Xây dựng và triển khai hiệu quả các tiêu chuẩn đạo đức và trình bày cách thiết lập hệ thống điều hành thực hiện, kiểm tra, tăng cường tiêu chuẩn và tuân thủ đạo đức

Đạo đức kinh doanh 1.1 Khái niệm đạo đức kinh doanh Một tập hợp những nguyên tắc, quy tắc, chuẩn mực đạo đức hoặc luật lệ dùng để điều chỉnh, đánh giá, hướng dẫn, kiểm soát hành vi của

NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP HỒ CHÍ MINH

BÀI TIỂU LUẬN

ĐỀ: XÂY DỰNG VÀ TRIỂN KHAI HIỆU QUẢ CÁC TIÊU CHUẨN ĐẠO ĐỨC VÀ TRÌNH BÀY CÁCH THIẾT LẬP HỆ THỐNG ĐIỀU HÀNH THỰC HIỆN, KIỂM TRA, TĂNG CƯỜNG TIÊU CHUẨN

VÀ TUÂN THỦ ĐẠO ĐỨC TRONG DOANH NGHIỆP

Sinh viên thực hiện : Huỳnh Lê Khánh Băng

TP H Ồ CHÍ MINH, THÁNG 7 NĂM 2021

NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP HỒ CHÍ MINH

KHOA QU ẢN TRỊ KINH DOANH

BÀI TIỂU LUẬN

ĐỀ: XÂY DỰNG VÀ TRIỂN KHAI HIỆU QUẢ CÁC TIÊU CHUẨN ĐẠO ĐỨC VÀ TRÌNH BÀY CÁCH THIẾT LẬP HỆ THỐNG ĐIỀU HÀNH THỰC HIỆN, KIỂM TRA, TĂNG CƯỜNG TIÊU CHUẨN

VÀ TUÂN THỦ ĐẠO ĐỨC TRONG DOANH NGHIỆP

Gi ảng viên hướng dẫn : TS Nguyễn Văn Tiến Sinh viên thực hiện : Huỳnh Lê Khánh Băng

TP H Ồ CHÍ MINH, THÁNG 7 NĂM 2021

PHIẾU ĐÁNH GIÁ TIỂU LUẬN/ĐỒ ÁN/BT LỚN KTHP

Văn phạm, trình bày 20%

Giáo viên chấm 1 Giáo viên chấm 2

M ục lục

L ời mở đầu 5

1 Đạo đức kinh doanh 6

1.1 Khái niệm đạo đức kinh doanh 6

1.2 Đặc điểm của đạo đức kinh doanh 6

1.3 Vai trò của đạo đức kinh doanh 7

2 Xây dựng đạo đức kinh doanh trong doanh nghiệp 9

2.1 Chương trình tuân thủ đạo đức hiệu quả 10

2.2 Xây dựng và truyền đạt hiệu quả các tiêu chuẩn đạo đức 11

2.3 Thi ết lập hệ thống điều hành thực hiện, kiểm tra, tăng cường tiêu chuẩn và tuân thủ đạo đức 12

2.4 C ải thiện chương trình tuân thủ đạo đức 14

3 Đạo đức kinh doanh của các doanh nghiệp ở Việt Nam và biện pháp nâng cao đạo đức kinh doanh 15

3.1 Th ực trạng đạo đức kinh doanh của các doanh nghiệp ở Việt Nam 15

3.2 Gi ải pháp nâng cao đạo đức kinh doanh ở Việt Nam 16

K ết luận 18

Tài liệu tham khảo 19

L ời mở đầu

M ục đích phân tích đề tài

Đạo đức kinh doanh đã trở thành một vấn đề được quan tâm, cũng như rất quan trọng đối với doanh nghiệp nói riêng và người tiêu dùng nói chung Ngày nay, các doanh nghiệp

phải chịu sức ép của người tiêu dùng về các hành vi đạo đức, các quy định pháp luật cũng được thiết kế khuyến khích các hành vi tốt của doanh nghiệp - từ hoạt động marketing đến bảo vệ môi trường Hoạt động kinh doanh tác động đến tất cả các lĩnh vực và mọi nhu cầu của cuộc sống xã hội, nên nhà kinh doanh bắt buộc phải có đạo đức nghề nghiệp

