Quản lý hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ trong các trường mầm non thị xã từ sơn, tỉnh bắc ninh

Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế, trong những năm gần đây, Giáo dục mầm non thị xã Từ Sơn phát triển từng ngày và luôn được các cấp quan tâm đầu tư về chất lượng đặc biệt l

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN QUẢN LÍ GIÁO DỤC

ĐỖ THỊ THU PHƯƠNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHĂM SÓC, NUÔI DƯỠNG TRẺ

TRONG CÁC TRƯỜNG MẦM NON THỊ XÃ TỪ SƠN, TỈNH BẮC NINH

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 8 14.01.14

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Công trình được hoàn thành tại:

HỌC VIỆN QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Thành Vinh

Phản biện 1:………

………

Phản biện 2:………

………

Luận văn sẽ được bảo vệ tại hội đồng chấm luận văn thạc sĩ

họp tại Học viện Quản lý giáo dục

Vào hồi……giờ……phút……ngày……tháng……năm 2019

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

Thư viện Học viện Quản lý giáo dục

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Giáo dục mầm non là cấp học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân Việc tổ chức chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ mầm non tốt, có chất lượng đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc đặt nền móng ban đầu cho việc phát triển toàn diện ở trẻ mầm non về thể chất, trí tuệ, tình cảm, ngôn ngữ, thẩm mỹ, kỹ năng sống, tạo tiền đề cho trẻ mầm non sẵn sàng tâm lý bước vào lớp 1 Để đạt được điều này, trước tiên là phải đặt sự quan tâm về chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ lên hàng đầu, có sự kết hợp một cách hài hòa và song song với nó là sự quản lý chặt chẽ, có hiệu quả hoạt động này Đối với các nhà trường, đây là nhiệm vụ cần quan tâm và coi trọng hàng đầu để tạo ra được nền tảng vững chắc cho trẻ trong phát triển tiềm năng toàn diện phục vụ cho xã hội trong tương lai

Việc chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ mầm non là hoạt động đặc biệt quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển toàn diện của trẻ mầm non Hoạt động này bao gồm: chăm sóc sức khỏe và đảm bảo an toàn cho trẻ, chăm sóc vệ sinh, chăm sóc giấc ngủ, chăm sóc dinh dưỡng Bên cạnh đó, thời gian dành cho việc ăn, ngủ của trẻ ở trường chiếm tỷ lệ tương đối nhiều so với thời gian trong ngày, chính vì thế việc chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ đòi hỏi mỗi cán bộ, giáo viên, nhân viên phải có sự hiểu biết những kiến thức cơ bản về chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ mầm non để có thể xây dựng một chế độ dinh dưỡng hợp lý, đảm bảo giúp cho trẻ phát triển cân đối, khỏe mạnh ngay từ những năm tháng đầu đời

Thị xã Từ Sơn, Tỉnh Bắc Ninh có vị trí địa lý thuận lợi, là nơi có tốc

độ đô thị hóa nhanh và mạnh Năm 2019, thị xã Từ Sơn đã được vinh danh

và công nhận là đô thị loại III Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế, trong những năm gần đây, Giáo dục mầm non thị xã Từ Sơn phát triển từng ngày và luôn được các cấp quan tâm đầu tư về chất lượng đặc biệt là công tác chăm sóc, nuôi dưỡng

Xuất phát từ các vấn đề trên, tác giải lựa chọn đề tài: Quản lý hoạt

động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ trong các trường mầm non Thị xã Từ Sơn, Tỉnh Bắc Ninh

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn quản lý hoạt động chăm

một số biện pháp quản lý với mục đích nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ mầm non trong các nhà trường của thị xã

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ mầm non 3-6 tuổi tại các trường mầm non

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ mầm non 3-6 tuổi tại các trường mầm non thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh

4 Giả thuyết khoa học

Trong những năm gần đây, công tác quản lý hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ mầm non 3 - 6 tuổi tại các trường mầm non trên địa bàn Thị xã

