Skkn biện pháp dạy học phép so sánh trong phân môn luyện từ và câu cho học sinh lớp 3a1 trường tiểu học thị trấn huyện tam đường tỉnh lai châu

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠOTRƯỜNG PTDTBT TIỂU HỌC NÙNG NÀNG THUYẾT MINH SÁNG KIẾN Biện pháp giải toán dạng tỉ số phần trăm cho học sinh lớp 5A1 trường PTDTBT-TH xã Nùng Nàng - huyện Tam

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG PTDTBT TIỂU HỌC NÙNG NÀNG

THUYẾT MINH SÁNG KIẾN Biện pháp giải toán dạng tỉ số phần trăm cho học sinh lớp 5A1 trường PTDTBT-TH xã Nùng Nàng - huyện Tam Đường - tỉnh Lai Châu

Tác giả: Nguyễn Kim Tiên

Trình độ chuyên môn: Đại học

Chức vụ: Giáo viên

Nơi công tác: Trường PTDTBT Tiểu học xã Nùng Nàng

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TAM ĐƯỜNG

TRƯỜNG TIỂU HỌC THỊ TRẤN

THUYẾT MINH SÁNG KIẾN Biện pháp dạy học phép so sánh trong phân môn Luyện từ và câu cho học sinh lớp 3A1 trường Tiểu học Thị Trấn - huyện Tam Đường - tỉnh Lai Châu

Tác giả: Bùi Vân AnhTrình độ chuyên môn: Đại họcChức vụ: Giáo viên

Nơi công tác: Trường Tiểu học Thị Trấn

Thị Trấn, tháng 2 năm 2020

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Tam Đường, ngày 24 tháng 2 năm 2020

ĐƠN ĐỀ NGHỊ CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN CẤP CƠ SỞ

Kính gửi: Hội đồng xét, công nhận sáng kiến cấp cơ sở

Tôi ghi tên dưới đây:

Số

TT Họ và tên

Ngày tháng năm sinh

Nơi công tác

Chức danh

Trình độ chuyên môn

Tỷ lệ (%) đóng góp vào việc tạo ra sáng kiến

1 Bùi Vân Anh 9/2/1990 Tiểu học Thị

Trấn

Giáoviên Đại học 100

Là tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến: “Biện pháp dạy học phép so sánh trong phân môn Luyện từ và câu cho học sinh lớp 3A1 trường Tiểu học Thị Trấn - huyện Tam Đường - tỉnh Lai Châu”.

- Cơ sở được yêu cầu công nhận sáng kiến: Trường Tiểu học Thị Trấn Tam Đường

- Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Chuyên môn giảng dạy

- Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu: Từ tháng 8 năm 2019

- Mô tả bản chất của sáng kiến:

Các giải pháp trong sáng kiến: " Biện pháp dạy học phép so sánh trong phân

môn Luyện từ và câu cho học sinh lớp 3A1 trường Tiểu học Thị Trấn - huyện Tam Đường - tỉnh Lai Châu" với mục tiêu là: Đưa ra những phương pháp dạy học phép so sánh trong phân môn Luyện từ và câu hay nhất để học sinh phân tích, khám phá làm các bài tập nhận diện, thực hành, luyện tập và giải quyết các vấn

đề ứng dụng trong thực tiễn cuộc sống hàng ngày

Trong sáng kiến có 3 giải pháp chỉnh sửa bổ sung:

Giải pháp 3:

Giải pháp này tôi đã chỉnh sửa bổ sung điểm mới như sau: Phương pháp trò

chơi học tập tiếng Việt có thể sử dụng trong các tiết học phép so sánh với mụcđích ôn luyện kiến thức và kĩ năng sử dụng phép so sánh

- Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến: Giáo viên nghiên cứu, chuẩn

bị máy chiếu, phiếu bốc thăm, phiếu bài tập, sưu tầm các trò chơi, câu đố phù hợpvới tiết học Học sinh chuẩn bị bảng, phấn, giẻ lau tích cực tự giác tham gia vàocác hoạt động học tập

- Những thông tin cần được bảo mật: Không

- Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng sáng kiến theo ý kiến của tác giả:

+ Giáo viên nắm được phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực, linh hoạt,sáng tạo trong việc khắc sâu kiến thức cho học sinh