và không thể hoạt động ngoài vòng pháp luật mà chỉ có thể kinh doanh những gì pháp

luật xã hội cho phép Phẩm chất đạo đức kinh doanh của nhà doanh nghiệp là một trong những yếu tố cơ bản và tiên quyết tạo nên uy tín của nhà kinh doanh, cũng như mang lại lợi nhuận, đảm bảo cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp đạt được những thành công trên thương trường, tồn tại và phát triển bền vững Việc xây dựng đạo đức kinh doanh, trước hết, là trách nhiệm của chính các doanh nghiệp; đồng thời, đó cũng là trách nhiệm của nhà nước, của cộng đồng và toàn xã hội Xây dựng đạo đức kinh doanh là nhiệm vụ cần được coi trọng nhằm hình thành động lực thúc đẩy việc thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp

Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng phân tích của bài tiểu luận bao gồm: quá trình xây dựng và truyền bá hiệu quả tiêu chuẩn đạo đức; cách thiết lập hệ thống điều hành thực hiện, kiểm tra, tăng cường tiêu chuẩn và tuân thủ đạo đức trong doanh nghiệp Từ những phân tích đó đưa ra các giải pháp nhầm nâng cao đạo đức kinh doanh ở Việt Nam

1 Đạo đức kinh doanh

1.1 Khái niệm đạo đức kinh doanh

Một tập hợp những nguyên tắc, quy tắc, chuẩn mực đạo đức hoặc luật lệ dùng để điều chỉnh, đánh giá, hướng dẫn, kiểm soát hành vi của các chủ thể trong kinh doanh, để phán xét một hành động là đúng hay sai, hợp đạo đức hay phi đạo đức nhằm mục đích đảm bảo chuẩn mực và trung thực trong kinh doanh, được gọi là đạo đức kinh doanh

Nguyên tắc và chuẩn mực của đạo đức kinh doanh gồm 3 yếu tố chính và quan trọng,

gồm: tính trung thực, tôn trọng con người, gắn lợi ích doanh nghiệp với khách hàng

và xã hội Tính trung thực trong kinh doanh đòi hỏi doanh nghiệp phải luôn luôn đảm

bảo chữ tín trong mọi hoạt động của mình, thực hiện đúng theo các cam kết hoặc thỏa thuận, lời nói nhất quán với hành động và nghiêm chỉnh chấp hành luật pháp Bên cạnh đó doanh nghiệp còn phải đảm bảo tôn trọng con người thông qua việc tôn trọng

những nhu cầu, sở thích, quyền lợi và quyền tự do của con người dựa trên khuôn khổ của pháp luật Doanh nghiệp cần phải gắn kết và đảm bảo lợi ích của doanh nghiệp với khách hàng và xã hội, không vì lợi ích trước mắt của doanh nghiệp mà làm tổn hại đến những lợi ích chính đáng của khách hàng và xã hội

Đạo đức kinh doanh điều chỉnh hành vi của chủ thể hoạt động kinh doanh, bao gồm tất cả các chủ thể của các quan hệ và hành vi kinh doanh, trong đó có doanh nhân và

tổ chức kinh doanh như hộ gia đình, công ty, xí nghiệp, tập đoàn cũng như đối tác và khách hàng

1.2 Đặc điểm của đạo đức kinh doanh

Như chúng ta đã biết, đạo đức kinh doanh luôn gắn liền với lợi ích kinh tế, nên đạo đức kinh doanh cũng có những đặc trưng riêng

Tính kỉ luật: đạo đức kinh doanh là tập hợp những chuẩn đạo đức của doanh nghiệp

đề ra, các thành viên trong tổ chức phải nghiêm túc dựa trên các tiêu chuẩn đó để điều chỉnh hành vi của mình, sao cho không làm xuất hiện các hành vi vi đạo đức trong doanh nghiệp nhằm xây dựng môi trường đạo đức tốt đẹp

