Từ góc độ luật học so sánh, hãy chứng minh pháp luật hoa kỳ là sự tiếp thu có chọn lọc từ pháp luật anh phân tích luật học so sánh ở việt nam

Lịch sử khách quan cho thấy, Hoa à Kỳ từng là thuộc địa của V ng quốc Anh, việc sao chép y khuôn hệ thống pháp ươ luật của Anh sẽ là điều không có gì đáng nói nhưng lại có một thực tế rằ

HỌC VIỆN CÁN BỘ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

KHOA LUẬT

TIỂU LUẬN

HỌC PHẦN: UẬT HỌC SO SL ÁNH

TP Hồ Chí Minh, tháng 02 năm 2022

Câu 1 (5 điểm)

Từ góc độ Luật học so sánh, hãy chứng minh pháp luật Hoa Kỳ là sự tiếp thu có chọn lọc từ pháp luật Anh

Câu 2 (5 điểm)

Hãy phân tích những dấu ấn quan trọng trong lịch sử hình thành, phát triển của Luật học so sánh ở Việt Nam

1

BÀI LÀM Câu 1: Từ góc độ Luật học so sánh, hãy chứng minh pháp luật Hoa Kỳ là

sự tiếp thu có chọn lọc từ pháp luật Anh

Như chúng ta đã biết, hệ thống pháp luật Common law (Thông luật) là một trong hai hệ thống pháp luật lớn nhất trên thế giới cùng với Civil law (Dân luật) Khi đề cập tới Thông luật, chúng ta đều biết hai quốc gia trụ cột, hình mẫu của hệ thống pháp luật n y Anh và Hoa Kỳ Lịch sử khách quan cho thấy, Hoa à

Kỳ từng là thuộc địa của V ng quốc Anh, việc sao chép y khuôn hệ thống pháp ươ luật của Anh sẽ là điều không có gì đáng nói nhưng lại có một thực tế rằng pháp luật Hoa Kỳ tồn tại, phát triển đến ngày nay phần nhiều là do sự tiếp thu có chọn lọc những tinh hoa của pháp luật Anh Tức là không phải sự sao chép, cũng từ quan điểm này mà có thể khẳng định rằng hệ thống pháp luật Common law ra đời ở Anh nhưng lại phát triển ở Hoa Kỳ

Là hai quốc gia trụ cột của hệ thống Thông luật, cả Anh và Hoa Kỳ đều có những điểm t ng đồng đáng chú ý, đây cũng nhưươ là những đặc điểm cơ bản làm nên hệ thống Thông luật và dùng để phân biệt với những đặc điểm vốn có của hệ thống Dân luật

- Cùng thuộc dòng họ Common law

- Trong hệ thống nguồn luật đều thừa nhận vai trò của Án lệ, luật thành văn, và các tác phẩm của các luật gia có uy tín

- Án lệ tại hai quốc gia này được xem là nguồ luật chủ đạo, trên thực tế chiếm

ưu thế hơn so với luật thành văn Án lệ được thể hiện chung bằng nguyên tắc tuân thủ các phán quyết trước đó, có sự ràng buộc giữa các phán quyết của các tòa án với nhau Những án lệ được ghi chép, xuất bản Nguyên tắc này được gọi

là “Stare decisis”

- Hai quốc gia này cũng thừa nhận các tác phẩm của các luật gia, chuyên gia pháp lí là một nguồn của luật

- Qua quá trình hội nhập, phát triển thì luật thành văn cũng được thừa nhận và phổ biến

2

Cho tới thời điểm hiện tại, mặc dù Hoa Kỳ vẫn còn giữ những nguyên tắc

cơ bản của pháp luật Anh, nhưng bản chất Hoa Kỳ là một quốc gia đa văn hóa,

đa chủng tộc, đa tôn giáo như vậy cùng với sự phát triển không ngừng nghỉ của

xã hội nên Hoa Kỳ đang xây dựng và phát triển một hệ thống pháp luật không hoàn toàn giống với của Anh Hay nói một cách khác, Hoa Kỳ đã và đang tiếp thu có chọn lọc những giá trị cơ bản của hệ thống pháp luật Anh Đặc biệt là trong việc thừa nhận và cách áp dụng nguồn luật như thế nào là một luận điểm đáng chú ý nhất, trong đó:

- Thứ nhất, về Án lệ Đây là được xem là nguồn luật chính, chủ đạo, xuyên suốt của hệ thống Common law nói chung và của Hoa Kỳ nói riêng Trong những thập niên đầu sau khi độc lập khỏi Anh, pháp luật Hoa Kỳ nhìn chung t ng đối ươ giống với của Anh khi vẫn vừa áp dụng án lệ vừa áp dụng luật công bằng Nếu ở Anh, ngày nay họ vẫn duy trì áp dụng hai loại này thì ở Hoa Kỳ đương đại đã không còn phân chia mà thay vào đó 2 loại luật này cùng với, cơ quan xét xử - tòa án áp dụng riêng lẽ từng luật cũng đã sáp nhập thành một loại tòa án, một loại luật, điều này đảm bảo cho nguyên tắc áp dụng triệt để án lệ nhưng vẫn thể hiện lên sự mềm dẻo, sáng tạo hơn là ở Anh

Bên cạnh đó, mặc dù đều thuộc hệ thống Common law, nhưng việc áp dụng nguyên tắc Stare decisis ở Hoa Kỳ gần như khác hoàn toàn với ở Anh, và ở Anh

áp dụng có phần triệt để và khắt khe hơn so với Hoa Kỳ Để lý giải cho sự khác nhau này có lẽ phải xét đến gốc độ lịch sự khi mà sự ngờ vực của giới cầm quyền Hoa Kỳ đối với án lệ, mà án lệ có xuất phát điểm từ Anh, nơi mà người

Mỹ còn thù địch khi mới giai đoạn đầu sau khi độc lập; thái độ của người Mỹ đối với những án lệ trong quá khứ nay bị tác động bởi sự phát triển nhanh chóng của một đất nước mới được khai sinh, vì trên thực tế xã hội Mỹ có rất nhiều sắc tộc, tôn giáo như đã đề cập khiến cho họ không chấp nhận sự áp đặt, ràng buộc Chính vì thế, án lệ ở Mỹ được thích ứng linh hoạt hơn nhằm điều chỉnh kịp thời các quan hệ xã hội phát sinh ở nơi đa dạng, phức tạp như Mỹ

Nói thêm về cách áp dụng mềm dẻo nguyên tắc Stare decisis của Hoa Kỳ Nếu ở Anh có sự hà khắc, phải tuân thủ triệt để, tức là các Thẩm phán cấp dưới

3

bắt buộc phải tuân thủ các phán quyết của Thẩm phán cấp trên đã ban hành ra và thậm chí đối với những tòa án ngang cấp Thì ở Hoa Kỳ có sự thống nhất hơn khi chỉ có tòa án cấp dưới mới tuân thủ án lệ của tòa án cấp trên Thẩm quyền của các Thẩm phán ở Hoa Kỳ lớn hơn, rộng hơn khi họ có quyền có hoặc không việc ban hành một án lệ khác đi, điều này thể hiện tính tự do vốn có của Hoa Kỳ, không bị buộc chặt vào nguyên tắc Stare decisis, tính độc lập xét xử của tòa án được đảm bảo hơn Như thế, có thể thấy Hoa Kỳ linh hoạt ở chỗ án lệ không phải là bất di bất dịch, tuyệt đối phục tùng như ở Anh, mà ở đây tùy vào từng vụ