Từ Sơn đã có được những kết quả nhất định nhưng bên cạnh đó vẫn còn tồn tại những mặt hạn chế, bất cập cần được giải quyết Cán bộ quản lý trên địa bàn nếu định hướng đúng được các biện pháp quản lý khoa học, phù hợp ( định lượng hợp lý nguồn năng lượng cần cho 1 ngày, đảm bảo chế độ ăn phù hợp, nghiêm túc trong việc thực hiện cam kết, phối hợp với phụ huynh, quy trình giám sát, kiểm định, lưu mẫu, hủy mẫu thực phẩm đúng, đảm bảo các nguyên tắc về nuôi dưỡng chăm sóc trẻ ) Bên cạnh đó, nếu đáp ứng được nhu cầu dinh dưỡng cho trẻ theo sự khác nhau về độ tuổi, về đặc điểm riêng của mỗi đứa trẻ, kèm theo đó là sự mong muốn của phụ huynh khi gửi con vào trường, được chăm sóc, được ăn trú tại trường được đáp ứng về sự hài lòng thì chất lượng chăm sóc nuôi dưỡng sẽ đạt được kết quả cao, thực chấttính khả thi trong việc giải quyết những bất cập còn tồn tại sẽ đạt được kết quả cao

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Hệ thống những vấn đề lý luận về quản lý hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ mầm non để xây dựng cơ sở lý luận cho đề tài

5.2 Thống kê, khảo sát thực tế về thực trạng quản lý hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ mầm non 3-6 tuổi trong các trường mầm non trên địa bàn Thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh và tìm ra nguyên nhân của thực trạng

đó

5.3 Đề xuất những biện pháp quản lý với mục đích nâng cao chất lượng của hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ trong các trường mầm non Thị xã Từ Sơn, Tỉnh Bắc Ninh

6 Giới hạn và phạm vị nghiên cứu

- Giới hạn về thời gian nghiên cứu: sử dụng các số liệu nghiên cứu, khảo sát tính đến hết năm học 2018 - 2019

- Giới hạn về phạm vi nghiên cứu: 10 trường mầm non công lập trên địa bàn Thị xã Từ Sơn, Tỉnh Bắc Ninh

- Giới hạn về đối tượng khảo sát: 160 người công tác quản lý hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ mầm non từ 3-6 tuổi

- Giới hạn phạm vi nghiên cứu

Trong đó:

+ Hiệu trưởng: 10 người

+ Giáo viên: 120 người

+ Nhân viên cấp dưỡng, nhân viên y tế: 30 người

7 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu, văn bản

- Phương pháp quan sát

- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi

- Phương pháp phỏng vấn

- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

- Phương pháp thống kê toán học

8 Đóng góp của đề tài

Các nội dung về lý luận và nghiên cứu thực tế của đề tài giúp cho cán

bộ quản lý xác định được các biện pháp mang tính khả thi trong quản lý hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ trong trường mầm non, khắc phục và

xử lý được những bất cập còn tồn tại, nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi

CHƯƠNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHĂM SÓC, NUÔI DƯỠNG TRẺ TRONG CÁC TRƯỜNG MẦM NON

1.1 Tổng thể các vấn đề nghiên cứu

1.1.1 Các công trình nghiên cứu trên thế giới

1.1.2 Các công trình nghiên cứu ở trong nước

1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài

1.2.1 Quản lý

1.2.2 Quản lý nhà trường

1.2.3 Trường mầm non, Quản lý trường mầm non

1.2.3.1 Trường mầm non

1.2.3.2 Quản lý trường mầm non

1.2.4 Hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ trong trường mầm non

1.3.1 Trường mầm non trong hệ thống giáo dục quốc dân

1.3.1.1 Vị trí của trường mầm non

1.3.1.2 Nhiệm vụ của trường mầm non

1.3.2 Đặc điểm và yêu cầu đối với trẻ mầm non 3 - 6 tuổi

1.3.2.1 Về phát triển thể chất

1.3.2.2 Về sự cần thiết các chất dinh dưỡng cần có trong bữa ăn của trẻ 3-6 tuổi

1.3.2.3 Về ăn uống, ngủ nghỉ, sinh hoạt ở trẻ 3-6 tuổi

1.3.3 Mục tiêu, nội dung, hình thức và yêu cầu tổ chức hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ mầm non

1.3.3.1 Mục tiêu

1.3.3.2 Nội dung

Nội dung tổ chức hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ mầm non quan trọng nhất là phải đảm bảo sự phù hợp với sự phát triển tâm sinh lý của trẻ, mang tính khoa học, đảm bảo những tiêu chuẩn về chất lượng do ngành học quy định giúp trẻ phát triển hài hòa, cân đối, khỏe mạnh, nhanh nhẹn

bao gồm: chăm sóc dinh dưỡng, chăm sóc giấc ngủ, chăm sóc vệ sinh, chăm sóc sức khỏe và đảm bảo an toàn theo quy định của chương trình giáo dục mầm non

Việc chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ được thực hiện thông qua các hoạt động theo quy định của chương trình GDMN

Nội dung hoạt động chăm sóc:

Chế độ sinh hoạt của trẻ được xây dựng trên cơ sở đặc điểm tâm sinh

lý của trẻ ở từng độ tuổi và phù hợp với điều kiện hoàn cảnh thực tế của trường Do vậy khi thực hiện các chế độ về chăm sóc, người thực hiện cần nghiêm túc tuân thủ và thỏa mãn một cách hợp lý nhu cầu ăn, ngủ, nghỉ, vui chơi, học tập…giúp trẻ có được thói quen, nền nếp tốt trong các hoạt động

Nội dung hoạt động nuôi dưỡng:

Nội dung của chương trình GDMN là phải đảm bảo hài hòa giữa chăm sóc và nuôi dưỡng giúp trẻ phát triển cân đối, khỏe mạnh và phát triển tâm sinh lý một cách phù hợp

- Tổ chức các hoạt động bán trú: (nấu ăn, ăn, ngủ…vv)

- Tổ chức các hoạt động vui chơi (ngoài trời, tham quan, dã ngoại, giao lưu)

- Tổ chức các hoạt động chăm sóc sức khỏe (cân đo, chấm biểu đồ, khám sức khỏe do đơn vị y tế của địa phương về thực hiện, truyền thông tại hội nghị họp phụ huynh…vv)

- Tổ chức các buổi chuyên đề

- Tổ chức các hội thi, lễ hội

- Tổ chức sinh nhật theo tháng

1.3.3.4.Yêu cầu

- Đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ về thể chất và tinh thần

- Thực hiện nghiêm túc Quy chế nuôi dạy trẻ theo Thông tư 28/2016/TT-BGDĐT ngày 30/12/2016 sửa đổi, bổ sung một số nội dung của chương trình giáo dục mầm non ban hành kèm theo Thông tư số 17/2009/TT-BGDĐT ngày 25/7/2009 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT để thực hiện tổ chức các hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ 3-6 tuổi trong các nhà trường mầm non[44]

* Về nuôi dưỡng:

* Tổ chức ngủ:

* Sau khi trẻ thức giấc:

* Về chăm sóc:

Quản lý chăm sóc sức khỏe trẻ:

Công tác truyền thông:

Tuyên truyền phòng, chống dịch bệnh truyền nhiễm:

Bảo đảm an toàn phòng, chống tai nạn, thương tích:

Trong thực tế, việc nắm bắt các giá trị, nhu cầu dinh dưỡng đã được cân đối được các nhà trường nghiên cứu và thực hiện Tuy nhiên, việc thực hiện chưa đạt được kết quả như mong muốn Do vậy, để đạt được kết quả tốt cần lưu ý đến các nội dung sau:

1.4.1 Lập kế hoạch

1.4.2 Tổ chức, bố trí nhân sự thực hiện

1.4.3 Chỉ đạo thức hiện chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ trong trường mầm non

* Chỉ đạo công tác nuôi dưỡng

* Chỉ đạo công tác chăm sóc sức khỏe và đảm bảo an toàn cho trẻ

* Chỉ đạo việc thực hiện phòng tránh một số dịch bệnh cho trẻ:

* Chỉ đạo việc tổ chức thực hiện các chuyên đề

1.4.4 Tổ chức kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc trẻ

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc quản lý hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ trong các trường mầm non

Quản lý hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trong trường mầm non đạt kết quả cao hay thấp, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục được hay không tùy thuộc vào các yếu tố chủ quan và khách quan phải kể đến như là:

1.5.1 Yếu tố chủ quan

1.5.2 Yếu tố khách quan

Tiểu kết Chương 1

Quản lý hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ trong trường mầm non là những tác động có mục đích của người quản lý nhà trường (cụ thể là Hiệu trưởng trường mầm non) đến hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ, thực hiến mục tiêu giáo dục trẻ một cách toàn diện về thể chất và tinh thần, giúp trẻ có tâm thế vững vàng để bước vào lớp 1 Bên cạnh đó là đảm bảo an toàn cho trẻ, tạo niềm tin với toàn xã hội về giáo dục mầm non, giúp bố mẹ yên tâm, tin tưởng khi gửi con vào trường mầm non, người quản lý có thể huy động được các nguồn lực về tài chính, con người, cơ sở vật chất để thực hiện chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ một cách có hiệu quả nhất

Để thực hiện quản lý chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ ở trường mầm non bao gồm các nội dung cơ bản như là: lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra, đánh giá hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ mầm non

Trong quá trình quản lý hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ ở trường mầm non, có nhiều yếu tố tác động, ảnh hưởng, chi phối như: sự hiểu biết, nhận thức và khả năng quản lý của Hiệu trưởng về nội dung này, nhận thức và năng lực của đội ngũ giáo viên, nhân viên trực tiếp thực hiện việc chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ; những yếu tố khách quan, chủ quan tác động

Để đảm bảo được hiệu quả công việc, người Hiệu trưởng không chỉ cần có trình độ chuyên môn giỏi mà phải có khả năng quản lý tốt mọi hoạt động trong nhà trường

CHƯƠNG II THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHĂM SÓC, NUÔI DƯỠNG TRẺ TRONG CÁC TRƯỜNG MẦM NON TX

TỪ SƠN, TỈNH BẮC NINH

2.1 Khái quát về đặc điểm kinh tế, xã hội và giáo dục mầm non tại thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh

2.1.1 Tình hình kinh tế, xã hội thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh

Thị xã Từ Sơn nằm ở phía Tây tỉnh Bắc Ninh, cách trung tâm tỉnh 13

km về phía Tây, cách thủ đô Hà Nội 15 km về phía Tây Nam, có tổng diện tích tự nhiên 6108,87 ha, chiếm 7,4% diện tích tự nhiên của tỉnh, bao gồm

5 xã và 7 phường

2.1.2 Tình hình giáo dục mầm non thị xã Từ Sơn

2.1.2.1 Quy mô phát triển

Sự nghiệp Giáo dục mầm non của thị xã Từ Sơn được đặc biệt quan tâm; chú trọng Tổng số trường mầm non trên địa bàn thị xã Từ Sơn có 21 trường, với 10.602 trẻ (trong đó lớp nhà trẻ: 138 lớp = 1247 cháu, lớp 3 tuổi: 118 lớp = 2475 cháu và lớp 4 tuổi: 112 lớp = 3364 trẻ, lớp 5 tuổi: 107 lớp = 3516 trẻ) Quy mô GD tiếp tục ổn định và phát triển, huy động số học sinh trên địa bàn thị xã ra lớp đạt tỉ lệ cao: Nhà trẻ 42.4%, Mẫu giáo đạt 100% trong đó trẻ 5 tuổi đạt 100% Tiếp tục đa dạng hoá các loại hình trường như công lập, tư thục

