r i c a mình n a
1.3.2.1.4 Tâm lý, thói quen khách hàng
Khách hàng c a Ngân hàng bao g m nh ng ng i có v n g i t i Ngân
hàng và nh ng đ i t ng s d ng v n đó kho n m c ti n g i ti t ki m có hai
y u t quan tr ng tác đ ng vào là thu nh p và tâm lý c a ng i g i ti n
Thu nh p, thói quen tiêu dùng, thanh toán không dùng ti n m t, thói quen
s d ng các d ch v c a Ngân hàng ( thanh toán, chuy n ti n, sec, th tín d ng, th rút ti n…) có nh h ng t i ho t đ ng huy đ ng v n c a Ngân hàng vì nh ng y u
t đó có nh h ng t i quy t đ nh g i ti n c a ng i dân và nh h ng t i ngu n
v n ti m tàng mà Ngân hàng có th huy đ ng trong t ng lai Khi mà ng i dân
v n còn thói quen chi tiêu ti n m t và c t gi ti n t i nhà thì s gây khó kh n cho
Ngân hàng Trong khi đó, n u ng i dân đã quen v i vi c thanh toán không dùng
ti n m t, nh n th c đ c l i ích c a vi c c t tr ti n t i Ngân hàng thì s t o đi u
ki n t t cho ho t đ ng huy đ ng v n c a Ngân hàng
Còn y u t tâm lý nh h ng đ n s bi n đ ng ra vào c a các ngu n ti n
Khách hàng r t nh y c m v i nh ng thông tin trên th tr ng, n u nh n th y có
nh ng b t l i hay khó kh n trong t ng lai có th nh h ng t i l i ích c a h , h
s rút ti n ra kh i Ngân hàng ho c c t tr d i d ng khác, vì th làm thay đ i quy
mô và c c u c a ngu n v n huy đ ng
Ngân hàng mu n d dàng tìm ki m ngu n v n thì tr c h t ph i đa d ng
hình th c huy đ ng v n Hình th c huy đ ng v n c a Ngân hàng ngày càng phong
phú, linh ho t bao nhiêu thì kh n ng thu hút v n t n n kinh t càng l n b y nhiêu
i u này xu t phát t s khác nhau trong nhu c u và tâm lí c a các t ng l p dân c
Trang 38H U
M c đ đa d ng các hình th c huy đ ng càng cao thì d dàng đáp ng m t cách t i
đa nhu c u c a dân c Do v y các NHTM th ng cân nh c r t k l ng tr c khi
đ a vào áp d ng m t hình th c m i
1.3.2.2.2 Chính sách lãi su t c nh tranh
Vi c duy trì lãi su t ti n g i c nh tranh gi a các Ngân hàng v i nhau đã tr
nên c c k quan tr ng trong vi c thu hút các kho n ti n g i m i và duy trì ti n g i
hi n có i u này đ c bi t đúng khi lãi su t th tr ng đã vào m c t ng đ i cao
Các Ngân hàng c nh tranh giành v n không ch v i các Ngân hàng khác mà còn v i các t ch c ti t ki m khác, các th tr ng ti n t và v i nh ng ng i phát hành các
công c tài chính khác nhau trong th tr ng ti n t c bi t trong giai đo n khan
hi m ti n t , đ cho nh ng khác bi t t ng đ i nh v lãi su t c ng s thúc đ y
ng i g i ti n ti t ki m và nhà đ u t chuy n v n t Ngân hàng này sang Ngân
hàng khác hay t công c này sang công c khác
1.3.2.2.3 Công ngh Ngân hàng
Trình đ công ngh Ngân hàng đ c th hi n theo ba y u t : Các lo i d ch
v mà Ngân hàng cung ng, trình đ nghi p v c a cán b công nhân viên Ngân hàng và c s v t ch t trang thi t b ph c v ho t đ ng kinh doanh c a Ngân hàng
Trình đ công ngh Ngân hàng ngày càng cao, khách hàng s càng c m
th y hài lòng v d ch v đ c Ngân hàng cung ng và yên tâm h n khi g i ti n t i
các Ngân hàng ây là m t y u t r t quan tr ng giúp Ngân hàng c nh tranh phi lãi
su t vì khách hàng mà Ngân hàng ph c v , không quan tâm đ n lãi su t mà quan tâm đ n ch t l ng và lo i hình dich v mà Ngân hàng cung ng V i cùng m t lãi
