Sổ tay Hỏi đáp, tình huống một số quy định mới của Bộ luật dân sự

Sổ tay Hỏi đáp, tình huống một số quy định mới của Bộ luật dân sự được biên soạn có nội dung gồm 100 tình huống Hỏi đáP về một số quy định mới của Bộ luật dân sự. Đây là tài liệu giúp người đọc có thể tham khảo để có hiểu biết về Bộ luật dân sự, cũng như áp dụng vào cuộc sống của mình. Mời các bạn cùng tham khảo nhé.

S  TAY H I ĐÁP,Ổ Ỏ

TÌNH HU NGM T S  QUY Đ NH M I C A B  LU T DÂN SỐ Ộ Ố Ị Ớ Ủ Ộ Ậ Ự

Tình hu ngố  1. A là m t ộ h a s  A ọ ỹ có ý đ nh ị m  tri n lãm trong th iở ể ờ  gian 02 năm. B là m t ngộ ười khách đ n xem tranh, r t thích b c tranh cóế ấ ứ  tên “Êm” và đ  ngh  đề ị ược mua b c tranh này. A và B th ng nh t giá bánứ ố ấ  

b c tranh là 2 tri u đ ng, A s  h  tr  cho ngứ ệ ồ ẽ ỗ ợ ười giao tranh đ n t n nhàế ậ  cho B. Sau khi B tr  đ  2 tri u đ ng cho A, ba ngày sau, A đã giao b c tranhả ủ ệ ồ ứ  cho B t i nhà B. Khi m  b c tranh ra xem thì B th y b c tranh b  nhòeạ ở ứ ấ ứ ị  

m c. H i ra m i bi t A trên đự ỏ ớ ế ường v n chuy n g p c n m a nh ng do cóậ ể ặ ơ ư ư  quá nhi u tranh ph i v n chuy n nên C không d ng l i trú m a. ề ả ậ ể ừ ạ ư Vì v y ậ B yêu c u ầ A b i thồ ường thi t h i.ệ ạ  Xin h i pháp lu t quy đ nh nh  th  nào vỏ ậ ị ư ế ề 

v n đ  này?ấ ề

Theo Kho n 4 Đi u 8ả ề  B  lu t dân s  năm 2015ộ ậ ự  b c tranh là k t qu  c aứ ế ả ủ  

ho t đ ng sáng t o ra đ i tạ ộ ạ ố ượng quy n s  h u trí tu  c a A, do đó, A có quy nề ở ữ ệ ủ ề  

s  h u đ i v i b c tranh, đ ng th i, A cũng có quy n tác gi  đ i v i b c tranh.ở ữ ố ớ ứ ồ ờ ề ả ố ớ ứ

B c tranh là m t tài s n h p pháp, A và B giao k t h p đ ng mua bán b cứ ộ ả ợ ế ợ ồ ứ  tranh, theo Kho n 1 Đi u 8, A có quy n chuy n giao quy n s  h u tài s n c aả ề ề ể ề ở ữ ả ủ  mình cho ch  th  khác và B có quy n xác l p quy n s  h u đ i v i tài s n h pủ ể ề ậ ề ở ữ ố ớ ả ợ  pháp thông qua h p đ ng. H p đ ng xác l p gi a A và B là h p đ ng mua bánợ ồ ợ ồ ậ ữ ợ ồ  tài s n, m t trong nh ng lo i h p đ ng thông d ng và r t ph  bi n trong đ iả ộ ữ ạ ợ ồ ụ ấ ổ ế ờ  

Tình hu ngố   2  C là ch  s  h u chi c đi n tho i Iphone 7 v a m iủ ở ữ ế ệ ạ ừ ớ  

được gi i thi u bán trên th  trớ ệ ị ường. B không đ  ti n mua nh ng r t thíchủ ề ư ấ  chi c đi n tho i này nên mế ệ ạ ượn c a C chi c đi n tho i đ  xem trong m tủ ế ệ ạ ể ộ  ngày. Khi đang xem đi n tho i thì b n gái c a B là E đ n ch i. Do tính cáchệ ạ ạ ủ ế ơ  

sĩ di n nên B nói đây là đi n tho i c a mình và t ng cho E chi c đi n tho iệ ệ ạ ủ ặ ế ệ ạ  

này. Sau đó, B nói v i C là đã b  móc tr m đi n tho i trên đớ ị ộ ệ ạ ường và h a khiứ  nào đ  ti n s  mua đ n C chi c đi n tho i khác. Trong m t l n đi sinhủ ề ẽ ề ế ệ ạ ộ ầ  

nh t, C nh n th y chi c đi n tho i c a mình đang do E dùng vì có m t sậ ậ ấ ế ệ ạ ủ ộ ố 

đ c đi m c a chi c đi n tho i ch  mình C bi t. Hai bên cãi vã to ti ng.ặ ể ủ ế ệ ạ ỉ ế ế  Trong c n nóng gi n, E v t chi c đi n tho i th ng vào tơ ậ ứ ế ệ ạ ẳ ường và chi cế  

đi n tho i b  v , h ng n ng, không s  d ng đệ ạ ị ỡ ỏ ặ ử ụ ược. C đã phát hi n ra sệ ự 

th t và yêu c u B ph i mua đ n cho mình chi c Iphone 7 khácậ ầ ả ề ế

Đi u 11 BLDS năm 2015 quy đ nh v  các phề ị ề ương th c b o v  quy n dânứ ả ệ ề  

s  Theo đó, trong tình hu ng nêu trên, C đã b  xâm ph m quy n s  h u đ i v i tàiự ố ị ạ ề ở ữ ố ớ  

s n là chi c đi n tho i c a mình. Do đó, C có quy n th c hi n các phả ế ệ ạ ủ ề ự ệ ương th cứ  

b o v  quy n dân s  Trả ệ ề ự ước h t, C có quy n t  b o v  quy n dân s , yêu c u Eế ề ự ả ệ ề ự ầ  (người đang chi m gi  chi c đi n tho i) tr  l i đi n tho i cho mình. C có quy nế ữ ế ệ ạ ả ạ ệ ạ ề  yêu c u B b i thầ ồ ường thi t h i cho chi c đi n tho i mà B đã mệ ạ ế ệ ạ ượn, không tr  l iả ạ  

và nay đã b  h ng.ị ỏ

Trường h p B không th c hi n trách nhi m c a mình, C có quy n kh iợ ự ệ ệ ủ ề ở  

ki n yêu c u B b i thệ ầ ồ ường thi t h i do đã xác l p h p đ ng mệ ạ ậ ợ ồ ượn tài s n v iả ớ  mình nh ng đã không th c hi n nghĩa v  tr  l i tài s n, đã có hành vi chuy n giaoư ự ệ ụ ả ạ ả ể  trái pháp lu t tài s n cho ch  th  khác và làm h ng tài s n thu c s  h u h p phápậ ả ủ ể ỏ ả ộ ở ữ ợ  

c a C.ủ

Tình hu ngố  3: A 10 tu i tr  thành tr  m  côi sau m t tai n n b  m tổ ở ẻ ồ ộ ạ ị ấ  

c  cha và m  M là cô ru t c a A đã th c hi n các th  t c đ  giám h  choả ẹ ộ ủ ự ệ ủ ụ ể ộ  

A. M đ ng th i qu n lý căn nhà và các tài s n khác c a b  m  A đ  l i. 3ồ ờ ả ả ủ ố ẹ ể ạ  năm sau, do A ch i v i các b n x u, A v  đòi cô giao các tài s n c a b  mơ ớ ạ ấ ề ả ủ ố ẹ 

đ  bán l y ti n ch i đi n t  M không đ ng ý và còn nghiêm kh c m ng A.ể ấ ề ơ ệ ử ồ ắ ắ  

A đã lén lút l y m t s  tài s n và bán cho O. M bi t chuy n yêu c u O ph iấ ộ ố ả ế ệ ầ ả  

tr  l i tài s n nh ng O cho r ng đây là tài s n c a A, M ch  là ngả ạ ả ư ằ ả ủ ỉ ười giữ 

h  nên M không có quy n gì đ i v i các tài s n này. A đã bán cho O thì cácộ ề ố ớ ả  tài s n đả ương nhiên thu c s  h u c a O.ộ ở ữ ủ

Đi u 19 BLDS năm 2015 quy đ nh v  năng l c hành vi dân s  c a cá nhân.ề ị ề ự ự ủ  Theo đó, trong tình hu ng nêu trên A ch a có đ  năng l c hành vi dân s  đ  cóố ư ủ ự ự ể  

th  t  mình b ng hành vi c a mình xác l p quy n, nghĩa v  dân s , xác l p,ể ự ằ ủ ậ ề ụ ự ậ  

th c hi n m i giao d ch dân s  Do đó, vi c A t  mình bán các tài s n c a bự ệ ọ ị ự ệ ự ả ủ ố 

m  đ  l i cho O s  không là căn c  xác l p quy n s  h u tài s n cho O. M cóẹ ể ạ ẽ ứ ậ ề ở ữ ả  quy n yêu c u O ph i tr  l i các tài s n này.ề ầ ả ả ạ ả

Tình hu ngố  4: Sau m t tai n n giao thông, H b   nh hộ ạ ị ả ưởng nghiêm 

tr ng đ n s c kh e, đ c bi t là s c kh e tâm th n c a H không đọ ế ứ ỏ ặ ệ ứ ỏ ầ ủ ược đ mả  

b o, lúc nh  lúc quên và xu t hi n m t s  hi n tả ớ ấ ệ ộ ố ệ ượng n i nóng cũng nhổ ư 

m t s  hành vi không ki m soát. Đ  tránh tình tr ng H s  gây thi t h i choộ ố ể ể ạ ẽ ệ ạ  

người khác ho c s  mang tài s n c a gia đình đi bán, K là v  c a H đã yêuặ ẽ ả ủ ợ ủ  

c u Tòa án có th m quy n xác đ nh H trong tình tr ng có khó khăn trongầ ẩ ề ị ạ  

nh n th c, làm ch  hành vi. Căn c  vào k t lu n c a giám đ nh pháp y tâmậ ứ ủ ứ ế ậ ủ ị  

th n, Tòa án đã ra quy t đ nh tuyên b  H là ngầ ế ị ố ười có khó khăn trong nh nậ  

th c và làm ch  hành vi. Tuy nhiên, đ  gi  th  di n trong gia đình, K khôngứ ủ ể ữ ể ệ  công khai chuy n này cho m i ngệ ọ ườ ượi đ c bi t. Trong m t l n H đang thế ộ ầ ơ 

th n ch i quanh xóm, H đã g p P là b n cũ. Nói chuy n đẩ ơ ặ ạ ệ ược vài câu, P phát hi n H không đệ ược minh m n nên đã g  H cho mình chi c đ ng h  Hẫ ạ ế ồ ồ  đang đeo. H li n c i đ ng h  cho P. Phát hi n ra chuy n, K đã yêu c u Pề ở ồ ồ ệ ệ ầ  

tr  đ ng h  nh ng P cho r ng H thành niên, có quy n xác l p h p đ ngả ồ ồ ư ằ ề ậ ợ ồ  

t ng cho tài s n cho P và P là ch  s  h u c a chi c đ ng h  này căn c  vàoặ ả ủ ở ữ ủ ế ồ ồ ứ  

h p đ ng th a thu n gi a P và H.ợ ồ ỏ ậ ữ

Đi u 23 BLDS năm 2015 quy đ nh v  ngề ị ề ười có khó khăn trong nh n th c,ậ ứ  làm ch  hành vi. Căn c  theo Đi u 23, trong tình hu ng nêu trên, H đủ ứ ề ố ược xác 

đ nh là ngị ười có khó khăn trong nh n th c, làm ch  hành vi. B i vì, H đáp  ngậ ứ ủ ở ứ  các đi u ki n:ề ệ

 (i) người thành niên do tình tr ng tinh th n không đ  kh  năng nh n th c,ạ ầ ủ ả ậ ứ  làm ch  hành vi nh ng ch a đ n m c m t năng l c hành vi dân s ; ủ ư ư ế ứ ấ ự ự

(ii) có yêu c u c a ngầ ủ ười có quy n, l i ích liên quan là v ; ề ợ ợ

(iii) có k t lu n giám đ nh pháp y tâm th nế ậ ị ầ ; 

(iv) có quy t đ nh c a Tòa án tuyên H là ngế ị ủ ười có khó khăn trong nh nậ  

th c, làm ch  hành vi. ứ ủ

Do đó, các giao d ch dân s  c a H ph i tuân theo quy đ nh c a pháp lu t,ị ự ủ ả ị ủ ậ  

c n có s  tham gia c a ngầ ự ủ ười giám h  Vi c H t  mình xác l p h p đ ng t ngộ ệ ự ậ ợ ồ ặ  

cho tài s n v i P, do đó, không th  phát sinh hi u l c cho h p đ ng này và cũngả ớ ể ệ ự ợ ồ  không th  căn c  trên h p đ ng này đ  xác l p quy n s  h u cho P. Vì v y, theoể ứ ợ ồ ể ậ ề ở ữ ậ  quy đ nh c a pháp lu t, P ph i tr  l i chi c đ ng h ị ủ ậ ả ả ạ ế ồ ồ

Tình hu ngố  5: N là m t nhà văn.ộ  Sau m t l n  m n ngộ ầ ố ặ  không phát 

hi n và ch a tr  k p th i, N đã không còn nh n th c đệ ữ ị ị ờ ậ ứ ược bình thường. Vợ 

c a N đã yêu c u Tòa án tuyên N là m t năng l c hành vi dân s  và ủ ầ ấ ự ự đã được Tòa án ra quy t đ nh tuyên N m t năng l c hành vi dân s  M t th i gianế ị ấ ự ự ộ ờ  sau, do bi t N đã không còn trí tu  bình thế ệ ường, b n trong h i sáng tác c aạ ộ ủ  

N là M đã sao chép g n nh  nguyên v n m t tác ph m c a N và xu t b n,ầ ư ẹ ộ ẩ ủ ấ ả  bán ra ngoài th  trị ường. V  c a N đã yêu c u M ph i ch m d t ngay hànhợ ủ ầ ả ấ ứ  

vi này và có s  xin l i, c i chính công khai trên các phự ỗ ả ương ti n thông tinệ  

đ i chúng nh ng M ph n đ i và nói r ng đây ch  là quy n c a N. ạ ư ả ố ằ ỉ ề ủ

Theo Đi u 25 BLDS năm 2015 quy đ nh v  quy n nhân thân. Theo đó, cănề ị ề ề  

c  trên tình hu ng nêu trên, N là tác gi  c a các tác ph m do N sáng tác do đó, Nứ ố ả ủ ẩ  

có quy n nhân thân là quy n tác gi  đ i v i tác ph m. Theo Lu t S  h u trí tu ,ề ề ả ố ớ ẩ ậ ở ữ ệ  quy n công b  tác ph m thu c quy n tác gi  là quy n nhân thân có th  chuy nề ố ẩ ộ ề ả ề ể ể  giao cho ch  th  khác. Nh ng quy n khác thu c quy n tác gi  là quy n g n li nủ ể ữ ề ộ ề ả ề ắ ề  

v i tác gi , không th  chuy n giao.ớ ả ể ể

Khi N b  m t năng l c hành vi dân s , quy n tác gi  c a N không ch mị ấ ự ự ề ả ủ ấ  

d t. Căn c  theo Đi u 25, trứ ứ ề ường h p này, vi c xác l p, th c hi n quan h  dânợ ệ ậ ự ệ ệ  

s  liên quan đ n quy n nhân thân c a N s  do ngự ế ề ủ ẽ ườ ại đ i di n theo pháp lu t c aệ ậ ủ  

N đ ng ý. Do đó, M không đồ ược phép xâm ph m quy n tác gi  c a N. N u Mạ ề ả ủ ế  

mu n s  d ng các tác ph m c a N ph i xác l p các quan h  dân s  và đố ử ụ ẩ ủ ả ậ ệ ự ượ ự c s

đ ng ý c a v  N, trồ ủ ợ ường h p N là đ i di n theo pháp lu t.ợ ạ ệ ậ

Tình hu ngố  6: A là người Hà N i đi tình nguy n mùa hè và g p B làộ ệ ặ  

người dân t c Hà Nhì. Th y B xinh x n và d  thộ ấ ắ ễ ương, l i đạ ược h c hànhọ  

t  t , A đem lòng yêu m n và xin phép gia đình đử ế ế ượ ước c i B. M t năm sau,ộ  

B sinh m t bé trai kháu kh nh. A đi đăng ký khai sinh cho con và d  đ nh sộ ỉ ự ị ẽ đăng ký cho con thu c dân t c Kinh nh ng B ph n đ i. B cho r ng theo t pộ ộ ư ả ố ằ ậ  quán t i quê hạ ương c a B thì con đ u lòng ph i xác đ nh dân t c theo dânủ ầ ả ị ộ  

t c c a m  A không đ ng ý vì cho r ng nh  v y s   nh hộ ủ ẹ ồ ằ ư ậ ẽ ả ưởng đ n tế ương lai c a đ a tr  Hai v  ch ng không th  th ng nh t trong vi c xác đ nhủ ứ ẻ ợ ồ ể ố ấ ệ ị  dân t c c a đ a tr  trong gi y khai sinh là nh  th  nào.ộ ủ ứ ẻ ấ ư ế

Đi u 29 BLDS năm 2015 quy đ nh v  quy n xác đ nh, xác đ nh l i dân t c.ề ị ề ề ị ị ạ ộ  Theo đó, dân t c c a cá nhân độ ủ ược xác đ nh theo dân t c c a cha đ  ho c mị ộ ủ ẻ ặ ẹ 

đ  N u hai ngẻ ế ười này không cùng dân t c thì c n s  th a thu n c a cha m ,ộ ầ ự ỏ ậ ủ ẹ  

ho c theo t p quán n u không th a thu n đặ ậ ế ỏ ậ ược. Tình hu ng nêu trên, A và B làố  hai người thu c hai dân t c khác nhau và không th  th ng nh t v  xác đ nh dânộ ộ ể ố ấ ề ị  

t c cho con c a h  Xét trên t p quán c a hai dân t c cũng không th  xác đ nhộ ủ ọ ậ ủ ộ ể ị  

được cho đ a tr  Do đó, theo Đi u 29, dân t c c a đ a tr  đứ ẻ ề ộ ủ ứ ẻ ược xác đ nh theoị  

t p quán c a dân t c ít ngậ ủ ộ ườ ơi h n. Nói cách khác, trường h p này, dân t c c aợ ộ ủ  

đ a tr  đứ ẻ ược xác đ nh là theo dân t c c a m ị ộ ủ ẹ

Tình hu ngố  7: A yêu và k t hôn v i m t ngế ớ ộ ười đàn ông Pháp. A sinh 

ra E là con gái đ u lòng. Do mâu thu n t  lâu v i gia đình c a A, B là hàngầ ẫ ừ ớ ủ  xóm đã sang ch  gi u E không th  là ngế ễ ể ười Vi t Nam, là lo i con lai, nên điệ ạ  

nước ngoài mà s ng. Con c a B là M làm t i  y ban ph  trách vi c làmố ủ ạ ủ ụ ệ  

gi y khai sinh cho cá nhân. Do b  s c ép t  B, M kiên quy t yêu c u A ph iấ ị ứ ừ ế ầ ả  khai qu c t ch c a E là qu c t ch M  ho c M s  không đ ng ý ghi nh nố ị ủ ố ị ỹ ặ ẽ ồ ậ  

qu c t ch c a E là Vi t Nam.ố ị ủ ệ

Đi u 31 BLDS năm 2015 quy đ nh v  quy n đ i v i qu c t ch. Theo đó,ề ị ề ề ố ớ ố ị  trong tình hu ng trên, E đố ương nhiên có quy n có qu c t ch. E đề ố ị ược sinh ra t iạ  

Vi t Nam, có m  là ngệ ẹ ười mang qu c t ch Vi t Nam. Do v y, đố ị ệ ậ ương nhiên, E 