Đến hết năm học 2019-2020, thị xã Từ Sơn có 100% các trường đạt chuẩn Quốc gia mức độ 1,2 Và năm học này, thêm 2 đơn vị trường học đạt chuẩn Quốc gia mức độ 2, nâng tỷ lệ trường mầm non đạt chuẩn Quốc gia mức độ 2 của Thị xã lên 9 trường đạt 42,9%, phấn đấu đầu tư về cơ sở vật chất để nâng trường chuẩn mức độ 2 trong những giai đoạn tiếp theo đạt 100% 100% các trường đạt xanh - sạch - đẹp Phấn đấu trong năm học này, tỷ lệ các trường đạt kiểm định chất lượng mức độ 3 = 76,2%

2.1.2.2 Cơ sở vật chất

Các trường mầm non trên địa bàn Thị xã Từ Sơn có nhiều thuận lợi về

nuôi dưỡng và các hoạt động khác trong nhà trường Tuy nhiên bên cạnh

đó vẫn còn tồn tại những trường có số điểm lẻ tương đối nhiều, số trường

có các khu điểm lẻ Trong những năm học tới đây, giáo dục Thị xã Từ Sơn tiếp tục tham mưu với UBND Thị xã đẩy nhanh tiến độ về quy hoạch, đầu

tư cải tạo về cơ sở vật chất với hệ thống các trường nhiều khu lẻ, làm tốt công tác vận động các hộ dân tập trung khu chính, xóa bỏ bớt những điểm

lẻ không đảm bảo về cơ sở vật chất

Với sự quan tâm đặc biệt về vấn đề chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ, Phòng GD&ĐT Thị xã Từ Sơn đã đầu tư cho tất cả các trường mầm non bộ thiết

bị nhà bếp hiện đại, hợp vệ sinh và đảm bảo quy trình bếp ăn 1 chiều

2.1.2.3 Đội ngũ

Tổng số cán bộ, giáo viên, nhân viên trên toàn Thị xã hiện có 901 người trong đó biên chế chung: 546/901 = 60,6%, hợp đồng: 355/901 = 39,4% Chia

ra cụ thể:

+ Cán bộ quản lý: 61 người Biên chế: 61/61 = 100%

+ Giáo viên: 597 người Biên chế: 455/597 = 76,2%, hợp đồng: 142/597

= 23,8%

+ Nhân viên: 242 người Biên chế 30/242 = 12,4% Hợp đồng: 212/242 = 87,6%

Chất lượng đội ngũ:

+ Trình độ đào tạo cán bộ, giáo viên đạt chuẩn: 100%

+ Số cán bộ, giáo viên trên chuẩn về trình độ đào tạo chiếm 75%

- Đội ngũ các giáo viên trong các nhà trường đều thực hiện nghiêm túc việc ký cam kết thực hiện nội quy, quy chế chuyên môn, quy tắc ứng xử, cam kết thực hiện nghiêm túc các cuộc vận động của ngành, trường, không

vi phạm quy chế nuôi dạy trẻ và nội quy của nhà trường, của ngành

- Trong những năm qua, nhiều giáo viên đã có những sáng kiến kinh nghiệm được áp dụng vào công tác chăm sóc giáo dục trẻ Các giáo viên

có tinh thần đoàn kết xây dựng nhà trường ngày càng vững mạnh, yên tâm tin tưởng vào công việc và rất tâm huyết với nghề

2.1.2.4 Công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ

Năm học 2018 - 2019, đã tổ chức được 30 lớp tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ cho 100% cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên trong cấp học mầm non Các nội dung tập huấn được lựa chọn với thực tế thực hiện

Được tham gia các buổi tập huấn về chuyên môn do Sở GD&ĐT tổ chức qua đó cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên được học tập, trao đổi học hỏi kinh nghiệm, chia sẻ các nội dung về công việc của ngành trong quá trình thực hiện nhiệm vụ chuyên môn Tăng cường áp dụng công nghệ thông tin trong việc tổ chức các Hội nghị trực tuyến giúp cho 100% cán bộ giáo viên, nhân viên có thể tham gia học tập bên cạnh đó đạt được mục tiêu bồi dưỡng về ứng dụng CNTT trong quản lý và giảng dạy

2.2 Thực trạng công tác chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ trong các trường mầm non thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh

2.3 Thực trạng về công tác quản lý hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ trong các trường mầm non thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh