Trình bày và công b HTK..... Tìm hi u chính sách k toán và chu trình kinh doanh quan tr ng ..... Ki m tra tính tuân th pháp lu t và các quy đ nh liên quan ..... Hoàn thành Working Paper
Trang 1KHO TRONG KI M TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH
T I CÔNG TY TNHH KI M TOÁN Á CHÂU
Trang 2H U
BM05/QT04/ T
Khoa: K TOÁN – TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG
(Phi u này đ c dán trang đ u tiên c a quy n báo cáo KLTN)
Ngành : K toán
Chuyên ngành: K toán – Ki m toán
Tên đ tài : Nâng cao ch t l ng ki m toán hàng t n kho trong ki m toán Báo cáo
tài chính t i công ty TNHH ki m toán Á Châu
file h s ki m toán c a công ty và h s ki m toán m u c a H i KTV hành ngh
Vi t Nam (VACPA)
Các yêu c u ch y u :
K t qu t i thi u ph i có: 1)
2)
3)
4)
Ngày giao đ tài: ……./…… /……… Ngày n p báo cáo: ……./…… /………
Ch nhi m ngành (Ký và ghi rõ h tên) TP HCM, ngày … tháng … n m ………
(Ký và ghi rõ h tên)
(Ký và ghi rõ h tên)
Trang 3L p 08DKT3 (2008-2012)
Trang 4d n t n tình, c a Ban giám đ c và các anh, ch tr lý ki m toán, ki m toán viên đã
t o đi u ki n cho em đ c tìm hi u th c t và bi t đ c r t nhi u đi u không có trong sách v Nh ng ki n th c th c ti n đó s r t có ích cho công vi c c a em sau này
Em xin chân thành c m n quý Th y, Cô khoa K toán – Tài chính – Ngân hàng, khoa Qu n tr kinh doanh, Tr ng i h c K thu t Công ngh Thành ph
H Chí Minh đã t n tình gi ng d y, truy n đ t cho em nh ng ki n th c quý báu trong su t th i gian em theo h c t i tr ng, đ c bi t là Cô Th.s Tr nh Ng c Anh đã quan tâm h ng d n, ch b o m t cách t n tình t o đi u ki n thu n l i cho em hoàn thành khóa lu n này
Em c ng xin g i l i c m n sâu s c s giúp đ c a Ban Giám đ c công ty
Ki m toán Á Châu, các anh, ch tr lý ki m toán, ki m toán viên, KTV đã h t lòng
ch d n t o m i đi u ki n thu n l i cho em hoàn thành khóa lu n t t nghi p
Cu i cùng, em xin kính g i đ n quý Th y, Cô tr ng i h c K thu t Công ngh Thành ph H Chí Minh và các Anh, Ch công ty ki m toán Á Châu l i chúc
s c kh e, công tác t t và lòng bi t n sâu s c!
TP HCM, ngày tháng n m 2012 Sinh viên th c hi n
Trang 5H U
v
Trang 6
H U
NH N XÉT C A GIÁO VIÊN PH N BI N
Trang 7
H U
vii
PHI U GIAO TÀI KHÓA LU N T T NGHI P ii
L I CAM OAN iii
L I C M N iv
NH N XÉT C A GIÁO VIÊN H NG D N v
NH N XÉT C A GIÁO VIÊN PH N BI N vi
M C L C vii
CÁC T VI T T T xiv
CÁC KÝ HI U KI M TOÁN QUY C xv
DANH SÁCH CÁC S S D NG xvi
DANH SÁCH CÁC B NG S D NG xvi
L I M U 1
1.Tính c p thi t c a đ tài 1
2.Tình hình nghiên c u 1
3.M c đích nghiên c u 2
4.Nhi m v nghiên c u 2
5.Ph ng pháp nghiên c u 2
6.D ki n nghiên c u 2
7.K t c u c a KLTN 2
CH NG 1: C S LÝ LU N C A QUY TRÌNH KI M TOÁN HÀNG T N KHO TRONG KI M TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH 3
1.1 V trí, n i dung và đ c đi m HTK 3
1.1.1 Khái ni m HTK 3
1.1.2 c đi m c a kho n m c HTK 3
1.1.3 Yêu c u v vi c l p và trình bày kho n m c HTK trên BCTC 4
1.1.3.1 Xác đ nh giá g c c a HTK 4
1.1.3.2 H ch toán HTK 6
1.1.3.3 Ph ng pháp đánh giá HTK 7
1.1.3.4 Trình bày và công b HTK 8
1.2 M c tiêu ki m toán HTK 9
1.2.1 M i quan h gi a HTK và giá v n hàng bán 9
Trang 8H U
1.2.2 M c tiêu ki m toán HTK 10
1.3 Quy trình ki m toán m u do VACPA ban hành 10
1.3.1 Giai đo n l p k ho ch ki m toán 12
1.3.1.1 Xem xét ch p nh n khách hàng và đánh giá r i ro h p đ ng 12
1.3.1.2 H p đ ng / Th h n ki m toán 13
1.3.1.3 Phân công KTV 14
1.3.1.4 Ki m tra tính đ c l p c a KTV 16
1.3.1.5 Trao đ i v i BG đ n v v k ho ch ki m toán 17
1.3.1.6 Tìm hi u khách hàng và môi tr ng ho t đ ng 18
1.3.1.7 Tìm hi u chính sách k toán và chu trình kinh doanh quan tr ng 18
1.3.1.8 Phân tích s b BCTC 20
1.3.1.9 ánh giá h th ng KSNB c p đ doanh nghi p 21
1.3.1.10 Trao đ i v i BG và các cá nhân có liên quan v gian l n 21
1.3.1.11 Trao đ i v i B ph n Ki m toán n i b / Ban Ki m soát v gian l n 22
1.3.1.12 Xác đ nh m c tr ng y u (k ho ch – th c hi n) 23
1.3.1.13 Xác đ nh ph ng pháp ch n m u, c m u (k ho ch/ th c hi n) 25
1.3.1.14 T ng h p k ho ch ki m toán 25
1.3.2 Giai đo n th c hi n ki m toán (Ph n C, D, E, F, G) 26