được quy n xác đ nh qu c t ch c a E là qu c t ch Vi t Nam. M i hành vi c n trề ị ố ị ủ ố ị ệ ọ ả ở 

vi c ghi nh n qu c t ch c a E trái pháp lu t đ u là s  vi ph m quy n đ i v iệ ậ ố ị ủ ậ ề ự ạ ề ố ớ  

qu c t ch c a E.ố ị ủ

Tình hu ngố  8: B là m t n  sinh đang theo h c năm th  hai t i Đ iộ ữ ọ ứ ạ ạ  

h c X. V n có v  ngoài  a nhìn, B thọ ố ẻ ư ường xuyên tham gia các ho t đ ngạ ộ  ngo i khóa và ch p r t nhi u  nh v i b n bè ho c ch p các  nh cá nhânạ ụ ấ ề ả ớ ạ ặ ụ ả  

t i các s  ki n, l  h i. Nh ng b c  nh c a B đạ ự ệ ễ ộ ữ ứ ả ủ ược r t nhi u các b n traiấ ề ạ  cùng l p hâm m  và nhi u b n đã t  ý sao chép  nh c a B đ  làm mànớ ộ ề ạ ự ả ủ ể  

hình n n trên máy đi n tho i ho c máy tính cá nhân. D là m t trong nh ngề ệ ạ ặ ộ ữ  

b n trai này. M t l n đ n ch i nhà ngạ ộ ầ ế ơ ườ ọi h  hàng s p m  Spa đang thi uắ ở ế  

nh n n đ  treo qu ng cáo t i Spa. D đã khoe  nh c a B và cho ng i h

hàng này in  nh c a B treo t i Spa đ  qu ng cáo cho d ch v  làm đ p t iả ủ ạ ể ả ị ụ ẹ ạ  Spa. B bi t đế ược đi u này đã yêu c u ti m Spa g  h t các  nh c a mìnhề ầ ệ ỡ ế ả ủ  

xu ng vì ch a đố ư ượ ực s  cho phép c a mình. N u th c s  mu n gi  l i cácủ ế ự ự ố ữ ạ  

b c  nh thì Spa ph i có nghĩa v  tr  ti n cho B khi s  d ng các b c  nhứ ả ả ụ ả ề ử ụ ứ ả  này. Ti m Spa cho r ng b c  nh này c a B đệ ằ ứ ả ủ ược ti m Spa treo là làm n iệ ổ  tên tu i c a B, đáng nh  B ph i tr  ti n qu ng cáo cho ti m Spa. Do đó,ổ ủ ẽ ả ả ề ả ệ  

ti m Spa t  ch i tr  b t k  kho n ti n gì cho B và cũng không ch u g  cácệ ừ ố ả ấ ỳ ả ề ị ỡ  

b c  nh này xu ng.ứ ả ố

Đi u 32 BLDS năm 2015 quy đ nh v  quy n c a cá nhân đ i v i hình  nh.ề ị ề ề ủ ố ớ ả  Theo đó, trong tình hu ng nêu trên, B hoàn toàn có quy n đ i v i các hình  nhố ề ố ớ ả  

c a mình. Đ i v i b t k  ngủ ố ớ ấ ỳ ười nào s  d ng các b c  nh c a B ph i đử ụ ứ ả ủ ả ượ ự c s

đ ng ý c a B. Vi c ti m Spa s  d ng hình  nh c a B đ  qu ng cáo cho các d chồ ủ ệ ệ ử ụ ả ủ ể ả ị  

v  làm đ p là vi c s  d ng vì m c đích thụ ẹ ệ ử ụ ụ ương m i, do đó, ti m Spa ph i trạ ệ ả ả thù lao cho B là người có hình  nh.ả

Trường h p nh ng ngợ ữ ườ ử ụi s  d ng hình  nh c a B và ti m Spa khôngả ủ ệ  

ch m d t hành vi xâm ph m quy n đ i v i hình  nh c a B dù đã đấ ứ ạ ề ố ớ ả ủ ược B yêu 

c u thì B có quy n kh i ki n t i Tòa án đ  yêu c u nh ng ch  th  này ch mầ ề ở ệ ạ ể ầ ữ ủ ể ấ  

d t các hành vi xâm ph m. N u B ch ng minh đứ ạ ế ứ ược vì các hành vi này mà B bị thi t h i thì B còn có quy n yêu c u các ch  th  này ph i b i thệ ạ ề ầ ủ ể ả ồ ường thi t h iệ ạ  cho B theo quy đ nh c a pháp lu t.ị ủ ậ

Tình hu ngố  9: Trong m t năm liên t c, gia đình A ph i chăm sóc E làộ ụ ả  

bà n i trong gia đình b  b nh n ng ph i n m li t m t ch  Bà E r t đauộ ị ệ ặ ả ằ ệ ộ ỗ ấ  

đ n vì b nh t t mang l i. Su t m t năm, bà liên t c ph i truy n thu c,ớ ệ ậ ạ ố ộ ụ ả ề ố  tiêm thu c, ngố ười không ho t đ ng đạ ộ ược, m i sinh ho t trong gia đình đ uọ ạ ề  

ph i nh  vào con cháu. Quá đau đ n v  th  xác, chán n n v  tinh th n vàả ờ ớ ề ể ả ề ầ  

r t thấ ương xót con cháu, bà E đã kh n kho n xin con cháu cho mình đẩ ả ược 

ch t nh ng m i ngế ư ọ ười trong gia đình đ u không đ ng ý. M t l n, b n c aề ồ ộ ầ ạ ủ  

bà E đ n ch i, bà E đã k  toàn b  n i kh  cho b n mình và có l i “nh ”ế ơ ể ộ ỗ ổ ạ ờ ờ  

khi nào s c kh e c a bà y u h n n a và ph i th  b ng oxy thì nh  b nứ ỏ ủ ế ơ ữ ả ở ằ ờ ạ  

đ n thuy t ph c v i gia đình cho bà E đế ế ụ ớ ược ch t, trế ường h p gia đìnhợ  không đ ng ý thì bà E xin b n mình tìm đi u ki n đ  rút  ng th  cho mìnhồ ạ ề ệ ể ố ở  

được ch t. M t th i gian ng n sau s c kh e c a bà E r t y u, bà E h uế ộ ờ ắ ứ ỏ ủ ấ ế ầ  

nh  không còn nh n bi t đư ậ ế ược m i vi c và ph i tr  th  b ng oxy. Theoọ ệ ả ợ ở ằ  đúng l i d n dò c a bà E, b n bà đã thuy t ph c gia đình A nh ng v nờ ặ ủ ạ ế ụ ư ẫ  không nh n đậ ượ ự ồc s  đ ng ý c a gia đình. Cu i cùng, b n bà E đã ch  lúcủ ố ạ ờ  

m i ngọ ười trong gia đình ra kh i phòng đ  tranh th  rút  ng th  theo đúngỏ ể ủ ố ở  tâm nguy n c a bà E. Tuy nhiên, do đ  quên đ  nên A quay l i v a lúc  ngệ ủ ể ồ ạ ừ ố  

th  c a bà E b  rút. A làm  m lên, c m l i  ng th  và đòi đ a b n bà E lênở ủ ị ầ ắ ạ ố ở ư ạ  công an vì có ý đ nh gi t bà E. B n bà E ph n đ i và nói r ng ch  làm theoị ế ạ ả ố ằ ỉ  tâm nguy n c a bà E mà thôi.ệ ủ

Đi u 33 BLDS năm 2015 quy đ nh v  quy n s ng, quy n đề ị ề ề ố ề ược b o đ mả ả  

an toàn v  tính m ng, s c kh e, thân th  Theo đó, trong tình hu ng nêu trên,ề ạ ứ ỏ ể ố  quy n s ng c a bà E đề ố ủ ược pháp lu t b o h  và quy n s ng này không th  bậ ả ộ ề ố ể ị 

tước đo t trái pháp lu t b i b t k  ai. Do đó, b n bà E không đạ ậ ở ấ ỳ ạ ược phép t  ýự  

tước đo t quy n đạ ề ượ ốc s ng c a bà E, dù là có đủ ược bà E nh n nh  trắ ủ ước đó

Tình hu ngố  10: C là m t đ u b p n i ti ng t i nhà hàng X. Nhà hàngộ ầ ế ổ ế ạ  

Y m i m  g n nhà hàng X vì mu n th c hi n vi c c nh tranh không lànhớ ở ầ ố ự ệ ệ ạ  

m nh đã th c hi n m t cu c ph ng v n trên báo m ng và đ a tin r ng Cạ ự ệ ộ ộ ỏ ấ ạ ư ằ  

là người thường xuyên s  d ng các th c ph m không an toàn trong n uử ụ ự ẩ ấ  

nướng, d n đ n nhi u v  ng  đ c cho khách hàng đ n ăn u ng t i nhàẫ ế ề ụ ộ ộ ế ố ạ  hàng. Thông tin được lan truy n nhanh chóng trên m ng khi n cho sề ạ ế ố 

lượng khách hàng đ n nhà hàng X gi m sút nghiêm tr ng. Ngoài ra, ti ngế ả ọ ế  

x u này c a C lan đi kh p n i  nh hấ ủ ắ ơ ả ưởng đ n công vi c cũng nh  uy tínế ệ ư  

c a C. C đã g p ngủ ặ ườ ủi c a nhà hàng Y đã đ a thông tin này và yêu c uư ầ  

ph i có hành vi xin l i và c i chính các thông tin th t thi t đ a ra nh ngả ỗ ả ấ ệ ư ư  nhà hàng Y không ch p nh n.ấ ậ

Đi u 34 BLDS năm 2015 quy đ nh v  quy n đề ị ề ề ược b o v  danh d , nhânả ệ ự  

ph m, uy tín. Theo đó, trong tình hu ng trên danh d , uy tín c a đ u b p C đã bẩ ố ự ủ ầ ế ị 

xâm ph m nghiêm tr ng b i hành vi đ a tin th t thi t. Theo Đi u 34, các thôngạ ọ ở ư ấ ệ ề  tin này  nh hả ưởng x u đ n danh d , uy tín c a C đấ ế ự ủ ược đăng t i trên phả ươ  ng

ti n thông tin đ i chúng ph i đệ ạ ả ược g  b  Trang báo m ng nào đăng thông tinỡ ỏ ạ  này c n đăng c i chính công khai đ i v i các thông tin th t thi t này.ầ ả ố ớ ấ ệ

Ngoài ra, đ u b p C còn có quy n yêu c u ngầ ế ề ầ ười đã đ a ra thông tin th tư ấ  thi t làm  nh hệ ả ưởng x u đ n danh d , uy tín c a mình thông tin xin l i và b iấ ế ự ủ ỗ ồ  

thường đ i v i nh ng thi t h i đã ph i gánh ch u liên quan đ n các thông tinố ớ ữ ệ ạ ả ị ế  

th t thi t đó. ấ ệ

Tình hu ng11: Nguy n Văn A, 35 tu i b  TAND t nh Y k t án t  hìnhố ễ ổ ị ỉ ế ử  

v  hành vi c  ý gi t ngề ố ế ười. Trước ngày thi hành án t  hình, A bi t đử ế ược B (b n thân c a A) đang b  suy th n c p và c n có th n phù h p đ  ghép vàạ ủ ị ậ ấ ầ ậ ợ ể  

ti p t c s  s ng.A bày t  mong mu n trế ụ ự ố ỏ ố ước khi ch t đế ược hi n th n choế ậ  

b n c a mình và hi n xác cho y h c. H i: A có th  hi n th n cho B và hi nạ ủ ế ọ ỏ ể ế ậ ế  xác cho n n y h c nề ọ ước nhà được không? T i sao?ạ

Theo quy đ nh c a Đi u 35, BLDS năm 2015 thì quy n hi n b  ph n cị ủ ề ề ế ộ ậ ơ 

th  và hi n xác là quy n nhân thân c a A. Nh ng quy n này ph i để ế ề ủ ư ề ả ược th cự  

hi n theo các đi u ki n và trình t , th  t c mà Lu t Hi n, l y, ghép mô, bệ ề ệ ự ủ ụ ậ ế ấ ộ 

ph n c  th  ngậ ơ ể ười và hi n, l y xác năm 2006 quy đ nh. Theo quy đ nh t i Đi u 5ế ấ ị ị ạ ề  

Lu t Hi n, l y, ghép mô, b  ph n c  th  ngậ ế ấ ộ ậ ơ ể ười và hi n, l y xác quy đ nh:ế ấ ị  

“Ngườ ừ ủi t  đ  mười tám tu i tr  lên, có năng l c hành vi dân s  đ y đ  cóổ ở ự ự ầ ủ  quy n hi n mô, b  ph n c  th  c a mình khi còn s ng, sau khi ch t và hi nề ế ộ ậ ơ ể ủ ố ế ế  xác.” Trong các quy đ nh c a văn b n này không có quy đ nh c m t  tù hi n mô,ị ủ ả ị ấ ử ế  

b  ph n c  th  hay hi n xác sau khi thi hành án t  Tuy nhiên, vi c hi n xác vàộ ậ ơ ể ế ử ệ ế  

b  ph n c  th  c a A sau khi ch t khó có th  th c hi n độ ậ ơ ể ủ ế ể ự ệ ược trên th c t  b i lự ế ở ẽ 

t  tù s  b  thi hành án b ng hình th c tiêm thu c đ c s   nh hử ẽ ị ằ ứ ố ộ ẽ ả ưởng đ n c  th ,ế ơ ể  

nghi v n và đ a em đi xét nghi m, sấ ư ệ au khi có k t qu  xét nghi m phân tíchế ả ệ  nhi m s c th  – Karyotype – ễ ắ ể em M được ch n đoán chính xác m c t t lẩ ắ ậ ỗ 

ti u th p th  bìu. Bé có dể ấ ể ương v t cong n ng, có hai tinh hoàn, kèm theoậ ặ  chuy n v  dể ị ương v t bìu (dậ ương v t n m th p h n bìu).ậ ằ ấ ơ Bác s  ti n hànhỹ ế  

ph u thu t l  ti u th p th  bìu.ẫ ậ ỗ ể ấ ể  H i: Anh/ Ch  hãy xác đ nh h u qu  phápỏ ị ị ậ ả  

lý trong tình hu ng trên sau khi em M đã th c hi n xong quá trình đi u trố ự ệ ề ị 

em là nam hay n ? Gia đình M ph i làm gì đ  em đữ ả ể ượ ốc s ng v i gi i tínhớ ớ  đích th c c a mình?ự ủ

Theo các tình ti t c a tình hu ng đ a ra thì trế ủ ố ư ường h p em M phù h p v iợ ợ ớ  các quy đ nh c a BLDS năm 2015 v  trị ủ ề ường h p xác đ nh l i gi i tính. Theo quyợ ị ạ ớ  

đ nh t i Đi u 36, BLDS năm 2015, em M có quy n xác đ nh l i gi i tính c a emị ạ ề ề ị ạ ớ ủ  khi gi i tính c a em ch a đớ ủ ư ược đ nh hình chính xác và c n có s  can thi p c a yị ầ ự ệ ủ  

h c. Vi c xác đ nh l i gi i tính c a em đọ ệ ị ạ ớ ủ ược pháp lu t công nh n khi  th c hi nậ ậ ự ệ  theo các th  t c pháp lu t quy đ nh t i  Ngh  đ nh s  88/2008/ NĐ – CP v  xácủ ụ ậ ị ạ ị ị ố ề  

đ nh l i gi i tính. Trong tình hu ng này, gia đình đã th c hi n các th  t c vàị ạ ớ ố ự ệ ủ ụ  

b nh vi n đã ti n hành ph u thu t cho em M. V,ì v y theo quy đ nh c a phápệ ệ ế ẫ ậ ậ ị ủ  

lu t, gia đình em có quy n yêu c u b nh vi n n i đã th c hi n can thi p y t  đậ ề ầ ệ ệ ơ ự ệ ệ ế ể xác đ nh l i gi i tính cho em M c p gi y ch ng nh n y t  sau khi đã xác đ nh l iị ạ ớ ấ ấ ứ ậ ế ị ạ  

gi i tính cho em theo m u c a B  trớ ẫ ủ ộ ưởng B  Y t  Sau đó, ngộ ế ườ ại đ i di n h pệ ợ  pháp c a em s  d ng gi y ch ng nh n y t  này đ  làm căn c  đ  đăng ký hủ ử ụ ấ ứ ậ ế ể ứ ể ộ 

t ch cho M.Th m quy n, th  t c đăng ký h  t ch cho ngị ẩ ề ủ ụ ộ ị ười đã được xác đ nh l iị ạ  

gi i tính đớ ược th c hi n theo quy đ nh c a pháp lu t v  đăng ký h  t ch. Sau khiự ệ ị ủ ậ ề ộ ị  

th c hi n xong th  t c đăng ký h  t ch em M s  đự ệ ủ ụ ộ ị ẽ ược công nh n gi i tính đíchậ ớ  

th c c a mình là gi i tính nam.ự ủ ớ

Tình hu ngố   13:  A sinh ra v i đ y đ  các b  ph n c  th    và hìnhớ ầ ủ ộ ậ ơ ể  dáng bên ngoài là nam, nh ng bên trong con ngư ười A l i luôn mong mu nạ ố  mình có th  là con gái. A nói ý nguy n c a mình v i b  m  và thuy t ph cể ệ ủ ớ ố ẹ ế ụ  

b  m  đ ng ý cho A sang Thái Lan đ  th c hi n các cu c ph u thu t đố ẹ ồ ể ự ệ ộ ẫ ậ ể chuy n đ i gi i tính nh ng b  m  A ph n đ i k ch li t. B  A th m chí cònể ổ ớ ư ố ẹ ả ố ị ệ ố ậ  

nh t A, khóa trái c a và b t A vi t cam k t không bao gi  đố ủ ắ ế ế ờ ược chuy nể  

đ i gi i tính. M c dù v y, khao khát tr  thành n  trong A v n r t mãnhổ ớ ặ ậ ở ữ ẫ ấ  

li t. Ngày 1/12/ 2016, A b  tr n kh i nhà và mua vé máy bay sang Thái Lan,ệ ỏ ố ỏ  sau r t nhi u l n ph u thu t thành công, A tr  v  Vi t Nam v i di n m oấ ề ầ ẫ ậ ở ề ệ ớ ệ ạ  

c a m t cô gái r t xinh đ p, nh ng gi y t  c a A trủ ộ ấ ẹ ư ấ ờ ủ ước đây đ u ghi h  tênề ọ  

c a A là Trân Đ c A, và gi i tính nam, do đó khi qua tr m ki m soát anủ ứ ớ ạ ể  ninh hàng không A b  gi  l i, vi c di chuy n c a A g p r t nhi u khó khănị ữ ạ ệ ể ủ ặ ấ ề  

do gi y t  và hình dáng bên ngoài c a A không th ng nh t. Ngày 15/01 nămấ ờ ủ ố ấ  

2017, A ra UBND xã n i c  trú c a mình đ  th c hi n vi c đ i tên và th cơ ư ủ ể ự ệ ệ ổ ự  

hi n các th  t c thay đ i n i dung v  gi i tính trong s  h  kh u, gi y khaiệ ủ ụ ổ ộ ề ớ ổ ộ ẩ ấ  sinh…Nh ng b  c a A bi t chuy n đã gây áp l c v i cán b  t  pháp xã. Bư ố ủ ế ệ ự ớ ộ ư  

là cán b  t  pháp xã khi g p A đã tr  l i v i A r ng “trộ ư ặ ả ờ ớ ằ ường h p A t  ý điợ ự  

ph u thu t chuy n gi i mà không đẫ ậ ể ớ ượ ự ồc s  đ ng ý c a B  m  là trái phápủ ố ẹ  

lu t, vì v y UBND xã không th c hi n vi c s a đ i n i dung v  h  t ch choậ ậ ự ệ ệ ử ổ ộ ề ộ ị  A”. H i: Quan đi m c a cán b  t  pháp xã trong tình hu ng trên đúng hayỏ ể ủ ộ ư ố  sai? T i sao?ạ

Quan đi m c a cán b  t  pháp xã n i  A c  trú trong tình hu ng trên làể ủ ộ ư ơ ư ố  hoàn toàn sai. Theo quy đ nh t i Đi u 37, BLDS năm 2015, thì A có quy nị ạ ề ề  chuy n đ i gi i tính c a mình. A đã chuy n đ i gi i tính nên A có quy n, nghĩaể ổ ớ ủ ể ổ ớ ề  

v  đăng ký thay đ i h  t ch theo quy đ nh c a pháp lu t v  h  t ch; có quy nụ ổ ộ ị ị ủ ậ ề ộ ị ề  nhân thân phù h p v i gi i tính đã đợ ớ ớ ược chuy n đ i theo quy đ nh c a B  lu tể ổ ị ủ ộ ậ  này và lu t khác có liên quan. Dó đó, b  c a A và nh ng ngậ ố ủ ữ ười xung quanh ph iả  tôn tr ng quy n chuy n đ i gi i tính c a A không đọ ề ể ổ ớ ủ ược c n tr , gây khó khănả ở  hay trì hoãn quy n thay đ i các thông tin h  t ch c a A.ề ổ ộ ị ủ