Nhân phẩm cá nhân: các nguyên tắc đạo đức giúp phát triển nhân phẩm cá nhân, một

số trường hợp xuất hiện hành vi vi phạm đạo đức bắt nguồn từ việc không giao trao nhân phẩm cho cá nhân Do đó, doanh nghiệp nên cân nhắc trong các quyết định kinh

doanh của mình nhằm trao nhân phẩm cho khách hàng, nhân viên, đối tác, nhà phân

phối, để hạn chế xuất hiện các hành vi vi phạm đạo đức doanh nghiệp

Tính trung thực: trung thực với bản thân, nhân viên, khách hàng, đối tác và tất cả mọi người trong xã hội Giữ chữ tín trong tất cả các hoạt động của doanh nghiệp, nhất quán trong việc nói và làm, thực hiện đúng các cam kết, không làm thiệt hại đến lợi ích của người khác, để có thể phát triển lâu dài

Tôn trọng con người thông qua việc tôn trọng những nhu cầu, sở thích, quyền lợi và quyền tự do của con người dựa trên khuôn khổ của pháp luật

Trách nhiệm với cộng đồng xã hội: doanh nghiệp cần phải gắn kết và đảm bảo lợi ích

của doanh nghiệp với khách hàng và xã hội, không vì lợi ích trước mắt của doanh nghiệp mà làm tổn hại đến những lợi ích chính đáng của khách hàng và xã hội, tích cực góp phần giải quyết những vấn đề chung của xã hội, thúc đẩy xã hội phát triển Đối tượng nghiên cứu của đạo đức kinh doanh là những quyết định, hành động và hành vi của con người Nhằm cung cấp cho khách hàng, nhân viên, chủ sở hữu doanh nghiệp và những người có liên quan về tiêu chuẩn của hành vi kinh doanh tốt hay xấu Đạo đức kinh doanh còn nghiên cứu các phương tiện và mục tiêu thực hiện hành vi đạo đức Đạo đức kinh doanh khác với trách nhiệm xã hội, đạo đức kinh doanh bàn nhiều đến hành vi và hành vi của doanh nhân, trong khi đó, trách nhiệm xã hội sẽ liên quan nhiều đến các chính sách của doanh nghiệp, tuy nhiên, trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp và các chính sách này luôn bị tác động mạnh mẽ bởi đạo đức kinh doanh của doanh nghiệp

1.3 Vai trò của đạo đức kinh doanh

Đạo đức kinh doanh đóng vai trò quan trọng đối với sự tồn tại và phát triển của một doanh nghiệp Thực tế cho thấy rằng, khả năng phát triển bền vững của doanh nghiệp phụ thuộc vào đạo đức kinh doanh và sự tăng trưởng về lợi thuận sẽ gắn liền với việc thực hiện đạo đức kinh doanh của doanh nghiệp

Đạo đức kinh doanh giúp điều chỉnh hành vi của chủ thể kinh doanh

Đạo đức kinh doanh giúp hoạt động của kinh doanh nghiệp được thực hiện trong khuôn khổ của pháp luật, đảm bảo doanh nghiệp luôn hoạt động một cách đúng đắn, minh bạch, không phạm tội đối với nhân viên, khách hàng, đối tác và các doanh nghiệp đối thủ

Đạo đức kinh doanh giúp doanh nghiệp khẳng định được giá trị của mình

Doanh nghiệp quan tâm đến đạo đức, tạo dựng môi trường tổ chức trung thực và công bằng, được nhân viên, khách hàng, công luận công nhận sẽ là yếu tố quan trọng bảo đảm sự thành công trong hoạt động Doanh nghiệp nêu cao trách nhiệm đạo đức xã

hội trong các quyết định kinh doanh, đưa ra được quyết định đúng đắn, hiệu quả hơn trong hoạt động hàng ngày sẽ nhận được phần thưởng xứng đáng là sự tận tâm của các thành viên, chất lượng sản phẩm được cải thiện, sự trung thành của khách hàng và

lợi ích kinh tế đạt được lớn hơn

Đạo đức kinh doanh ảnh hưởng đến sự tận tâm của nhân viên và thu hút nhân tài

Khi doanh nghiệp phát triển một môi trường đạo đức tốt đối với nhân viên, gồm: môi trường lao động an toàn, thù lao xứng đáng và thực hiện đầy đủ, chính xác của nghĩa