án, trường hợp cụ thể mà án lệ được áp dụng hoặc không

- Thứ hai, về luật thành văn Như đã nói ở Anh án lệ được xem là quyền lực bậc nhất, luật thành văn chỉ là miễn cưỡng và không được coi trọng Hoa Kỳ đã có những thay đổi để phù hợp hơn với bối cảnh của đất nước khi luật thành văn tại đây cũng quan trọng không kém án lệ Đặc biệt là bản hiến pháp thành văn năm

1787, đây được xem là đạo luật cơ bản, bất kể đạo luật của bang hay liên bang đều không được mâu thuẫn với Hiến pháp Nếu ở Anh khi nhắc tới luật thành văn thì cũng chỉ là những án lệ được tổng hợp xuất bản, việc áp dụng cũng dựa vào án lệ, điều này cho thấy một điều rằng án lệ có vị trí độc tôn chứ không như

ở Hoa Kỳ vừa có số ượng rất nhiều vừa tạo ra một hệ thống luật thành văn l thống nhất, áp dụng song song với án lệ Giúp cho việc áp dụng pháp luật không

bị rập khuôn, bó hẹp vào một nguồn duy nhất như ở Anh

- Thứ ba, về tư duy pháp lý Ở Anh quan niệm rằng vua có vị trí tối cao, ngày nay là Nữ hoàng Elizabeth II, tất cả đều phải phục tùng họ nên không phân chia luật Công và luật Tư Bên cạnh đó, án lệ được hình thành thông qua hoạt động xét xử của tòa án, việc sử dụng án lệ là nguồn chính cho thấy nước Anh theo chủ nghĩa kinh nghiệm, các nguồn luật khác chỉ mang tính chất bổ trợ và không được xem trọng Trong khi đó, Hoa Kỳ kể từ độc lập đã có sự chắt chiu, không rập khuôn theo quốc gia đã từng đô hộ mình là Anh Song song với việc áp dụng

án lệ, Hoa Kỳ vẫn rất tôn trọng luật thành văn, bản Hiến pháp 1787 là một minh chứng cho việc áp dụng có chọn lọc, linh hoạt pháp luật Thể hiện trình độ lập pháp vượt bậc, các đạo luật, bộ luật luôn ổn định theo thời gian

4

Điều đó cho thấy rằng, tư duy pháp lý của Anh càng mang tính bảo thủ bao nhiêu thì ở Hoa Kỳ lại là nơi của sự tự do và linh hoạt Cũng dễ hiểu khi Anh là một nước có bề dày lịch sử đồ sộ, nên việc giữ gìn bản sắc truyền thống cũng như những án lệ là việc v cùng tự hào đối với họ Ở Hoa Kỳ, sự độc lập khỏi ô Anh giúp cho nhiều tầng lớp dân cư đem đến nhiều chủng tộc, tôn giáo hội tụ về đây để tạo lập một quốc gia mới, nên việc áp dụng tập quán pháp như ở Anh là điều không thể, án lệ cũng quan trọng nhưng chỉ tiếp thu từ người Anh những ưu điểm về sự linh hoạt, mềm dẻo của nó chứ không tiếp thu cách áp dụng án lệ của người Anh

Qua những phân tích trên cho ta thấy một điều rằng, mặc dù là 2 quốc gia trụ cột của hệ thống Thông luật nhưng bên trong nội tại Hoa Kỳ lại có cách tiếp thu, áp dụng hệ thống pháp luật của Anh hết sức độc đáo mà không hề sao chép hay khuôn mẫu Sự phát triển vược bậc, nhanh chóng đã biến Hoa Kỳ trở thành cường quốc hàng đầu thế giới, xã hội và kinh tế ở quốc gia này luôn vận động không ngừng nghĩ, mà hệ thống Common law lại được khai sinh để phục vụ cho

xã hội mang tính bảo thủ, quân chủ đặc trưng như ở Anh Do đó, Common law ở Hoa Kỳ là một sự đổi mới có chọn lọc để phù hợp với hoàn cảnh đất nước hơn