Tình hu ngố   14:  Năm 1995 A và B k t hôn v i nhau có 3 ngế ớ ười con chung là C, D, E. Năm 2015, trên đường v  nhà sau khi tan ca làm vi c, Aề ệ  phát hi n m t chi c làn b c chăn bên đệ ộ ế ọ ường có em bé b  b  r i, A mang emị ỏ ơ  

bé v  nuôi và đ t tên là Q, sau m t th i gian A thông báo t i c  quan ch cề ặ ộ ờ ớ ơ ứ  năng nh ng không có ai t i nh n cháu bé.  A mu n nh n Q làm con nuôiư ớ ậ ố ậ  

nh ng B không đ ng ý. H i: A có th  nh n Q làm con nuôi khi v  khôngư ồ ỏ ể ậ ợ  

đ ng ý đồ ược không? T i sao?ạ

Theo quy đ nh t i Đi u 39, BLDS năm 2015, thì trong quan h  hôn nhân,ị ạ ề ệ  gia đình, cá nhân có quy n k t hôn, ly hôn, quy n bình đ ng c a v  ch ng,ề ế ề ẳ ủ ợ ồ  

quy n xác đ nh cha, m , con, quy n đề ị ẹ ề ược làm con nuôi và quy n nuôi con nuôiề  

và các quy n nhân thân khác. Do đó, A có th  đề ể ược th c hi n quy n nuôi conự ệ ề  nuôi c a mình theo quy đ nh c a BLDS năm 2015 và Lu t Nuôi con nuôi nămủ ị ủ ậ  

2010. Đ i chi u v i các quy đ nh v  đi u ki n nh n nuôi con nuôi và các trố ế ớ ị ề ề ệ ậ ườ  ng

h p không đợ ược nh n nuôi con nuôi t i Đi u 14, Lu t Nuôi con nuôi năm 2010ậ ạ ề ậ  thì A không thu c các trộ ường h p pháp lu t c m nh n con nuôi. Tuy nhiên t iợ ậ ấ ậ ạ  kho n 3, Đi u 8, Lu t Nuôi con nuôi năm 2010 quy đ nh Q ch  có th  tr  thànhả ề ậ ị ỉ ể ở  con nuôi: “c a m t ngủ ộ ườ ội đ c thân ho c c a c  hai ngặ ủ ả ười là v  ch ng.” Do đó,ợ ồ  anh A trong trường h p này ch  có th  nh n Q làm con nuôi n u anh th c hi nợ ỉ ể ậ ế ự ệ  quy n ly hôn v i ch  B ho c c  g ng thuy t ph c ch  B cùng nh n nuôi cháu Q.ề ớ ị ặ ố ắ ế ụ ị ậ

Tình hu ngố  15: Ngày 17/01/2017, A là sinh viên trường đ i h c Lu tạ ọ ậ  

Hà N i đ n trung tâm đi n máy Nguy n Kim trên độ ế ệ ễ ường Nguy n Chíễ  Thanh mua 1 chi c lò vi sóng tr  giá 2 tri u đ ng, A thanh toán ti n choế ị ệ ồ ề  nhân viên bán hàng và yêu c u nhân viên giao tài s n vào ngày 19/01/2017ầ ả  

nh ng không nói rõ đ a đi m v n chuy n. Căn c  vào các thông tin v  đ aư ị ể ậ ể ứ ề ị  

ch  A ghi trên phi u mua hàng nhân viên v n chuy n c a Trung Tâmỉ ế ậ ể ủ  Nguy n Kim đã v n chuy n chi c Lò vi sóng đ n c ng trễ ậ ể ế ế ổ ường đ i h cạ ọ  

Lu t Hà N i. Khi đ n n i, nhân viên v n chuy n g i cho A nh ng A khôngậ ộ ế ơ ậ ể ọ ư  

ra nh n vì A cho r ng pháp lu t dân s  Vi t Nam quy đ nh trong trậ ằ ậ ự ệ ị ường 

h p không th a thu n v  đ a đi m th c hi n nghĩa v  thì bên bán ph iợ ỏ ậ ề ị ể ự ệ ụ ả  

v n chuy n tài s n đ n n i c  trú c a A, tr  s  c a trậ ể ả ế ơ ư ủ ụ ở ủ ường Đ i h c Lu tạ ọ ậ  

Hà N i không ph i n i c  trú c a A. H i: Nh n đ nh c a A đúng hay sai?ộ ả ơ ư ủ ỏ ậ ị ủ  

T i sao?Gi i quy t tình hu ng trên?ạ ả ế ố

Nh n đ nh c a A trong trậ ị ủ ường h p này hoàn toàn chính xác. Đ a ch  trợ ị ỉ ườ  ng

Đ i h c Lu t Hà N i ch  là n i A đang theo h c không ph i là n i A thạ ọ ậ ộ ỉ ơ ọ ả ơ ườ  ngxuyên sinh s ng, cũng không ph i n i A đang sinh s ng theo quy đ nh t i Đi uố ả ơ ố ị ạ ề  

xuyên sinh s ng, tuy nhiên trong trố ường h p này, A có nghĩa v  ph i cung c pợ ụ ả ấ  

n i c  trú c a mình cho bên bán đ  bên bán giao tài s n.ơ ư ủ ể ả

Tình hu ngố  16: A (16 tu i) b  m  c a A đã ly hôn, theo quy t đ nhổ ố ẹ ủ ế ị  

c a Tòa án, A s ng v i m  t i xã X huy n Y t nh Nam Đ nh. Nh ng A l iủ ố ớ ẹ ạ ệ ỉ ị ư ạ  thích s ng v i b  và thố ớ ố ường xuyên   v i b  trong m t kho ng th i gianở ớ ố ộ ả ờ  dài. B  c a A c  trú t i xã N huy n M t nh Ninh Bình. Ngày 06/01/ 2017, Aố ủ ư ạ ệ ỉ  đánh b n và gây thạ ương tích cho b n h c cùng l p là C khi n C b  thạ ọ ớ ế ị ương 

t t suy gi m 12 % s c kh e, b  m  C mu n ki n A thì ph i n p đ n kh iậ ả ứ ỏ ố ẹ ố ệ ả ộ ơ ở  

ki n t i Tòa án n i A c  trú. H i: Trong tình hu ng trên n i c  trú c a Aệ ạ ơ ư ỏ ố ơ ư ủ  

là n i nào? T i sao?ơ ạ

Theo quy đ nh t i Đi u 41 BLDS năm 2015, vì A 16 tu i, A là ngị ạ ề ổ ười ch aư  thành niên nên n i c  trú c a A là n i c  trú c a cha, m  A. Nh ng trong tìnhơ ư ủ ơ ư ủ ẹ ư  

hu ng này cha, m  c a A đã ly hôn nên có n i c  trú khác nhau, theo quy t đ nhố ẹ ủ ơ ư ế ị  

c a Tòa án, A   v i m  t i xã X huy n Y t nh Nam Đ nh. M c dù A thủ ở ớ ẹ ạ ệ ỉ ị ặ ườ  ngxuyên s ng v i b  t i xã N huy n M t nh Ninh Bình, nh ng không có th  t cố ớ ố ạ ệ ỉ ư ủ ụ  đăng ký thường trú t i n i c  trú c a b , do đó n i c  trú c a A v n đạ ơ ư ủ ố ơ ư ủ ẫ ược xác 

đ nh theo n i c  trú c a m  Căn c  quy đ nh c a pháp lu t t  t ng dân s  Vi tị ơ ư ủ ẹ ứ ị ủ ậ ố ụ ự ệ  Nam, b  m  C có th  kh i ki n t i Tòa án nhân dân huy n huy n Y t nh Namố ẹ ể ở ệ ạ ệ ệ ỉ  

Đ nh.ị

Tình hu nố g 17: A b  Tòa án nhân dân huy n TD t nh H ng Yên tuyênị ệ ỉ ư  

b  m t năng l c hành vi dân s  Anh A có v  là B và có b  m  anh A là haiố ấ ự ự ợ ố ẹ  

c  C, D, hai c  đã già và không có thu nh p  n đ nh, hàng tháng ph i trôngụ ụ ậ ổ ị ả  

ch  vào s  ti n tr  c p ít  i. Tuy nhiên, do b nh c a anh A r t n ng, anhờ ố ề ợ ấ ỏ ệ ủ ấ ặ  

thường xuyên la hét và đ p phá đ  đ c trong nhà, quá s c ki m soát giaậ ồ ạ ứ ể  đình, m i ngọ ười đ u nh t trí g i anh A đ n tr i tâm th n huy n Y t nhề ấ ử ế ạ ầ ệ ỉ  

H ng Yên cách nhà 100 km đ  anh A đư ể ược đi u tr  b i các bác s  có kinhề ị ở ỹ  nghi m và chuyên môn. Ngày 01/03/2017, vì b nh tái phát anh A c n lệ ệ ắ ưỡi 

ch t, các bác s  không bi t ph i g i gi y báo t  v  đâu vì b  m  anh A ế ỹ ế ả ử ấ ử ề ố ẹ ở 

xã TS huy n M, còn ch  B c  trú t i xã YN huy n TD n i v  ch ng anh Aệ ị ư ạ ệ ơ ợ ồ  

trước đây  ;  anh A ch t   b nh vi n có tr  s  t i xã MB t i huy n Y.ở ế ở ệ ệ ụ ở ạ ạ ệ  

H i: Hãy xác đ nh n i c  trú c a anh A trong tình hu ng trên, c  quan nhàỏ ị ơ ư ủ ố ơ  

nước có th m quy n th c hi n th  t c khai t  cho anh A ?ẩ ề ự ệ ủ ụ ử

N i c  trú c a anh A là n i c  trú c a ch  B t i xã YN huy n TD t nhơ ư ủ ơ ư ủ ị ạ ệ ỉ  

H ng Yên. Vì: Anh A là ngư ườ ịi b  Toà án tuyên m t năng l c hành vi dân s , vấ ự ự ợ 

c a anh A là ch  B s  là ngủ ị ẽ ười giám h  độ ương nhiên c a anh A theo quy đ nh t iủ ị ạ  Kho n 1, Đi u 53, BLDS năm 2015. Theo quy đ nh t i Đi u 42, BLDS năm 2015ả ề ị ạ ề  

n i c  trú c a anh A (ngơ ư ủ ườ ượi đ c giám h ) là n i c  trú c a ch  B (ngộ ơ ư ủ ị ười giám 

h ). Theo Đi u 32 Lu t h  t ch 2014 thì c  quan có th m quy n khai t  quy đ nhộ ề ậ ộ ị ơ ẩ ề ử ị  

nh  sau: “ y ban nhân dân c p xã n i c  trú cu i cùng c a ngư Ủ ấ ơ ư ố ủ ười ch t th c hi nế ự ệ  

vi c đăng ký khai t ”. Nh  v y, UBND xã YN là c  quan Nhà nệ ử ư ậ ơ ước có th mẩ  quy n th c hi n th  t c khai t  cho anh.ề ự ệ ủ ụ ử

Tình hu ngố  18:A và B là v  ch ng, c  hai đ u là b  đ i và đang đóngợ ồ ả ề ộ ộ  quân t i Th  xã Tam Đi p, t nh ninh Bình. Anh A quê   Ngh  An, còn ch  Bạ ị ệ ỉ ở ệ ị  quê   Thanh Hóa. Khi ch  B sinh con ch  v  Thanh Hóa đ  sinh, nh ng khiở ị ị ề ể ư  hai v  ch ng ch  đi đăng ký khai sinh thì cán b  h  t ch t  ch i đăng kýợ ồ ị ộ ộ ị ừ ố  khai sinh cho cháu bé v i lý do Ch  B và anh A đ u đã c t h  kh u khôngớ ị ề ắ ộ ẩ  

c  trú t i Thanh Hóa hay Ngh  An.Và hư ạ ệ ướng d n anh ch  đ n n i c  trúẫ ị ế ơ ư  

c a cha ho c m  đ  đăng ký khai sinh cho cháu bé. H i: N i c  trú c a anhủ ặ ẹ ể ỏ ơ ư ủ  

A và ch  B   đâu? Anh Ch  có th  đăng ký khai sinh cho con mình t i đâu?ị ở ị ể ạ

Theo quy đ nh t i Kho n 2, Đi u 44, BLDS năm 2015 và ị ạ ả ề  đi u 16, Lu tề ậ  

C  trúư  thì n i c  trú c aơ ư ủ  anh A , ch  B ­ị  cán b , chi n sĩ Quân đ i nhân dân ộ ế ộ đượ  cxác đ nh là n i  ị ơ đ n v  c a ơ ị ủ anh A, ch  Bị  đóng quân, tr  trừ ường h p h  có n i cợ ọ ơ ư trú theo quy đ nh cị ủa lu t. Và theo quy đ nh t i ậ ị ạ  Đi u 13, Lu t H  t ch 2014 quyề ậ ộ ị  

đ nh v  th m quy n đăng ký khai sinh nh  sau: “ y ban nhân dân c p xã n i cị ề ẩ ề ư Ủ ấ ơ ư trú c a ngủ ười cha ho c ngặ ười m  th c hi n đăng ký khai sinh.”ẹ ự ệ  Nh  v y, theoư ậ  quy đ nh trên, thì v  ch ng anh A có  th  làm th  t c đăng ký khai sinh cho conị ợ ồ ể ủ ụ  

t i  y ban nhân dân c p xã n i đ n v  c a anh A ho c ch  B đóng quân.ạ Ủ ấ ơ ơ ị ủ ặ ị

Tình hu ngố  19: Ngày 03/01/ 2017 M và N là đ u m t do tai n n giaoề ấ ạ  thông trên đường đi làm v  M và N có hai con là A (17 tu i) và B (6 tu i).ề ổ ổ  

K  t  năm 15 tu i A đã b t đ u ho t đ ng kinh doanh bán hàng online trênể ừ ổ ắ ầ ạ ộ  

m ng và có th  t  đóng h c phí cho mình, doanh thu c a ho t đ ng kinhạ ể ự ọ ủ ạ ộ  doanh mang l i cho A 3 tri u/ 1 tháng. Khi b  m  A ch t, có đ  l i cho chạ ệ ố ẹ ế ể ạ ị 

em c a A s  ti n là 200 tri u, A mu n t  tay mình nuôi em trai khôn l nủ ố ề ệ ố ự ớ  nên ra UBND xã X n i c  trú c a A đ  th c hi n vi c đăng ký làm ngơ ư ủ ể ự ệ ệ ười giám h  độ ương nhiên cho B đ n khi B tròn 18 tu i. H i: Trong tình hu ngế ổ ỏ ố  trên A có th  là ngể ười giám h  độ ương nhiên c a em trai mình không? T iủ ạ  sao?

Trong tình hu ng này A không th  tr  thành ngố ể ở ười giám h  độ ương nhiên cho em trai mình được vì A không th a mãn đi u ki n c a cá nhân làm ngỏ ề ệ ủ ườ  igiám h  độ ược quy đ nh t i đi u 49, BLDS năm 2015. Theo đó, A ch  có th  trị ạ ề ỉ ể ở thành người giám h  c a B khi:ộ ủ

­ A có năng l c hành vi dân s  đ y đ ự ự ầ ủ

­ A có t  cách đ o đ c t t và các đi u ki n c n thi t đ  th c hi n quy n,ư ạ ứ ố ề ệ ầ ế ể ự ệ ề  nghĩa v  c a ngụ ủ ười giám h ộ

­ A không ph i là ngả ười đang b  truy c u trách nhi m hình s  ho c ngị ứ ệ ự ặ ườ  i

b  k t án nh ng ch a đị ế ư ư ược xoá án tích v  m t trong các t i c  ý xâm ph m tínhề ộ ộ ố ạ  

m ng, s c kh e, danh d , nhân ph m, tài s n c a ngạ ứ ỏ ự ẩ ả ủ ười khác

­ A không ph i là ngả ườ ịi b  Tòa án tuyên b  h n ch  quy n đ i v i conố ạ ế ề ố ớ  

ch a thành niên.ư

Tuy nhiên, A m i ch  m i 17 tu i, A ch a thành niên nên A ph i là ngớ ỉ ớ ổ ư ả ườ  i

có năng l c hành vi dân s  nên không đ  đi u ki n đ  tr  thành ngự ự ủ ề ệ ể ở ười giám hộ cho B

Tình hu ngố  20: Câu l c b  tình nguy n do A kh i xạ ộ ệ ở ướng mang tên TÌNH THƯƠNG đã thành l p đậ ược 06 năm và ho t đ ng  n đ nh. Hàngạ ộ ổ ị  năm, câu l c b  c a A v n nh n đạ ộ ủ ẫ ậ ượ ực s  tài tr , đóng góp c a ba công tyợ ủ  

c  ph n s n xu t bánh k o trên đ a bàn A c  trú, s  ti n và hi n v t ổ ầ ả ấ ẹ ị ư ố ề ệ ậ ước tính lên t i 20 tri u/ tháng. Trong m t chuy n đi tình nguy n t i t nh Hàớ ệ ộ ế ệ ạ ỉ  Giang, câu l c b  tình nguy n c a A phát hi n hoàn c nh đ c bi t c a emạ ộ ệ ủ ệ ả ặ ệ ủ  

B cha m t s m, m  b  đi; ông bà n i ngo i đ u đã già y u và h u nhấ ớ ẹ ỏ ộ ạ ề ế ầ ư không có thu nh p đ m b o cho cu c s ng. Các b n tr  trong câu l c bậ ả ả ộ ố ạ ẻ ạ ộ 

đ u r t thề ấ ương B và mu n tìm cho em m t ngố ộ ười giám h , tuy nhiên cu cộ ộ  

s ng c a nh ng ngố ủ ữ ười dân n i c  trú c a em B r t khó khăn vì v y khôngơ ư ủ ấ ậ  

ai t  nguy n là ngự ệ ười giám h  cho em. Cu i cùng, các thành viên c a Câuộ ố ủ  

l c b  quy t đ nh s  là ngạ ộ ế ị ẽ ười giám h  c  cho em B. H i: ý đ nh c a cácộ ử ỏ ị ủ  thành viên câu l c b  TÌNH THạ ộ ƯƠNG có th c hi n đự ệ ược không? T i sao?ạ

Trong tình hu ng này câu l c b  TÌNH THố ạ ộ ƯƠNG không th  tr  thànhể ở  

người giám h  c  cho em B độ ử ược vì câu l c b  này không có t  cách pháp nhân,ạ ộ ư  

ch  là t  ch c đỉ ổ ứ ược thành l p v i m c đích ho t đ ng thi n nguy n, ngu n tàiậ ớ ụ ạ ộ ệ ệ ồ  chính ho t đ ng hoàn toàn ph  thu c vào s  đóng góp c a 3 công ty nh ng cũngạ ộ ụ ộ ự ủ ư  không có c  s  đ  xác đ nh s  tài tr  đó là kéo dài và b n v ng. H n n a, ngayơ ở ể ị ự ợ ề ữ ơ ữ  

c  khi có t  cách pháp nhân thì đi u ki n pháp nhân làm ngả ư ề ệ ười giám h  v n ph iộ ẫ ả  tuân th  theo các quy đ nh:ủ ị

­ Pháp nhân đó ph i có năng l c pháp lu t dân s  phù h p v i vi c giámả ự ậ ự ợ ớ ệ  

h ộ

­ Pháp nhân đó ph i có đi u ki n c n thi t đ  th c hi n quy n, nghĩa vả ề ệ ầ ế ể ự ệ ề ụ 

c a ngủ ười giám h ộ

Tình hu ng ố 21: Gia đình Nguy n Văn A (sinh năm 1996) và Nguy nễ ễ  

Th  B (sinh năm 2004) bao g m 4 ngị ồ ười: b , m  và hai anh em A, B. Sau khiố ẹ  

t t nghi p ph  thông, A đi làm công nhân   nhà máy da giày cách nhà 20kmố ệ ổ ở  Năm 2015, b  m  c a A và B đã qua đ i trong m t v  tai n n. Nhà A và Bố ẹ ủ ờ ộ ụ ạ  

 g n ông bà n i nên sau cái ch t c a b  m , hai anh em v    v i ông bà

đ  ti n cho vi c đi h c c a B khi A đi làm xa. H i Nguy n Th  B m i 12ể ệ ệ ọ ủ ỏ ễ ị ớ  

tu i có c n ngổ ầ ười giám h  không và ai s  là ngộ ẽ ười giám h  cho B?ộ

Theo quy đ nh t i Kho n 1 Đi u 21 BLDS năm 2015 thì: “ị ạ ả ề Ng ườ i ch a ư   thành niên là ng ườ i ch a đ  18 tu i” ư ủ ổ  Trong tình hu ng này, B là ngố ười ch aư  thành niên (11 tu i) khi b  m  B ch t, vì v y đòi h i ph i có ngổ ố ẹ ế ậ ỏ ả ười giám h  choộ  

B ( theo Đi m a Kho n 1 Đi u 47 BLDS năm 2015).ể ả ề

D a trên tình hu ng trên thì: B có m t ngự ố ộ ười anh ru t là Nguy n Văn A đãộ ễ  

19 tu i và hi n đang đi làm công nhân   nhà máy da giày. Do đó đáp  ng đổ ệ ở ứ ượ  ccác đi u ki n c a cá nhân làm ngề ệ ủ ười giám h  theo quy đ nh t i Đi u 49 BLDSộ ị ạ ề  năm 2015. Vì v y A s  là ngậ ẽ ười giám h  độ ương nhiên cho Nguy n Th  B theoễ ị  quy đ nh t i Kho n 1 Đi u 52 BLDS năm 2015. Tuy nhiên, n u A không đ  đi uị ạ ả ề ế ủ ề  

ki n làm ngệ ười giám h  cho B thì theo Kho n 2 Đi u 52 BLDS năm 2015 thì ôngộ ả ề  

n i, bà n i là ngộ ộ ười giám h  ho c nh ng ngộ ặ ữ ười này th a thu n c  m t ho c cỏ ậ ử ộ ặ ả hai làm người giám h  cho B theo quy đ nh t i Kho n 2 Đi u 52 BLDS nămộ ị ạ ả ề  2015

Tình hu ng 2ố 2:  Năm 1995, Nguy n Văn A và Lê Th  B k t hôn v iễ ị ế ớ  nhau, h  có hai ngọ ười con là Nguy n Th  C (sinh 1996) và Nguy n Văn Dễ ị ễ  ( sinh 2000). Đ n năm 2015, do b  b nh n ng, B d n d n không nh n th cế ị ệ ặ ầ ầ ậ ứ  

và làm ch  hành vi c a mình. Đ n năm 2016, theo yêu c u c a ch ng làủ ủ ế ầ ủ ồ  Nguy n Văn A thì B đễ ược tòa án tuyên b  là m t năng l c hành vi dân s ố ấ ự ự  

Hi n b  m  B r t mu n đón con gái v  nhà mình cho ti n vi c chăm sócệ ố ẹ ấ ố ề ệ ệ  con vì A thường xuyên đánh đ p B. V y b  m  B có là ngậ ậ ố ẹ ười giám h  cho Bộ  

được hay không?

D a trên tình hu ng trên thì B là ngự ố ười m t năng l c hành vi dân s , do đóấ ự ự  

B c n có ngầ ười giám h  cho mình theo quy đ nh t i Đi u 53 BLDS năm 2015. ộ ị ạ ề

Vì B không l a ch n ngự ọ ười giám h  cho mình khi còn   tình tr ng có năngộ ở ạ  

l c hành vi dân s  đ y đ  theo Kho n 2 Đi u 48 BLDS năm 2015 nên ngự ự ầ ủ ả ề ườ  igiám h  độ ương nhiên cho B trong tình hu ng này là ch ng B là anh A. Tuy nhiên,ố ồ  anh A thường xuyên đánh đ p v  nên không đáp  ng đậ ợ ứ ược các đi u ki n c a cáề ệ ủ  nhân làm người giám h  theo quy đ nh t i Đi u 49 BLDS năm 2015. Vì v y, Aộ ị ạ ề ậ  không được th a nh n là ngừ ậ ười giám h  độ ương nhiên cho B. 

M c dù b  m  B mu n đón con gái v  chăm sóc và làm ngặ ố ẹ ố ề ười giám hộ 

đương nhiên cho con nh ng vì con c a B là Nguy n Th  C đã đ  tu i thành niên.ư ủ ễ ị ủ ổ  

N u C có đ  đi u ki n làm ngế ủ ề ệ ười giám h  cho m  mình là ch  B thì C s  làộ ẹ ị ẽ  

người giám h  cho B (theo Kho n 2 Đi u 53 BLDS năm 2015). Trong trộ ả ề ườ  ng

h p C không đ  đi u ki n là ngợ ủ ề ệ ười giám h  thì b , m  B là ngộ ố ẹ ười giám h  choộ  

B theo quy đ nh t i Kho n 3 Đi u 53 BLDS năm 2015.ị ạ ả ề

Tình hu ng ố 23. Nguy n Văn A là ch  m t nhà hàng h i s n r t n iễ ủ ộ ả ả ấ ổ  

ti ng   phế ở ường X thu c thành ph  Y. Nh  ch u khó h c h i và chăm chộ ố ờ ị ọ ỏ ỉ 

mà A cùng v i v  là ch  B đã gây d ng thêm đớ ợ ị ự ược h  th ng nhà hàng ănệ ố  

u ng   phố ở ường X. Tuy nhiên v  ch ng A, B l i khó khăn trong vi c sinhợ ồ ạ ệ  con nên sau 10 năm k t hôn, h  quy t đ nh nh n cháu Nguy n Văn C (sinhế ọ ế ị ậ ễ  năm 2001 làm con nuôi. Đ n năm 2015, trong m t l n tai n n giao thông, Aế ộ ầ ạ  

b  r i vào hoàn c nh không có kh  năng nh n th c và đi u khi n hành viị ơ ả ả ậ ứ ề ể  còn B thì m t luôn sau đó. Do kh i tài s n mà v  ch ng A, B gây d ng lênấ ố ả ợ ồ ự  

r t l n nên trong gia đình A, m i ngấ ớ ọ ườ ềi đ u mu n mình là ngố ười giám hộ cho A đ  hòng chu c l i cho b n thân, k t qu  là con trai nuôi c a AB vàể ộ ợ ả ế ả ủ  anh ch  em c a A đ u nh n mình là ngị ủ ề ậ ười chăm sóc cho A. Theo anh ch ,ị trong trường h p này thì gi i quy t nh  th  nào?ợ ả ế ư ế

Theo quy đ nh t i Đi m c Kho n 1 Đi u 47 BLDS năm 2015 thì A làị ạ ể ả ề  

người m t năng l c hành vi dân s , do đó A là trấ ự ự ường h p c n có ngợ ầ ười giám 

h  Vi c giám h  cho A theo quy đ nh t i Đi u 53 BLDS năm 2015 v  ngộ ệ ộ ị ạ ề ề ườ  igiám h  độ ương nhiên c a ngủ ười m t năng l c hành vi dân s , theo đó: Ngấ ự ự ườ  igiám h  độ ương nhiên c a A l n lủ ầ ượt là : v  c a A là ch  B ( tuy nhiên ch  B l iợ ủ ị ị ạ  

đã ch t ngay sau đó); con c a AB ( tuy nhiên C m i 15 tu i ch a đ  đi u ki n làế ủ ớ ổ ư ủ ề ệ  

người giám h  cho cha mình); b  m  c a A (tuy nhiên b  m  A không còn n a).ộ ố ẹ ủ ố ẹ ữ  

Vì v y theo quy đ nh t i Kho n 1 Đi u 54 BLDS năm 2015 thì do không cóậ ị ạ ả ề  

người giám h  độ ương nhiên theo quy đ nh t i Đi u 53 BLDS năm 2015 nên  yị ạ ề Ủ  ban nhân dân phường X n i c  trú c a A có trách nhi m c  ngơ ư ủ ệ ử ười giám h  ộ

Theo quy đ nh t i Kho n 2 và Kho n 3 Đi u 54 BLDS năm 2015 thì vi cị ạ ả ả ề ệ  

c  ngử ười giám h  ph i có s  đ ng ý c a ngộ ả ự ồ ủ ườ ượi đ c c  làm ngử ười giám h ộ  

Vi c c  ngệ ử ười giám h  ph i độ ả ượ ậc l p thành văn b n, trong đó ghi rõ lý do cả ử 

người giám h , quy n và nghĩa v  c a th  c a ngộ ề ụ ủ ể ủ ười giám h , tình tr ng tài s nộ ạ ả  

c a ngủ ườ ượi đ c giám h ộ

Tình hu ng ố 24. Cháu Nguy n Văn A (sinh năm 2005) m  côi b  m  tễ ồ ố ẹ ừ 

nh  nên A   v i gia đình chú ru t là Nguy n Văn B (sinh năm 1972). Doỏ ở ớ ộ ễ  

đi u ki n công vi c nên năm 2015, gia đình c a B ph i r i Vi t Nam sangề ệ ệ ủ ả ờ ệ  

Đ c s ng lâu dài, tuy nhiên B không đ a đứ ố ư ược A theo cùng mình. Vì v y, Bậ  

đã đ  ngh  C (sinh năm 1975) là cô ru t c a A làm ngề ị ộ ủ ười giám h  cho A vàộ  

C đ ng ý. H i trong trồ ỏ ường h p này có th  thay đ i ngợ ể ổ ười giám h  cho Aộ  

được không?

Nguy n Văn A (sinh năm 2005) là ngễ ười ch a thành niên do đó đòi h iư ỏ  

ph i có ngả ười giám h  theo quy đ nh t i Đi u 47 BLDS năm 2015. B là chú ru tộ ị ạ ề ộ  

c a A vì lý do chính đáng mà không th  ti p t c làm ngủ ể ế ụ ười giám h  cho A (giaộ  

đình sang Đ c s ng lâu dài). Trong trứ ố ường h p này, B đ  ngh  đợ ề ị ược thay đ i vàổ  

C (sinh năm 1975) là cô ru t nh n làm giám h  cho A (theo đi m d kho n 1 Đi uộ ậ ộ ể ả ề  

60 BLDS năm 2015) nên có th  thay đ i ngể ổ ười giám h ộ

Th  t c thay đ i ngủ ụ ổ ười giám h  độ ược th c hi n theo quy đ nh c a phápự ệ ị ủ  

lu t v  h  t ch. Khi thay ngậ ề ộ ị ười giám h  thì trong th i h n 15 ngày, k  t  ngày Cộ ờ ạ ể ừ  

là người giám h  m i, B đã th c hiên vi c giám h  ph i chuy n giao giám hộ ớ ự ệ ộ ả ể ộ cho C là người thay th  mình.Vi c chuy n giao giám h  ph i đế ệ ể ộ ả ượ ậc l p thành văn b n, trong đó ghi rõ lý do chuy n giao và tình tr ng tài s n, v n đ  khác cóả ể ạ ả ấ ề  liên quan c a ngủ ườ ượi đ c giám h  t i th i đi m chuy n giao. C  quan c , chộ ạ ờ ể ể ơ ử ỉ 

đ nh ngị ười giám h  l p biên b n, ghi rõ tình tr ng tài s n, v n đ  khác có liênộ ậ ả ạ ả ấ ề  quan c a ngủ ườ ượ d c giám h ,quy n , nghĩa v  phát sinh trong quá trình th cộ ề ụ ự  

hi n vi c giám h  đ  chuy n giao cho ngệ ệ ộ ể ể ười giám h  m i v i s  ch ng ki nộ ớ ớ ự ứ ế  

c a ngủ ười giám sát vi c giám h ệ ộ

Tình hu ng ố 25: Cháu Nguy n Th  A (sinh năm 2006) m  côi m  t  khiễ ị ồ ẹ ừ  

2 tu i, s ng v i b  là anh Nguy n Văn B (sinh năm 1975). Năm 2010, sauổ ố ớ ố ễ  

m t tr n  m, anh B đ t nhiên không nh n th c và làm ch  hành vi c aộ ậ ố ộ ậ ứ ủ ủ  mình và theo yêu c u c a gia đình, tòa án tuyên b  B b  m t năng l c hànhầ ủ ố ị ấ ự  

vi dân s  Vì A còn nh  và b nh tình c a B c n có ngự ỏ ệ ủ ầ ười chăm sóc nên hai 

b  con A v    v i ông bà n i c a A. Đ n năm 2015, sau m t th i gian dàiố ề ở ớ ộ ủ ế ộ ờ  

đi u tr  tích c c, B d n khôi ph c l i tình tr ng s c kh e c a mình và cóề ị ự ầ ụ ạ ạ ứ ỏ ủ  

k t qu  c a b nh vi n xác nh n B đã hoàn toàn nh n th c và làm chế ả ủ ệ ệ ậ ậ ứ ủ 

được hành vi c a mình nh  trủ ư ước đây. H i trong tình hu ng này, ông bàỏ ố  

n i c a A có ti p t c là ngộ ủ ế ụ ười giám h  cho A và anh B không?ộ

Năm 2010, B m t năng l c hành vi dân s  và A v n là ngấ ự ự ẫ ười ch a thànhư  niên nên đòi h i ph i có ngỏ ả ười giám h  Trong tình hu ng này thì ông bà n i c aộ ố ộ ủ  

A là người giám h  cho A và anh B. Năm 2015, sau th i gian đi u tr , B đã hoànộ ờ ề ị  toàn khôi ph c l i tình tr ng ban đ u: nh n th c và làm ch  đụ ạ ạ ầ ậ ứ ủ ược hành vi. Vì 

v y theo yêu c u c a B ho c c a ngậ ầ ủ ặ ủ ười có quy n, l i ích liên quan ho c cề ợ ặ ơ quan, t  ch c h u quan thì Tòa án ra quy t đ nh h y b  quy t đ nh tuyên b  m tổ ứ ữ ế ị ủ ỏ ế ị ố ấ  năng l c hành vi dân s  ự ự

Theo quy đ nh t i đi m a và c kho n 1 Đi u 62 BLDS năm 2015 thì vi cị ạ ể ả ề ệ  giám h  ch m d t trong trộ ấ ứ ường h p: “ợ Ng ườ ượ i đ c giám h  đã có năng l c hành ộ ự  

vi dân s  đ y đ ” ự ầ ủ ; “Cha, m  c a ng ẹ ủ ườ ượ i đ c giám h  là ng ộ ườ i ch a thành niên ư  

đã có đ  đi u ki n đ  th c hi n quy n, nghĩa v  c a mình” ủ ề ệ ể ự ệ ề ụ ủ  nên ông bà n i c aộ ủ  

A không còn là người giám h  cho con mình là anh B, đ ng th i khi anh B có độ ồ ờ ủ 

đi u ki n đ  th c hi n quy n, nghĩa v  c a mình thì ông bà n i c a A không làề ệ ể ự ệ ề ụ ủ ộ ủ  

người giám h  cho A.ộ

Tình hu ng ố 26. Ngày 15 tháng 6 năm  2013, đoàn tàu đánh cá c a ngủ ư dân vùng bi n Qu ng Bình mà Nguy n Văn A là m t thành viên, g m 5 tàuể ả ễ ộ ồ  

b  g p bão to khi đang đánh cá trên vùng bi n xa đ t li n.  Sau khi bão tan,ị ặ ể ấ ề  

có 3 tàu tr  v  đở ề ược đ t li n. hai tàu còn l i không liên l c đấ ề ạ ạ ược. Tháng 9 năm 2013, nh  s  giúp đ  c a tàu thuy n Philipin, gia đình c a các ng  dânờ ự ỡ ủ ề ủ ư  

đã có thông tin c a các thành viên trên 1 tàu còn l i, tuy nhiên tàu mà A thamủ ạ  gia l i không có thông tin gì. Trong su t th i gian đó đ n nay, m c dù giaạ ố ờ ế ặ  đình tìm m i cách nh ng đ u không có thông tin c a A. Đ n tháng 9 nămọ ư ề ủ ế  

2016, do có tranh ch p v  tài s n v i anh ch  em c a A nên v  c a A là chấ ề ả ớ ị ủ ợ ủ ị 

Lê Th  B mu n tuyên b  ch ng m t tích đ  đ m b o quy n l i c a ch ng.ị ố ố ồ ấ ể ả ả ề ợ ủ ồ  

H i trong trỏ ường h p này, ch  B có th  yêu c u th c hi n vi c tuyên bợ ị ể ầ ự ệ ệ ố 

m t tích v i ch ng mình đấ ớ ồ ược không? 

Theo quy đ nh tài Đi u 68 BLDS năm 2015 v  tuyên b  m t tích thì: m tị ề ề ố ấ ộ  

người bi t tích 02 năm li n tr  lên, m c dù đã áp d ng đ y đ  các bi n phápệ ề ở ặ ụ ầ ủ ệ  thông báo, tìm ki m theo quy đ nh c a pháp lu t v  t  t ng dân s  nh ng v nế ị ủ ậ ề ố ụ ự ư ẫ  không có tin t c xác th c v  vi c ngứ ự ề ệ ười đó còn s ng hay đã ch t thì theo yêu c uố ế ầ  

c a ngủ ười có quy n, l i ích liên quan thì Tòa án có th  tuyên b  ngề ợ ể ố ười đó m tấ  tích. D a trên tình hu ng trên có th  th y, tin t c cu i cùng mà gia đình A cóự ố ể ấ ứ ố  

được v  A là ngày 15 tháng 6 năm 2013; đ n tháng 9 năm 2016, đã h n 2 năm Aề ế ơ  

bi t tích không có thông tin gì. Do đó theo quy đ nh t i Kho n 1 Đi u 68 BLDSệ ị ạ ả ề  năm 2015 thì ch  B có th  yêu c u Tòa án tuyên b  m t tích v i ch ng mình.ị ể ầ ố ấ ớ ồ  Quy t đ nh c a Tòa án tuyên b  A m t tích ph i đế ị ủ ố ấ ả ược g i cho  y ban nhân dânử Ủ  

c p xã n i c  trú cu i cùng c a A đ  ghi chú theo quy đ nh c a pháp lu t v  hấ ơ ư ố ủ ể ị ủ ậ ề ộ 

t ch.ị

Tình hu ng ố 27.  Anh A làm th y th  cho m t công ty hàng h i X. ủ ủ ộ ả  Vài năm trước, tàu c a anh A làm vi c g p s  c  anh A cùng 3 đ ng nghi pủ ệ ặ ự ố ồ ệ  

c a mình b  m t tích ( công ty X c  ngủ ị ấ ử ười tìm ki m quanh khu v c tàu g pế ự ặ  

s  c  nh ng không tìm th y xác cũng nh  không có tin t c ch ng minh anhự ố ư ấ ư ứ ứ  

A cùng đ ng nghi p còn s ng ). Hi n nay, ngồ ệ ố ệ ười thân c a anh A yêu c uủ ầ  tòa án tuyên b  anh A ch t nh m th c hi n vi c phân chia tài s n. Xin h i:ố ế ằ ự ệ ệ ả ỏ  yêu c u c a gia đình anh A là đúng hay sai?ầ ủ  

Trước tiên ph i xác đ nh đả ị ược th i gian anh A đã m t tích m t cách cờ ấ ộ ụ 

th ể  

­ Trường h pợ  anh A m t tích t  5 năm tr  lên ho c đã đấ ừ ở ặ ược tòa án tuyên 

b  m t tích t  3 năm tr  lênố ấ ừ ở  mà không có tin t c anh A còn s ng hay đã ch t thìứ ố ế  theo quy đ nh t iị ạ  đi m a, d kho n 1 Đi u 71 BLDS năm 2015, yêu c u c a giaể ả ề ầ ủ  đình anh A là h p lý. Và sau khi tòa án tuyên b  anh A đã ch t theo th  t c lu tợ ố ế ủ ụ ậ  

đ nh thì gia đình anh A có th  ti n hành vi c phân chia tài s n theo quy đ nh vị ể ế ệ ả ị ề 

th a k  c a pháp lu t.ừ ế ủ ậ

­ Trường h pợ  anh A m t tích dấ ưới 5 năm:

+  N u anh A m t tích trên 2 năm và dế ấ ưới 5 năm, m c dù đã áp d ng nhi uặ ụ ề  

bi n pháp tìm ki m nh ng v n không có tin t c thì gia đình anh A có quy n yêuệ ế ư ẫ ứ ề  

c u tòa án tuyên b  anh A m t tích. Th i h n 2 năm này đầ ố ấ ờ ạ ượ  tính t  ngày bi tc ừ ế  

được tin t c cu i cùng v  ngứ ố ề ười đó; n u không xác đ nh đế ị ược ngày có tin t cứ  

cu i cùng thì th i h n này đố ờ ạ ược tính t  ngày đ u tiên c a tháng ti p theo thángừ ầ ủ ế  

có tin t c cu i cùng; n u không xác đ nh đứ ố ế ị ược ngày, tháng có tin t c cu i cùngứ ố  thì th i h n này đờ ạ ược tính t  ngày đ u tiên c a năm ti p theo năm có tin t c cu iừ ầ ủ ế ứ ố  cùng. (theo quy đ nh t iị ạ  kho n 1 Đi u 68 BLDS năm 2015ả ề  ). Tài s n c a anh Aả ủ  

được phân cho người khác qu n lý theo quy đ nh c a pháp lu t v  qu n lý tàiả ị ủ ậ ề ả  

s n c a ngả ủ ườ ịi b  tuyên b  m t tích. ố ấ

+ N u anh A m t tích dế ấ ưới 2 năm thì anh A thu c đ i tộ ố ượng v ng m t t iắ ặ ạ  

n i c  trú theo quy đ nh t iơ ư ị ạ  Đi u 64 BLDS năm 2015.ề  

Vì v y n u th i gian anh A m t tích thu c m t trong hai trậ ế ờ ấ ộ ộ ường h pợ  trên (m t tích dấ ưới 5 năm thì yêu c u c a gia đình anh A là sai quy đ nh c a phápầ ủ ị ủ  

lu t.ậ

Tình hu ng ố 28: V i m c đích hớ ụ ướng đ n th  trế ị ường không ch  trongỉ  

nước mà qu c t  nên khi thành l p công ty trách nhi m h u h n chuyên vố ế ậ ệ ữ ạ ề 

ch  bi n h i s n nên A đã l y tên g i c a doanh nghi p là EU SEAFOOD.ế ế ả ả ấ ọ ủ ệ  Tuy nhiên khi đi đăng ký kinh doanh, doanh nghi p c a A không đệ ủ ược ch pấ  

nh n tên g i đó. H i vì sao tên g i doanh nghi p c a A l i không đậ ọ ỏ ọ ệ ủ ạ ược 

ch p nh n?ấ ậ

Cũng như đ i v i cá nhân, m i pháp nhân ph i có tên g i riêng. Tên g iố ớ ỗ ả ọ ọ  

c a pháp nhânủ  được hình thành ngay t  khi pháp nhânừ  được thành l p nh mậ ằ  xác đ nh năng l c pháp lu t dân s  và năng l c hành vi dân s  c a pháp nhân.ị ự ậ ự ự ự ủ  Pháp nhân dùng tên g i riêng c a mìnhọ ủ  đ  th c hi n giao d ch v i các c  quanể ự ệ ị ớ ơ  nhà nước, t  ch c, cá nhân khác và trong nhi u trổ ứ ề ường h p tên g i c a phápợ ọ ủ  nhân th  hi n uy tín c a pháp nhân và quy tể ệ ủ ế  đ nh l i th  c a pháp nhân trong cácị ợ ế ủ  giao d ch dân s  so v i các pháp nhân khác.ị ự ớ

Theo kho n 1 Đi u 78 BLDS năm 2015, tên g i c a pháp nhân ph i đápả ề ọ ủ ả  

ng ba đi u ki n: th  hi n b ng ti ng Vi t, th  hi n rõ lo i hình t  ch c c a

pháp nhân, phân bi t v i pháp nhân khác trong cùng lĩnh v c ho t đ ng. Vì v y,ệ ớ ự ạ ộ ậ  

v i tên g i EU SEAFOOD ch a th a mãn đớ ọ ư ỏ ược các đi u ki n trên, do đó doanhề ệ  nghi p mà A đăng ký kinh doanh không đệ ược th a nh n tên g i này.ừ ậ ọ

Tình hu ng ố 29: Năm 2005, khi thành l p công ty trách nhi m h u h nậ ệ ữ ạ  

X, hai anh Nguy n Văn A và Lê Văn B đã huy đ ng m i ngễ ộ ỗ ười 5 t  đ ngỷ ồ  cùng v i đóng góp c a các thành viên khác trong công ty tr  giá 5 t  đ ng.ớ ủ ị ỷ ồ  Sau 5 năm ho t đ ng, công ty đã thu đạ ộ ược thêm 20 t  đ ng l i nhu n. Tuyỷ ồ ợ ậ  nhiên đ n cu i năm 2010, do x y ra mâu thu n, A và B không mu n h p tácế ố ả ẫ ố ợ  kinh doanh v i nhau n a nên B quy t đ nh rút s  ti n mình có đớ ữ ế ị ố ề ược trong công ty. H i s  tài s n mà công ty trách nhi m h u h n X có bao g mỏ ố ả ệ ữ ạ ồ  

nh ng kho n nào đ  t  đó có th  xác đ nh giá tr  tài s n c a B trong côngữ ả ể ừ ể ị ị ả ủ  

ty ( tính đ n năm 2010)ế

Theo quy đ nh t i Đi u 81 BLDS năm 2015 v  tài s n c a pháp nhân thì :ị ạ ề ề ả ủ  tài s n c a pháp nhân bao g m v n góp c a ch  s  h u, sáng l p viên, thànhả ủ ồ ố ủ ủ ở ữ ậ  viên c a pháp nhân và tài s n khá mà pháp nhân đủ ả ược xác l p quy n s  h u theoậ ề ở ữ  quy đ nh c a B  lu t dân s  và lu t khác có liên quan. Do v y, s  tài s n màị ủ ộ ậ ự ậ ậ ố ả  

công ty X có bao g m ti n đóng góp c a A, B và các thành viên khác c a công ty,ồ ề ủ ủ  ngoài ra tài s n c a công ty còn là l i nhu n mà công ty thu đả ủ ợ ậ ược trong quá trình 

ho t đ ng s n xu t kinh doanh. Tính đ n năm 2010 thì s  tài s n mà công ty cóạ ộ ả ấ ế ố ả  

là 35 t  đ ng.ỷ ồ

Tình hu ng ố 30. A là m t ngộ ười thích s u t p đ  c , trong b  s u t pư ậ ồ ổ ộ ư ậ  

c a mình, A thích nh t b  s u t p ti n c  Bi t B là m t ngủ ấ ộ ư ậ ề ổ ế ộ ười đang có 

m t vài đ ng ti n c  r t quý, A ng  l i mua l i s  ti n c  đó và độ ồ ề ổ ấ ỏ ờ ạ ố ề ổ ược B 

ch p nh n bán. Khi A đã thanh toán cho B ½ s  ti n đ  mua ti n c  thì Bấ ậ ố ề ể ề ổ  

l i t  ch i giao ti n c  Trong trạ ừ ố ề ổ ường h p này B đợ ược coi là vi ph m nghĩaạ  

v  giao ti n không? Và ti n c  là lo i tài s n nào theo quy đ nh c a phápụ ề ề ổ ạ ả ị ủ  

lu t hi n hành?ậ ệ

Theo quy đ nh t i Đi u 105 BLDS năm 2015 thì tài s n là v t, ti n, gi yị ạ ề ả ậ ề ấ  

t  có giá và quy n tài s n, trong đó ti n đờ ề ả ề ược hi u là lo i tài s n đ c bi t doể ạ ả ặ ệ  Nhà nước phát hành, có kh  năng thanh toán và trao đ i v i ba ch c năng: côngả ổ ớ ứ  

c  thanh toán, công c  tích lũy tài s n và công c  đ nh giá các lo i tài s n khác.ụ ụ ả ụ ị ạ ả  Ngoài ra ti n đề ược xác đ nh theo m nh giá c a đ ng ti n đó và Nhà nị ệ ủ ồ ề ước có quy n tiêu h y ti n. Tuy nhiên ti n c  thì dù tên g i là ti n nh ng không cònề ủ ề ề ổ ọ ề ư  mang đ y đ  ba ch c năng nêu trên, vì v y ti n c  đầ ủ ứ ậ ề ổ ược ghi nh n là v t trong sậ ậ ố các tài s n quy đ nh t i Đi u 105 BLDS năm 2015. Trong tình hu ng này, B đả ị ạ ề ố ượ  ccoi là vi ph m nghĩa v  giao v t đ i v i A.ạ ụ ậ ố ớ

Tình hu ng ố 31: Anh Nguy n Văn A và ch  Đào Th  B là v  ch ng. Anhễ ị ị ợ ồ  

A là người g c Vi t Nam, có qu c t ch Canada, ch  B có qu c t ch Vi tố ệ ố ị ị ố ị ệ  Nam. V  ch ng anh A và ch  B có m t con trai là cháu Nguy n Ti n C. Cợ ồ ị ộ ễ ế  

được sinh ra t i Canada nên cũng có qu c t ch Canada theo quy đ nh phápạ ố ị ị  

lu t v  qu c t ch t i nậ ề ố ị ạ ước này. Khi cháu C được 6 tu i, gia đình anh Aổ  

mu n v  Vi t Nam sinh s ng và làm vi c, đ ng th i đ  thu n l i cho Cố ề ệ ố ệ ồ ờ ể ậ ợ  

được theo h c t i Vi t Nam t  c p ti u h c. Anh A mu n xin tr  l i qu cọ ạ ệ ừ ấ ể ọ ố ở ạ ố  

t ch qu c t ch Vi t Nam và làm th  t c cho cháu C đị ố ị ệ ủ ụ ược thay đ i qu c t chổ ố ị  

đ  thu n l i cho nh ng ho t đ ng h c t p và làm vi c sau này. H i anh Aể ậ ợ ữ ạ ộ ọ ậ ệ ỏ  

đã xin thôi qu c t ch Vi t Nam thì có quy n đố ị ệ ề ược tr  l i qu c t ch Vi tở ạ ố ị ệ  Nam hay không?

BLDS năm 2015 quy đ nh m t trong nh ng quy n nhân thân c a cá nhân làị ộ ữ ề ủ  Quy n đ i v i qu c t ch. T t c  các cá nhân đ u có quy n có qu c t ch ­ đây làề ố ớ ố ị ấ ả ề ề ố ị  

m t trong nh ng n i dung năng l c pháp lu t dân s  c a cá nhân, và không ai cóộ ữ ộ ự ậ ự ủ  

th  h n ch  quy n này (tr  trể ạ ế ề ừ ường h p pháp lu t có quy đ nh khác). Có thợ ậ ị ể 

kh ng đ nh, anh A hoàn toàn có quy n có th  đẳ ị ề ể ược tr  l i qu c t ch Vi t Namở ạ ố ị ệ  

n u nh  đ m b o đ y đ  nh ng đi u ki n đ  có th  đế ư ả ả ầ ủ ữ ề ệ ể ể ược tr  l i qu c t ch theoở ạ ố ị  quy đ nh c a Lu t Qu c t ch Vi t Nam năm 2008. C  quan nhà nị ủ ậ ố ị ệ ơ ước có th mẩ  quy n ph i t o m i đi u ki n đ  cá nhân đề ả ạ ọ ề ệ ể ược th c hi n quy n c a mình.ự ệ ề ủ  

Nh ng trữ ường h p c  th  công dân đợ ụ ể ược xin tr  l i qu c t ch Vi t Nam, h  sở ạ ố ị ệ ồ ơ xin tr  l i qu c t ch và trình t , th  t c gi i quy t h  s  xin tr  l i qu c t chở ạ ố ị ự ủ ụ ả ế ồ ơ ở ạ ố ị  

được th c hi n theo quy đ nh t i Đi u 23, Đi u 24, Đi u 25 Lu t Qu c t ch nămự ệ ị ạ ề ề ề ậ ố ị  2008

Tình hu ng ố 32: Trương Minh A là ca sĩ đang n i ti ng hàng đ u trongổ ế ầ  làng gi i trí Vi t Nam. Ngày 01/02/2017, A đi d  h i th o v  chăm sóc s cả ệ ự ộ ả ề ắ  

đ p do hãng m  ph m Z t  ch c. Vi c s  d ng hình  nh c a A trongẹ ỹ ẩ ổ ứ ệ ử ụ ả ủ  

nh ng trữ ường h p sau đây có vi ph m quy đ nh c a pháp lu t không:ợ ạ ị ủ ậ

1 Phóng viên t i bu i h i th o vi t bài và đăng  nh ch p bu i h i th oạ ổ ộ ả ế ả ụ ổ ộ ả  

v i hình  nh khách m i và hình  nh A đang phát bi u v i t  cách kháchớ ả ờ ả ể ớ ư  

m i danh d ?ờ ự

2 Nhân viên phòng marketing công ty Z đăng  nh trên trang web c aả ủ  công ty v i m c đích thu hút s  chú ý và s  tin tớ ụ ự ự ưởng c a khách hàng,ủ  

nh ng trữ ường h p đó là trợ ường h p s  d ng nh ng hình  nh là t  li u, tài li uợ ử ụ ữ ả ư ệ ệ  

t  các bu i h i ngh , h i th o, cu c bi u di n các ho t đ ng ngh  thu t, gi i trí,ừ ổ ộ ị ộ ả ộ ể ễ ạ ộ ệ ậ ả  

ho c m t s  ho t đ ng công c ng khác. Do đó, m c dù phóng viên đăng  nh cóặ ộ ố ạ ộ ộ ặ ả  

m t ca sĩ A và không h i ý ki n c a A nh ng hành vi này không đặ ỏ ế ủ ư ược xem là vi 

ph m pháp lu t.ạ ậ

2. Khi nhân viên marketing công ty Z đăng t i hình  nh c a A v i m cả ả ủ ớ ụ  đích s  d ng hình  nh này đ  làm tăng s  chú ý c a công chúng, giúp côngử ụ ả ể ự ủ  chúng tin tưởng và t  đó gia tăng doanh thu cho công ty thì vi c s  d ng hìnhừ ệ ử ụ  

nh này có th  coi là s  d ng hình  nh vì m c đích th ng m i. Trong tr ng

h p này, nhân viên công ty Z ph i h i ý ki n c a A và đợ ả ỏ ế ủ ượ ự ồc s  đ ng ý c a A vủ ề 

vi c có đệ ượ ử ục s  d ng hình  nh c a mình hay không. Trả ủ ường h p đợ ược A đ ngồ  

ý thì công ty Z ph i tr  thù lao cho A (tr  trả ả ừ ường h p h i bên có th a thu nợ ạ ỏ ậ  khác). Trường h p A không đ ng ý thì vi c s  d ng hình  nh này là vi ph mợ ồ ệ ử ụ ả ạ  quy đ nh c a pháp lu t. A có quy n yêu c u Tòa án ra quy t đ nh đ  bu c côngị ủ ậ ề ầ ế ị ể ộ  

ty Z ph i ch m d t vi c s  d ng hình  nh c a mình và yêu c u b i thả ấ ứ ệ ử ụ ả ủ ầ ồ ường thi tệ  

h i n u ch ng minh đạ ế ứ ược có thi t h i x y ra t  vi c đăng t i  nh không xinệ ạ ả ừ ệ ả ả  phép c a công ty Z.ủ

Tình hu ng 3ố 3: Trên đường đi giao hàng cho khách hàng, anh Nguy nễ  

Đ c C g p tai n n giao thông d n đ n b t t nh và m t r t nhi u máu. Vìứ ặ ạ ẫ ế ấ ỉ ấ ấ ề  cho r ng anh C đã đi sai làn đằ ường, mình không có l i trong vi c gây taiỗ ệ  

n n cho anh C nên ngạ ười lái taxi đã không đ a anh C đ n b nh vi n màư ế ệ ệ  

gi  nguyên hi n trữ ệ ường đ  đ i ngể ợ ười nhà anh C đ n b i thế ồ ường thi t h i.ệ ạ  Hãy gi i quy t tình hu ng trong các trả ế ố ường h p sau đây:ợ

1. Do không được đ a đ n b nh vi n k p th i nên anh C đã t  vong;ư ế ệ ệ ị ờ ử

2. Anh C được người đi đường đ a đ n b nh vi n trong tình tr ngư ế ệ ệ ạ  cánh tay b  gãy và nát toàn b  ph n m m. Khi siêu âm, hình  nh siêu âm choị ộ ầ ề ả  

th y xấ ương cánh tay c a C b  v  và d p r t n ng. Các bác sĩ h i ch n và đ aủ ị ỡ ậ ấ ặ ộ ẩ ư  

ra k t lu n ph i m  g p cho anh C.ế ậ ả ổ ấ

3. Anh C trong tình tr ng r t nguy k ch do có máu t  trong não, c nạ ấ ị ụ ầ  

ph u thu t nh ng ngẫ ậ ư ười nhà c a anh C   quá xa nên ch a th  đ n b nhủ ở ư ể ế ệ  

vi n k p th i. ệ ị ờ

 BLDS năm 2015 quy đ nh cá nhân có quy n s ng, có quy n b t kh  xâmị ề ố ề ấ ả  

ph m v  tính m ng, s c kh e, thân th  Khi m t ngạ ề ạ ứ ỏ ể ộ ười phát hi n ngệ ườ ịi b  tai 

n n ho c b  b nh t t mà d n đ n tình tr ng tính m ng b  đe d a thì c n có tráchạ ặ ị ệ ậ ẫ ế ạ ạ ị ọ ầ  nhi m đ a ngay ngệ ư ười đó đ n c  s  khám ch a b nh g n nh t đ  đế ơ ở ữ ệ ầ ấ ể ược c uứ  

ch a m t cách k p th i. N u ngữ ộ ị ờ ế ười phát hi n không có kh  năng hay đi u ki nệ ả ề ệ  

đ  th c hi n vi c đ a ngể ự ệ ệ ư ườ ịi b  tai n n đi c p c u thì c n yêu c u cá nhân, cạ ấ ứ ầ ầ ơ 

quan, t  ch c có đi u ki n c n thi t đ a ngay ngổ ứ ề ệ ầ ế ư ười đang b  đe d a v  tínhị ọ ề  

m ng đ n c  s  khám b nh, ch a b nh đ  đạ ế ơ ở ệ ữ ệ ể ược chăm sóc k p th i. Đây đị ờ ượ  c

d  li u là m t trong nh ng trách nhi m c a cá nhân, công dân đ i v i cá nhâ,ự ệ ộ ữ ệ ủ ố ớ  công dân khác trong xã h i. Trong trộ ường h p này, ngợ ười lái xe taxi dù th y tìnhấ  

th  r t nguy hi m, r t c p bách, nh ng đã không th c hi n trách nhi m c aế ấ ể ấ ấ ư ự ệ ệ ủ  mình, d n đ n anh C b  t  vong. Hành vi này c a ngẫ ế ị ử ủ ười lái taxi có th  b  x  lýể ị ử  hình s  v  t i Không c u giúp ngự ề ộ ứ ười đang   trong tình tr ng nguy hi m đ n tínhở ạ ể ế  

m ng (Đi u 122 BLHS năm 1999).ạ ề

 Trong trường h p anh C c n ph i m  g p theo k t lu n h i ch n c a cácợ ầ ả ổ ấ ế ậ ộ ẩ ủ  bác sĩ thì v  nguyên t c trề ắ ước khi th c hi n vi c này c n ph i h i ý ki n và có sự ệ ệ ầ ả ỏ ế ự 

đ ng ý c a anh C. Do m t quá nhi u máu và anh C đã b t t nh nên không th  th cồ ủ ấ ề ấ ỉ ể ự  

hi n đệ ược vi c l y ý ki n đ ng ý c a anh C, khi đó đ  th c hi n đệ ấ ế ồ ủ ể ự ệ ược ca ph uẫ  thu t thì b nh vi n ph i đậ ệ ệ ả ượ ự ồc s  đ ng ý c a cha, m , v  ho c con đã thành niênủ ẹ ợ ặ  

c a anh C. N u không đủ ế ượ ự ồc s  đ ng ý c a nh ng ngủ ữ ười này thì ca m  s  khôngổ ẽ  

được ti n hành.ế

 Trong trường h p anh C đang lâm vào tình tr ng r t nguy k ch, máu tợ ạ ấ ị ụ trong não có th  gây đe d a đ n tính m ng mà ngể ọ ế ạ ười nhà anh C ch a th  đ nư ể ế  

b nh vi n k p th i đ  kí vào biên b n cam đoan thì đ  b o đ m an toàn cho tínhệ ệ ị ờ ể ả ể ả ả  

m ng cho b nh nhân, các bác sĩ có th  ti n hành ph u thu t ngay nh ng c nạ ệ ể ế ẫ ậ ư ầ  

ph i có quy t đ nh c a ngả ế ị ủ ười có th m quy n c a c  s  y t  n i th c hi n vi cẩ ề ủ ơ ở ế ơ ự ệ ệ  

ph u thu t.ẫ ậ

Tình hu ng ố 34. Trên trang facebook mang tên QSĐ HIT đã đăng t iả  

nh ng thông tin v  ch  A v i n i dung ch  A là ngữ ề ị ớ ộ ị ười phá v  h nh phúc giaỡ ạ  đình c a ngủ ười khác, kèm theo đó là nh ng b c  nh không lành m nh. Hãyữ ứ ả ạ  

đ a ra hư ướng gi i quy t trong các trả ế ường h p ợ ch  A do ch u áp l c n ngị ị ự ặ  

n  c a d  lu n nên đã t  t  đ  ch ng minh cho s  trong s ch c a mình.ề ủ ư ậ ự ử ể ứ ự ạ ủ  

Ch  A đ  l i b c th  v i n i dung th  hi n nguy n v ng c a ch  v  vi cị ể ạ ứ ư ớ ộ ể ệ ệ ọ ủ ị ề ệ  

ti p t c đế ụ ược làm sáng t  v  vi c đ  l y l i danh d  cho b n thân và giaỏ ụ ệ ể ấ ạ ự ả  đình. Cha m  ch  A có th  th c hi n  đẹ ị ể ự ệ ược nguy n v ng c a ch  hayệ ọ ủ ị  không?

  Quy n đề ược b o v  danh d , nhân ph m, uy tín là m t trong nh ngả ệ ự ẩ ộ ữ  quy n nhân thân c a cá nhân đề ủ ược tôn tr ng. Cá nhân có quy n yêu c u Tòa ánọ ề ầ  bác b  nh ng thông tin làm  nh hỏ ữ ả ưởng đ n danh d , nhân ph m, uy tín c aế ự ẩ ủ  mình. Trong trường h p xác đ nh đợ ị ược ch  th  đã đăng thông tin là ai, ch  Aủ ể ị  hoàn toàn có quy n ki n ra Tòa v  hành vi c a ch  th  này. Ngề ệ ề ủ ủ ể ười đã đăng thông tin c n g  b , c i chính l i ngay nh ng thông tin đó, đ ng th i ch  A cóầ ỡ ỏ ả ạ ữ ồ ờ ị  quy n yêu c u ngề ầ ười này đ a ra thông tin xin l i, c i chính công khai và b iư ỗ ả ồ  

thường thi t h i ệ ạ

Vi c đ a thông tin x u d n đ n ch  A ph i t  t  thì cha, m  c a ch  Aệ ư ấ ẫ ế ị ả ự ử ẹ ủ ị  

v n hoàn toàn có th  có quy n yêu c u ti p t c đi u tra v  vi c đ  l y l i danhẫ ể ề ầ ế ụ ề ụ ệ ể ấ ạ  

d , nhân ph m cho con c a mình. Pháp lu t dân s  b o v  m t cách tuy t đ iự ẩ ủ ậ ự ả ệ ộ ệ ố  danh d , nhân ph m, uy tín c a cá nhân ­ ngay c  khi ngự ẩ ủ ả ười này đã ch t (thôngế  qua s  yêu c u c a nh ng ngự ầ ủ ữ ười thân thích c a h ).ủ ọ

Tình hu ng  ố 35  Anh Nguy n H u T b  m c b nh tim b m sinh vàễ ữ ị ắ ệ ẩ  

ph i đi u tr  b nh c a mình r t t n kém. Khi hoàn c nh gia đình tr  nênả ề ị ệ ủ ấ ố ả ở  quá khó khăn, anh T không th  ti p t c đi u tr  d n đ n b nh ti n tri nể ế ụ ề ị ẫ ế ệ ế ể  ngày m t n ng h n. Anh T có nguy n v ng sau khi ch t s  hi n tim và ganộ ặ ơ ệ ọ ế ẽ ế  

c a mình cho y h c đ  cu c s ng c a mình tr  nên có ý nghĩa h n. Theoủ ọ ể ộ ố ủ ở ơ  quy đ nh c a pháp lu t, anh T có th  th c hi n đị ủ ậ ể ự ệ ược nguy n v ng c aệ ọ ủ  mình hay không?

BLDS năm 2015 quy đ nh quy n hi n, nh n mô, b  ph n c  th  ngị ề ế ậ ộ ậ ơ ể ười và 

hi n, l y xác là m t trong nh ng quy n nhân thân c a cá nhân. Cá nhân hoànế ấ ộ ữ ề ủ  toàn có th  th c hi n quy n c a mình phù h p v i các quy đ nh c a pháp lu t.ể ự ệ ề ủ ợ ớ ị ủ ậ  

Vi c hi n b  ph n c  th  ngệ ế ộ ậ ơ ể ười sau khi ch t hoàn toàn có th  đế ể ược th c hi nự ệ  

n u nh  m c đích c a vi c hi n nh m ch a b nh cho ngế ư ụ ủ ệ ế ằ ữ ệ ười khác, nghiên c u yứ  

h c, dọ ược h c ho c các nghiên c u khoa h c khác, mà không vì m c đíchọ ặ ứ ọ ụ  

thương m i. Nh ng quy đ nh c  th  v  vi c hi n, l y mô, b  ph n c  thạ ữ ị ụ ể ề ệ ế ấ ộ ậ ơ ể 

người và hi n, l y xác đế ấ ược quy đ nh c  th  t i Lu t hi n, l y mô, b  ph n cị ụ ể ạ ậ ế ấ ộ ậ ơ 

th  ngể ười và hi n, l y xác năm 2006.ế ấ

Tình hu ng ố 36. Tr n Ng c M sinh ra có b  ph n sinh d c ngoài đầ ọ ộ ậ ụ ược xác đ nh là n  Cha m  M đã đăng ký khai sinh cho M gi i tính n  T  nh ,ị ữ ẹ ớ ữ ừ ỏ  

M đã r t hi u đ ng và luôn thích m c đ  c a con trai, c t tóc con trai. Sauấ ế ộ ặ ồ ủ ắ  

m t l n đau b ng và đ n siêu âm t i b nh viên, M độ ầ ụ ế ạ ệ ược các bác sĩ xác đ nhị  

có 2 tinh hoàn n m sai v  trí trong   b ng. Hoocmon trong c  th  M đằ ị ổ ụ ơ ể ược xác đ nh là testosteron. M có quy n đị ề ược ph u thu t đ  thay đ i b  ph nẫ ậ ể ổ ộ ậ  sinh d c đúng v i gi i tính c a mình và đụ ớ ớ ủ ược thay đ i nh ng thông tin vổ ữ ề 

h  t ch trong gi y khai sinh và các gi y t  tùy thân khác không?ộ ị ấ ấ ờ

Khi cá nhân có nh ng khuy t t t b m sinh v  gi i tính (c  th  nh    tìnhữ ế ậ ẩ ề ớ ụ ể ư ở  

hu ng trên là M v a có c  quan sinh d c ngoài c a n , nh ng l i có tinh hoànố ừ ơ ụ ủ ữ ư ạ  trong   b ng và hoocmon nam r t phát tri n) có quy n xác đ nh l i gi i tính đổ ụ ấ ể ề ị ạ ớ ể phù h p v i gi i tính th c c a mình. Quy n xác đ nh l i gi i tính cũng là m tợ ớ ớ ự ủ ề ị ạ ớ ộ  quy n nhân thân c a cá nhân đề ủ ược pháp lu t ghi nh n và b o v  Nh ng quyậ ậ ả ệ ữ  

đ nh c  th  v  xác đ nh l i gi i tính đị ụ ể ề ị ạ ớ ược quy đ nh c  th  trong Ngh  đ nh c aị ụ ể ị ị ủ  Chính Ph  v  xác đ nh l i gi i tính.ủ ề ị ạ ớ

Khi M được ph u thu t b  ph n sinh d c ngoài phù h p v i gi i tính tẫ ậ ộ ậ ụ ợ ớ ớ ự nhiên c a mình thì M hoàn toàn có quy n đăng ký thay đ i h  t ch theo quy đ nhủ ề ổ ộ ị ị  

c a pháp lu t v  h  t ch đ  thu n l i cho ho t đ ng h c t p và làm vi c sauủ ậ ề ộ ị ể ậ ợ ạ ộ ọ ậ ệ  này. M có nh ng quy n nhân thân phù h p v i gi i tính th c t  sau khi đã đữ ề ợ ớ ớ ự ế ượ  cxác đ nh lai gi i tính (gi i tính nam) theo quy đ nh c a pháp lu t.ị ớ ớ ị ủ ậ

Tình hu ng ố 37. Ch  Nguy n Thúy K có làn da tr ng, khuôn m t đ yị ễ ắ ặ ầ  

đ n và các b  ph n trên c  th  đ u đặ ộ ậ ơ ể ề ược xác đ nh theo gi i tính sinh h cị ớ ọ  

là n  gi i. Tuy nhiên, K không b  h p d n b i nh ng b n khác gi i mà xuữ ớ ị ấ ẫ ở ữ ạ ớ  

hướng tính d c luôn b  h p d n b i nh ng b n n  K có tình c m r tụ ị ấ ẫ ở ữ ạ ữ ả ấ  

m nh m  v i m t b n n  h c cùng l p. Hi n t i K đã đ  18 tu i và cóạ ẽ ớ ộ ạ ữ ọ ớ ệ ạ ủ ổ  

kh  năng nh n th c, làm ch  hành vi c a mình. A có nhu c u đả ậ ứ ủ ủ ầ ược ph uẫ  thu t chuy n đ i gi i tính đ  s ng đúng v i con ngậ ể ổ ớ ể ố ớ ười hi n t i. Theo quyệ ạ  

đ nh c a pháp lu t, A có quy n đị ủ ậ ề ược chuy n đ i gi i tính không?ể ổ ớ

Quy n chuy n đ i gi i tính là m t quy n nhân thân hoàn toàn m i c a cáề ể ổ ớ ộ ề ớ ủ  nhân được ghi nh n t i BLDS năm 2015. Theo đó, cá nhân có quy n đậ ạ ề ượ  cchuy n đ i gi i tính n u đ m b o để ổ ớ ế ả ả ược nh ng đi u ki n do pháp lu t quy đ nh.ữ ề ệ ậ ị  

BLDS năm 2015 ghi nh n và b o v  quy n chuy n đ i gi i tính c a cá nhân,ậ ả ệ ề ể ổ ớ ủ  

nh ng v n đ  pháp lý liên quan đ n n i dung này s  đữ ấ ề ế ộ ẽ ược quy đ nh t i văn b nị ạ ả  pháp lu t do c  quan nhà nậ ơ ước có th m quy n ban hành v  vi c chuy n đ i gi iẩ ề ề ệ ể ổ ớ  tính. Cũng gi ng nh  nh ng ngố ư ữ ườ ượi đ c xác đ nh l i gi i tính, cá nhân đã th cị ạ ớ ự  

hi n quy n chuy n đ i gi i tính có quy n đệ ề ể ổ ớ ề ược yêu c u thay đ i nh ng thôngầ ổ ữ  tin liên quan đ n h  t ch và có nh ng quy n nhân thân theo gi i tính sau khiế ộ ị ữ ề ớ  chuy n đ i.ể ổ

Tình hu ng ố 38. Ch  Nguy n Th  H kí h p đ ng d ch v  ph u thu tị ễ ị ợ ồ ị ụ ẫ ậ  

th m m  v i Th m m  vi n JPs. Đ i tẩ ỹ ớ ẩ ỹ ệ ố ượng c a h p đ ng d ch v  là côngủ ợ ồ ị ụ  

vi c ph u thu t nâng ng c và nâng mũi. Hai bên đã th ng nh t v  giá d chệ ẫ ậ ự ố ấ ề ị  

v  cũng nh  các quy n và nghĩa v  liên quan khi h p đ ng phát sinh hi uụ ư ề ụ ợ ồ ệ  

l c. Khi Th m m  vi n đã th c hi n xong công vi c ph u thu t, ch  H r tự ẩ ỹ ệ ự ệ ệ ẫ ậ ị ấ  hài lòng và đã th c hi n tr  phí d ch v  nh  th a thu n trong h p đ ng.ự ệ ả ị ụ ư ỏ ậ ợ ồ  

H i: khi h p đ ng gi a ch  H và th m m  vi n ch m d t thì phía th mỏ ợ ồ ữ ị ẩ ỹ ệ ấ ứ ẩ  

m  vi n có ph i ti p t c th c hi n nghĩa v  ỹ ệ ả ế ụ ự ệ ụ không được ti t l  thông tinế ộ  

c a ch  Hủ ị  hay không?

Nh ng thông tin v  vi c ph u thu t th m m  c a m t cá nhân đữ ề ệ ẫ ậ ẩ ỹ ủ ộ ược xem xét là nh ng bí m t cá nhân mà ngữ ậ ười đó mu n gi  kín (tr  trố ữ ừ ường h p ngợ ười đó mong mu n t t c  m i ngố ấ ả ọ ười bi t đ n). Trong trế ế ường h p này, h p đ ng gi aợ ợ ồ ữ  

ch  H và JPs đã th a thu n v  nghĩa v  không đị ỏ ậ ề ụ ược cung c p thông tin choấ  

người th  ba v  vi c ph u thu t th m m  c a mình, do đó có th  xác đ nh thôngứ ề ệ ẫ ậ ẩ ỹ ủ ể ị  tin này ch  H mu n gi  bí m t. V  nguyên t c, khi h p đ ng phát sinh hi u l cị ố ữ ậ ề ắ ợ ồ ệ ự  thì ràng bu c quy n và nghĩa v  c a các bên, đ ng th i khi h p đ ng ch m d tộ ề ụ ủ ồ ờ ợ ồ ấ ứ  thì các bên cũng ch m d t quy n và nghĩa v  v i nhau. Tuy nhiên, có nh ngấ ứ ề ụ ớ ữ  nghĩa v  nh t đ nh liên quan đ n nh ng thông tin v  đ i s ng riêng t , bí m t cáụ ấ ị ế ữ ề ờ ố ư ậ  nhân, bí m t gia đình mà các bên tham gia h p đ ng trong quá trình giao k t vàậ ợ ồ ế  

th c hi n h p đ ng đã bi t v  nhau thì không đự ệ ợ ồ ế ề ược ti t l  ra bên ngoài. Đây làế ộ  

m t trong nh ng quy đ nh c a pháp lu t nh m b o v  m t cách t i đa quy nộ ữ ị ủ ậ ằ ả ệ ộ ố ề  

c a cá nhân đ i v i nh ng thông tin v  đ i s ng riêng t , bí m t cá nhân, bí m tủ ố ớ ữ ề ờ ố ư ậ ậ  gia đình

Tình hu ng ố 39. A và B là b n h c cùng l p t  c p 1 đ n c p 3. Haiạ ọ ớ ừ ấ ế ấ  

ngườ ủi r  nhau thi cùng m t trộ ường đ i h c và đã may m n cùng đ  vàoạ ọ ắ ỗ  

Trường Đ i h c Lu t Hà N i. Gia đình và hàng xóm đ u nhìn A và B v iạ ọ ậ ộ ề ớ  ánh m t r t ngắ ấ ưỡng m  tình b n và tinh th n cùng h c, cùng ti n c a đôiộ ạ ầ ọ ế ủ  

b n tr  Ch  A và B là nh ng ngạ ẻ ỉ ữ ười trong cu c m i hi u tình c m gi a hộ ớ ể ả ữ ọ không ph i là tình b n c a nh ng ngả ạ ủ ữ ười cùng gi i thông thớ ường, mà là tình yêu đôi l a dành cho nhau. A và B đã phát hi n gi a h  có tình c m đ cứ ệ ữ ọ ả ặ  

bi t này t  nh ng năm cùng h c c p 2.H c xong đ i h c, A và B quy tệ ừ ữ ọ ấ ọ ạ ọ ế  

đ nh s  đi đ n k t hôn v i nhau đ  đị ẽ ế ế ớ ể ược cùng chung s ng m t nhà. Hãy tố ộ ư 

v n cho A và B đ  h  có th  th c hi n đấ ể ọ ể ự ệ ược mong mu n c a mình?ố ủ

BLDS năm 2015 l n đ u tiên đã ghi nh n quy n chuy n đ i gi i tính c aầ ầ ậ ề ể ổ ớ ủ  

cá nhân. Theo đó cá nhân có quy n đề ược chuy n đ i gi i tính đ  s ng đúng v iể ổ ớ ể ố ớ  con người mình. Trong trường h p này A ho c B (ph i tùy vào quan h  c a hợ ặ ả ệ ủ ọ 

đ  xác đ nh) có th  th c hi n quy n chuy n đ i gi i tính đ  chuy n đ i t  gi iể ị ể ự ệ ề ể ổ ớ ể ể ổ ừ ớ  tính n  sang gi i tính nam. Sau khi th c hi n quy n chuy n đ i gi i tính, phápữ ớ ự ệ ề ể ổ ớ  

lu t cho phép h  có quy n yêu c u c  quan nhà nậ ọ ề ầ ơ ước có th m quy n thay đ iẩ ề ổ  

nh ng thông tin v  h  t ch và hoàn toàn có nh ng quy n nhân thân c a cá nhânữ ề ộ ị ữ ề ủ  

tương  ng v i gi i tính đã chuy n đ i c a mình. Khi trên gi y t  pháp lý hai bênứ ớ ớ ể ổ ủ ấ ờ  

k t hôn là nam và n  thì ch c ch n A và B có quy n k t hôn theo quy đ nh c aế ữ ắ ắ ề ế ị ủ  pháp lu t. Th m chí, theo quy đ nh c a BLDS năm 2015, A và B có quy n nh nậ ậ ị ủ ề ậ  nuôi con nuôi, có quy n c a v  ch ng đ i v i nhau, quy n c a cha m  đ i v iề ủ ợ ồ ố ớ ề ủ ẹ ố ớ  con cái  và r t nhi u nh ng quy n nhân thân khác trong lĩnh v c hôn nhân và giaấ ề ữ ề ự  đình theo quy đ nh c a Lu t Hôn nhân và gia đình Vi t Nam cũng nh  nh ngị ủ ậ ệ ư ữ  

lu t khác có liên quan.ậ

Tình hu ng  ố 40  Anh Lò Văn G sinh năm 1970, có đăng ký h  kh uộ ẩ  

thường trú t i t nh Yên Bái. Năm 1991, anh G xu ng Hà N i tìm vi c làm vàạ ỉ ố ộ ệ  

l p nghi p t i Hà N i cho đ n nay. Anh có thuê nhà tr  và đã chuy n ch  ậ ệ ạ ộ ế ọ ể ỗ ở 

m t s  l n, tuy nhiên ch a đăng ký t m trú t i nh ng n i anh đã sinh s ng.ộ ố ầ ư ạ ạ ữ ơ ố  Theo quy đ nh c a pháp lu t, n i c  trú c a anh G đị ủ ậ ơ ư ủ ược xác đ nh nh  thị ư ế nào?