1.3.2.1 Ki m tra h th ng KSNB 26
1.3.2.2 Ch ng trình ki m toán m u 27
1.3.2.3 Soát xét t ng h p khác 31
1.3.2.3.1 Ki m tra tính tuân th pháp lu t và các quy đ nh liên quan 31
1.3.2.3.2 Soát xét các bút toán t ng h p 32
1.3.2.3.3 Ki m toán n m đ u tiên – S d đ u n m tài chính 33
1.3.2.3.4 Soát xét các giao d ch v i các bên liên quan 33
1.3.2.3.5 Soát xét s ki n phát sinh sau ngày k t thúc n m tài chính
(tr c ngày phát hành BCKiT) 34
1.3.2.3.6 Ki m tra các thông tin khác trong tài li u có BCTC đã đ c ki m toán 35
1.3.2.3.7 Soát xét tài s n, n ti m tàng và các cam k t 36
1.3.2.3.8 Soát xét thay đ i chính sách k toán, c tính k toán và sai sót 36
1.3.3 Giai đo n t ng h p, k t lu n và l p báo cáo 37
Trang 9H U
ix
1.3.3.1 Phê duy t và phát hành BCKiT và Th qu n lý 38
1.3.3.2 Soát xét ch t l ng c a thành viên BG đ c l p 38
1.3.3.3 Soát xét gi y t làm vi c chi ti t 39
1.3.3.4 BCTC và Báo cáo ki m toán n m nay 40
1.3.3.5 Báo cáo l u chuy n ti n t tr c và sau đi u ch nh 40
1.3.3.6 Các bút toán đi u ch nh và các bút toán không đi u ch nh 40
1.3.3.7 T ng h p k t qu ki m toán 41
1.3.3.8 Các v n đ c n gi i quy t tr c ngày phát hành BCKiT 41
1.3.3.9 Th gi i trình c a BG khách hàng 42
1.3.4 Các s ki n sau ngày ký BCKiT 42
1.3.4.1 Các s ki n phát sinh đ n ngày ký BCKiT 42
1.3.4.2 S ki n x y ra sau ngày ký BCKiT nh ng tr c ngày công b BCTC 43 1.3.4.3 Sau khi BCTC đã đ c công b 43
1.3.4.4 Tr ng h p đ n v đ c ki m toán phát hành ch ng khoán 43
CH NG 2: TH C TR NG C A CÔNG TÁC KI M TOÁN HÀNG T N KHO T I CÔNG TY KI M TOÁN Á CHÂU 44
2.1 Gi i thi u khái quát v công ty ki m toán Á Châu 44
2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n c a Công ty ki m toán Á Châu 44
2.1.2 Th tr ng khách hàng 45
2.1.3 Ph ng châm ho t đ ng 45
2.1.4 c đi m, mô hình t ch c t i Công ty ki m toán Á Châu 46
2.1.5 Các d ch v chuyên ngành c a Công ty TNHH ki m toán Á Châu 46
2.1.5.1 D ch v Ki m toán 47
2.1.5.2 D ch v K toán 47
2.1.5.3 D ch v T v n tài chính 47
2.1.5.4 D ch v T v n Thu và pháp lý 48
2.1.5.5 D ch v Nhân s 48
2.1.5.6 D ch v Ph n m m 48
2.1.6 Chính sách k toán áp d ng t i Công ty 49
2.1.7 Tình hình ho t đ ng n m 2011 c a công ty TNHH ki m toán Á Châu 49
2.1.8 Thu n l i và khó kh n c a Công ty TNHH ki m toán Á Châu 50
Trang 10H U
2.1.9 nh h ng phát tri n 50
2.2 Minh h a quy trình ki m toán chu trình HTK t i công ty TNHH ki m toán Á Châu 51
2.2.1 Giai đo n l p k ho ch 51
2.2.1.1 ánh giá kh n ng nh n l i m i ki m toán 51
2.2.1.2 Ký h p đ ng ki m toán / Th h n ki m toán 53
2.2.1.3 Tìm hi u ngành ngh kinh doanh, công tác k toán t i khách hàng 54
2.2.1.4 Phân tích s b BCTC 58
2.2.1.5 ánh giá chung v h th ng KSNB c a khách hàng 63
2.2.1.6 Xác đ nh m c tr ng y u 63
2.2.1.7 Xác đ nh ph ng pháp ch n m u và c m u cho kho n m c HTK 64 2.2.1.8 T ng h p k ho ch ki m toán 65
2.2.1.9 Nh n xét v giai đo n l p k ho ch ki m toán 65
2.2.2 Giai đo n th c hi n ki m toán 66
2.2.2.1 Ki m tra h th ng KSNB HTK 66
2.2.2.2 Thi t k và th c hi n các th nghi m ki m soát 67
2.2.2.3 Ki m tra c b n HTK 69
2.2.2.3.1 Ch ng trình ki m toán HTK 69
2.2.2.3.2 Th c hi n các th t c phân tích HTK 71
2.2.2.3.3 ánh giá l i m c tr ng y u c a kho n m c HTK 73
2.2.2.3.4 Ch ng ki n ki m kê HTK 74
2.2.2.2.5 Ki m tra đ i chi u s li u chi ti t HTK 76
2.2.2.3.6 Ki m tra các nghi p v mua-bán hàng trong k 78
2.2.2.3.7 Ki m tra vi c đánh giá HTK 79
2.2.2.3.8 Ki m tra hàng g i đi bán và hàng đang đi đ ng 83
2.2.2.3.9 Ki m tra vi c l p d phòng gi m giá HTK 83
2.2.2.3.10 Ki m tra vi c chia c t niên đ 83
2.2.2.3.11 Ki m tra vi c trình bày 84
2.2.2.3.12 L p b ng t ng h p l i 84
2.2.2.3.14 Hoàn thành Memo g i cho khách hàng 86
2.2.2.3.15 Hoàn thành Working Paper ph n hành HTK 88
Trang 11H U
xi
2.2.2.3.16 Các s ki n phát sinh sau ngày k t thúc n m tài chính 88
2.2.2.3.17 Nh n xét v quy trình th c hi n ki m toán 88
2.2.3 T ng h p k t lu n và l p báo cáo 89
2.2.3.1 T ng h p k t qu ki m toán 89
2.2.3.2 Th gi i trình c a Giám đ c Yaho 89
CH NG 3: NH N XÉT VÀ KI N NGH NH M HOÀN THI N QUY TRÌNH KI M TOÁN HÀNG T N KHO TRONG KI M TOÁN BCTC T I CÔNG TY TNHH KI M TOÁN Á CHÂU 90
