KHBD Bài 1 Tin học 10 chuyên đề ICT sách KNTT KHBD Bài 1 Tin học 10 chuyên đề ICT sách KNTT BÀI 1 LẬP DÀN Ý VÀ ĐỊNH DẠNG VỚI CÁC CÔNG CỤ NÂNG CAO I MỤC TIÊU 1 Về kiến thức Sau bài học này, HS sẽ Hiểu được thế nào là phong cách trình bày văn bản H.
Trang 1BÀI 1: LẬP DÀN Ý VÀ ĐỊNH DẠNG VỚI CÁC CÔNG CỤ NÂNG CAO
I MỤC TIÊU
1 Về kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
Hiểu được thế nào là phong cách trình bày văn bản
Hiểu được thế nào là định dạng văn bản với các mẫu định dạng
Nắm được các tính năng và ưu điểm của định dạng văn bản với các mẫu định dạng
Biết được ưu điểm của việc lập dàn ý văn bản trước khi thực hiện
chi tiết Lập được dàn ý của cuốn Cẩm nang du lịch cho nhóm mình.
2 Năng lực
- Năng lực chung:
Giải quyết được những nhiệm vụ học tập một cách độc lập, theo nhóm và thể hiện sự sáng tạo
Góp phần phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác qua hoạt động nhóm và trao đổi công việc với giáo viên
Lựa chọn được nguồn tài liệu phù hợp để tìm hiểu thêm lập dàn ý
và định dạng với các công cụ nâng cao
- Năng lực riêng:
Biết, áp dụng được, chỉnh sửa được và vận dụng thành thạo các mẫu văn bản được thiết kế sẵn
Vận dụng kiến thức đã học để lên ý tưởng và lập dàn ý cho
cuốn Cẩm nang du lịch cho nhóm mình.
Biết tra cứu thông tin trên internet và từ các nguồn khác để tham khảo, thu thập thông tin cần thiết
Lên kế hoạch, phân công và làm việc nhóm hiệu quả
3 Phẩm chất
Chăm chỉ, năng động, chịu khó tìm tòi, sáng tạo, vận dụng
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1 Đối với giáo viên
Sách chuyên đề học tập Định hướng tin học ứng dụng 10, SGV, Kế hoạch bài dạy
Tệp văn bản ở Hình 1.1 đã được gõ trước nội dung
Tệp văn bản ở Hình 1.4
Máy tính, máy chiếu (nếu có)
Trang 22 Đối với học sinh
Sách chuyên đề học tập Định hướng tin học ứng dụng 10
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a Mục tiêu:
- HS lắng nghe GV giới thiệu Dự án chung của ba chuyên đề và Dự án ở từng giai đoạn cụ thể
- Dẫn dắt, gợi mở cho HS về việc cần khám phá công cụ định dạng văn bản nâng cao để thực hiện dàn ý của Cẩm nang du lịch
b Nội dung:
- GV cho HS đọc và giải thích cho HS về Dự án chung của ba chuyên đề
và Dự án ở từng giai đoạn cụ thể
- GV cho HS quan sát Hình 1.1 HS thảo luận, trả lời câu hỏi
c Sản phẩm học tập:
- HS nắm được Dự án chung của toàn chuyên đề và Dự án theo từng giai đoạn
- HS mô tả được định dạng của văn bản mẫu
- HS hình dung được công cụ đã học cần sử dụng để định dạng được như mẫu
d Tổ chức thực hiện:
- GV yêu cầu HS tự đọc nội dung thông tin phần Khởi động tr.5 và giải
thích cho HS về Dự án chung của ba chuyên đề và Dự án ở từng giai đoạn cụ thể.
+ Dự án chung: HS sẽ được khám phá và sử dụng các công cụ Tin học văn phòng để thực hiện Dự án quảng bá dịch vụ du lịch, giới thiệu vẻ đẹp quê hương, đất nước, con người Việt Nam Mỗi nhóm HS sẽ đóng vai một công ty du lịch, lựa chọn địa danh mà các em yêu thích để giới thiệu dự án.
+ Dự án ở từng giai đoạn cụ thể:
Giai đoạn 1: Thiết kể Cẩm nang du lịch với phần mềm soạn thảo văn bản.
Giai đoạn 2: Xây dựng Chương trình Báo giá với phần mềm bảng tính Giai đoạn 3: Truyền thông, quảng bá dịch vụ du lịch với phần mềm trình chiếu.
à Kết thúc 3 giai đoạn, các nhóm sẽ báo cáo, trưng
bày sản phẩm Dự án của nhóm mình tại “Hội chợ du
lịch ba miền”.
Trang 3- GV yêu cầu HS quan sát Hình 1.1 tr.5 và trả lời câu hỏi: Em hãy cho biết cần sử dụng các công cụ đã học nào của phần mềm soạn thảo văn bản để định dạng văn bản được như vậy.
- HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ
- GV dẫn dắt HS vào bài học: Để hiểu được thế nào là phong cách trình bày văn bản, là định dạng văn bản với các mẫu định dạng, nắm được các tính năng và ưu điểm của định dạng văn bản với các mẫu định
dạng, cũng như những ưu điểm của việc lập dàn ý văn bản trước khi thực hiện chi tiết, chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm hiểu trong bài học
ngày hôm nay – Bài 1: Lập dàn ý và định dạng với các công cụ nâng cao.
B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Phong cách trình bày văn bản và mẫu định dạng
a Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nắm được mẫu định dạng là
gì, cách định dạng một văn bản, định dạng tương đồng của một văn bản và một số mẫu định dạng văn bản
b Nội dung: GV hướng dẫn HS đọc mục 1, quan sát Hình 1.2, 1.3;
HS trả lời phần hoạt động 1 và câu hỏi
c Sản phẩm học tập: HS ghi được vào vở:
- Phong cách định dạng văn bản
- Cấu phần của một văn bản cần có định dạng tương đồng
- Mẫu định dạng và một số mẫu định dạng văn bản
d Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN - HỌC
SINH
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ
học tập
- GV yêu cầu HS đọc thông tin phần
phong cách định dạng văn bản tr.5 và
trả lời câu hỏi: Em hãy nêu phong
cách định dạng văn bản.
- GV trình chiếu cho HS một số văn
bản mẫu (sách, truyện, tiểu luận, bài
báo khoa học)
1 Phong cách trình bày văn bản và mẫu định dạng
- Phong cách định dạng văn bản:
+ Là việc lựa chọn phông chữ, màu chữ, cỡ chữ, căn lề, khoảng cách giữa các dòng và đoạn văn bản
+ Phụ thuộc vào: sở thích, thẩm
mĩ của mỗi người
+ Để có một văn bản có bố cục
Trang 4- GV yêu cầu HS đọc mục định dạng
tương đồng của văn bản tr.6 và yêu
cầu HS trả lời câu hỏi: Em hãy nêu
cách định dạng tương đồng của một
văn bản để đáp ứng yêu cầu khoa học,
nhất quán, dễ dàng theo dõi và quản
lí.
- GV lưu ý HS: Tùy thuộc vào thể loại,
nội dung và đối tượng bạn đọc mà văn
bản có cấu trúc, định dạng khác nhau.
- GV yêu cầu HS trả lời Câu hỏi 1
tr.7: Chỉ ra tiêu đề chính, tiêu đề phụ,
các mục, tiểu mục trong văn bản tại
hợp lí, cân đối, đẹp mắt, ta cần chọn phong cách trình bày văn bản sao cho khoa học, nhất quán, phù hợp với nội dung văn bản và đối tượng bạn đọc
- Để đáp ứng yêu cầu khoa học, nhất quán, dễ dàng theo dõi và quản lí, cần định dạng tương đồng một văn bản như sau: + Tiêu đề chính (title): tên văn bản được định dạng nổi bật + Tiêu đề phụ (Sub-title): sử dụng để giải thích, bổ sung thêm thông tin cho tiêu đề chính
+ Mục chính (Heading 1), tiểu mục (Heading 2), tiểu mục con (Heading 3) Mỗi phân cấp mục nên có định dạng khác với các phần nội dung còn lại (Normal) trong văn bản và thống nhất trong toàn văn bản để dễ phân biệt từng cấp độ
- Trong Hình 1.1 có:
+ Tiêu đề chính: Mù Cang Chải + Tiêu đề phụ: Cẩm nang du lịch
+ Các mục:
· Vị trị địa lí
· Văn hóa con người
· Ẩm thực
· Các điểm đến không thể
bỏ lỡ + Các tiểu mục:
· Vị trí
· Địa hình
Trang 5- GV trình chiếu cho HS quan sát một
số thể loại văn bản với cấu trúc tương
ứng:
Loại văn bản Cấu trúc thường
gặp
Sách hoặc
truyện
Lời nói đầu, Chương
1, Chương 2, Chương 3,…
Tiểu luận Phần mở đầu, Phần
nội dung, Phần kết luận
Bài báo khoa
học hoặc tiểu
luận
Tóm tắt, Đặt vấn
đề, Phương pháp nghiên cứu, Kết quả nghiên cứu, Kết luận, Đề xuất
- GV yêu cầu HS đọc thông tin một số
mẫu định dạng văn bản (Styles), quan
sát Hình 1.2 tr.6 và cho biết: Nêu tên
các kiểu định đạng mẫu trong Hình
1.2.
Hoạt động 1
- GV cho HS quan sát Hình 1.3, thảo
luận theo nhóm và trả lời câu hỏi:
+ Mẫu định dạng trong Hình 1.3 có
tên là gì?
+ Hãy miêu tả một số định dạng của
mẫu đó: phông chữ, cỡ chữ, kiểu chữ,
· Khí hậu
· Những nét văn hóa đặc sắc
· Con người, phong tục, tập quán
· Cốm Tú Lệ
· Táo méo
· Măng, rau rừng
· Đồi mâm xôi
· Đồi móng ngựa
· Lim Mông, Lim Thái
· Đèo Khau Phạ
- Các kiểu định dạng mẫu:
+ Mẫu định dạng Normal, gợi ý
áp dụng cho nội dung chính của văn bản
+ Mẫu định dạng Heading 1, gợi
ý áp dụng cho các mục chính + Mẫu định dạng Title, gợi ý áp dụng cho tiêu đề chính
- Mẫu định dạng trong Hình 1.3: Title
- Miêu tả một số định dạng: + Phông chữ: Cambria
+ Cỡ chữ: 28
+ Màu chữ: đỏ
+ Kiểu căn lề: căn giữa,…
Trang 6màu chữ, kiểu căn lề, khoảng cách
dãn dòng.
- GV yêu cầu HS thảo luận theo cặp
đôi và trả lời Câu hỏi 2 tr.7: Chỉ ra các
mẫu định dạng sẵn có trên Hình 1.2
có thể áp dụng cho tiêu đề chính, tiêu
đề phụ, các mục chính và tiểu mục
của văn bản tại Hình 1.1.
- GV hướng dẫn HS đọc mục Ghi nhớ
và chốt kiến thức:
+ Một văn bản có thể có nhiều cách
định dạng khác nhau, tùy thuộc vào
sở thích, thẩm mĩ của mỗi người Để
có được một văn bản mang tính
chuyên nghiệp, cần đảm bảo tính
khoa học, nhất quán trong định dạng.
+ Mẫu định dạng là tập hợp các định
dạng được thiết kế sẵn cho phép sử
dụng trực tiếp hoặc tùy chỉnh hay làm
cơ sở để tạo mẫu định dạng mới cho
riêng người sử dụng.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ
học tập
- HS đọc nội dung thông tin mục 1,
quan sát Hình 1.2, 1.3, thảo luận và
trả lời câu hỏi
- Mẫu định dạng Title: tiêu đề chính (Mù Cang Chải)
- Mẫu định dạng Sub-title: tiêu
đề phụ Cẩm nang du lịch
- Các mục chính Heading 1: Vị trị địa lí, Văn hóa con người, Ẩm thực, Các điểm đến không thể
bỏ lỡ
- Tiểu mục Heading 2: Vị trí, Địa hình, Khí hậu, Những nét văn hóa đặc sắc,…
Trang 7- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần
thiết)
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt
động và thảo luận
- GV mời đại diện HS trả lời câu hỏi các
câu hỏi trong phần Hoạt động 1 và
Câu hỏi
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực
hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến
thức, chuyển sang nội dung mới
Hoạt động 2: Quản lí các mục, tiểu mục bằng ngăn điều hướng
a Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nắm được cách quản lí các mục
chính, tiểu mục của văn bản bằng ngăn điều hướng
b Nội dung: GV hướng dẫn HS đọc mục 2, quan sát Hình 1.4; HS trả
lời phần hoạt động 1 và câu hỏi
c Sản phẩm học tập: HS ghi được vào vở:
- Cách quản lí các mục, tiểu mục bằng ngăn điều hướng
d Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN - HỌC
SINH
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ
học tập
- GV hướng dẫn HS quán sát Hình 1.4
và giới thiệu kiến thức: Khi các mục
chính, tiểu mục của văn bản được
định dạng bằng mẫu định dạng
Heading 1, Heading 2,…ta có thể
quản lí chúng trong mục Headings
của ngăn điều hướng (Navigation
Pane).
2 Quản lí các mục, tiểu mục bằng ngăn điều hướng
- Trong Hình 1.4 : + Các mục chính được áp dụng mẫu định dạng Heading 1:
· Khai vị
· Món chính
· Tráng miệng
+ Các mục chính được áp dụng mẫu định dạng Heading 2:
· Súp gà
· Súp ngô
· Với gà
Trang 8Hoạt động 2
- GV yêu cầu HS thảo luận theo nhóm
đôi, quan sát Hình 1.4 – Nội dung
trong ngăn điều hướng của một văn
bản về thực đơn Hãy quan sát và cho
biết:
a Đâu là các mục chính được áp dụng
mẫu định dạng Heading 1.
b Đâu là các tiểu mục được áp dụng
mẫu định dạng Heading 2.
c Đâu là các tiểu mục con được áp
dụng mẫu định Heading 3
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Làm
thế nào để thêm vào danh sách món
ăn trong thực đơn ở Hình 1.4 một
món canh cua, ví dụ Canh cua nấu
rau?
- GV hướng dẫn HS:
+ Món cần thêm vào là gì?
+ Món này sẽ nằm ở đâu trong thực
đơn?
+ Phân cấp của mục này là gì?
+ Các bước cần thực hiện là gì?
- GV hướng dẫn HS tự đọc mục Ghi
nhớ và chốt kiến thức: Khi áp dụng
mẫu định dạng cho các mục chính,
· Với cá
· Canh, rau
· Hoa quả
· Kem + Các mục chính được áp dụng mẫu định dạng Heading 3:
· Gà luộc
· Gà rang
· Cá rán
· Cá hấp
· Canh cá nấu chua
· Rau cải xào nấm
- Các bước cần thực hiện để thêm vào danh sách món ăn Canh cua nấu rau trong thực đơn Hình 1.4:
+ Chèn tên món ăn vào đúng vị trí trong văn bản
+ Áp dụng Styles phù hợp cho dòng văn bản đó
+ Kiểm tra trong Navigation pane
Trang 9tiểu mục trong văn bản, ta có thể
quản lí chúng dễ dàng bằng ngăn
điều hướng.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ
học tập
- HS đọc nội dung thông tin mục 2,
quan sát Hình 1.4, thảo luận và trả lời
câu hỏi
- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần
thiết)
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt
động và thảo luận
- GV mời đại diện HS trả lời câu hỏi
các câu hỏi trong phần Hoạt động 2
và Câu hỏi
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực
hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến
thức, chuyển sang nội dung mới
Hoạt động 3: Thực hành
a Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS thực hành lập nhóm, lựa chọn
dự án và lập dàn ý cho Cẩm nang du lịch, đáp ứng các yêu cầu về nội dung của sản phẩm đầu ra của chuyên đề
b Nội dung: GV chia HS thành các nhóm và hướng dẫn HS thực hành
lựa chọn dự án và lập dàn ý cho Cẩm nang du lịch, đáp ứng các yêu cầu về nội dung của sản phẩm đầu ra của chuyên đề
c Sản phẩm học tập: HS thực hành theo các nhiệm vụ:
- Lập nhóm và lựa chọn dự án
- Soạn thảo dàn ý cho Cẩm nang du lịch của nhóm
- Lựa chọn phong cách văn bản và xác định các thành phần của văn bản
- Định dạng dàn ý bằng công cụ Syles
d Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN - HỌC
SINH
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Trang 10Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ
học tập
- GV giới thiệu cho HS nội dung thực
hành của chuyên đề:
+ Sản phẩm đầu ra của chuyên đề là
cuốn Cẩm nâng du lịch nhằm giới
thiệu, quảng bá về một địa danh du
lịch mà nhóm em yêu thích và lựa
chọn để giới thiệu đến khách hàng tại
Hội chợ du lịch ba miền.