BLDS năm 2015 có quy đ nh v  n i c  trú c a cá nhân, theo đó n i c  trúị ề ơ ư ủ ơ ư  

c a cá nhân là n i ngủ ơ ười đó thường xuyên sinh s ng. Trong tình hu ng này, cóố ố  

th  xác đ nh để ị ược n i anh G thơ ường xuyên sinh s ng là t i Hà N i. Tuy nhiên,ố ạ ộ  

t i Hà N i không có căn c  nào đ  minh ch ng cho vi c anh G đã sinh s ng t iạ ộ ứ ể ứ ệ ố ạ  đây, do anh không th c hi n th  t c đăng kí t m trú theo quy đ nh c a pháp lu t,ự ệ ủ ụ ạ ị ủ ậ  nên vi c qu n lý h  t ch không th  hi n đệ ả ộ ị ể ệ ược n i dung này.ộ

Đ  xác đ nh n i c  trú c a cá nhân không ch  căn c  vào quy đ nh c aể ị ơ ư ủ ỉ ứ ị ủ  BLDS, mà ph i căn c  vào quy đ nh pháp lu t v  n i c  trú (Lu t C  trú nămả ứ ị ậ ề ơ ư ậ ư  2006). Theo đó, Lu t C  trú năm 2006 quy đ nh n i thậ ư ị ơ ường trú là n i công dânơ  

thường xuyên sinh s ng,  n đ nh, không có th i h n t i m t ch    nh t đ nh vàố ổ ị ờ ạ ạ ộ ỗ ở ấ ị  

có đăng ký thường trú. Nh  v y, trong tình hu ng này, ch  có th  xác đ nh n i cư ậ ố ỉ ể ị ơ ư trú c a anh G theo n i anh đăng ký h  kh u thủ ơ ộ ẩ ường trú – t nh Yên Bái mà khôngỉ  

th  xác đ nh là t i Hà N i.ể ị ạ ộ

Tình hu ng ố 41. Ông A b  Tòa án tuyên b  m t năng l c hành vi dânị ố ấ ự  

s  Ông A có v  là bà B và 2 ngự ợ ười con: anh C là con trai (25 tu i) và ch  Dổ ị  

là con gái (20 tu i). Vì mu n có ti n ch a b nh cho ch ng, bà B mu n bánổ ố ề ữ ệ ồ ố  nhà thu c s  h u chung c a hai v  ch ng nh ng do không có hi u bi t vộ ở ữ ủ ợ ồ ư ể ế ề pháp lu t nên bà B bàn b c v i 2 ngậ ạ ớ ười con là s   y quy n cho công tyẽ ủ ề  

Lu t Bình An th c hi n vi c bán nhà. Anh C có ý ki n cho r ng bà B khôngậ ự ệ ệ ế ằ  

th  bán nhà vì đây là tài s n chung c a c  ông A nên c n ph i có ch  kýể ả ủ ả ầ ả ữ  

c a ông A mà ông A thì không th  đ t bút ký vào h p đ ng bán nhà. Hãy tủ ể ặ ợ ồ ư 

v n cho gia đình ông A trong trấ ường h p trên.ợ

Khi ông A b  Tòa án tuyên b  m t năng l c hành vi dân s  thì ông thu cị ố ấ ự ự ộ  

đ i tố ượng c n đầ ược giám h  theo quy đ nh t i Đi u 47 BLDS năm 2015. Theoộ ị ạ ề  quy đ nh c a 48,49 BLDS năm 2015 thì bà B s  là ngị ủ ẽ ười giám h  cho ông A khiộ  đáp  ng đứ ược các đi u ki n c a ngề ệ ủ ười giám h  và đã đăng ký quan h  giám hộ ệ ộ 

t i  y ban nhân dân c p xã. Khi đó, bà B là ngạ Ủ ấ ườ ại đ i di n theo pháp lu t choệ ậ  ông A trên c  s  theo quy đ nh c a pháp lu t. Khi xác l p, th c hi n giao d chơ ở ị ủ ậ ậ ự ệ ị  liên quan đ n tài s n thu c s  h u c a ông A thì bà B có quy n nhân danh và đ iế ả ộ ở ữ ủ ề ạ  

di n cho ông A. Khi bán nhà thu c s  h u chung c a v  ch ng thì bà B có th  kýệ ộ ở ữ ủ ợ ồ ể  

v i t  cách là bên bán trong h p đ ng mua bán v i 2 t  cách: t  cách là đ ng sớ ư ợ ồ ớ ư ư ồ ở 

h u ch  và t  cách là ngữ ủ ư ườ ại đ i di n theo pháp lu t c a ông A. Tuy nhiên, bà Bệ ậ ủ  

có th  ký k t h p đ ng  y quy n cho Công ty Lu t Bình An đ  đ i di n theo  yể ế ợ ồ ủ ề ậ ể ạ ệ ủ  quy n c a bà đ  th c hi n vi c bán nhà trên. Ngề ủ ể ự ệ ệ ườ ại đ i di n c a Công ty Lu tệ ủ ậ  Bình An s  có th m quy n ký k t h p đ ng  y quy n v i bà B và đ i di n choẽ ẩ ề ế ợ ồ ủ ề ớ ạ ệ  

bà B đ  ký k t h p đ ng bán nhà cho ngể ế ợ ồ ười có nhu c u mua nhà.ầ

Tình hu ng ố 42. Sau m t v  tai n n giao thông anh A (25 tu i) r i vàoộ ụ ạ ổ ơ  tình tr ng lúc nh , lúc quên và có nh ng bi u hi n thi u minh m n, t nhạ ớ ữ ể ệ ế ẫ ỉ  táo trong nh n th c và đi u khi n hành vi. Có nh ng th i đi m anh đã bánậ ứ ề ể ữ ờ ể  chi c xe máy cho m t ngế ộ ườ ạ ới l  v i giá r  b ng 1/3 so v i giá tr  th c c aẻ ằ ớ ị ự ủ  tài s n ho c t ng đ ng h , laptop cho nh ng ngả ặ ặ ồ ồ ữ ười m i g p l n đ u màớ ặ ầ ầ  anh A cho r ng h  r t đáng thằ ọ ấ ương. B  m  anh A đã h i ý ki n c a anh Kố ẹ ỏ ế ủ  

là m t sinh viên m i t t nghi p Đ i h c Lu t Hà N i v  cách th c đ  choộ ớ ố ệ ạ ọ ậ ộ ề ứ ể  các giao d ch c a A v i b t c  ai ph i có s  đ ng ý c a ông bà. Anh Kị ủ ớ ấ ứ ả ự ồ ủ  khuyên ông bà nên g i đ n đ n Tòa án qu n n i gia đình ông bà c  trú đử ơ ế ậ ơ ư ể yêu c u tuyên b  anh A có khó khăn trong nh n th c và làm ch  hành viầ ố ậ ứ ủ  

nh ng ông bà r t ng i ph i ra Tòa b i vì s  r ng sau này anh A s  khó điư ấ ạ ả ở ợ ằ ẽ  xin vi c làm và cũng khó l y v  Hãy t  v n cho b  m  anh A trong tìnhệ ấ ợ ư ấ ố ẹ  

hu ng trênố

Theo quy đ nh c a Đi u 23 BLDS năm 2015 thì anh A có th  b  Tòa ánị ủ ề ể ị  tuyên b  là cá nhân có khó khăn trong nh n th c và làm ch  hành vi n u có đ nố ậ ứ ủ ế ơ  yêu c u c a b  m  anh A và có k t lu n c a T  ch c giám đ nh pháp y tâmầ ủ ố ẹ ế ậ ủ ổ ứ ị  

th n. Trong quy t đ nh c a Tòa án c n ch  đ nh ngầ ế ị ủ ầ ỉ ị ườ ại đ i di n theo pháp lu tệ ậ  cho anh A. N u b  m  anh A đã già y u, không có thu nh p, không bi t ch , taiế ố ẹ ế ậ ế ữ  nghe không rõ và m t đã m  thì s  không đ  đi u ki n đ  làm ngắ ờ ẽ ủ ề ệ ể ườ ại đ i di nệ  cho anh A. N u anh A có ngế ười thân khác nh  anh, ch , em ru t, cô dì chú bácư ị ộ  

c u ru t mà có kh  năng b o v  t t nh t quy n l i cho anh A thì có th  ch n làậ ộ ả ả ệ ố ấ ề ợ ể ọ  

ngườ ại đ i di n theo pháp lu t cho anh A. Ngệ ậ ườ ụ ểi c  th  nào là đ i di n theo phápạ ệ  

lu t cho anh A thì s  do Tòa án ch  đ nh. Khi Tòa án đã tuyên b  anh A có khóậ ẽ ỉ ị ố  khăn trong nh n th c và làm ch  hành vi thì m i giao d ch t ng cho tài s n c aậ ứ ủ ọ ị ặ ả ủ  anh A cho người khác đ u vô hi u và các giao d ch khác liên quan đ n tài s nề ệ ị ế ả  

c a anh A đ u ph i có s  đ ng ý c a ngủ ề ả ự ồ ủ ườ ại đ i di n theo pháp lu t. Trệ ậ ườ  ng

h p sau này anh A đã kh i h n nh ng tri u ch ng trên, minh m n sáng su t trợ ỏ ẳ ữ ệ ứ ẫ ố ở 

l i và có k t lu n c a c  quan giám đ nh pháp y tâm th n, có đ n g i đ n Tòa ánạ ế ậ ủ ơ ị ầ ơ ử ế  

thì Tòa s  ra quy t đ nh h y b  quy t đ nh anh A có khó khăn trong nh n th c vàẽ ế ị ủ ỏ ế ị ậ ứ  làm ch  hành vi. Khi đó, anh A l i tr  thành là ngủ ạ ở ười có năng l c hành vi dân sự ự 

đ y đ , đ c l p và t  ch u trách nhi m v  các giao d ch dân s  mà mình đã xácầ ủ ộ ậ ự ị ệ ề ị ự  

l p th c hi n.ậ ự ệ

Tình hu ng ố 43. Công ty trách nhi mệ  h uữ  h nạ  X được thành l pậ  b iở  

hai vợ chồng anh Hoàng H u ữ  Thế và chị Nguy n ễ  H ngồ  An. Công ty Thế An 

th cự  sự g p ặ  r cắ   r iố  t iạ  phòng công ch ngứ  trong tr òngư  h p:ợ

1. Khi Công ty Thế An c n ầ  vay v nố  ngân hàng, vợ ch ng ồ  anhThế đã 

dùng kh iố  tài s nả  chung c aủ  hai vợ ch ng ồ  nh :ư  quy nề  sử d ng ụ  đ t,ấ ôtô, để  thế ch p ấ  t iạ  Ngân  hàng để vay c a  ủ công ty

2, Khi Công ty Thế An c n ầ  thuê l iạ  chính ngôi nhà mà do hai vợ ch ng ồ  

Công ty X có t  cách pháp nhân nên c n ph i căn c  vào đi u l  c a công tyư ầ ả ứ ề ệ ủ  

đ  xác đ nh ai là ngể ị ườ ại đ i di n theo pháp lu t c a Công ty X. Theo quy đ nh c aệ ậ ủ ị ủ  

Lu t Doanh nghi p năm 2015 thì công ty có th  có nhi u ngậ ệ ể ề ườ ại đ i di n theoệ  pháp lu t nên có th  c  v  ch ng anh Th , ch  An đ u là ngậ ể ả ợ ồ ế ị ề ườ ại đ i di n theoệ  pháp lu t c a Công ty. Khi giao k t các h p đ ng trên thì anh Th  s  là đ i di nậ ủ ế ợ ồ ế ẽ ạ ệ  theo pháp lu t c a Công ty ký v i chính mình v i t  cách là ch  s  h u c a tàiậ ủ ớ ớ ư ủ ở ữ ủ  

s n th  ch p, v i t  cách c a bên cho thuê nhà thì s  vi ph m quy đ nh t i kho nả ế ấ ớ ư ủ ẽ ạ ị ạ ả  

3 Đi u 141 BLDS năm 2015. Thay vì đó, anh Th  có th   y quy n cho phó giámề ế ể ủ ề  

đ c c a Công ty v i t  cách là đ i di n theo  y quy n c a Công ty đ  ký h pố ủ ớ ư ạ ệ ủ ề ủ ể ợ  

đ ng trên. Lúc này anh Th  ký h p đ ng v i Công ty mà do ngồ ế ợ ồ ớ ười khác là đ iạ  

di n (theo  y quy n) nên phù h p v i quy đ nh c a pháp lu t. Xét v  t ng th  thìệ ủ ề ợ ớ ị ủ ậ ề ổ ể  anh Th  v n là ngế ẫ ườ ại đ i di n theo pháp lu t c a Công ty nh ng xét trong m tệ ậ ủ ư ộ  giao d ch c  th  thì ngị ụ ể ườ ại đ i di n c a Công ty mà anh Th  cho thuê nhà, hay thệ ủ ế ế 

ch p b o đ m cho nghĩa v  c a Công ty,,,đã là ngấ ả ả ụ ủ ười khác

Tình hu ng ố 44. Anh T mu nố  bán chi cế  xe ôtô cho anh C nh ngư  vì có 

m tộ   vài  lý  doanh  C  ch aư   mu nố   đi  sang  tên,  nên  hai  bên  đã  đề  nghị  công 

ch ngứ   viên  công  ch ngứ   h pợ   đ ngồ   uỷ  quy n ề   Anh  T  uỷ  quy n ề   cho  anh  C 

được qu nả  lý, sử dung, đ ược bán chi cế  xe ôtô cho người khác. V iớ  th iờ  h nạ  

c aủ   uỷ  quy n ề   là  khi  nào  anh  C  th cự   hi nệ   xong  vi cệ   bán  chi cế   xe ôtôchongườikhác.Công ch ng viên thu c văn phòng công ch ng Y nh nứ ộ ứ ậ  

th yấ   h pợ   đ ngồ uỷquy ntrên ề làh pợ   đ ngồ   giả 

t oạ ,h pđ ngợ ồ muabánôtôm iớ làh pđ ngth t.R tợ ồ ậ ấ cóthểx y ả ratrườngh pợ đólàngaysaukhikýh pđợ ồ nguỷquy n,ng ề ườiuỷquy n ề khôngcònquy nề h ngìđ iv iạ ố ớ

chi cế xeôtôn a.ữ Ngườiđược   uỷquy nv nề ẫ cóthể  làngườimuaxe  ôtô, 

b iở vìngườiđượcuỷquy nđ ề ượcquy nề sửd ngchi c ụ ế xeôtô,đượcquy nbánề chic

ế xeôtôchongườikhác 

màl iạ khôngph iả đilàmth t csangủ ụ tên,khôngph in pả ộ cáckho nphí,l phí,thu ,ả ệ ế

Côngch ngviênứ đãtừch i, ố khicảanh   T   và   anh Cth ngnh tl ph pđ ngố ấ ậ ợ ồ uỷquy nthay ề vìl ph pđ ngậ ợ ồ muabán.  H i:   Vi cỏ ệ  công ch ng viên t  ch i có căn c  không? N u ch a k p bán xe thì anh C đãứ ừ ố ứ ế ư ị  

ch t thì anh T có quy n đòi l i t  ngế ề ạ ừ ười th a k  c a anh C đang chi mừ ế ủ ế  

h u chi c xe đó hay không?ữ ế

Công ch ng viên t  ch i công ch ng h p đ ng  y quy n là không có cănứ ừ ố ứ ợ ồ ủ ề  

c , b i h p đ ng  y quy n đáp  ng đứ ở ợ ồ ủ ề ứ ược các đi u ki n c a m t h p đ ng h pề ệ ủ ộ ợ ồ ợ  pháp t i th i đi m công ch ng: anh T  y quy n cho anh C đạ ờ ể ứ ủ ề ược nhân danh anh T 

đ  chi m h u, s  d ng, đ nh đo t chi c xe ô tô c a anh T cho đ n khi nào anh Cể ế ữ ử ụ ị ạ ế ủ ế  bán được chi c xe ô tô này cho ngế ười khác; các ch  th  có năng l c hành vi dânủ ể ự  

s  đ y đ  và đ u t  nguy n. H p đ ng  y quy n có thù lao hay không có thùự ầ ủ ề ự ệ ợ ồ ủ ề  lao là do các ch  th  t  th a thu n v i nhau. Do đó, công ch ng viên công ch ngủ ể ự ỏ ậ ớ ứ ứ  

h p đ ng  y quy n này là phù h p. Tuy nhiên, n u công ch ng viên có ch ng cợ ồ ủ ề ợ ế ứ ứ ứ 

ch ng minh r ng h p đ ng  y quy n ch  là gi  t o còn h p đ ng th c ch t làứ ằ ợ ồ ủ ề ỉ ả ạ ợ ồ ự ấ  

h p đ ng mua bán xe ô tô thì công ch ng viên có th  t  v n cho h  v  nh ng r iợ ồ ứ ể ư ấ ọ ề ữ ủ  

ro có th  x y ra. Có th  sau này m t trong hai bên l i g i đ n yêu c u Tòa ánể ả ể ộ ạ ử ơ ầ  tuyên b  h p đ ng  y quy n vô hi u mà ch  có h p đ ng mua bán m i có hi uố ợ ồ ủ ề ệ ỉ ợ ồ ớ ệ  

l c ho c n u m t trong hai bên ch t thì quan h   y quy n cũng ch m d t. Do tự ặ ế ộ ế ệ ủ ề ấ ứ ư cách đ i di n không còn khi m t bên ch t thì ngạ ệ ộ ế ười th a k  c a anh T có quy nừ ế ủ ề  đòi l i tài s n t  anh C ho c anh T có quy n đòi l i chi c xe ô tô t  ngạ ả ừ ặ ề ạ ế ừ ười th aừ  

k  c a anh C. Nh ng qu n h  này luôn ti m  n nh ng tranh ch p có th  x y raế ủ ữ ạ ệ ề ẩ ữ ấ ể ả  

và các ch  th  c n nh n di n đủ ể ầ ậ ệ ược trước khi l a ch n lo i giao d ch nào đápự ọ ạ ị  

ng đ c m c đich c a mình mà l i an toàn v  pháp lý.

