một số kinh nghiệm làm đồ dùng, đồ chơi mở cho trẻ mầm non từ nguyên vật liệu thiên nhiên

Chúng ta đã biết, trong trường mầm non, vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ và đồ chơi là phương tiện giúp trẻ thực hiện hoạt động đó, đồng thời cũng chính là cách giúp trẻ tiếp thu bài học một cách.

Chúng ta đã biết, trong trường mầm non, vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ và đồ chơi là phương tiện giúp trẻ thực hiện hoạt động đó, đồng thời cũng chính là cách giúp trẻ tiếp thu bài học một cách sinh động, nhiệt tình hơn

Đồ chơi, trò chơi là nhu cầu tự nhiên không thể thiếu đối với cuộc sống của trẻ Nếu đứa trẻ thỏa mãn với nhu cầu tìm hiểu và khám phá ra những đồ dùng, đồ chơi, trò chơi thì trẻ sẽ biết cách sử dụng đồ dùng, đồ chơi đó một cách phù hợp, sáng tạo

Các món đồ chơi tốt sẽ tham gia vào quá trình nhận thức, tác động tích cực tới các giác quan của trẻ, khuyến khích phát huy trí tưởng tưởng và cho trẻ cơ hội học tập kỹ năng tương tác với người khác và nhiều kỹ năng khác Trẻ em bất cứ

ở đâu, bất cứ dân tộc nào, cũng mong muốn có đồ chơi để chơi Đồ chơi có vai trò quan trọng như vậy nhưng không phải tất cả trẻ em đều có đồ chơi Những hình ảnh trẻ em thiếu thốn đồ chơi thấy rất rõ ở những lớp điểm lẻ trong trường

Việc giáo viên mầm non tự làm đồ chơi mục đích trước hết để cung cấp thêm đồ chơi cho lớp, bù đắp sự thiếu thốn và giảm chi phí mua sắm Trẻ rất hứng thú với tất cả các loại đồ chơi và nhất là những đồ chơi tự làm đơn giản đều có chức năng giúp trẻ tiếp cận với thế giới xung quanh, giúp trẻ giải trí và học tập.Với việc làm đồ dùng đồ chơi từ những nguyên vật liệu thiên nhiên, hay phế thải tạo nhiều đồ chơi cho trẻ, góp phần bảo vệ môi trường và đáp ứng nhu cầu chơi của trẻ, đặc biệt là ở trường mầm non nằm ở vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn

Xin chia sẻ cùng các đồng nghiệp một số kinh nghiệm làm đồ dùng, đồ chơi mở cho trẻ mầm non từ nguyên vật liệu thiên nhiên:

1 Lựa chọn đồ chơi cần làm

Để lên kế hoạch làm đồ chơi, đồ dùng dạy học, giáo viên cần căn cứ theo Chương trình giáo dục mầm non mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo như thông tư 02/2010/TT-BGDĐT ngày 11 tháng 02 năm 2010 Ban hành danh mục đồ dùng, đồ chơi mầm non, thiết bị dạy học tối thiểu đối chiếu với danh mục trên với thực tế hiện trạng cơ sở vật chất và độ tuổi của lớp học, lựa chọn nội dung, chủ đề tổ chức hoạt động giáo dục cho phù hợp từ đó lập kế hoạch sưu tầm, tận

dụng những nguồn vật liệu sẵn có, phong phú của địa phương để phát huy khả năng sáng tạo của giáo viên trong việc làm đồ chơi, đồ dùng dạy học cho phù hợp với nội dung đã lựa chọn Đồ chơi mầm non phải có cấu trúc đơn giản, màu sắc đẹp để cuốn hút trẻ, thể hiện tính hồn nhiên, ngộ nghĩnh và có nét hài hước phù hợp với tâm sinh lý độ tuổi trẻ

2 Chuẩn bị nguyên vật liệu

Vật liệu làm đồ chơi cho trẻ vô cùng phong phú và đa dạng, ngay từ đầu năm học các lớp nên huy động các phụ huynh học sinh cùng nhau đóng góp vật liệu cho lớp Nguồn vật liệu được lấy từ thiên nhiên và các vật liệu tái chế tìm thấy trong gia đình…

Nguyên vật liệu để làm đồ chơi có thể sưu tầm dễ dàng như: Từ động vật (vỏ sò, vỏ ốc, vỏ hến, lông chim…), từ thực vật (gỗ, thân tre, cành cây, rơm rạ,

lá cây, quả khô, hột hạt…), từ nguồn vô cơ như (đá, sỏi, đất sét, cát, )

Khi sử dụng các nguyên vật liệu tái chế cần chú ý lựa chọn vật liệu sạch

sẽ và an toàn, hộp, vỏ nhựa…phải được rửa sạch, phơi khô

Không dùng các nguyên vật liệu sắc nhọn dễ vỡ có thể gây thương tích cho trẻ

3 Chuẩn bị dụng cụ:

Mỗi giáo viên trước khi làm đồ chơi cần có một bộ đồ dùng để làm như: Kéo, dao, ghim và kẹp, hồ và keo dán, bút lông và màu vẽ, băng keo các loại, …

a) Cách tiến hành: Cần nghiên cứu và lựa chọn đối tượng: Là các đối tượng cụ thể, đơn lẻ, hoặc nhóm đối tượng như là đồ dùng sinh hoạt, con vật, phương tiện giao thông…Ví dụ: ô tô, cái bát, chiếc bàn là, bộ ấm chén…