Sự khác biệt về tư ưởng, nguồn luật, thể chế chính trị, văn hóa xã hội đã làm t cho 2 quốc gia điển hình của Common law có những điểm khác biệt Chính những sự khác biệt bên trong sự tương đồng ấy càng củng cố cho quan điểm rằng hệ thống pháp luật Hoa Kỳ là sự tiếp thu có chọn lọc hệ thống pháp luật từ Anh

phát triển của Luật học so sánh ở Việt Nam

Lịch sử dân tộc Việt Nam vô cùng đồ sộ, phong phú, trãi qua ngàn năm

đô hộ giặc Tàu, trăm năm giặc Pháp và hai m i năm chống Mỹ Ông cha ta để ươ lại vô số di sản quý báu ở nhiều lĩnh vực, trong đó pháp luật cũng là một trong những lĩnh vực theo suốt, song hành cùng chiều dài lịch sử dân tộc Là một quốc gia chịu nhiều vết th ng chiến tranh, hiếm có thời gian an bình ngày ấy để độc ươ lập nghiên cứu và phát triển pháp luật, trị quốc an dân, cùng với tư duy mong

5

muốn được học hỏi, đút kết kinh nghiệm từ các quốc gia, dân tộc lân cận nên hoạt động so sánh pháp luật cũng được chú trọng ở nhiều giai đoạn, nhiều thời

kỳ khác nhau trong lịch sử Sau đây xin điểm qua một số giai đoạn đáng chú ý, góp phần giúp cho Luật so sánh ở Việt Nam từng bước phát triển

1 Giai đoạn phong kiến

Đầu tiên có thể kể đến là vào giai đoạn phong kiến ở nước ta, như đã nói

do ít nhiều chịu ảnh hưởng tư ưởng, văn hóa của người Trung Quốc t trong giai đoạn Bắc thuộc, mô hình nhà nước phong kiến cũng t ng đồng nên các quan ươ lại triều đình ngày ấy đã tham khảo kinh nghiệm làm luật của các triều đại phong kiến phía Bắc, ngày ấy có thể nói chưa hình thành được lý luận về so sánh pháp luật nhưng các vị ấy cũng đã cố gắng chắt lọc những điểm hợp lí trong pháp luật nước ngoài để xây dựng nên luật nước ta phù hợp với bối cảnh đất nước, xã hội, văn hóa của nước ta Những sự tiếp thu ấy không chỉ thiên về

tư tưởng, hình thức mà còn cả nội dung của luật thuộc các triều đại Trung Quốc nói chung

Để cụ thể hơn cho lập luận này có thể dẫn chứng về Quốc triều hình luật, hay còn được gọi là Bộ luật Hồng Đức dưới triều Lê Thánh Tông năm 1483 Văn bản gốc của Bộ luật này hiện nay không còn Bản “Quốc triều hình luật” được giữ lại cho đến ngày nay đã được các vua thời Lê mạt bổ sung ít nhiều, ban hành năm 1777 (Cảnh Hưng thứ 38) Theo nghiên cứu cho thấy, khi xây dựng

Bộ quốc triều hình luật, các quan lại làm luật của chúng ta đã có sự tiếp nhận nhiều yếu tố từ pháp luật phía Trung Quốc Về cấu trúc cơ bản xây dựng các chương giống thời nhà Đường, về mặt nội dung Bộ luật Hồng Đức có đến 261 điều khoản t ng đ ng hoặc sửa đổi một phần của luật thời nhà Đường, 53 ươ ươ điều khoản t ng đ ng luật nhà Minh và một số điều khoản từ luật nhà Tống ươ ươ Mặc dù có sự t ng tự đáng kể pháp luật từ các triều đại Trung Quốc nhưươ ng không thể phủ nhận sự đỉnh cao làm luật của ông cha ta đối với Bộ luật Hồng Đức, thể hiện trình độ lập pháp cao ở thời điểm bấy giờ, nội dung phong phú, toàn diện với nhiều giá trị nổi bật trong lịch sử pháp luật Việt Nam thời kỳ phong kiến Quốc triều hình luật không chỉ được đánh giá cao hơn hẳn so với

6

những thành tựu pháp luật của các triều đại trước đó mà còn có nhiều ý nghĩa quan trọng đối với việc biên soạn nhiều bộ luật khác của các triều đại phong kiến Việt Nam sau này

Một minh chứng thứ hai nữa là Bộ luật Gia Long hay còn gọi là Hoàng Việt luật lệ, đây là một trong những bộ luật cổ tiêu biểu nhất được xây dựng và ban hành trong lịch sử Việt Nam, là bộ luật chính thức của Việt Nam thời đầu nhà Nguyễn do Bắc thành Tổng trấn Nguyễn Văn Thành soạn thảo và vua Gia Long cho ban hành năm 1815 Các nhà làm luật do vua Gia Long ra lệnh đã nghiên cứu những luật lệ của nước ta cũng như tham chiếu pháp luật của nước ngoài mà cụ thể là Đại Thanh luật lệ của triều Mãn Thanh Điểm đáng chú ý là

Bộ luật này gần như lấy nguyên mẫu luật triều Mãn Thanh Trong 398 điều thì chỉ có 2 điều là rút từ Quốc triều Hình luật thời Hậu Lê, vài chục điều luật khác biệt chút ít về từ ngữ so với luật của nhà Thanh, các điều luật còn lại đều sao chép lại nguyên xi tên gọi lẫn nội dung kể cả bình chú của các điều luật trong Đại Thanh luật lệ Có thể nói, nếu so với thời điểm bấy giờ thì Hoàng Việt luật

lệ được xem là bộ luật hoàn chỉnh và quan trọng Giống với Bộ luật Hồng Đức, Hoàng Việt luật lệ đã phản ánh đúng trình độ lập pháp lúc bấy giờ Bộ Luật Gia Long là di sản quý giá của dân tộc không chỉ trong lĩnh vực luật pháp mà còn trong nhiều lĩnh vực khác

Qua những lập luận trên có thể thấy, ngay từ giai đoạn phong kiến thì ông cha ta đã biết nghiên cứu áp dụng luật pháp nước ngoài, đặc biệt là từ các triều đại ở Trung Quốc trong quá trình xây dựng pháp luật của mình Từ hai Bộ luật nói trên cũng chứng tỏ rằng các quan lại làm luật ngày ấy đã có sự “cấy ghép pháp luật” từ các triều đại Trung Quốc, nơi mà có nhiều điểm t ng đồng với ươ chúng ta về thể chế chính trị, văn hóa, con người lúc bấy giờ

2 Giai đoạn hiện đại

2.1 Miền bắc sau Cách mạng tháng 8 thành công

Sau khi cách mạng tháng 8 thành công, chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, thì các nhà nghiên cứu đã bắt tay vào việc xây dựng hệ thống pháp luật Đặc biệt là hiến

7

pháp và các sắc lệnh về tổ chức nhà nước ở Việt Nam chúng ta hầu hết đều tham khảo, xây dựng dựa trên cơ sở pháp luật nước ngoài, mà cụ thể ở đây là pháp luật Xã hội Chủ nghĩa của Liên Xô và các nước Đông Âu Trong đó, dễ dàng nhìn thấy nhất là bản Hiến pháp 1959 khi có nhiều quan điểm cho rằng bản này

đi theo mô hình xô viết, và thực vậy vì Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có chỉ đạo rằng khi soạn thảo Hiến pháp này nhất thiết phải tham khảo của nước bạn Bên cạnh

đó, sự khẳng định Quốc hội là cơ quan lập pháp duy nhất của Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hoà, sự khẳng định này thể hiện một bước chuyển biến quan trọng trong chế độ sắc lệnh sang chế độ đạo luật

Cùng với đó, ở giai đoạn này những lý luận về luật so sánh dường như cũng chưa được chú trọng và nghiên cứu nhiều Qua minh chứng lịch sử cho thấy có lẽ xuất phát từ sự phát triển của khoa học pháp luật so sánh ở Việt Nam, những tài liệu, thông tin về pháp luật nước ngoài cũng còn hạn chế khiến cho các nhà nghiên cứu gặp khó khăn trong việc tiếp cận Và nếu có, có lẽ chỉ là các công trình nghiên cứu pháp luật của các quốc gia thuộc hệ thống Xã hội chủ nghĩa

2.2 Miền nam từ năm 1954 đến năm 1975

Ở giai đoạn này, các nhà nghiên cứu luật pháp ở miền nam dễ dàng nghiên cứu pháp luật nước ngoài hơn nhất là Mỹ và Pháp do yếu tố về lịch sử, thể chế chính trị v.v Trong đó, ở lĩnh vực luật Tư, các văn bản luật liên quan về Dân sự, hôn nhân gia đình, th ng mại đều có sự tham khảo Bộ luật dân sự ươ Pháp, thậm chí là sao chép toàn bộ nội dung đó Tuy nhiên, đối với luật Công như luật Hiến pháp, luật Hình sự thì các nhà làm luật của chế độ cũ đã có sự tham khảo của Mỹ và các quốc gia theo Thông luật khác Minh họa rõ ràng nhất

là thể chế “Tam quyền phân lập” bao gồm Lưỡng viện Quốc hội, Tổng thống và Pháp viện tối cao, đặc điểm này đã khẳng định giai đoạn còn tồn tại chế độ cũ thì các nhà làm luật đã có sự tham khảo rất nhiều từ Hiến pháp của Hoa Kỳ

Về lý luận của luật so sánh, như đã nói do yếu tố lịch sử đã phần nào giúp cho hoạt động nghiên cứu luật so sánh ở miền nam có phần ưu thế hơn so với miền bắc Trong đó có thể kể một số tác phẩm cùng với những nhà nghiên cứu

8

tiêu biểu như cuốn “Những ứng dụng của luật so sánh” của TS Ngô Bá Thành, cùng với các học giả như Vũ Văn Mẫu, Trần Thanh Liêm, họ đều là giảng viên của ĐH Sài Gòn trước đây cũng có những nghiên cứu liên quan tới luật so sánh

2.3 Từ năm 1975 đến nay

Sau khi giải phóng miền nam, thống nhất đất nước, hoạt động lập pháp ở nước ta mới thực sự khởi sắc và sôi động ản iến pháp 1980 và các đạo luật B H

về nhà nước đã được xây dựng dựa trên kinh nghiệm lập pháp của các nước Xã hội chủ nghĩa Khiến cho giai đoạn này pháp luật iệt am được coi là sao chép V N lại pháp luật của Liên X ô

Đến giai đoạn đổi mới từ năm 1986 đến nay, sự khắc nghiệt của tiến trình hội nhập quốc tế đã thúc đẩy chúng ta phải hoàn thiện hơn hành lang pháp lý để thích ứng kịp thời Nhờ đó mà luật so sánh đã có nhiều bước tiến vượt bậc ở cả hai phương diện lý luận và nghiên cứ lập pháp, hành pháp và tư pháp

- Ở phương diện nghiên cứu các nhánh quyền lực, các chuyên gia trong quá trình soạn thảo văn bản có tìm hiểu, nghiên cứu, tham khảo sâu sắc nh nghiệm ki làm luật ở nước ngoài với phạm vi rộng lớn đặc biệt là ở những quốc gia phát triển như Nga, Trung Quốc, Pháp, Mỹ, Hàn Quốc,v.v Các quan hệ pháp luật về nền kinh tế thị trường được chú trọng nhiều hơn, cụ thể hơn hững lần sửa đổi, N

bổ sung là những lần thể hiện sự tìm hiểu, phân tích những quan hệ xã hội mới

và khả năng tiếp nhận quy định của nước ngoài để từ đó dần hoàn thiện với điều kiện cụ thể ở nước ta

- Ở phương diện lý luận luật so sánh, các luật gia, các nhà nghiên cứu đã và đang quan tâm, dành nhiều thời gian hơn cho công tác nghiên cứu lý luận, học thuật so sánh Đã có sự đi sâu hơn vào từng quốc gia, từng nền pháp luật cụ thể hơn là giới thiệu ác công trình về luật so sánh ngày càng đồ sộ hơn, đầu tư C hơn, có thể dễ dàng tìm đọc và nghiên cứu thông qua internet, thư viện truyền thống, thư viện điện tử Sự phát triển ngày càng mạnh mẽ của của các lý luận chuyên sâu về luật so sánh đã phản ánh kịp thời sự quan tâm, coi trọng cũng như tâm huyết dành cho luật so sánh ở iệt am trong những năm gần đây.V N

9

Khi đã phát triển về lý luận, nhất thiết phải có cơ sở hạ tầng phục vụ cho việc nghiên cứ được thuận lợi hơn, nâng tầm chuyên môn và vị thế hơn ự ra S đời của các tổ chức chuyên về luật so sánh được thành lập bên trong các cơ sở giáo dục đại học, các iện nghiên cứu,v.v ó thể kể đến nhưV C : Phòng nghiên cứu luật so sánh thuộc iện hà nước và pháp luật của iện V N V Hàn lâm KHXH

Việt am, nhiều năm tiếp theo đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn về luật so sánh N nên cơ quan nhà nước mà cụ thể là Bộ Tư pháp đã thành lập Trung tâm luật so sánh và luật quốc tế, và các ban bộ, ngành khác cũng đã thành lập các Vụ các Ban trực thuộc có nhiệm vụ chuyên môn về hợp tác quốc tế trong lĩnh vực mà mình quản lý giúp cho việc nghiên cứu được cụ thể và kịp thời hơn Ngoài ra, các cơ sở giáo dục đại học lớn khác cũng lần lượt thành lập các trung tâm nghiên cứu riêng cho mình như Đại học uật L H Nà ội, Đại học uốc gia Q H Nà ội, Đại học ần C Thơ, ở đây ngoài chức năng nghiên cứu còn có nhiệm vụ dạy học, truyền tải tri thức cho các cấp bậc học khác nhau

Về cá nhân, Việt Nam chúng ta vinh dự có được thầy PGS.TS Đỗ Văn Đại, ưởng Khoa luật Dân sự, Đại học Tr Luật Tp HCM trở thành Viện sĩ của Viện Hàn lâm quốc tế về Luật so sánh ở Pháp (International Academy of Comparative Law - IACL), đây là một trong những viện nghiên cứu pháp luật

uy tín bậc nhất trên thế giới ự kiện thầy PGS.TS, Đ S ỗ Văn Đại được kết nạp thể hiện sự vinh dự lớn lao của riêng cá nhân thầy và nền luật học iệt V Nam khi được quốc tế công nhận, vinh danh và trao nhiệm vụ Điều này càng khẳng định rằng nền luật học so sánh ở iệt am đã và đang tiến bộ vượt bậc, phát triển V N ngày càng lớn mạnh

Điểm qua tiến trình xây dựng và phát triển đất nước, luật so sánh ở từng giai đoạn đều có sự phát triển dù có những lúc chưa toàn diện nhưng nhìn chung không có giai đoạn thoái trào u hướng hội nhập kinh tế thế giới đã ngày X càng đòi hỏi iệt Nam phải chủ động đổi mới sáng tạo cả về cách điều hành kinh tế, V chính trị, xã hội, nhưng muốn quản lí tốt phải có sự học hỏi, đút kết kinh nghiệm

từ các quốc gia phát triển khác à thế, luật so sánh tất yếu phát triển như một V công cụ hữu hiệu để hội nhập cùng thế giới, mặc dù chưa thể gọi là hoàn hảo vì