Tình hu ng ố 45. Ông A có quy n s  d ng đ t   100 m2 đã  y quy n choề ử ụ ấ ở ủ ề  anh C được nhân danh ông A đ  th  ch p cho Ngân hàng X b o đ m choể ế ấ ả ả  kho n vay c a anh C v i Ngân hàng X. H p đ ng th  ch p quy n s  d ngả ủ ớ ợ ồ ế ấ ề ử ụ  

đ t có th i h n 2 năm k  t  ngày đấ ờ ạ ể ừ ược đăng ký t i Văn phòng đăng ký đ tạ ấ  đai nh ng m i đư ớ ược có 6 tháng thì ông A b  tai n n giao thông ch t. Conị ạ ế  trai ông A là anh B có đ n đ  ngh  l y l i gi y ch ng nh n quy n s  d ngơ ề ị ấ ạ ấ ứ ậ ề ử ụ  

đ t t  Ngân hàng X đ  chia di s n th a k  c a ông A cho nh ng ngấ ừ ể ả ừ ế ủ ữ ười có quy n hề ưởng th a k  H i: H p đ ng  y quy n th  ch p đ  b o đ mừ ế ỏ ợ ồ ủ ề ế ấ ể ả ả  cho vi c th c hi n nghĩa v  c a ngệ ự ệ ụ ủ ười khác có h p pháp không? Khi ông Aợ  

ch t thì h p đ ng  y quy n có ch m d t không, có làm ch m d t h pế ợ ồ ủ ề ấ ứ ấ ứ ợ  

đ ng th  ch p không? Hãy đ a ra hồ ế ấ ư ướng gi i quy t tình hu ng trên.ả ế ố

H p đ ng  y quy n th  ch p quy n s  d ng đ t nói trên là h p pháp, chợ ồ ủ ề ế ấ ề ử ụ ấ ợ ủ 

th  c a h p đ ng th  ch p là ông A (bên th  ch p) v i ngân hàng X (bên nh nể ủ ợ ồ ế ấ ế ấ ớ ậ  

th  ch p) nh ng ông A không tr c ti p ký vào h p đ ng th  ch p mà là do anhế ấ ư ự ế ợ ồ ế ấ  

C đ t bút ký v i t  cách là ngặ ớ ư ườ ại đ i di n theo  y quy n c a ông A. ệ ủ ề ủ

Khi ông A ch t đây là căn c  làm ch m d t h p đ ng  y quy n th  ch pế ứ ấ ứ ợ ồ ủ ề ế ấ  theo đi m b kho n 4 Đi u 140 BLDS năm 2015. ể ả ề Có nh ng căn c  làm ch m d tữ ứ ấ ứ  quan h   y quy n nh ng cũng là căn c  làm xu t hi n ngệ ủ ề ư ứ ấ ệ ười m i thay thớ ế 

ngườ ủi  y quy n đ  ti p t c th c hi n h p đ ng v i ngề ể ế ụ ự ệ ợ ồ ớ ười th  ba, nh  trứ ư ườ  ng

h p m t trong bên  y quy n ch t (ngợ ộ ủ ề ế ười th a k  c a ngừ ế ủ ườ đi  ược ủy quy n sề ẽ 

ti p t c th c hi n h p đ ng v i ngế ụ ự ệ ợ ồ ớ ười th  ba)ứ ; do đó cho dù h p đ ng  y quy nợ ồ ủ ề  

ch m d t nh ng không làm  nh hấ ứ ư ả ưởng đ n hi u l c c a h p đ ng th  ch p.ế ệ ự ủ ợ ồ ế ấ

Vi c ch m d t h p đ ng  y quy n ch  làm ch m d t t  cách đ i di nệ ấ ứ ợ ồ ủ ề ỉ ấ ứ ư ạ ệ  

c a bên đủ ượ ủc  y quy n (ề khi bên đượ ủc  y quy n ch t thì ngề ế ười th a k  c a bênừ ế ủ  

đượ ủc  y quy n s  ti p t c th c hi n h p đ ng v i ngề ẽ ế ụ ự ệ ợ ồ ớ ười th  ba ho c khi bênứ ặ  

y quy n ch t thì 

ủ ề ế bên  y quy n thay vì th c hi n h p đ ng v i ngủ ề ự ệ ợ ồ ớ ười th  baứ  gián ti p thì nay đã ph i tr c ti p th c hi n) và không  nh hế ả ự ế ự ệ ả ưởng đ n hi u l cế ệ ự  

c a h p đ ng v i ngủ ợ ồ ớ ười th  ba.ứ

Tình hu ng ố 46. Ông A th a thu n bán cho ông B 20 ch c con l n th tỏ ậ ụ ợ ị  (l n mua v  đ  ch  bi n th t công nghi p). Sau khi đã th ng nh t giá c  vàợ ề ể ế ế ị ệ ố ấ ả  

l a ch n 20 ch c con l n (ông B đánh d u b ng s n trên l ng nh ng conự ọ ụ ợ ấ ằ ơ ư ữ  

l n mà ông đã ch n), ông B đã thanh toán ½ s  ti n, h n 7 ngày sau ông sợ ọ ố ề ẹ ẽ cho xe đ n ch  l n v  và s  thanh toán n t ½ s  ti n còn l i. Còn 1 ngàyế ở ợ ề ẽ ố ố ề ạ  

n a đ n h n ông B ch  l n v  thì 1 con l n cái trong s  l n mà ông B đãữ ế ạ ở ợ ề ợ ố ợ  

ch n đã đ  đọ ẻ ược 5 con và ông A ph i chăm sóc s  l n con m i đ  Ngàyả ố ợ ớ ẻ  hôm sau ông B đ n và yêu c u ông A giao c  5 con l n con m i đ  Ông Aế ầ ả ợ ớ ẻ  không đ ng ý vì cho r ng khi ông B ch a nh n s  l n mua thì ông v n làồ ằ ư ậ ố ợ ẫ  

ch  s  h u và có quy n hủ ở ữ ề ưởng hoa l i đợ ược sinh ra t  tài s n.Hai bên phátừ ả  sinh mâu thu n.Hãy đ a ra hẫ ư ướng gi i quy t tranh ch p trên.ả ế ấ

Theo quy đ nh c a Đi u 161 BLDS năm 2015 thì th i đi m chuy n quy nị ủ ề ờ ể ể ề  

s  h u đ i v i s  l n mua bán là th i đi m s  l n đở ữ ố ớ ố ợ ờ ể ố ợ ược chuy n giao – là th iể ờ  

đi m mà ông B th c t  chi m h u s  l n đó. Nh  v y, cho dù bên mua đã đánhể ự ế ế ữ ố ợ ư ậ  

d u (đ c đ nh hóa) s  l n đã ch n mua thì ch  có nghĩa là ông A ph i giao đúngấ ặ ị ố ợ ọ ỉ ả  

s  l n đó ch  không có nghĩa là tài s n mua bán đã chuy n giao quy n s  h u.ố ợ ứ ả ể ề ở ữ  Theo kho n 2 c a đi u lu t này thì hoa l i sinh ra t  tài s n ch a chuy n giao sả ủ ề ậ ợ ừ ả ư ể ẽ thu c v  ngộ ề ười có tài s n chuy n giao. Do đó, vi c ông B yêu c u ông A ph iả ể ệ ầ ả  chuy n giao c  5 con l n con m i đ  là không có căn c  Ông B ph i tr  thêmể ả ợ ớ ể ứ ả ả  

ti n cho ông A thì m i có quy n đề ớ ề ược nh n s  l n con m i đ  này.ậ ố ơ ớ ẻ

Tình hu ng  ố 47. V  ch ng ch  Hà và anh Tiên sau nhi u năm dànhợ ồ ị ề  

d m, ti t ki m đã mua đụ ế ệ ược m t ngôi nhà trên di n tích 80 m2 thu c ngo iộ ệ ộ ạ  

ô thành ph  H i Phòng.Vì nhà đã cũ nên v  ch ng anh quy t đ nh đ p bố ả ợ ồ ế ị ậ ỏ 

đi đ  xây l i nhà m i.V  ch ng anh đã thuê Công ty d ch v  X phá d  ngôiể ạ ớ ợ ồ ị ụ ỡ  nhà cũ.Trong khi đang đ p b  ngôi nhà thì anh M (là nhân viên c a Công tyậ ỏ ủ  X) đã phát hi n th y 1 chi c h p b ng s t (có khích thệ ấ ế ộ ằ ắ ước gi ng 1 cu nố ố  sách giáo khoa) đượ ấc c t gi u   góc c a b c tấ ở ủ ứ ường nhà.Nghi ng  trong h pờ ộ  

s t có nhi u đ  quý hi m nên anh M đã gi u đi và nhân lúc v ng ngắ ề ồ ế ấ ắ ười anh 

đã mang chi c h p s t đó v  nhà mình. Anh M đã cùng v  mình là ch  Nế ộ ắ ề ợ ị  phá chi c h p s t thì th y   trong có ch a 10 th i vàng, m i th i ế ộ ắ ấ ở ứ ỏ ỗ ỏ ước 

ch ng 5 lừ ượng, nhi u đ  trang s c quý b ng vàng ta và ng c bích. Hômề ồ ứ ằ ọ  sau, con trai c a anh M và ch  N đã sang hàng xóm k  l i câu chuy n trên vàủ ị ể ạ ệ  tin anh M phát hi n đệ ược vàng đã lan xa, đ n tai anh Hà và ch  Tiên. Anhế ị  

Hà và ch  Tiên đã đ n yêu c u anh M tr  l i toàn b  tài s n trong chi cị ế ầ ả ạ ộ ả ế  

h p s t cho mình vì cho r ng anh M không có quy n chi m h u cũng nhộ ắ ằ ề ế ữ ư 

s  h u, chi c h p tìm th y trong nhà c a anh Hà, ch  Tiên thì ph i là c aở ữ ế ộ ấ ủ ị ả ủ  anh ch  H i: Hành vi chi m h u c a anh M đ i v i s  tài s n phát hi nị ỏ ế ữ ủ ố ớ ố ả ệ  

được có ph i là hành vi chi m h u h p pháp hay không? Tranh ch p x yả ế ữ ợ ấ ả  

ra, hãy đ a ra hư ướng gi i quy tả ế

Hành vi chi m h u c a anh M đ i v i s  tài s n trên là không phù h p v iế ữ ủ ố ớ ố ả ợ ớ  quy đ nh c a pháp lu t nên không ph i là hành vi chi m h u h p pháp theo quyị ủ ậ ả ế ữ ợ  

đ nh t i đi m d kho n 1 Đi u 165 BLDS năm 2015. Theo quy đ nh c a Đi u 229ị ạ ể ả ề ị ủ ề  BLDS năm 2015 thì anh M ph i thông báo công khai ho c tr  ngay cho ch  sả ặ ả ủ ở 

h u. N u không bi t ai là ch  s  h u thì ph i thông báo ho c giao n p choữ ế ế ủ ở ữ ả ặ ộ  UNBD c p xã ho c công an c p xã n i g n nh t ho c c  quan nhà nấ ặ ấ ơ ầ ấ ặ ơ ước có 

th m quy n khác theo quy đ nh c a pháp lu t. Nh  v y, n u anh M ngay sau khiẩ ề ị ủ ậ ư ậ ế  phát hi n ra chi c h p s t đó đã báo tin cho anh M. N u anh M không ch ngệ ế ộ ắ ế ứ  minh được mình là ngườ ấi c t gi u chi c h p s t, nó là c a mình thì các bên ph iấ ế ộ ắ ủ ả  thông báo ho c giao n p cho UBND ho c công an c p xã g n nh t đ  thông báoặ ộ ặ ấ ầ ấ ể  tìm ch  s  h u. Ch  sau khi thông báo công khai nh  trên thì hành vi chi m h uủ ở ữ ỉ ư ế ữ  

c a anh M m i là hành vi chi m h u h p pháp n u anh M ti p t c gi  s  tài s nủ ớ ế ữ ợ ế ế ụ ữ ố ả  này. Theo tình ti t trong v  vi c thì n u ch  cũ c a ngôi nhà (ngế ụ ệ ế ủ ủ ười đã bán nhà cho v  ch ng anh Hà, ch  Tiên) ch ng minh đợ ồ ị ứ ược quy n s  h u đ i v i chi cề ở ữ ố ớ ế  

h p s t thì độ ắ ượ ấc l y v , còn không có ai ch ng minh đề ứ ược quy n s  h u thì sề ở ữ ố tài s n đó s  đả ẽ ược gi i quy t theoo quy đ nh t i kho n 2 Đi u 229 BLDS nămả ế ị ạ ả ề  2015

Tình hu ng  ố 48. Làng X thu c xã Y có m t ngôi đ n c  th  thànhộ ộ ề ổ ờ  hoàng làng. Ngôi đ n đề ược trùng tu, tôn t o theo hàng năm nh ng v n bạ ư ẫ ị 

xu ng c p, đòi h i ph i có kinh phí c  b n đ  b o trì t ng th  ki n trúcố ấ ỏ ả ơ ả ể ả ổ ể ế  

c a ngôi đ n. Phía trủ ề ước ngôi đ n có m t cây g  s a c  th  lâu đ i r t cóề ộ ỗ ư ổ ụ ờ ấ  giá tr  Đã có nhi u tay buôn g  quý đ n đ  ngh  v i các v  cao tu i trongị ề ỗ ế ề ị ớ ị ổ  làng (thu c ban qu n lý đ n) mua cây g  trên v i giá 2 t  đ ng. Các cộ ả ề ỗ ớ ỷ ồ ụ trong làng đã cho h p toàn th  dân làng xin ý ki n v  vi c bán cây g  s aọ ể ế ề ệ ỗ ư  

đ  l y ti n đ i trùng tu ngôi đ n. Ph n l n các ý ki n đ u nh t trí vì choể ấ ề ạ ề ầ ớ ế ề ấ  đây là m t c  h i hi m có đ  có 1 s  ti n l n nh  v y, cây g  này cũngộ ơ ộ ế ể ố ề ớ ư ậ ỗ  

tr ng đã lâu tán lá che m t ánh sáng trong đ n, có th  tr ng cây khác đồ ấ ề ể ồ ể 

thay th …Nh ng v n có m t s  ít ý ki n ph n đ i vì lý do tâm linh khôngế ư ẫ ộ ố ế ả ố  nên t  ý ch t cây lâu năm trong đ n…Mâu thu n phát sinh. H i: Ban qu nự ặ ề ẫ ỏ ả  

lý đ n có quy n bán cây g  trề ề ỗ ước c a đ n không khi có s  không đ ng ýử ề ự ồ  

c a các thành viên trong làng. Hãy gi i quy t mâu thu n trên.ủ ả ế ẫ

Ngôi đ n và cây g  s a thu c s  h u chung c a c ng đ ng dân c  theoề ỗ ư ộ ở ữ ủ ộ ồ ư  quy đ nh t i Đi u 211 BLDS năm 2015. Do đó, vi c đ nh đo t tài s n chung c ngị ạ ề ệ ị ạ ả ộ  

đ ng ph i có s  đ ng ý c a t t c  các thành viên c a c ng đ ng. Đây là tài s nồ ả ự ồ ủ ấ ả ủ ộ ồ ả  thu c s  h u chung h p nh t, độ ở ữ ợ ấ ược hình thành qua th i gian lâu dài t  s  đóngờ ừ ự  góp c a nhi u ngủ ề ười, do t p quán hay l ch s  t o nên. Các v  bô lão trong làngậ ị ử ạ ị  

ch  là đ i di n cho s  h u chung c ng đ ng ch  không có quy n t  quy t đ nh.ỉ ạ ệ ở ữ ộ ồ ứ ề ự ế ị  

Vi c bán cây g  s a tuy r ng vì m c đích chung đ  tôn t o ki n trúc c a ngôiệ ỗ ư ằ ụ ể ạ ế ủ  

đ n nh ng ch  c n s  ph n đ i c a s  ít các thành viên trong c ng đ ng thì cũngề ư ỉ ầ ự ả ố ủ ố ộ ồ  không được

Tình hu ng ố 49. Gia đình ông A có 5 người: ông A và v  (bà B), b  đ  c aợ ố ẻ ủ  ông A (73 tu i), 2 con: anh C (20 tu i) và ch  D (16 tu i). Gia đình ông h pổ ổ ị ổ ọ  bàn quy t đ nh m  r ng di n tích nuôi th  ba ba đ  tăng kinh t  gia đình.ế ị ở ộ ệ ả ể ế  Gia đình mu n mua thêm 200 m2 di n tích ao c a nhà li n k  đ  nuôi baố ệ ủ ề ề ể  

ba. Ông bà A, B có s  ti n là 500 tri u đ ng, b  đ  c a ông A góp 100 tri uố ề ệ ồ ố ẻ ủ ệ  

đ ng và anh C góp 50 tri u là v a đ  s  ti n mua thêm di n tích ao li nồ ệ ừ ủ ố ề ệ ề  

k  M t th i gian sau, vi c nuôi tôm không thu n l i do ngo i c nh và doề ộ ờ ệ ậ ợ ạ ả  ông A b  b nh n ng ph i đi u tr  dài ngày   b nh vi n nên ông A đã bànị ệ ặ ả ề ị ở ệ ệ  

b c v i c  nhà bán m nh ao đó đi nh ng ch  có bà B là đ ng ý. H i: n uạ ớ ả ả ư ỉ ồ ỏ ế  

ch  có bà B đ ng ý thì ông A có đỉ ồ ược quy n bán 200m2 ao đó cho ngề ười khác không khi gi y ch ng nh n quy n s  d ng đ t ao c p cho h  gia đìnhấ ứ ậ ề ử ụ ấ ấ ộ  mang tên ch  h  là ông A?ủ ộ

Theo quy đ nh c a Đi u 212 BLDS năm 2015 thì vi c đ nh đo t tài s nị ủ ề ệ ị ạ ả  chung c a các thành viên gia đình là b t đ ng s n, tài s n là ngu n thu nh p chủ ấ ộ ả ả ồ ậ ủ 

y u c a gia đình thì ph i có s  th a thu n c a t t c  các thành viên gia đình làế ủ ả ự ỏ ậ ủ ấ ả  

người thành niên có năng l c hành vi dân s  đ y đ  Theo đó, khi ông A mu nự ự ầ ủ ố  bán chi c ao đó cho ngế ười khác thì ph i có s  đ ng ý c a t t c  các thành viên làả ự ồ ủ ấ ả  

v , b  đ  c a ông, ch  D. N u ch  có ông A và bà B đ ng ý thì ông bà có th  bánợ ố ẻ ủ ị ế ỉ ồ ể  

ph n quy n s  h u c a mình và dành quy n  u tiên mua cho 2 đ ng s  h uầ ề ở ữ ủ ề ư ồ ở ữ  

chung còn l i vì b n ch t c a s  h u chung c a các thành viên gia đình là s  h uạ ả ấ ủ ở ữ ủ ở ữ  chung theo ph n. N u b  đ  c a ông A và anh C không mu n mua ho c khôngầ ế ố ẻ ủ ố ặ  

có ý ki n trong th i h n 3 tháng k  t  th i đi m nh n đế ờ ạ ể ừ ờ ể ậ ược thông báo thì ông bà A,B có quy n bán cho ngề ười khác. Người mua m i s  là đ ng s  h u chung v iớ ẽ ồ ở ữ ớ  

b  đ  c a ông A và anh C.ố ẻ ủ

Tình hu ng ố 50. Anh A và ch  B là hai anh em ru t và là đ ng th a kị ộ ồ ừ ế ngôi nhà 5 t ng trên di n tích 300 m2 do b  đ  c a 2 ngầ ệ ố ẻ ủ ười là ông M đ  l i.ể ạ  

Ch  B bàn v i anh A là bán nhà đ t này đ  l y ti n chia đôi là thu n ti nị ớ ấ ể ấ ề ậ ệ  

nh t nh ng anh A ph n đ i vì cho r ng đây là nhà đ t c a t  tiên đ  l iấ ư ả ố ằ ấ ủ ổ ể ạ  nên không bán. Ch  B v n nh t quy t đăng t i tin bán nhà trên trang báoị ẫ ấ ế ả  

“Mua và Bán” cũng nh  trên các trang web mua bán khác. Theo tin đăng t iư ả  

c a ch  B nhi u ngủ ị ề ười đã tìm đ n xem nhà nh ng đ u b  anh A đu i đi.ế ư ề ị ổ  

Ch  B đã tìm đị ược anh D (là m t dân anh ch  trong khu v c đó) đ ng ý muaộ ị ự ồ  

ph n quy n s  h u c a ch  là 1 t  đ ng. Bi t thông tin này anh A đã đi vayầ ề ở ữ ủ ị ỷ ồ ế  

mượn thêm c ng v i ti n ti t ki m c a b n thân đ  tr  cho ch  B 1 tộ ớ ề ế ệ ủ ả ể ả ị ỷ 

đ ng sau khi h p đ ng mua bán c a ch  B v i anh D đã hoàn t t th  t cồ ợ ồ ủ ị ớ ấ ủ ụ  công ch ng. Hãy cho bi t: h p đ ng mua bán c a B và D có h p phápứ ế ợ ồ ủ ợ  không? Nguy n v ng c a anh A mu n mua l i ph n quy n s  h u c a chệ ọ ủ ố ạ ầ ề ở ữ ủ ị 

B có thành hi n th c đệ ự ược không?

H p đ ng mua bán ph n quy n s  h u ngôi nhà c a ch  B v i anh D làợ ồ ầ ề ở ữ ủ ị ớ  không h p pháp vì trợ ước khi bán ch  B đã không th c hi n vi c thông báo b ngị ự ệ ệ ằ  văn b n cho anh A v  giá bán, phả ề ương th c thanh toán và ch  ý ki n c a anh Aứ ờ ế ủ  trong th i h n 3 tháng theo nh  quy đ nh t i kho n 3 Đi u 218 BLDS năm 2015.ờ ạ ư ị ạ ả ề  

N u anh A kh i ki n ra Tòa thì Tòa án s  chuy n quy n và nghĩa v  c a anh Dế ở ệ ẽ ể ề ụ ủ  trong h p đ ng đã ký k t v i ch  B sang cho anh A. Do quy n  u tiên mua c aợ ồ ế ớ ị ề ư ủ  anh A b  viph m nên anh A có quy n b o v  quy n l i c a mình theo quy đ nhị ạ ề ả ệ ề ợ ủ ị  

v  đ nh đo t tài s n chung c a BLDS năm 2015.ề ị ạ ả ủ

Tình hu ng ố 51. Tình hu ng: Ngày 1 tháng 01 năm 2017, A và B th aố ỏ  thu n, A bán cho B đàn gà 20 con v i giá 200.000 đ ng/1 con. B đã th cậ ớ ồ ự  

hi n nghĩa v  thanh toán cho A đ y đ  s  ti n mua gà là 4000.000 đ ng.ệ ụ ầ ủ ố ề ồ  Hai bên th a thu n, ngày 03 tháng 01 năm 2017, B s  mang l ng gà đ n vàỏ ậ ẽ ồ ế  

b t gà v  ắ ề trong tình hu ng trên quy n s  h u c a A v i đàn gà ch m d tố ề ở ữ ủ ớ ấ ứ