3.1 Nh ng y u t khách quan nh h ng đ n công ty TNHH ki m toán Á Châu 90
3.1.1 Thu n l i 90
3.1.2 Khó kh n 90
3.2 M t s nh n xét chung v công ty TNHH ki m toán Á Châu 91
3.3 Nh n xét v quy trình ki m toán HTK t i công ty TNHH ki m toán Á Châu 93
3.3.1 u đi m 93
3.3.2 T n t i 95
3.4 Nh ng ki n ngh nh m hoàn thi n quy trình ki m toán HTK 96
3.4.1 V phía công ty ki m toán 97
3.4.2 V phía B Tài chính, Hi p h i ngh nghi p 99
K T LU N 100
TÀI LI U THAM KH O 101
PH L C 103
Ph l c A.1 Ch p nh n khách hàng m i và đánh giá r i ro h p đ ng [A110] 107 Ph l c A.2 Ch p nh n, duy trì khách hàng c và đánh giá r i ro h p đ ng [A120] 110
Ph l c A.3 H p đ ng ki m toán [A210] 114
Ph l c A.4 Th h n ki m toán [A212] 116
Ph l c A.5 Biên b n thanh lý h p đ ng ki m toán [A213] 118
Ph l c A.6 Th g i khách hàng v k ho ch ki m toán [A230] 120
Ph l c A.7 Danh m c tài li u c n khách hàng cung c p [A240] 127
Ph l c A.8 Phân công nhi m v nhóm ki m toán [A250] 130
Ph l c A.9 Cam k t tính đ c l p c a thành viên nhóm ki m toán [A260] 131
Ph l c A.10 Soát xét các y u t nh h ng đ n tính đ c l p c a KTV [A270] 133
Trang 12H U
Ph l c A.11 Bi n pháp đ m b o tính đ c l p c a thành viên nhóm ki m toán
[A280] 135
Ph l c A.12 Trao đ i v i BG đ n v v k ho ch ki m toán [A290] 136
Ph l c A.13 Tìm hi u khách hàng và môi tr ng ho t đ ng [A310] 138
Ph l c A.14 Tìm hi u chu trình HTK –giá thành – giá v n [A430] 142
Ph l c A.16 ánh giá chung v h th ng KSNB c a đ n v [A610] 146
Ph l c A.17 Trao đ i v i BG và các các nhân liên quan đ n gian l n [A620] 156
Ph l c A.18 Trao đ i v i b ph n ki m soát n i b [A630] 157
Ph l c A.19 Xác đ nh m c tr ng y u [A710] 158
Ph l c A.20 Xác đ nh ph ng pháp ch n m u và c m u [A810] 159
Ph l c A.21 T ng h p k ho ch ki m toán [A910] 162
Ph l c A.22 Ki m tra h th ng HSNB chu trình HTK – giá thành – giá v n [C310] 164
Ph l c A.23 B ng s li u t ng h p HTK [D510] 165
Ph l c A.24 Ch ng trình ki m toán HTK [D530] 169
Ph l c A.25 Ch ng trình quan sát, ch ng ki n ki m kê HTK [D531] 171
Ph l c A.26 Phi u ki m kê HTK [D532] 172
Ph l c A.27 Ki m tra tính tuân th pháp lu t và các quy đ nh liên quan [H110] 174
Ph l c A.28 Soát xét các bút toán t ng h p [H120] 175
Ph l c A.29 Ki m tra n m đ u tiên – S d đ u n m [H130] 177
Ph l c I- A.30 Soát xét giao d ch v i các bên liên quan [H140] 180
Ph l c A.31 Soát xét các s ki n phát sinh sau ngày k t thúc n m tài chính [H150] 182
Ph l c A.32 ánh giá kh n ng ho t đ ng liên t c [H160] 184
Ph l c A.33 Ki m tra các thông tin khác trong tài li u có BCTC đã đ c ki m toán [H170] 185
Ph l c A.34 Soát xét các kho n n ti m tàng và các cam k t [H180] 187
Ph l c A.35 Soát xét thay đ i chính sách k toán, c tính k toán và sai sót [H190] 188
Ph l c A.36 Phê duy t phát hành BCKiT và Th qu n lý [B110] 190
Ph l c A.37 Soát xét ch t l ng c a thành viên BG đ c l p [B120] 191
Trang 13H U
xiii
Ph l c A.38 T ng h p k t qu ki m toán [B410] 193
Ph l c A.39 Th gi i trình c a BG đ n v đ c ki m toán [B440] 195
Ph l c B.1 Ch p nh n khách hàng m i và đánh giá r i ro h p đ ng [A110] 198 Ph l c B.2 Th h n ki m toán Yaho [A212] 200
Ph l c B.3 Danh m c tài li u c n Yaho cung c p [A240] 205
Ph l c B.4 Soát xét các y u t nh h ng đ n tính đ c l p và đ o đ c ngh nghi p c a KTV [A270] 207
Ph l c B.5 Tìm hi u v Yaho và môi tr ng ho t đ ng [A300] 209
Ph l c B.6 Tìm hi u chu trình HTK – Giá thành – Giá v n Yaho [A430] 213
Ph l c B.7 ánh giá chung v h th ng ki m soát n i b c a Yaho [A610] 217
Ph l c B.8 Xác đ nh m c tr ng y u [A710] 218
Ph l c B.9 T ng h p k ho ch ki m toán Yaho [A910] 220
Ph l c B.10 Ki m tra h th ng KSNB chu trình HTK – Giá thành – Giá v n [C310] 222
Ph l c B.11 Ch ng trình ki m toán HTK [D530] 226
Ph l c B.12 Ch ng trình quan sát, ch ng ki n ki m kê HTK [D531] 229
Ph l c B.13 Ki m tra vi c ghi nh n giá xu t NVL, thành ph m 230
Ph l c B.14 Các s ki n phát sinh sau ngày k t thúc n m tài chính Yaho [H150] 232
Ph l c B.15 Th gi i trình c a BG Yaho [B440] 234
Ph l c B.16 T ng h p k t qu ki m toán [B410] 235