+ Học sinh có kĩ năng làm các bài tập về phép so sánh trong phân mônLuyện từ và câu không nhầm lẫn, giúp học sinh hào hứng, sôi nổi trong các giờhọc

- Những người tham gia tổ chức áp dụng sáng kiến lần đầu: Không

Tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là trung thực, đúng sự thật

và hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật

NGƯỜI ĐĂNG KÝ

Bùi Vân Anh

BÁO CÁO TÓM TẮT SÁNG KIẾN

1 Tác giả

Họ và tên: Bùi Vân Anh

Trình độ văn hóa 12/12 Trình độ chuyên môn: Đại học

Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên - Trường Tiểu học Thị Trấn

Nhiệm vụ được phân công: Giáo viên chủ nhiệm lớp 3A1

2 Tên sáng kiến: “Biện pháp dạy học phép so sánh trong phân môn Luyện từ và câu cho học sinh lớp 3A1 trường Tiểu học Thị Trấn - huyện Tam Đường - tỉnh Lai Châu”.

3 Tính mới

Các giải pháp của sáng kiến:

Giải pháp 1: Rèn luyện theo mẫu và phân tích ngôn ngữ vào việc dạy phép

so sánh cho HS lớp 3A1

Cung cấp mẫu lời nói hoặc hành động lời nói Hướng dẫn HS phân tíchmẫu theo một số yêu cầu HS mô phỏng mẫu để tạo ra lời nói của mình Kiểmtra, đánh giá, rút kinh nghiệm

Học sinh biết phân tích ngữ liệu và ghi kết quả vào phiếu Sau đó HS báocáo kết quả học tập, cả lớp theo dõi và phân tích được kết quả của bạn

Giải pháp 2: Vận dụng phương pháp thảo luận nhóm vào việc dạy phép so

sánh cho HS lớp 3A1

Đặt HS vào trong giao tiếp, đưa các em vào từng hoàn cảnh giao tiếp cụthể, yêu cầu các em hoạt động giao tiếp, để từ đó tự hình thành, củng cố, khắcsâu kiến thức và rèn luyện kĩ năng sử dụng phép so sánh trong giao tiếp

Giải pháp 3: Vận dụng phương pháp trò chơi học tập tiếng Việt vào việc

dạy phép so sánh cho HS lớp 3A1

Phương pháp trò chơi học tập tiếng Việt có thể sử dụng trong các tiết họcphép so sánh với mục đích ôn luyện kiến thức và kĩ năng sử dụng phép so sánh

4 Hiệu quả sáng kiến mang lại

a) Hiệu quả kinh tế: Giảm tiền mua đồ dùng dạy học Học sinh vận dụng

việc học phép so sánh trong phân môn Luyện từ và câu vào trong thực tế cuộcsống Đồng thời nó là kiến thức bổ trợ giúp các em học tốt hơn phân môn Tậplàm văn để có những câu văn, bài văn hay, giàu cảm xúc

Học sinh yêu thích môn học 33/33 = 100%, học sinh đạt được các kĩ năng cơbản 31/33 = 94%, 100 % học sinh đạt yêu cầu

b) Hiệu quả kỹ thuật

Học sinh vận dụng kĩ thuật so sánh để làm các bài tập đúng, thành thạo khôngnhầm lẫn Học sinh biết vận dụng chơi các trò chơi học tập để khắc sâu kiếnthức Thể hiện qua bảng số liệu sau:

c) Hiệu quả về mặt xã hội

Giáo viên nắm chắc kiến thức, truyền thụ một cách chủ động, linh hoạt, sửdụng nhiều phương pháp dạy học tích cực để dạy học sinh

Học sinh ham học, tích cực học tập, vận dụng khi học tập làm văn

Học sinh đã biết cách làm và thực hành phép so sánh trong phân mônLuyện từ và câu

Qua các lần khảo sát kết quả đã được nâng lên rõ rệt

Sau khi áp dụng sáng kiến ở lớp 3A1 tôi thấy hiệu quả được nâng lên rõ rệt.