Đề tài là đối tượng đi theo chủ đề có tính phối hợp

b)Vẽ mẫu và tạo hình các bộ phận: Sau khi đã lựa chọn vật liệu, cần tiến hành vẽ hình và nghiên cứu các chi tiết cấu trúc đồ chơi sao cho phù hợp, khoa học và phải đảm bảo yếu tố thẩm mỹ: Vẽ phác hình tổng quát, sau đó vẽ chi tiết các bộ phận, tiếp đến là điểm màu và can hình và thực hiện

c)Thực hiện và lắp ráp: Tạo hình các bộ phận chính, tạo hình các chi tiết nhỏ, tô màu và sau đó rắp ráp đến từng bộ phận chính với các chi tiết nhỏ riêng lẻ

d) Trang trí: Trang trí thêm các chi tiết, màu sắc cho đối tượng thêm sinh động hoặc có thể trang trí thêm môi trường không gian (nếu có )

2 Làm và sử dụng đồ dùng có hiệu quả

Muốn sử dụng đồ dùng đồ chơi tự tạo có hiệu quả thì phải tính toán ngay

từ khâu chuẩn bị làm đồ dùng đồ chơi đó để tránh lãng phí thời gian, công sức

và tiền bạc Giáo viên làm những đồ dùng, đồ chơi mà thật sự trong lớp không

có hoặc không thể thay thế được, khi làm đồ dùng, giáo viên chú ý đến tính sư phạm, tính mỹ thuật, tính kinh tế, tính sáng tạo của đồ dùng

Những đồ dùng giáo viên làm đang được sử dụng trong lớp đa số từ các nguyên vật liệu gần gũi nhất, dễ tìm thấy nhất ở bất cứ nơi đâu Ví dụ như rơm,

lá cây, chai nước ngọt, hộp sữa, đĩa CD, ống hút…Với những nguyên vật liệu

đó, cô và trẻ có thể thao tác, làm nên những con vật hay chơi rất nhiều hoạt động khác nhau như xếp hàng rào, chơi bán hàng…

Giáo viên chú trọng cho trẻ chơi các trò chơi dân gian, truyền thống từ những đồ chơi đồ chơi sẵn có trong thiên nhiên hoặc làm các đồ chơi truyền thống như chơi đá hòn lè, làm kèn, làm con trâu bằng lá mít, lá đa…

Các hoạt động này không mất nhiều thời gian, công sức mà trẻ cũng hứng thú tham gia thực hiện cùng cô Sau đó, từ những nguyên vật liệu nguyên sơ, dễ tìm đó, cô tạo ra những đồ chơi khác nhau, làm những đồ chơi đơn giản, trẻ có thể thực hiện cùng với cô trong hoạt động vui chơi, tạo hình ngoài tiết học như: Tranh sáng tạo, lọ hoa, các hình hình học…

Ngoài ra, giáo viên làm những đồ chơi có tính chất sử dụng và độ khó cao hơn, chú trọng đến khẳ năng sử dụng đồ dùng như ô cửa bí mật, ngôi nhà đa năng, vòng quay đa năng…

3 Tuyên truyền về hiệu quả đồ dùng đến phụ huynh

Việc tuyên truyền đến phụ huynh về ý nghĩa của việc làm đồ dùng đồ chơi từ nguyên vật liêu thiên nhiên (nguyên vật liệu mở) gắn với trò chơi dân gian, gần gũi, sử dụng các nguyên vật liệu sẵn có, rẻ tiền Đồ chơi, trò chơi truyền thống chính là một phần của văn hóa dân tộc, từ việc giáo dục cho trẻ

hiểu biết về bản sắc văn hóa dân tộc qua đồ chơi, trò chơi dân gian được phục hồi sẽ cho trẻ có cơ hội tiếp cận với văn hóa cổ truyền của dân tộc

Ví dụ như các trò chơi ném còn, ô ăn quan, nhảy dây, đá cầu…không cần những đồ chơi tốn kém mà chỉ tận dụng những nguyên vật liệu sẵn có, và tốn ít công sức phụ huynh có thể làm được một đồ chơi cho con trẻ

Bên cạnh việc tuyên truyền về đồ chơi, trò chơi truyền thống, đồ chơi tự tạo là loại đồ chơi làm bằng nguyên vật liệu đơn giản, dư thừa mà ở bất cứ đâu cũng có Phụ huynh có thể dễ dàng tự làm cho con và hướng dẫn con cùng chơi Đây là một quá trình sáng tạo cần thiết, tập cho trẻ nhiều kỹ năng tự mình có thể làm và sáng tạo trong quá trình học mà chơi, chơi mà học

4 Quản lý đồ dùng

Với những đồ dùng, đồ chơi tự làm của cô và trẻ hoặc của phụ huynh hỗ trợ thì giáo viên cần có tủ, giá đựng thiết bị dạy học và nên có mô tả tóm tắt về

đồ dùng, chú thích về cách sử dụng đồ dùng Nhiều đồ dùng dạy học đồ chơi tự làm có độ bền vững chưa cao, giáo viên phải chú ý đến độ bền chắc, cần bảo quản tốt, vệ sinh thường xuyên, theo dõi để sửa chữa hoặc vứt bỏ, làm thay thế ngay các thiết bị dạy học cùng nhóm khác