Trang 14Accountants
Standards
Auditing
Trang 15√ Ký hiki m toán ho c th hi n d kiu này đi n trong ô vuông ( ) đ th hi n có tài li u l u trong h s n nêu ra là đúng
X Ký hi u này đi n trong ô vuông ( ) đ th hi n không có tài li u l u
trong h s ki m toán ho c th hi n d ki n nêu ra là sai
N/A Không áp d ng / None applicable
BS Kh p v i s li u trên B ng C KT/ Agreed to balance sheet: Ký hi u
này đ t sau s li u đ th hi n KTV đã đ i chi u s li u đó phù h p v i
s li u trên B ng C KT
PL Kh p v i s li u trên BC KQH KD/ Agreed to profit and loss
statement: Ký hi u này đ t sau s li u đ th hi n KTV đã đ i chi u s
li u đó phù h p v i s li u trên BC KQH KD
PY Kh p v i s li u trên BCKT n m tr c/ Agreed to Previous year ‘s
report: Ký hi u này đ t sau s li u đ th hi n KTV đã đ i chi u s li u
đó phù h p v i s li u trên BCTC đã ki m toán n m tr c
TB Kh p v i s li u trên B ng C PS/ Agreed to trial balance: Ký hi u này
đ t sau s li u đ th hi n KTV đã đ i chi u s li u đó phù h p v i s
li u trên B ng C PS
LS Kh p v i s li u trên B ng s li u t ng h p/ Agreed to leadsheet: Ký
hi u này đ t sau s li u đ th hi n KTV đã đ i chi u s li u đó phù h p
v i s li u trên B ng s li u t ng h p
GL Kh p v i s li u trên S Cái/ Agreed to general ledger: Ký hi u này đ t
sau s li u đ th hi n KTV đã đ i chi u s li u đó phù h p v i s li u trên S Cái tài kho n
SL Kh p v i s li u trên s chi ti t/ Agreed to sub- ledger: Ký hi u này đ t
sau s li u đ th hi n KTV đã đ i chi u s li u đó phù h p v i s li u trên s chi ti t tài kho n
AC Kh p v i s li u trên Th xác nh n/ Agreed to audit confirmation: Ký
hi u này đ t sau s li u đ th hi n KTV đã đ i chi u s li u đó phù h p
v i s li u trên th xác nh n do KTV g i
Trang 16H U
S đ 1.1 M i liên h gi a chu trình hàng t n kho v i các chu trình khác 10
S đ 1.2 Quy trình ki m toán m u do VACPA ban hành n m 2010 11
S đ 2.1 C c u t ch c công ty TNHH Ki m toán Á Châu 46
DANH SÁCH CÁC B NG S D NG
B ng 1.1 Ch ng trình ki m toán m u các ph n hành D, E, F, G 28
B ng 2.1 B ng phân tích bi n đ ng T ng tài s n c a công ty Yaho 59
B ng 2.2 B ng phân tích bi n đ ng T ng tài s n c a công ty Yaho 60
B ng 2.3 B ng phân tích k t qu ho t đ ng kinh doanh c a công ty Yaho 61
B ng 2.4 B ng t ng h p phân tích các t s tài chính c a công ty Yaho 63
B ng 2.7 Phân tích bi n đ ng chi ti t t ng m t hàng HTK c a Yaho 73
Trang 17T tr c đ n nay, báo cáo tài chính luôn là đ i t ng ch yêu c a ki m toán
đ c l p Báo cáo tài chính nh là b c tranh ph n ánh k t qu ho t đ ng, c ng nh
m i khía c nh trong quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p Theo đi u 02 chu n m c ki m toán Vi t Nam (VAS) s 545 - Ki m toán vi c xác đ nh và trình
bày giá tr h p lý: “Ki m toán viên và công ty ki m toán ph i thu th p đ y đ b ng
ch ng ki m toán thích h p v vi c đ n v đ c ki m toán đã xác đ nh và trình bày giá tr h p lý theo quy đ nh c a chu n m c k toán và ch đ k toán”, đ m b o
tính trung th c và h p lý c a kho n m c hàng t n kho nói riêng và báo cáo tài chính nói chung
Trên báo cáo tài chính c a các doanh nghi p, đ c bi t là các doanh nghi p s n
xu t-th ng m i, hàng t n kho th ng là m t kho n m c có giá tr l n, các nghi p
v phát sinh xoay quanh hàng t n kho r t phong phú, ph c t p S ph c t p này nh
h ng đ n công tác t ch c h ch toán c ng nh vi c ghi chép h ng ngày, làm t ng
kh n ng x y ra sai ph m đ i v i hàng t n kho Thêm vào đó, các nhà qu n tr doanh nghi p th ng có xu h ng ph n ánh t ng giá tr hàng t n kho so v i th c t
nh m m c đích t ng giá tr tài s n doanh nghi p, minh ch ng cho vi c m r ng quy
mô s n xu t hay ti m n ng s n xu t trong t ng lai…Ngoài ra, các sai ph m x y ra
t i hàng t n kho có nh h ng t i r t nhi u ch tiêu khác nhau trên báo cáo tài chính
c a doanh nghi p
Vì v y, ki m toán hàng t n kho là m t trong nh ng ph n hành quan tr ng trong
ki m toán báo cáo tài chính mà ki m toán viên c n chú tr ng ki m tra M t khác, công vi c ki m toán hàng t n kho c ng là m t công vi c khó kh n, ph c t p và còn nhi u v n đ b t c p
2 Tình hình nghiên c u
