Báo cáo thực tập tốt nghiệp ô tô (hệ thống phanh xe TOYOTA VIOS 2015)

- Phân loại theo vị trí đặt cơ cấu phanh mà chia ra: phanh ở bánh xe và phanh ở trục chuyển động.- Phân loại theo kết cấu của cơ cấu phanh: phanh guốc, phanh đai, phanh đĩa - Phân loại t

Trang 1

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIAO THÔNG VẬN TẢI TP HỒ CHÍ MINH VIỆN CƠ KHÍ

CHUYÊN NGÀNH CƠ KHÍ Ô TÔ

BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP

HỆ THỐNG PHANH XE TOYOTA VIOS 2015

TP HỒ CHÍ MINH, THÁNG 02 NĂM 2022

Trang 2

em được học tập và rèn luyện trong thời gian qua

Em xin chân thành cảm ơn thầy ThS Phạm Văn Thức – Cán bộ hướng dẫn thực tập

đã cung cấp cho em những kiến thức về chuyên môn để em có thể hoàn thành nhiệm vụtrong kỳ thực tập được giao

Em xin chân thành cảm ơn các anh thợ, các anh quản lý cùng toàn thể thành viêncủa công ty TNHH Tấn Mẩm là đơn vị đã tạo điều kiện cho em có thể được quy trình làmviệc của một gara ô tô thực tế

Do chưa có nhiều kinh nghiệm cũng như lượng kiến thức còn hạn chế nên trong bàibáo cáo chắc chắn sẽ có những thiếu xót không tránh khỏi Em rất mong nhận được ýkiến đóng góp, phê bình và những lời nhận xét từ thầy để bài báo cáo của em được hoànthiện hơn

Thay cho lời kết em xin gửi lời chúc sức khỏe đến toàn bộ những thầy cô, anh chị,bạn bè đã hỗ trợ và giúp đỡ em hết mình trong thời gian qua

Em xin chân thành cảm ơn !

Tp.HCM, ngày 15 tháng 02 năm 2022

Sinh viên thực hiện

lOMoARcPSD|15963670

Trang 3

LỜI MỞ ĐẦU

Cùng với sự phát triển của các ngành công nghiệp khác thì ô tô luôn là ngành côngnghiệp chiếm vai trò quan trọng trong nền công nghiệp thế giới Trong những năm gầnđây dưới sự ảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế thì ngành công nghiệp ô tô cũng cónhững thiệt hại đáng kể, tuy nhiên các hãng ô tô vẫn không ngừng đưa ra các mẫu xemới Điều này cho thấy ô tô vẫn là ngành công nghiệp đang rất phát triển trên thế giới.Tại Việt Nam thì ngành công nghiệp ô tô luôn là mục tiêu hàng đầu của nhà nước ta, làngành công nghiệp mũi nhọn của đất nước

Tuy ngành công nghiệp ô tô ở nước ta trong những năm gần đây đã có những bướcphát triển mạnh mẽ, song số lượng xe tiêu thụ, số các nhà máy lắp ráp, các dự án đầu tưvào ngành công nghiệp ô tô vẫn chiếm một số lượng lớn Với nhiều chính sách ưu đãi vềthuế và chính sách xuất nhập khẩu cũng đã tạo cho ngành công nghiệp ô tô trong nướcphát triển mạnh mẽ hơn, điều này tạo điều kiện cho người tiêu dùng trên khắp cả nước cóthể sử dụng được ô tô cá nhân cho mỗi gia đình

Chính vì việc ô tô được sử dụng ngày càng nhiều nên các dịch vụ chăm sóc kháchhàng ngày càng trở nên cần thiết Tuy nhiên số lượng các kĩ sư, công nhân lành nghề vẫnchưa đáp ứng được nhu cầu của xã hội Vì vậy việc đào tạo các kĩ sư, công nhân am hiểu

về ô tô là điều cần thiết trong giai đoạn hiện nay

Do đó việc tiếp xúc thực tế là vô cùng quan trọng nên nhà trường đã tạo điều kiệncho các sinh viên chúng em có thời gian để tiếp xúc với công việc hiện tại bên ngoài gara

để có thể cãi thiện và nâng cao hơn khả năng sửa chữa bảo dưỡng ô tô

Trang 4

MỤC LỤC

GIỚI THIỆU VỀ ĐƠN VỊ THỰC TẬP 1

1 Thông tin về đơn vị thực tập 1

2 Tổng quan các khu vực của Gara 1

PHẦN 1: NHẬT KÝ THỰC TẬP 3

PHẦN 2: HỆ THỐNG PHANH XE TOYOTA VIOS 22

1 Tổng quan về hệ thống phanh 23

1.1 Vai trò, phân loại, yêu cầu 23

1.2 Cấu tạo 23

1.2.1 Cơ cấu phanh đĩa 23

1.2.2 Bộ trợ lực chân không 29

1.2.3 Xy lanh chính 30

1.2.4 Hệ thống chống bó cứng phanh ABS trên xe Toyota Vios 32

2 Kiểm tra và bảo dưỡng hệ thống phanh 39

2.1 Quy trình bảo dưỡng hệ thống phanh 39

2.2 Các bước kiểm tra bảo dưỡng hệ thống phanh 41

2.2.1 Kiểm tra, bảo dưỡng dẫn động phanh thủy lực 41

2.2.2 Các bước tháo cơ cấu phanh đĩa 46

2.2.3 Kiểm tra má phanh, đĩa phanh 49

2.2.4 Kiểm tra bộ trợ lực phanh 50

2.2.5 Kiểm tra, bảo dưỡng phanh tay 52

2.2.6 Kiểm tra và thay dầu phanh 54

2.3 Kiểm tra bảo dưỡng hệ thống chống bó cứng phanh ABS 57

lOMoARcPSD|15963670

Trang 6

GIỚI THIỆU VỀ ĐƠN VỊ THỰC TẬP

1 Thông tin về đơn vị thực tập

Tên công ty: Công ty TNHH Tấn Mẩmông ty TNhh Tấn Mẩm cung cấp dịch vụ bảodưỡng, bảo trì và sửa chữa ô tô chuyên nghiệp từ ô tô con 4 chỗ đến xe đầu kéo và sơ mi

rơ móc, công ty còn có trạm cân và dịch vụ bãi đổ xe Với đội ngũ nhân viên chuyênnghiệp kỹ thuật cao có tinh thần trách nhiệm với nghề nghiệp của mình được đào tạo vềdịch vụ sửa chữa bảo trì thay thế phụ tùng xe ô tô một cách bài bản Cùng với đó lànhững thiết bị dụng cụ, trang thiết bị máy móc cho sửa chữa được đầu tư mới và cải tiếnthường xuyên nhằm cung cấp dịch vụ bảo dưỡng sửa chữa tốt nhất cho khách hàng.Địa chỉ: 243, ấp Long Hội, xã Giao Long, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre

Số điện thoại liên lac: 0982004479

2 Tổng quan các khu vực của Gara

Khu vực sửa chữa bảo dưỡng chung

lOMoARcPSD|15963670

Trang 7

Thông số xe Toyota Vios 2015

Trang 8

1 Tổng quan về hệ thống phanh 1.1 Vai trò, phân loại

Vai trò

Hệ thống phanh có nhiệm vụ làm giảm tốc độ của ôtô hoặc làm dừng hẳn sự chuyển động của ôtô Hệ thống phanh còn đảm bảo giữ cố định xe trong thời gian dừng Đối với ôtô hệ thống phanh là một trong những hệ thống quan trọng nhất vì nó đảm bảo cho ôtô chuyển động an toàn ở chế độ cao, cho phép người lái có thể điều chỉnh được tốc độ chuyển động hoặc dừng xe trong tình huống nguy hiểm

Phân loại

- Phân loại theo tính chất điều khiển chia ra phanh chân và phanh tay

lOMoARcPSD|15963670

Trang 9

- Phân loại theo vị trí đặt cơ cấu phanh mà chia ra: phanh ở bánh xe và phanh ở trục chuyển động.

- Phân loại theo kết cấu của cơ cấu phanh: phanh guốc, phanh đai, phanh đĩa

- Phân loại theo phương thức dẫn động có: Dẫn động phanh bằng cơ khí, chất lỏng, khí nén hoặc liên hợp

1.2 Cấu tạo 1.2.1 Cơ cấu phanh đĩa

Phanh đĩa phía trước xe Toyota Vios

Trang 10

Phanh đĩa phía sau xe Toyota Vios

- Ngàm phanh (Caliper): giữ các má phanh và ép chúng tỳ lên mặt đĩa phanh để tạo lực

phanh

Ngàm phanh Toyota Vios

lOMoARcPSD|15963670

Trang 11

- Đĩa phanh (Roto): Đĩa phanh được gắn trực tiếp lên cụm may-ơ bánh xe Đĩa phanh

được đục lỗ hoặc xẻ rãnh chứ không hề bằng phẳng, mục đích để tối ưu hóa khả năng tản nhiệt cho hệ thống

Đĩa phanh trước Toyota Vios

Đĩa phanh trước Toyota Vios có thông gió

Trang 12

Đĩa phanh sau Toyota Vios ( không có thông gió )

- Má phanh (Brake pads): Hầu hết các má phanh có lưng đỡ là một tấm đệm phẳng

bằng kim loại Các má phanh của loại cố định và má phanh phí trong của loại di động thường được thiết kế đẻ giảm khe hở giữa các bề mặt tiếp xúc Khe hở chỉ vừa đủ cho sự chuyển động khi phanh hoặc nhả

Hệ thống má phanh (bố thắng đĩa ô tô) là 1 khối thống nhất, gồm 2 cặp được lắp đặt đối xứng hai bên đĩa phanh

Khi đạp phanh 2 má phanh sẽ và kẹp chặt lấy đĩa phanh khiến xe giảm tốc độ

Trên má phanh được xẻ rãnh có tác dụng thoát nhiệt, thoát bụi trong quá trình làm việc

Má phanh được chế tạo từ các vật liệu như gốm, hợp kim, kevlar, …

lOMoARcPSD|15963670

Trang 13

Má phanh trước Toyota Vios

Má phanh sau Toyota Vios

- Piston: Phanh đĩa sử dụng piston (dầu) để truyền lực cho má phanh Dầu phanh đĩa

thường là loại chuyên dụng

Trang 14

Khi có lực tác động, piston sẽ ép má phanh tỳ lên mặt đĩa và tác động trực tiếp giúp xe dừng lại.

Piston phanh trước Toyota Vios

Piston sau trước Toyota Vios

Nguyên lý hoạt động:

Phanh đĩa đẩy piston bằng áp suất thủy lực truyền qua đường dẫn dầu phanh từ

xilanh chính làm cho các má phanh đĩa kẹp cả hai bên roto phanh đĩa làm cho bánh

xe dừng lại Trong quá trình phanh do má phanh và roto phanh ma sát phát sinh nhiệt nhưng do roto phanh và thân phanh để hơ nên dễ dàng triệt tiêu

lOMoARcPSD|15963670

Trang 15

Hình ảnh nguyên lý hoạt động của cơ cấu phanh đĩa

1.2.2 Bộ trợ lực chân không

Nhiệm vụ

Bầu trợ lực được lắp ở vị trí giữa bàn đạp phanh và xy lanh tổng với nhiệm vụ giảm bớt

đi sức phản lực của bàn đạp phanh, có nhiệm vụ khuếch đại lực ép từ bàn đạp phanh, làm cho người lái xe đạp phanh sẽ dễ dàng hơn Chính vì vậy mà để dừng xe hệ thống phanh như má phanh sẽ ép vào đĩa phanh với một lực tối đa mà người tài xế không cần tác dụng một lực quá lớn lên bàn đạp

Nguyên lý hoạt động

Nguyên lý bộ trợ lực phanh là một cơ cấu sử dụng độ chênh lệch giữa chân không của động cơ và áp suất khí quyển để tạo ra một lực mạnh (tăng lực) tỷ lệ thuận với lực ấn của bàn đạp để điều khiển các phanh

Trang 16

Hình ảnh bộ trợ lực chân không Toyota Vios

1.2.3 Xy lanh chính Vai trò: Xilanh chính là một cơ cấu chuyển đổi lực tác động của bàn đạp phanh thành áp

suất thuỷ lực trong hệ thống phanh dẫn động bằng chất lỏng (dầu phanh) cấp dầu đến các

xy lanh ở từng bánh xe để thực hiện quá trình phanh

Xy lanh chính và bình dầu phanh Toyota Vios

lOMoARcPSD|15963670

Trang 17

Cấu tạo

- Bình chứa: dùng để loại trừ sự thay đổi lượng dầu phanh do nhiệt độ dầu thay đổi Bình

chứa có một vách ngăn ở bên trong để chia bình thành phần phía trước và phía sau nhưthể hiện ở hình Thiết kế của bình chứa có hai phần để đảm bảo rằng nếu một mạch có sự

cố rò rỉ dầu, thì vẫn còn mạch kia để dừng xe

- Cảm biến mức dầu: phát hiện mức dầu trong bình chứa thấp hơn mức tối thiểu và sau

đó báo cho người lái bằng đèn cảnh báo của hệ thống phanh

Hình ảnh cấu tạo Xy lanh chính

- Khi đạp bàn đạp phanh

Hình ảnh hoạt động của xy lanh chính khi đạp phanh

Trang 18

Pittông số 1 dịch chuyển sang bên trái và cuppen của pittông này bịt kín cửa bù để chặnđường đi giữa xi lanh này và bình chứa Khi pit tông bị đẩy thêm, nó làm tăng áp suấtthuỷ lực bên trong xi lanh chính áp suất này tác động vào các xi lanh phanh phía sau Vì

áp suất này cũng đẩy pittông số 2, nên pittông số 2 cũng hoạt động giống như pittông số 1

và tác động vào các xi lanh phanh của bánh trước

- Khi nhả bàn đạp phanh.

Hình ảnh hoạt động của xy lanh chính khi nhả phanhCác pittông bị đẩy trở về vị trí ban đầu của chúng vì áp suất thuỷ lực và lực của các lò xo phản hồi Tuy nhiên do dầu phanh từ các xi lanh phanh không chảy về ngay mà áp suất thuỷ lực bên trong xi lanh chính tạm thời giảm xuống (độ chân không phát triển) Do đó, dầu phanh ở bên trong bình chứa chảy vào xi lanh chính qua cửa vào, và nhiều lỗ ở đỉnh pit tông và quanh chu vi của cuppen pittông Sau khi pittông đã trở về vị trí ban đầu của

nó, dầu phanh dần dần chảy từ xi lanh phanh về xi lanh chính rồi chảy vào bình chứa qua các cửa bù Cửa bù này còn khử các thay đổi về thể tích của dầu phanh có thể xảy ra ở bên trong xi lanh do nhiệt độ thay đổi Điều này tránh cho áp suất thuỷ lực tăng lên khi không sử dụng các phanh

1.2.4 Hệ thống chống bó cứng phanh ABS trên xe Toyota Vios

Vai trò

Hệ thống phanh chống bó cứng ABS (Viết tắt của từ Anti – Lock Brake System) là hệ thống an toàn trên xe ô tô ABS là hệ thống phanh điều khiển điện tử có tính năng ngăn ngừa hãm cứng bánh xe trong những tình huống khẩn cấp cần giảm tốc Điều này sẽ tránh được hiện tượng văng trượt đồng thời giúp người lái kiểm soát hướng lái dễ dàng hơn Đảm bảo ổn định cho thân xe ô tô

Cấu tạo

- Cảm biến tốc độ

lOMoARcPSD|15963670

Trang 19

Cảm biến tốc độ bao gồm nam châm vĩnh cữu, cuộn dây và lõi từ Mỗi chiếc xe khác nhau sẽ được lắp đặt cảm biến tốc độ khác nhau Cảm biến hoạt động dựa theo nguyên lý khi xe chuyển động các bánh xe dẫn động rôto quay, sinh ra một điện áp xoay chiều có tần số tỷ lệ với tốc độ quay của rôto Điện áp AC này báo cho ABS ECU biết tốc độ bánh xe.

Cảm biến tốc độ bánh xe Toyota Vios

- Cảm biến giảm tốc

Cảm biến giảm tốc có 2 loại đó là cảm biến giảm tốc dặt dọc và cảm biến giảm tốc đặt ngang Loại cảm biến này có tác dụng giúp hệ thống phanh abs có thể đo trực tiếp sự giảm tốc của bánh xe để điều chỉnh áp suất dầu phanh nhanh chóng và chính xác nhất

- Bộ chấp hành ABS

Bộ chấp hành ABS có các bộ phận bao gồm: Các van điện từ, motor điện dẫn động bơm dầu, bơm dầu và bình tích áp Bộ chấp hành có tác dụng cung cấp áp suất cho xylanh phanh bánh xe theo sự điều khiển của ABS ECU

- Hộp điều khiển ABS

Hộp điều khiển ABS có chức năng vô cùng quan trọng trong hệ thống phanh abs Giup nhận biết thông tin về tốc độ góc các bánh xe và cung cấp tín hiệu điều khiển đến bộ chấp hành thủy lực

Trang 20

Hình ảnh cụm điều khiển ABS xe Toyota Vios

- Nguyên lý hoạt động của ABS là nhờ vào các cảm biến tốc độ trên từng bánh xe, gửithông tin về cho ECU ABS và từ đó ECU ABS sẽ nắm bắt được vận tốc quay trên từngbánh xe và phát hiện ngay tức khắc khi bánh xe nào có hiện tượng bị “bó cứng” khingười lái đạp phanh đột ngột, dẫn tới hiện tượng bị trượt khỏi mặt đường

- Khi xe có ABS, máy tính của hệ thống sẽ dựa vào các thông số mà các cảm biến vận tốc

và cả thao tác của người lái để đưa ra những áp lực phanh tối ưu nhất cho từng bánh, qua

đó đảm bảo tính ổn định của xe và vẫn cho phép người lái kiểm soát được quỹ đạo củaxe

- Nếu ECU nhận thấy có một hay nhiều bánh có tốc độ chậm hơn mức quy định nào đó

so với các bánh còn lại Lúc này, thông qua bơm và van thủy lực, ABS tự động giảm ápsuất tác động lên đĩa (đây là quá trình nhả), giúp bánh xe không bị bó cứng Tương tự,nếu một trong các bánh quay quá nhanh, máy tính cũng tự động tác động lực trở lại, đảmbảo quá trình hãm

lOMoARcPSD|15963670

Trang 21

Hình ảnh nguyên lý hoạt động hệ thống phanh ABS

Sơ đồ mạch điện hệ thống phanh ABS của xe Toyota Vios 2015

Trang 27

2 Kiểm tra và bảo dưỡng hệ thống phanh 2.1 Quy trình bảo dưỡng hệ thống phanh

Quy trình bảo dưỡng phanh ô tô Nội dung bảo dưỡngBước 1: Kiểm tra tổng quát hệ thống

phanh:

 Kiểm tra tình trạng bào đạp phanh

 Kiểm tra bầu trợ lực phanh

 Kiểm tra chiều cao cần phanh đỗ, đèn báophanh đỗ

Bước 2: Kiểm tra hệ thống dầu phanh:

 Kiểm tra chảy dầu của tổng phanh

 Kiểm tra dầu phanhBước 3: Tháo bánh xe  Thự hiện tháo 4 bánh xeBước 4: Kiểm tra tình trạng ống mềm

dầu phanh trước

 Kiểm tra tình trạng chảy dầu, nứt ống…

Bước 5: Tháo má phanh, tháo cụm piston – xi lanh phanh bánh xeBước 6: Kiểm tra và vệ sinh má phanh

 Kiểm tra tình trạng má phanh: xem có hư hỏng, nứt vỡ hay không, đo bề mặt má phanh

 Vệ sinh má phanh bằng dung dịch 3M

 Bôi mỡ má phanh 3M vào các vị trí: tấm chống ồn, gờ trượt…

Bước 7: Kiểm tra cụm piston và đĩa phanh

 Kiểm tra cụm piston – xi lanh phanh 2 bánh trước và 2 bánh sau

 Kiểm tra tình trạng đĩa phanh: sọc, mòn không đều…

Bước 8: Lắp má phanh, lắp cụm piston – xi lanh phanh 2 bánh trước

Bước 10: Điều chỉnh phanh đỗ  Kĩ thuật viên sẽ kiểm tra và điều chỉnh

phanh đỗ nếu cần thiếtBước 11: Lắp 4 bánh xe  Lắp 4 bánh xe, xiết đai ốc bánh xe đến

momen xiết tiêu chuẩnBước 12: Kiểm tra  Đạp bàn đạp phanh vài lần và đổ thêm

dầu phanh (nếu cần)

Bảo dưỡng định kì theo số km ( theo hướng dẫn của Toyota )

Trang 28

1/ Bảo dưỡng 10000km

- Bàn đạp phanh và phanh đỗ: kiểm tra và sửa chữa hoặc thay thế khi cần thiết

- Các má phanh và đĩa phanh: kiểm tra và sửa chữa hoặc thay thế khi cần thiết

- Dầu phanh: kiểm tra

- Các đường ống dẫn của hệ thống phanh: kiểm tra và sửa chữa hoặc thay thế khi cần thiết

- Dầu phanh: thay thế

lOMoARcPSD|15963670

Tiêu đề	Hệ Thống Phanh Xe Toyota Vios 2015
Người hướng dẫn	ThS. Phạm Văn Thức
Trường học	Trường Đại Học Giao Thông Vận Tải
Chuyên ngành	Cơ Khí Ô Tô
Thể loại	báo cáo thực tập tốt nghiệp
Năm xuất bản	2022
Thành phố	TP Hồ Chí Minh

Định dạng
Số trang	34
Dung lượng	3,4 MB