su t huy đ ng nh nhau, Ngân hàng nào c i ti n ch t l ng d ch v t t h n, t o s
thu n ti n h n cho khách hàng thì s c c nh tranh s cao h n
1.3.2.2.4 Các d ch v Ngân hàng cung ng
M t Ngân hàng có d ch v t t, đa d ng hi n nhiên có l i th h n so các
Ngân hàng có các d ch v h n ch Trong đi u ki n thành ph thi u bãi đ u xe, Ngân hàng có bãi đ u xe r ng rãi c ng là m t l i th ho c Ngân hàng có giao d ch
m t đ ng trên các ph chính, có h th ng rút ti n t đ ng làm vi c ngày đêm, có
cán b giao d ch ni m n , có trách nhi m, t o đ c ni m tin cho khách hàng c ng là
l i th đáng quan tâm c a các NHTM Khác v c nh tranh, v lãi su t, c nh tranh
v d ch v Ngân hàng không gi i h n, do v y đây chính là đi m m nh đ các Ngân
hàng giành th ng l i trong c nh tranh
Trang 39H U
1.3.2.2.5 M c đ thâm niên c a m t Ngân hàng
i v i các khách hàng khi c n giao d ch v i m t Ngân hàng thì bao gi
h c ng dành ph n u ái đ i v i m t Ngân hàng có thâm niên h n là m t Ngân
hàng m i thành l p B i vì, theo h thì m t Ngân hàng thâm niên là m t Ngân hàng
có uy tín, v ng vàng trong nghi p v , có ngu n v n và có kh n ng thanh toán cao
Do v y, m c đ thâm niên v m t khía c nh nào đó c ng t o ra đ c lòng tin đ i
v i khách hàng
1.3.2.2.6 Chính sách qu ng cáo
Không m t ai có th ph nh n đ c vai trò to l n c a chính sách qu ng cáo
trong th i đ i ngày nay Trong ho t đ ng Ngân hàng hi n đ i, qu ng cáo luôn đ c
đ cao và c n ph i có m t chi phí nh t đ nh cho công tác này ng th i Ngân hàng
c ng ph i có chi n l c qu ng cáo đ c bi t không ch trên truy n hình mà nên dùng
c Pano, áp phích, t r i nh m đ y m nh công tác huy đ ng v n
Trên đây là các nhân t nh h ng đ n kh n ng huy đ ng v n c a các h
th ng Ngân hàng th ng m i V i m i Ngân hàng trong nh ng giai đo n khác
nhau, m c đ nh h ng c a các nhân t trên đ n ho t đ ng huy đ ng v n c ng
khác nhau Tùy thu c vào tình hình c th mà các Ngân hàng có th xây d ng cho mình m t chi n l c huy đ ng thích h p
K t lu n ch ng 1:
N n kinh t Vi t Nam trong quá trình h i nh p, ngày càng có c h i phát
tri n trên m i l nh v c S ra đ i và l n m nh c a các công ty qu c doanh và ngoài
qu c doanh d n đ n nhu c u v v n đ u t c ng t ng m nh Ngân hàng là m t lo i
hình trung gian tài chính quan tr ng trong n n kinh t , đ c bi t là khi ho t đ ng c a
th tr ng tài chính và các trung gian tài chính phi ngân hàng khác ch a phát tri n, các Ngân hàng th ng m i tr thành kênh d n v n có vai trò vô cùng quan tr ng
Vi c huy đ ng v n do đó c ng tr thành nhu c u c p thi t c a c n n kinh t nói
chung và các Ngân hàng th ng m i nói riêng Tuy nhiên, trong nh ng n m g n đây, n n kinh t khó kh n cùng v i s t ng lên đáng k v s l ng các Ngân hàng
trên th tr ng, chính đi u đó đã t o ra m t môi tr ng c nh tranh gay g t đòi h i
m i Ngân hàng c n ph i đánh giá đúng th c tr ng kinh doanh c a Ngân hàng đ t
đó kh c ph c, hoàn thi n nh ng nghi p v huy đ ng v n hi n t i và không ng ng
m r ng danh m c ho t đ ng c a mình C ng nh các Ngân hàng khác h th ng và
các chi nhánh, phòng giao d ch khác trong cùng h th ng, Ngân hàng TMCP Nam