D a vào k t qu đ t đ c t báo cáo th c t p t t nghi p, em ti p t c thu th p, tham kh o tài li u đ phát tri n lên thành khóa lu n t t nghi p
Trang 18h ng d n, ban hành k t v i kinh nghi m th c ti n trong quá trình ki m toán hàng
t n kho t i các doanh nghi p, qua đó ti n hành so sánh, ki n ngh m t s gi i pháp
nh m nâng cao công tác ki m toán kho n m c hàng t n kho Bên c nh đó, vi c nghiên c u còn giúp em tích l y thêm kinh nghi m trong quá trình h c t p và làm
6 D ki n nghiên c u
D ki n k t qu nghiên c u s đ a ra m t s ki n ngh và gi i pháp nh m nâng cao ch t l ng công tác ki m toán hàng t n kho
Trang 19- “ c gi đ bán trong k s n xu t, kinh doanh bình th ng;
- ang trong quá trình s n xu t, kinh doanh d dang;
HTK là m t b ph n tài s n ng n h n trong doanh nghi p, chi m t trong khá
l n trong t ng tài s n l u đ ng c a doanh nghi p
HTK trong doanh nghi p đ c hình thành t nhi u ngu n khác nhau, v i giá
g c khác nhau do chi phí khác nhau hình thành HTK Vi c xác đ nh đúng, đ các
y u t chi phí c u thành nên giá g c HTK s góp ph n h ch toán đúng, đ , h p lý giá g c HTK
HTK tham gia vào toàn b ho t đ ng s n xu t, kinh doanh c a doanh nghi p, trong đó các nghi p v k toán x y ra th ng xuyên và luôn bi n đ i v m t hình thái hi n v t, chuy n hóa thành nh ng tài s n ng n h n khác, nh ti n t , s n ph m
d dang hay thành ph m…
Trang 20H U
Khóa lu n t t nghi p GVHD: Th.S Tr nh Ng c Anh
HTK bao g m nhi u lo i đa d ng v i nh ng đ c đi m khác nhau v tính ch t
th ng ph m và đi u ki n b o qu n Do v y, HTK ph i đ c b o qu n, t n tr
nh ng đ a đi m có đi u ki n phù h p đ tránh tình tr ng h hao, m t mát, đ công
vi c ki m kê, qu n lý, b o qu n và s d ng thu n l i
Vi c xác đ nh ch t l ng, tình tr ng và giá tr HTK luôn là công vi c khó
kh n, ph c t p Có nhi u lo i HTK r t khó phân lo i và xác đ nh giá tr , nh các tác
ph m ngh thu t, các th lo i linh ki n đi n t , đ c , kim khí quý…
1.1.3 Yêu c u v vi c l p và trình bày kho n m c HTK trên BCTC
Theo VAS 02 – HTK, “HTK đ c tính theo giá g c nh ng trong tr ng h p giá tr thu n có th th c hi n đ c c a HTK th p h n giá g c thì giá c a HTK ph i tính theo giá
tr thu n có th th c hi n đ c”
Giá tr thu n có th th c hi n đ c: Là giá bán c tính c a HTK trong k
s n xu t, kinh doanh bình th ng tr (-) chi phí c tính đ hoàn thành s n ph m và chi phí c tính c n thi t cho vi c tiêu th chúng
Theo đó, giá g c c a HTK đ c xác đ nh qua các tr ng h p sau:
- Trong đó:
Chi phí liên quan th ng g m: chi phí v n chuy n b c x p, b o qu n, phân
lo i, b o hi m…v t t , hàng hóa t khi mua v đ n kho doanh nghi p
Các kho n thu không hoàn l i g m: thu tiêu th đ c bi t, thu nh p kh u và thu GTGT (n u có)
Các kho n gi m tr g m: gi m giá hàng mua do không đúng quy cách, ph m
ch t, hàng mua tr l i, chi t kh u th ng m i…
Trang 21Giá tr s n ph m d dang bao g m hai y u t : chi phí nguyên v t li u tr c ti p
và chi phí ch bi n (chi phí nhân công và chi phí s n xu t chung) Trong th c t có các cách c tính giá tr s n ph m d dang sau:
- c tính giá tr s n ph m d dang theo chi phí nguyên v t li u tr c ti p;
- c tính giá tr s n ph m d dang theo s n l ng hoàn thành t ng đ ng;
- c tính giá tr s n ph m d dang theo giá thành đ nh m c (giá thành k
Theo VAS 02 – HTK, chi phí không đ c tính vào giá g c HTK, g m:
“(a) Chi phí nguyên li u, v t li u, chi phí nhân công và các chi phí s n xu t, kinh doanh khác phát sinh trên m c bình th ng;
Trang 22H U
Khóa lu n t t nghi p GVHD: Th.S Tr nh Ng c Anh
(b) Chi phí b o qu n HTK tr các kho n chi phí b o qu n HTK c n thi t cho quá trình s n xu t ti p theo và chi phí b o qu n quy đ nh đo n 06;
Theo đi u 07 VAS s 01 – Chu n m c chung quy đ nh v tính nh t quán trong
h ch toán k toán: “ Các chính sách và ph ng pháp k toán doanh nghi p đã ch n ph i
đ c áp d ng th ng nh t ít nh t trong m t k k toán n m”
Theo kho n 1, đi u 07 Lu t K toán s 03/2003/QH11 ngày 17/06/2003 quy
đ nh: “ Các quy đ nh và ph ng pháp k toán đã ch n ph i đ c áp d ng nh t quán trong
k k toán n m; tr ng h p có s thay đ i v các quy đ nh và ph ng pháp k toán đã
ch n thì đ n v k toán ph i gi i trình trong BCTC.”
C n c vào Lu t k toán, Chu n m c k toán Vi t Nam và đ c đi m ho t đ ng
s n xu t kinh doanh, yêu c u qu n lý, doanh nghi p đ c phép l a ch n ph ng pháp h ch toán HTK thích h p
Ph ng pháp kê khai th ng xuyên theo dõi và ph n ánh th ng xuyên liên
t c, có h th ng tình hình “nh p-xu t-t n kho” c a HTK trên s k toán Cu i k , giá tr HTK đ c xác đ nh theo công th c sau:
Trang 23H ch toán theo ph ng pháp ki m kê đinh k là ph ng pháp mà k toán ch
theo dõi các nghi p v nh p kho trong k Cu i k , c n c vào k t qu ki m kê th c
t đ bi t s l ng và ph n ánh giá tr hàng hóa v t t t n kho trên s k toán, t đó xác đ nh giá tr v t t hàng hóa xu t kho trong k theo công th c:
và cu i k K toán s d ng TK.611 “Mua hàng”, TK.631 “Giá thành s n xu t” và TK.632 “Giá v n hàng bán” đ ph n ánh tình hình bi n đ ng t ng gi m HTK trong
k
Theo đi u 13 VAS s 02 – “HTK” quy đ nh v vi c đánh giá HTK Vi c tính
tr giá HTK đ c áp d ng theo m t trong b n ph ng pháp sau:
Theo ph ng pháp bình quân gia quy n, giá tr c a t ng lo i HTK đ c
tính theo giá tr trung bình c a t ng lo i HTK t ng t đ u k và giá tr t ng lo i HTK đ c mua ho c s n xu t trong k Giá tr trung bình có th đ c tính theo th i
k ho c vào m i khi nh p m t lô hàng v , ph thu c vào tình hình c a doanh nghi p
Trang 24tr hàng xu t kho đ c tính theo giá c a lô hàng nh p kho th i đi m đ u k ho c
g n đ u k , giá tr c a HTK đ c tính theo giá c a hàng nh p kho th i đi m cu i
k ho c g n cu i k còn t n kho
Ph ng pháp nh p sau, xu t tr c áp d ng d a trên gi đ nh là HTK đ c
mua sau ho c s n xu t sau thì đ c xu t tr c, và HTK còn l i cu i k là HTK
đ c mua ho c s n xu t tr c đó Theo ph ng pháp này thì giá tr hàng xu t kho
đ c tính theo giá c a lô hàng nh p sau ho c g n sau cùng, giá tr c a HTK đ c tính theo giá c a hàng nh p kho đ u k ho c g n đ u k còn t n kho
(d) Giá tr hoàn nh p d phòng gi m giá HTK;
(e) Nh ng tr ng h p hay s ki n d n đ n vi c trích l p thêm ho c hoàn nh p d phòng gi m giá HTK;
(f) Giá tr ghi s c a HTK (giá g c tr (-) d phòng gi m giá HTK) đã dùng đ th
ch p, c m c đ m b o cho các kho n n ph i tr ”
Ch tiêu d phòng gi m giá HTK đ c trình bày b ng s âm th hi n ph n thi t h i c tính do HTK b gi m giá và đ c tính vào chi phí s n xu t, kinh doanh trong k
Trang 25ph i trình bày theo giá g c n u giá tr thu n có th th c hi n đ c c a các kho n này th p h n giá g c nh ng giá bán c a s n ph m do chúng góp ph n c u t o nên
v n b ng ho c cao h n giá thành s n xu t c a s n ph m
Các nguyên t c trích l p và s d ng các kho n d phòng gi m giá HTK t i doanh nghi p đ c trình bày trong Thông t 228/2009/TT-BTC v vi c “H ng d n trích l p và s d ng các kho n d phòng gi m giá HTK, t n th t các kho n đ u t tài chính, n ph i thu khó đòi và b o hành s n ph m, hàng hóa, công trình xây l p t i DN” và Thông t 34/2011/TT-BTC v vi c s a đ i thông t 228/2009/TT-BTC
1.2.1 M i quan h gi a HTK và giá v n hàng bán
Gi a HTK và giá v n hàng bán có m i liên h tr c ti p r t m t thi t M i quan
h này khi n cho ki m toán HTK th ng đ c ti n hành đ ng th i v i ki m toán giá v n hàng bán Khi thu th p đ c b ng ch ng đ y đ và thích h p đ xác minh
v s trung th c và h p lý c a vi c trình bày kho n m c HTK trên BC KT, KTV
c ng đ ng th i có đ c nh ng c s h p lý đ rút ra k t lu n v s trung th c và
h p lý c a giá v n hàng bán trên BCKQH KD
i v i các doanh nghi p th ng m i và doanh nghi p s n xu t, HTK gi vai trò trung gian trong quá trình chuy n hóa các ngu n l c c a đ n v thành k t qu kinh doanh Do vai trò trung gian gi a các chu trình kinh doanh nên HTK có liên quan đ n h u h t các chu trình này Trong đó, HTK đ c bi t có liên h m t thi t đ n các chu trình bán hàng – thu ti n, chu trình mua hàng – tr ti n và chu trình ti n
l ng…
Trang 26H U
Khóa lu n t t nghi p GVHD: Th.S Tr nh Ng c Anh
S đ 1.1 M i liên h gi a chu trình HTK v i các chu trình khác
1.2.2 M c tiêu ki m toán HTK
- T t c HTK trình b y trên BCTC đ u th t s hi n h u trong th c t và đ n v
có quy n đ i v i chúng (Hi n h u, Quy n)
- T t c HTK đ u đ c ghi s và báo cáo đ y đ ( y đ )
- S li u chi ti t c a HTK đ c ghi chép, tính toán chính xác và th ng nh t
gi a s chi ti t và s cái (Ghi chép chính xác)
- HTK đ c ghi nh n và đánh giá theo m t ph ng pháp phù h p v i các chu n m c và ch đ k toán hi n hành, đ ng th i đ n v áp d ng nh t quán
ph ng pháp này ( ánh giá)