+ Về nội dung: Cuốn cẩm nang du
lịch cần có thông tin của địa danh đó,
cụ thể :
· Vị trị địa lí
· Địa hình
· Thời tiết
· Phong cảnh
· Văn hóa
· Con người
· Ẩm thực
+ Về hình thức: Thông tin ở dạng văn
bản và hình ảnh.
+ Tiêu chí đánh giá sản phẩm đầu ra
của chuyên đề:
- GV phổ biến cho HS nhiệm vụ thực
hành: Lập nhóm, lựa chọn dự án và
3 Thực hành
Soạn thảo dàn ý cho Cẩm nang du lịch của nhóm
- Bước 1: Tạo mới và lưu tệp Tạo mới và lưu văn bản với tên Camnangdulich <Tên nhóm>
<Ngày tạo>.docx
- Bước 2: Đặt tiêu đề chính, tiêu
đề phụ cho văn bản + Tiêu đề chính: tên địa điểm du lịch nhóm lựa chọn để giới thiệu,
ví dụ Mù Cang Chải
+ Tiêu đề phụ: chọn một câu ngắn gọ, hấm dẫn để giới thiệu
về địa điểm đó, ví dụ Niềm tự hào nơi địa đầu Tổ quốc
- Bước 3: Lập dàn ý cho cẩm nang du lịch
+ Xác định các mục chính, tiểu mục để lập được dàn ý đầy đủ + Soạn thảo văn bản dàn ý sao cho mỗi mục, tiểu mục là mỗi đoạn văn riêng biệt
Lựa chọn phong cách văn bản và xác định các thành phần của văn bản
Thành phần Style áp
dụng
Tiêu đề chính Title Tiêu đề phụ Sub Title
Tiểu mục Heading 2 Tiểu mục con Heading 2 Nội dung văn
bản
Normal
Trang 11lập dàn ý cho Cẩm nang du lịch.
Nhiệm vụ 1: Lập nhóm và lựa
chọn Dự án
- GV chia lớp thành các nhóm Dự án
Mỗi nhóm gồm 5-7 HS
- GV yêu cầu các nhóm thảo luận,
chọn ra một địa danh mà các em yêu
thích nhất để giới thiệu trong Dự án
này
- GV yêu cầu các nhóm lên ý tưởng và
lập kế hoạch cho việc thực hiện dự
án
Nhiệm vụ 2: Soạn thảo dàn ý cho
Cẩm nang du lịch của nhóm
- GV gợi ý cho HS:
+ Sử dụng các công cụ đã biết: phần
mềm Sơ đồ tư duy, tra cứu trên
internet,…
+ Bám sát vào yêu cầu về nội dung
của Cẩm nang du lịch để có dàn ý đầy
đủ:
· Vị trí, địa hình của địa danh đó?
· Văn hóa, con người ở đây ra
sao?
· Thời tiết ở đây như thế nào?
· Phong cảnh, những điểm ấn
tượng không thể bỏ lỡ khi đến địa
danh này gồm những gì?
· Ẩm thực ở đây ra sao? Liệt kê
các món ăn nhất định phải nếm thử
khi đã đến nơi này?
Nhiệm vụ 3: Lựa chọn phong cách
văn bản và xác định các thành
phần của văn bản
- GV hướng dẫn các nhóm quan sát
Hình 1.5 tr.9 để xác định phong cách
Định dạng dàn ý bằng công
cụ Styles
- Bước 1: nháy nút phải chuột vào mẫu cần chỉnh sửa, chọn lệnh Modify
- Bước 2: Chỉnh sửa tùy ý các định dạng trong phần
Formatting
- Bước 3: nháy chuột chọn OK
để lưu các thay đổi
Sau khi chỉnh sửa các mẫu định dạng trên, thực hiện áp dụng cho các thành phần của dàn ý: + Bước 1: chọn đoạn văn bản cần áp dụng mẫu định dạng + Bước 2: nháy chuột chọn mẫu định dạng phù hợp