vụ và cam kết trong hợp đồng kinh doanh Hay các hoạt động từ thiện hoặc trợ giúp

cộng đồng, sẽ tạo cho nhân viên những suy nghĩ tích cực về doanh nghiệp và có lòng tin về tương lai của mình gắn liền với tương lai của doanh nghiệp Khi doanh nghiệp càng quan tâm, giúp đỡ và thấu hiểu nhân viên thì nhân viên sẽ càng tận tâm, cống hiến cho doanh nghiệp Ngoài ra, khi doanh nghiệp thực hiện tốt đạo đức kinh doanh, còn có thể giúp gia tăng được sự ủng hộ, lòng trung thành của nhân viên đối với mục tiêu của tổ chức, từ đó, nhân viên sẽ tập trung thời gian và làm việc với tinh thần trách nhiệm cao hơn

Với nền giáo dục hiện nay, tri thức ngày càng được nâng cao, điều này khiến cho yêu cầu của con người về tính nhân văn trong cuộc sống nói chung và trong lao động nói riêng ngày càng tăng cao Người lao động đa số mong muốn được làm việc trong một môi trường đạo đức tốt, đề cao tính nhân văn và lòng nhân ái

Đạo đức kinh doanh giúp làm hài lòng khách hàng

Những hành vi phi đạo đức sẽ làm giảm sự trung thành của khách hàng đối với doanh nghiệp và để lại hình ảnh xấu trong mắt khách hàng Khi giá cả và chất lượng của sản

phẩm là như nhau, khách hàng sẽ có xu hướng chọn mua sản phẩm của doanh nghiệp

uy tín, biết quan tâm đến khách hàng, những doanh nghiệp làm điều thiện và đóng góp tích cực cho sự phát triển cũa xã hội Các doanh nghiệp có đạo đức luôn đối xử công bằng với khách hàng, không ngừng nghiên cứu, cải tiến sản phẩm cũng như cung cấp cho khách hàng nhiều dịch vụ thuận tiện, thông tin dễ tiếp cận để từ đó nâng

cao uy tín và hình ảnh trong mắt khách hàng, nâng cao lợi thế cạnh tranh và quan

trọng hơn đó là có được lòng trung thành của khách hàng

Đạo đức kinh doanh góp phần tạo ra lợi nhuận cho doanh nghiệp

Khi doanh nghiệp thực hiện đạo đức kinh doanh một cách đúng đắn và hiệu quả, sẽ

tạo nền tảng để xây dựng niềm tin đối với doanh nghiệp cho khách hàng, đối tác cũng như tất cả những người trong xã hội Khi niềm tin của khách hàng tăng lên, thì khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp cũng tăng lên, vì khi niềm tin lớn khả năng khách hàng lựa chọn doanh nghiệp cũng lớn, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp và góp phần nâng cao lợi nhuận kinh tế

Đạo đức kinh doanh góp phần khuyến khích tính sáng tạo của nhân viên

Khi được làm việc trong môi trường thoải mái, tốt đẹp và công bằng mọi người sẽ cảm thấy hài lòng và dễ chịu, và chỉ khi con người cảm thấy hài lòng, dễ chịu thì

những ý tưởng mới, sáng tạo mới có thể được ra đợi Một doanh nghiệp thực hiện đạo đức kinh doanh tốt là doanh nghiệp biết cách khuyến khích nhân viên đưa ra sáng kiến và ý tưởng, điều này giúp cho doanh nghiệp tận dụng hiệu quả những nguồn lực mình đang có và giúp cho nhân viên thêm tin tưởng, gắn kết với doanh nghiệp