- HTK đ c phân lo i đúng đ n, trình bày h p lý và công b đ y đ ( y đ ) Trong các m c tiêu trên, do nh ng đ c đi m c a HTK, hai m c tiêu “Hi n
h u” và “ ánh giá” luôn đ c xem là quan trong nh t
v n
Mua hàng thanh toán
Ti n
l ng nhân viên
HTK
Trang 27H U
S đ 1.2 Quy trình Ki m toán m u do VACPA ban hành n m 2010
Ch ng trình ki m toán m u (Áp d ng chính th c t k ki m toán n m 2010/2011) Trang 11
(Ban hành theo Quy t đ nh s 1089/Q -VACPA ngày 01/10/2010 c a Ch t ch VACPA)
Ki m tra c b n báo cáo k t qu kinh
Trang 28H U
Khóa lu n t t nghi p GVHD: Th.S Tr nh Ng c Anh
Giai đo n l p k ho ch ki m toán g m các b c sau:
Ch nhi m ki m toán là ng i th c hi n các m u này và s đ c phê duy t
b i thành viên BG Tr ng h p h p đ ng đ c đánh giá là r i ro cao, nên có s tham kh o ý ki n c a Partner ho c thành viên BG khác (ho c toàn b BG ) tr c khi ch p nh n khách hàng
Cách th c hi n
i v i khách hàng m i
Tr c h t, KTV c n tìm hi u lý do m i ki m toán c a khách hàng ti m n ng, thu th p thông tin v các khía c nh nh l nh v c kinh doanh, tình tr ng tài chính…KTV ph i t ng l ng thông tin c n thu th p khi mà BCTC c a KH s
đ c s d ng r ng rãi, nh t là đ i v i các công ty c ph n có niêm y t trên th
tr ng ch ng khoán, nh ng công ty có nhi u công n …KTV c ng c n thu th p thông tin t các ngân hàng d li u, t báo chí, sách báo chuyên ngành…
N u khách hàng đã có KTV ti n nhi m, chu n m c đ o đ c ngh nghi p c a
Vi t Nam yêu c u KTV đ c m i c n tìm hi u lý do ngh nghi p khi n cho KTV
ti n nhi m không th ti p t c công vi c thông qua trao đ i tr c ti p v i h Các trao
đ i này giúp cho KTV đ c m i hi u rõ lý do b nhi m đ quy t đ nh nh n công
vi c hay không
Trang 29m u A213
Gi y t làm vi c
M u A210 – H p đ ng ki m toán (tr ng h p thông th ng)
M u A220 – H p đ ng ki m toán (tr ng h p 2 công ty cùng th c hi n m t
- Nêu lên trách nhi m và ngh a v c a các bên ph i th c hi n khi ti n hành
ki m toán báo cáo tài chính
- Kh i l ng công vi c, th i gian hoàn thành và m c phí ki m toán
- Th i gian b t đ u cu c ki m toán
Trang 30H U
Khóa lu n t t nghi p GVHD: Th.S Tr nh Ng c Anh
N i dung chi ti t Th h n ki m toán s đ c trình bày c th trong ph l c A.4
1.3.1.3 Phân công KTV
o n 12 VSA 220 yêu c u: “Công vi c ki m toán ph i đ c giao cho nh ng cán
b , nhân viên chuyên nghi p đ c đào t o và có đ y đ k n ng và n ng l c chuyên môn đáp ng đ c yêu c u th c t ”
M u A240 – Danh m c tài li u c n khách hàng cung c p
M u A250 – Phân công nhi m v nhóm ki m toán
Cách th c hi n
- Trong th g i khách hàng v k ho ch ki m toán, KTV c n l u ý đ c p đ n các v n đ sau:
Nhóm ki m toán: g m m y ng i, h và tên, v trí
Ph m vi công vi c: tham gia ch ng ki n ki m kê HTK, thu th p các thông
tin pháp lý, các các quy đ nh n i b và các tài li u quan tr ng nh i u l , Biên b n
h p H i đ ng qu n tr , th c hi n ki m tra h th ng ki m soát n i b , ki m tra c
b n đ i v i BCTC và các kho n m c trình bày trên BCTC
Th i gian d ki n th c hi n cu c ki m toán: d ki n b t đ u t ngày nào và
d ki n k t thúc vào ngày nào
Yêu c u ph i h p làm vi c: yêu c u đ n v t o đi u ki n thu n l i cho nhóm
ki m toán thu th p s li u, b ng ch ng ki m toán
Trang 31 Yêu c u cung c p tài li u: biên b n ki m kê, s cái, s chi ti t các tài kho n
trên BCTC, b ng kê mua-bán hàng, danh m c HTK đã l p d phòng t i ngày 31/12…
N i dung chi ti t th g i khách hàng v k ho ch ki m toán s đ c nêu trong
Ti p đó, tùy t ng công vi c c th c a thành viên nhóm ki m toán mà tài li u
c n khách hàng cung c p c ng s khác nhau Ch ng h n, n u ki m kho n m c HTK thì nh ng tài li u c n khách hàng cung c p nh : s cái, s chi ti t hàng t n kho tài kho n HTK đ n ngày khóa s , file h s l u các PNK, PXK (n u có), b ng kê
nh p-xu t-t n theo đ a đi m, ch ng lo i HTK, biên b n ki m kê HTK t i ngày khóa
s , b ng kê mua-bán hàng, danh m c HTK gi m giá m t ph m ch t, danh m c HTK
đ c dùng đ th ch p c m c , danh m c HTK đã l p d phòng t i ngày cu i n m tài chính tr c…
N i dung chi ti t danh m c tài li u c n khách hàng cung c p s đ c trình bày chi ti t trong ph l c A.7
Ch nhi m cu c ki m toán ti n hành h p nhóm ki m toán, ph bi n công vi c
ph i làm c a t ng thành viên trong nhóm ki m toán T t c s đ c ghi vào trong
gi y làm vi c A250 và đ c xác nh n b i Ch nhi m ki m toán (Ph l c A.8)
Trang 32- Các thành viên nhóm ki m toán có l i ích gì v i khách hàng hay không
Có mua c phi u, trái phi u c a khách hàng không ?
Có quan h h hàng v i thành viên BG , k toán tr ng c a khách hàng không ?
Có nh n quà t ng, d chiêu đãi ho c nh n s u đãi l n t khách hàng không ?
- Công ty ki m toán có cung c p d ch v k toán cho khách hàng không ?
- Doanh thu c a khách hàng có chi m t tr ng l n trong toàn b doanh thu c a toàn công ty ki m toán không ?
- Có thành viên nào c a BG công ty ki m toán n m trong ban đi u hành,
qu n lý công ty khách hàng không ?
- Có trên 03 n m làm tr ng nhóm cho khách hàng không ?
Sau khi đã xác đ nh nh ng y u t có th nh h ng t i tính đ c l p c a các thành viên nhóm ki m toán, tr ng nhóm ki m toán ti n hành li t kê và ch n l a
m t s bi n pháp đ m b o tính đ c l p c a thành viên nhóm ki m toán:
Trang 33đ c l p cùng tham gia ki m toán đ n v
- S d ng thành viên BG làm Ch nhi m cu c ki m toán
- Ti n hành thay đ i luân phiên gi a tr ng nhóm ki m toán và Ch nhi m
M u này do tr ng nhóm ki m toán th c hi n trong ho c sau khi k t thúc
cu c h p v i BG đ n v và đ c phê duy t b i ch nhi m ki m toán
Cách th c hi n
Ghi l i trao đ i trong cu c h p l p k ho ch/ h p tri n khai ki m toán v i
BG đ n v đ c ki m toán, bao g m nh ng không gi i h n các v n đ sau:
Trang 34M u này do tr ng nhóm ki m toán th c hi n tr c khi cu c ki m toán b t
đ u và đ c phê duy t b i Ch nhi m ki m toán
Cách th c hi n
M c tiêu c a th t c này là giúp KTV hi u bi t v KH và môi tr ng ho t
đ ng đ xác đ nh và hi u các s ki n, giao d ch và thông l kinh doanh c a KH có
nh h ng tr ng y u t i BCTC, qua đó giúp xác đ nh r i ro có sai sót tr ng y u do gian l n ho c nh m l n
KTV c n có hi u bi t r ng rãi và sâu s c trên nhi u ph ng di n, bao g m:
- Hi u bi t chung v n n kinh t nh th c tr ng n n kinh t , m c đ l m phát, các chính sách c a Chính ph …
Trang 35M u A410 – “Tìm hi u chu trình bán hàng, ph i thu, thu ti n”
M u A420 – “Tìm hi u chu trình mua hàng, ph i tr , chi ti n”
M u A430 – “Tìm hi u chu trình HTK, giá thành và giá v n”
M u A440 – “Tìm hi u chu trình l ng và các kho n trích theo l ng”
M u A450 – “Tìm hi u chu trình tài s n c đ nh và xây d ng c b n”
Tr ng nhóm ki m toán th c hi n các m u này và đ c phê duy t b i Ch nhi m ki m toán
Trang 36H U
Khóa lu n t t nghi p GVHD: Th.S Tr nh Ng c Anh
N i dung tìm hi u chu trình HTK – giá thành – giá v n đ c nêu ph l c A.13
Phân tích s b BCTC ch y u là phân tích b ng C KT và báo cáo
KQH KD Tùy theo yêu c u th c t , có th phân tích c báo cáo L u chuy n ti n
t
Vi c phân tích trên t ng BCTC, bao g m các n i dung c b n sau đây:
- Phân tích ngang trên t ng BCTC đ th y rõ s bi n đ ng v quy mô c a t ng
Trang 37(2) Quy trình đánh giá r i ro;
(3) Giám sát các ho t đ ng ki m soát và tr l i các câu h i trên m u gi y t làm vi c
Tr ng h p KTV không xác đ nh đ c r i ro nào giai đo n này, thì sau khi hoàn thành vi c ghi chép, thì k t luân “không có r i ro tr ng y u v h th ng ki m soát c p đ doanh nghi p đ c xác đ nh”
Chu n m c áp d ng
Chu n m c ki m toán VSA 240 – “Trách nhi m c a KTV liên quan đ n gian
l n trong quá trình ki m toán BCTC”
Gi y t làm vi c
M u A620 (Ph l c A.17)
Ng i th c hi n các m u này ph i là Ch nhi m ki m toán ho c thành viên
BG ph trách cu c ki m toán
Trang 38- ánh giá c a B ph n Ki m toán n i b / Ban Ki m soát v r i ro ti m tàng,
r i ro ki m soát, các kho n m c d sai sót trên BCTC c a đ n v ;
- Các th t c mà B ph n Ki m toán n i b / Ban Ki m soát đã th c hi n trong
n m nh m phát hi n gian l n;
- Các phát hi n c a B ph n Ki m toán n i b / Ban Ki m soát trong n m (n u có);
- Ph n ng và bi n pháp x lý c a BG đ i v i các phát hi n đó (n u có)…
Trang 40M c tr ng y u chi ti t thông th ng n m trong kho ng 50%-70% so v i m c
tr ng y u t ng th đã xác đ nh trên Vi c ch n t l nào áp d ng cho t ng cu c
ki m toán c th là t y thu c vào xét đoán chuyên môn c a KTV
B c 6: Xác đ nh Ng ng sai sót không đáng k / sai sót có th b qua
M c t i đa là 4% c a m c tr ng y u th c hi n ây là m c quy đ nh theo thông l ki m toán t t nh t Vi t Nam
B c 7: L a ch n m c tr ng y u áp d ng đ i v i cu c ki m toán
N u có m c tr ng y u có bi n đ ng l n so v i n m tr c (th p h n đáng k ), KTV c n cân nh c xem m c tr ng y u n m nay có h p lý không so v i tình hình
ho t đ ng kinh doanh n m nay c a doanh nghi p