Tỷ lệ học sinh biết làm bài tập có hình ảnh so sánh trong phân môn Luyện từ vàcâu đã nâng lên Tỉ lệ điểm 9,10 đã được nâng cao hơn những năm trước và chấtlượng phân môn Luyện từ và câu cũng đã được nâng lên

Sáng kiến này có khả năng áp dụng ở các khối lớp 3 trường Tiểu học ThịTrấn và có khả năng nhân rộng tới các trường Tiểu học trong huyện nhất là cáctrường Tiểu học có điều kiện tương đồng

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TAM ĐƯỜNG

TRƯỜNG TIỂU HỌC THỊ TRẤN

THUYẾT MINH SÁNG KIẾN Biện pháp dạy học phép so sánh trong phân môn Luyện từ và câu cho học sinh lớp 3A1 trường Tiểu học Thị Trấn - huyện Tam Đường - tỉnh Lai Châu

Tác giả: Bùi Vân Anh Trình độ chuyên môn: Đại học Chức vụ: Giáo viên

Nơi công tác: Trường Tiểu học Thị Trấn

Thị Trấn, tháng 2 năm 2020

7

I THÔNG TIN CHUNG

1 Tên sáng kiến: Biện pháp dạy học phép so sánh trong phân môn Luyện từ và câu cho học sinh lớp 3A1 trường Tiểu học Thị Trấn - huyện Tam Đường - tỉnh Lai Châu

2 Tác giả:

Họ và tên: Bùi Vân Anh

Năm sinh: 09/02/1990

Nơi thường trú: Thị trấn Tam Đường - Tam Đường - Lai Châu

Trình độ chuyên môn: Đại học

Chức vụ công tác: Giáo viên

Nơi làm việc: Trường Tiểu học Thị Trấn - huyện Tam Đường - Lai Châu.Điện thoại: 0977 051 137

Tỷ lệ đóng góp tạo ra sáng kiến: 100%

3 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Chuyên môn giảng dạy.

4 Thời gian áp dụng sáng kiến: Từ tháng 8 năm 2019 đến tháng 1

năm 2020

5 Đơn vị áp dụng sáng kiến:

Tên đơn vị: Trường Tiểu học Thị Trấn.

Địa chỉ: Thị trấn Tam Đường - Huyện Tam Đường - Tỉnh Lai Châu

Điện thoại: 02313 879 191

II NỘI DUNG SÁNG KIẾN

1 Sự cần thiết, mục đích của việc thực hiện sáng kiến:

Trong cuộc sống hàng ngày, khi trò chuyện, giao tiếp với những ngườixung quanh không ai không một lần sử dụng phép so sánh So sánh là cách nóirất quen thuộc và phổ biến trong cuộc sống, cũng như trong sáng tạo vănchương Nhờ phép so sánh, người viết có thể gợi ra những hình ảnh cụ thể,những cảm xúc thẩm mĩ lành mạnh, đẹp đẽ cho người đọc, người nghe So sánhđược coi là một trong những phương thức tạo hình, gợi cảm hiệu quả nhất, cótác dụng lớn trong việc tái hiện đời sống, hình thành và phát triển trí tưởngtượng, óc quan sát và khả năng nhận xét, đánh giá của con người Mặt khác, nócòn làm cho tâm hồn và trí tuệ của con người thêm phong phú, giúp con ngườicảm nhận văn học và cuộc sống một cách tinh tế hơn, sâu sắc hơn.

Hình thành những hiểu biết ban đầu và rèn luyện kĩ năng sử dụng phép sosánh cho học sinh lớp 3 và nâng cao hứng thú và kết quả học tập về phép sosánh cho học sinh Luyện tập, củng cố, vận dụng các kiến thức thực hành đãhọc, rèn luyện kĩ năng thực hành vào thực tiễn Từng bước phát triển năng lực,

tư duy, rèn luyện phương pháp, kỹ năng và óc sáng tạo và khả năng làm bài chocác em Bên cạnh đó, các em có thêm nhiều kĩ năng về làm các bài tập có hìnhảnh so sánh, từ đó có thể vận dụng những kĩ năng có được để vận dụng vào làmcác bài tập có hình ảnh so sánh, trong giao tiếp, trong viết văn

Trên cơ sở thực trạng đó, tôi tiến hành một cuộc khảo sát như sau:

và câu ở lớp 3 Chính vì thế nên tôi đưa ra và thực hiện “Biện pháp dạy học

phép so sánh trong phân môn Luyện từ và câu cho học sinh lớp 3A1 trường Tiểu học Thị Trấn - huyện Tam Đường - tỉnh Lai Châu”.

b) Mục đích

Giúp học sinh cảm nhận được cái hay của một số câu văn, câu thơ và vậndụng phép so sánh vào quan sát sự vật, hiện tượng xung quanh và thể hiện vàobài tập làm văn được tốt hơn Mặt khác, việc dạy phép so sánh cho học sinh lớp

3 cũng là một cách chuẩn bị ban đầu để các em sử dụng thành thạo hơn phép sosánh này khi làm các bài văn kể chuyện, miêu tả ở lớp 4, lớp 5

Tăng số lượng học sinh khá, giỏi của lớp, tăng học sinh đạt tỉ lệ điểm 9 - 10,phấn đấu đạt trường chất lượng cao Giúp các em nắm chắc các bài tập về phép sosánh trong phân môn Luyện từ và câu, tránh bị nhầm lẫn Đồng thời tạo cho các emtác phong làm việc có kế hoạch, có kiểm tra

2 Phạm vi triển khai thực hiện:

Học sinh lớp 3A1Trường Tiểu học Thị Trấn – Tam Đường – Lai Châu với

33 học sinh

3 Mô tả sáng kiến:

a) Mô tả giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến

Trước khi có sáng kiến, tôi thường hướng dẫn học sinh làm như sau:

Giải pháp 1: Sử dụng phương pháp vấn đáp, thuyết minh

Giáo viên dùng lời nói của mình để truyền tải kiến thức cho các em.Trong quá trình dạy học, tôi có sử dụng các đồ dùng dạy học là phương tiện hỗtrợ trong quá trình giảng dạy

Giáo viên hỏi học sinh trả lời Thông qua câu trả lời của học sinh, giáoviên sẽ nắm được việc các em có hiểu bài hay không

Ưu điểm: Thông qua câu trả lời của học sinh, giáo viên sẽ nắm được việccác em có hiểu bài hay không

Hạn chế: Học sinh là người thụ động trong việc tiếp thu, lĩnh hội kiếnthức, không phát huy được tính tích cực của học sinh trong giờ học Sử dụngphương pháp dạy học đơn điệu, truyền thống sẽ gây ra sự nhàm chán trong việclĩnh hội kiến thức của học sinh

Nguyên nhân: Giáo viên chưa đưa ra hình thức, kĩ thuật dạy học tích cựcđể phát huy tính sáng tạo của học sinh

Giải pháp 3: Giao bài tập về nhà.

Cuối mỗi buổi chiều, tôi có chuẩn bị sẵn các phiếu bài tập để giao về nhàcho các em làm Công việc của các em khi về nhà là hoàn thiện các bài tập đó.Nếu bài nào không hiểu, các em có thể nhờ bố mẹ hướng dẫn cách làm

Buổi sáng khi đến lớp, vào lúc đầu giờ, lớp trưởng sẽ là người chữa bàicho các bạn và có sự giám sát của giáo viên

Ưu điểm: Học sinh sẽ chủ động trao đổi với bạn để hỏi đáp những vấn đềchưa hiểu trong khi làm bài tập

Hạn chế: Nhiều em chưa được bố mẹ quan tâm Phụ huynh ít chú ý đếnviệc học tập của con em mình

Nguyên nhân: Một số học sinh còn lười làm bài tập, chưa mạnh dạn trong việctrao đổi bài với bạn Nhiều phụ huynh học sinh chưa hiểu biện pháp so sánh ở tiểuhọc nên khó khăn trong việc hướng dẫn con em mình học tập

Chính vì những nguyên nhân trên nên tôi đề xuất giải pháp mới nhằm khắcphục nhược điểm của giải pháp cũ: Rèn luyện theo mẫu và phân tích ngôn ngữ.Vận dụng phương pháp thảo luận nhóm Vận dụng phương pháp trò chơi học tậptiếng Việt cho HS lớp 3A1giúp các em làm tốt dạng bài so sánh trong phân mônLuyện từ và câu

b) Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến

Tôi xin trình bày các giải pháp mới được áp dụng như sau:

Giải pháp 1: Rèn luyện theo mẫu và phân tích ngôn ngữ vào việc dạy phép so sánh cho HS lớp 3A1.

Điểm mới: Cung cấp mẫu lời nói hoặc hành động lời nói Hướng dẫn HS

phân tích mẫu theo một số yêu cầu HS mô phỏng mẫu để tạo ra lời nói củamình Kiểm tra, đánh giá, rút kinh nghiệm

Học sinh biết phân tích ngữ liệu và ghi kết quả vào phiếu Sau đó HS báocáo kết quả học tập, cả lớp theo dõi và phân tích được kết quả của bạn

Cách thực hiện:

a Đối với loại bài tập nhận diện

Ví dụ: Tiết luyện từ và câu tuần 1 (Tiếng Việt 3)

Bài tập 2: Tìm những sự vật được so sánh với nhau trong các câu thơ, câuvăn dưới đây:

c) Cánh diều như dấu "á"

Ai vừa tung lên trời

Phạm Như Hà

* Bước 1: GV nêu nhiệm vụ và phổ biến hình thức tổ chức hoạt động

- HS đọc to ngữ liệu trong sách giáo khoa, cả lớp đọc thầm bằng mắt.

- GV nêu nhiệm vụ: Các em hãy đọc kĩ các câu thơ, câu văn rồi tìm ra

những sự vật được so sánh với nhau trong các câu thơ, câu văn đó

- Hướng dẫn HS phân tích mẫu:

+ Tìm các từ chỉ sự vật trong câu thơ trên?

+ Hai bàn tay em được so sánh với gì?

+ Theo em, vì sao hai bàn tay em bé lại được so sánh với hoa đầu cành?

- Phổ biến hình thức tổ chức hoạt động (làm việc theo nhóm hoặc cá nhân)

- Phát phiếu giao việc cho HS

* Bước 2: HS tiến hành phân tích ngữ liệu và ghi kết quả vào phiếu

* Bước 3: Tổ chức cho HS báo cáo kết quả

- GV treo bảng phụ có ghi những câu thơ, câu văn làm ngữ liệu trong sách

Như hoa đầu cành

b) Mặt biển sáng trong như tấm thảm khổng lồ bằng ngọc thạch

c) Cánh diều như dấu "á"

Ai vừa tung lên trời

d) Ơ, cái dấu hỏi

Trông ngộ ngộ ghê,

Như vành tai nhỏ

Hỏi rồi lắng nghe

* Bước 4: GV tổ chức cho HS rút ra bài học, thông qua các câu hỏi dẫn dắt,gợi ý

+ Theo em, vì sao có thể nói mặt biển sáng trong như tấm thảm khổng lồbằng ngọc thạch? ( Gợi ý: Biển và tấm thảm có gì giống nhau? Màu ngọc thạch

là màu như thế nào? Màu đó có giống màu nước biển không?)

+ Cánh diều và dấu á có nét gì giống nhau? (Có cùng hình dáng và hai đầuđều cong cong lên)

+ Em thấy vành tai giống với gì? (Vành tai giống dấu hỏi)

- Hình thức tổ chức: Khi sử dụng phương pháp này với hướng tích cực hoáhoạt động nhận thức của HS, GV cần phối hợp vận dụng các hình thức dạy họcnhư: dạy học theo nhóm, học cá nhân có sự hỗ trợ của phiếu giao việc

b Đối với loại bài tập vận dụng

Với loại bài này, khi sử dụng phương pháp phân tích ngôn ngữ chủ yếu làthao tác phân tích chứng minh và phân tích phán đoán Vì vậy, GV cần hướngdẫn HS các điều kiện cần thiết khi tiến hành các mức độ phân tích đó

Ví dụ: Tiết Luyện từ và câu tuần 15 (Tiếng Việt 3)

Bài 3: Quan sát từng cặp sự vật được vẽ dưới đây rồi viết những câu có hình ảnh so sánh các sự vật trong tranh.

* Bước 1: Xác định rõ yêu cầu bài tập, làm mẫu

Nhiệm vụ 1: Quan sát từng cặp sự vật trong tranh.

Nhiệm vụ 2: Viết những câu có hình ảnh so sánh các sự vật trong tranh.

- Yêu cầu HS quan sát cặp hình thứ nhất và hỏi:

+ Cặp hình này vẽ gì? (Mặt trăng và quả bóng)