Công trình nghiên cứu của hai giáo sư John Kotter và James Heskeu, đã chỉ ra rằng đối với các công ty có tiêu chuẩn và chuẩn mực đạo đức khác nhau, thì lợi ích kinh tế cũng khác nhau Những con số thống kê ấn tượng đã được công bố, theo đó thành tích của những công ty chú trọng đến đạo đức kinh doanh đã vượt xa những không ty không chú trọng vào thực hiện đạo đức kinh doanh Cụ thể, trong vòng 11 năm, thu nhập của các công ty chú trọng vào đạo đức kinh doanh đã tăng 682% so với mức khiêm tốn chỉ 36% của các doanh nghiệp không chú trọng đạo đức kinh doanh Bên

cạnh đó, giá trị cổ phiếu của các công ty này cũng tăng lên 90% so với 74% của các công ty không chú trọng vào đạo đức kinh doanh trên thị trường chứng khoán

2 Xây dựng đạo đức kinh doanh trong doanh nghiệp

Người quản lý cấp cao của doanh nghiệp có vai trò quan trọng trong việc quyết định

sự hiệu quả của một chương trình đạo đức Để một chương trình đạo đức thật sự hiệu quả, người quản lý cấp cao có vai trò quyết định các vấn đề then chốt như: xây dựng

và truyền đạt hiệu quả chương trình đạo đức; thiết lập hệ thống điều hành, kiểm tra, quản lý các tiêu chuẩn và việc thực hiện các tiêu chuẩn này, bên cạnh đó, người quản

lý cấp cao cũng có nhiệm vụ phải đề ra những giải pháp thiết thực để cải thiện chương trình đạo đức

2.1 Chương trình tuân thủ đạo đức hiệu quả

Mỗi doanh nghiệp đều phải xây dựng và triển khai thực hiện chương trình đạo đức

hiệu quả để tất cả các nhân viên hiểu rõ các chuẩn mực đó, tuân thủ các chính sách nhằm tạo ra môi trường làm việc tốt cho doanh nghiệp Một chương trình đạo đức tốt còn có thể giúp doanh nghiệp hạn chế được những hành vi trái pháp luật và tránh

những phản ứng tiêu cực của công chúng, vì một trong số các lý do dẫn đến hành vi vi phạm pháp luật của doanh nghiệp đến từ việc các thành viên trong tổ chức không biết cách xử lý để có thể đưa ra các quyết định đúng đắn khi có vấn đề đạo đức phát sinh Một chương trình đạo đức được xem là hiệu quả nếu chương trình đó có tính khả thi trong việc giải quyết ổn thỏa những nguy cơ ảnh hưởng đến doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp tránh được các hành vi vi phạm pháp luật cũng như các trách nhiệm pháp lý Thiết kế chương trình đạo đức hiệu quả phải xem trọng chức năng “phòng” chứ không phải “chống” các hành vi sai phạm

Để một chương trình đạo đức có thể được thực hiện hiệu quả và phát triển mạnh mẽ, điều kiện tiên quyết là các nhà quản lý cấp cao hoặc bộ phận có nhiệm vụ thi hành, kiểm tra, giám sát việc thực hiện phải phát huy được tối đa tinh thần trách nhiệm của mình Để có thể đạt được điều kiện này thì ngay từ trong việc thiết kế, thực hiện cần phải được tổ chức với sự tham gia của người đứng đầu doanh nghiệp như giám đốc hoặc chủ của tổ chức để họ ủng hộ, tuân theo, những người này được gọi là cán bộ đạo đức hoặc điều phối viên

Các điều phối viên hoặc cán bộ đạo đức có trách nhiệm quan trọng trong việc xem xét

và thực hiện các chương trình đạo đức của doanh nghiệp Các trách nhiệm cụ thể bao gồm: phối hợp với ban lãnh đạo cấp cao, hội đồng quản trị trong việc thực hiện chương trình tuân thủ đạo đức của doanh nghiệp; phát triển, phê duyệt và ban hành các quy định đạo đức; thiết lập hệ thống kiểm tra, điều hành để đảm bảo tính hiệu quả của chương trình; xem xét, bổ sung và chỉnh sửa những sai sót, để nâng cao tính hiệu quả của chương trình đạo đức

Trong việc thiết kế chương trình, các cán bộ đạo đức và điều phối viên cần phải chú ý đến tính phù hợp của chương trình với phạm vi, quy mô và quá trình hình thành phát