Quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua tổ chức đội thiếu niên tiền phong hồ chí minh tại các trường tiểu học quận hai bà trưng, thành phố hà nội

Đã có nhiều đề tài nghiên cứu về vấn đề GDKNS cho học sinh, nhưng việc quản lý hoạt động GDKNS cho học sinh TH thông qua hoạt động của Đội TNTP Hồ Chí Minh tại các trường Tiểu học thì lạ

và học để cùng chung sống” Kỹ năng sống và giáo dục kỹ năng sống

(GDKNS) cho thanh thiếu niên là vấn đề được hầu hết các quốc gia trên thế giới quan tâm trong bối cảnh hiện nay, bởi bối cảnh kinh tế, xã hội có nhiều biến động, đòi hỏi mỗi cá nhân phải có những thay đổi để thích ứng- tức là có

kỹ năng sống để tồn tại và phát triển Giáo dục tốt kỹ năng sống giúp con người nhanh chóng thích nghi với tự nhiên và xã hội, vượt lên những khó khăn thậm chí

cả thảm họa Trong năm 2011, tại Nhật Bản qua cách ứng xử của người dân(trong đó có cả các em học sinh bậc học TH) sau động đất và sóng thần tàn phá đã thấy được sự ưu việt qua cách giáo dục và rèn luyện GDKNS cho tất cả mọi người ở đất nước này

Với nền giáo dục nước ta, “Mục tiêu giáo dục phổ thông đã và đang chuyển hướng từ chủ yếu là trang bị kiến thức thành phát triển những năng lực cần thiết cho các em học sinh Phương pháp giáo dục phổ thông cũng đổi mới theo hướng phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của người học, phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, tăng cường khả năng làm việc theo nhóm, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh”- Luật Giáo dục năm 2005 sửa đổi năm 2009 Nội dung GDKNS đã được tích hợp trong một số môn học và hoạt động giáo dục có tiềm năng trong trường phổ thông Việc GDKNS cho học sinh phổ thông còn được thực hiện thông qua nhiều chương trình, dự án như: Giáo dục phòng tránh tai nạn thương tích; Giáo dục bảo vệ môi trường; Giáo dục phòng chống HIV/AIDS; Giáo dục phòng chống ma túy, , Việc rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh được xác định là một trong những nội dung cơ bản của

Phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” trong

nhà trường phổ thông giai đoạn 2008-2013 do Bộ giáo dục và Đào tạo chỉ đạo thực hiện Tuy nhiên, việc tích hợp GDKNS vào nội dung môn học nào, thông qua hoạt động giáo dục nào, bằng phương pháp nào, thời lượng, cơ cấu chương trình và cách tổ chức thực hiện ra sao là những câu hỏi đặt ra đòi hỏi phải có giải đáp

Một trong những hướng giáo dục KNS có hiệu quả là khai thác thế mạnh của

hoạt động Đội TNTP Hồ Chí Minh để thực hiện GDKNS cho học sinh Tiểu học Xuất phát từ định hướng GDKNS phải thông qua hoạt động vì chỉ có thông qua hoạt động mới có thể hình thành kĩ năng, nâng cao nhận thức, thái độ, tình cảm, niềm tin, bản lĩnh cũng như sự năng động, sáng tạo của học sinh

Quận Hai Bà Trưng là quận trung tâm của thành phố Hà Nội Thời gian vừa qua chất lượng giáo dục của các trường tiểu học đã có sự cải thiện Tuy vậy, GDKNS trong các trường tiểu học còn hạn chế Đặc biệt chưa huy động lực lượng giáo dục vào GDKNS Công tác giáo dục của Đoàn vẫn còn lúng túng, thiếu hấp dẫn đoàn viên, đội viên, một số nội dung giáo dục như: Giáo dục đạo đức, lối sống, giáo dục pháp luật chưa được đầu tư thoả đáng; nguồn lực cho các hoạt động của Đoàn còn chưa nhiều … dẫn đến một số không nhỏ HS sống thiếu hoài bão, HS thờ ơ với tổ chức Đoàn, thiếu ý chí vươn lên trong học tập, không chịu rèn luyện, trông chờ, ỷ lại vào gia đình, có lối sống đua đòi tham gia vào các băng nhóm gây rối trật tự công cộng và các tệ nạn xã hội khác dẫn đến vi phạm pháp luật, ảnh hưởng không tốt đến nhà trường và xã hội

Đã có nhiều đề tài nghiên cứu về vấn đề GDKNS cho học sinh, nhưng việc quản lý hoạt động GDKNS cho học sinh TH thông qua hoạt động của Đội TNTP Hồ Chí Minh tại các trường Tiểu học thì lại chưa nhiều và thực sự chưa được quan tâm Là một nhà quản lí trực tiếp phụ trách các hoạt động của Đội nên tôi hiểu hơn ai hết về tầm quan trọng của Đội với các hoạt động trong nhà trường và tôi cũng rất băn khoăn, trăn trở làm thế nào để đưa GDKNS vào các hoạt động của tổ chức Đội sao cho đạt hiệu quả cao, giúp học sinh phát triển

một cách toàn diện Đó cũng chính là lý do mà tôi chọn viết đề tài: “Quản lý GDKNS cho học sinh thông qua Tổ chức Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh tại các trường Tiểu học, quận Hai Bà Trưng, TP Hà Nội”

2 Mục đích nghiên cứu:

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn quản lý công tác Đội các trường Tiểu học, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội, đề xuất các biện pháp nâng cao hiệu quả GDKNS cho học sinh thông qua các hoạt động của tổ chức Đội tại các trường Tiểu học, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Công tác quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua các hoạt động

của tổ chức Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp quản lý giáo dục kỹ năng sống thông qua các hoạt động của tổ chức Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh tại các trường Tiểu học, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội

4 Giả thuyết nghiên cứu

Hoạt động GDKNS thông qua tổ chức Đội ở các trường Tiểu học, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội chưa phát huy hết khả năng và chưa thu hút được sự tham gia tích cực của học sinh, do vậy hiệu quả và chất lượng chưa cao

Nếu đề xuất được các biện pháp GDKNS thông qua các hoạt động Đội trong trường học một cách hợp lý thì sẽ nâng cao hiệu quả và chất lượng của hoạt động giáo dục KNS

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Hệ thống hóa cơ sở lí luận về quản lý GDKNS cho học sinh TH

thông qua tổ chức Đội TNTP Hồ Chí Minh

5.2 Phân tích đánh giá thực trạng GDKNS và quản lý GDKNS thông

qua tổ chức Đội TNTP Hồ Chí Minh ở trường TH Ngô Quyền, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội

5.3 Đề xuất biện pháp quản lý GDKNS cho học sinh TH thông qua tổ

chức Đội TNTP Hồ Chí Minh nhằm nâng cao hiệu quả GDKNS, đồng thời

phát huy vai trò của Đội trong giáo dục

6 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu

-Về nội dung: Xác định những biện pháp quản lý của nhà trường về

GDKNS thông qua tổ chức của Đội TNTP Hồ Chí Minh

-Về số lượng học sinh : Học sinh các trường từ khối lớp 1 đến khối lớp 5

-Đối tượng điều tra khảo sát : Cán bộ quản lý (CBQL), GV, GV làm Tổng

phụ trách ( TPT), HS, phụ huynh học sinh (PHHS) của các trường Tiểu học, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội

7 Phương pháp nghiên cứu:

7.1 Phương pháp quan sát

Quan sát các hoạt động GDKNS trong các trường Tiểu học, quận Hai Bà

Trưng, Hà Nội

7.2 Phương pháp điều tra viết

Trưng cầu ý kiến cho tất cả CB-QL-GV nhằm thu thập thông tin về quản lý GDKNS thông qua tổ chức Đội TNTP Hồ Chí Minh ở các trường Tiểu học, quận Hai

Bà Trưng, Hà Nội

7.3 Phương pháp chuyên gia

Lấy ý kiến của các chuyên gia về sự cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đã

đề xuất nhằm nâng cao công tác quản lý GDKNS thông qua tổ chức Đội TNTP Hồ

Chí Minh ở các trường Tiểu học quận Hai Bà Trưng, Hà Nội

7.4 Phương pháp nghiên cứu hỗ trợ

- Thống kê toán học để phân tích số liệu điều tra và thực nghiệm như tính phần trăm, tính trung bình…

8 Cấu trúc luận văn

Luận văn được trình bày trong 3 chương không kể phần mở đầu, tài liệu tham khảo và phụ lục

Chương 1: Cơ sở lí luận quản lý GDKNS cho học sinh Tiểu học thông

qua tổ chức Đội TNTP Hồ Chí Minh

Chương 2: Thực trạng quản lý GDKNS cho học sinh ở các trường Tiểu

học, quận Hai Bà Trưng, TP Hà Nội

Chương 3: Biện pháp quản lý GDKNS cho HS ở các trường Tiểu học,

quận Hai Bà Trưng, TP Hà Nội.thông qua tổ chức Đội TNTP Hồ Chí Minh

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TRƯỜNG TIỂU HỌC THÔNG QUA TỔ CHỨC

ĐỘI THIẾU NIÊN TIỀN PHONG HỒ CHÍ MINH

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Nghiên cứu ở nước ngoài:

1.1.2 Nghiên cứu trong nước

1.2 Một số khái niệm cơ bản

Có thể thấy, quản lý GDKNS thông qua Tổ chức Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh bao gồm các công việc: lập kế hoạch chi tiết cho hoạt động, chuẩn bị cho hoạt động của giáo viên và học sinh; tổ chức hoạt động theo

kế hoạch đã vạch ra; tổ chức rút kinh nghiệm, đánh giá quá trình và kết quả hoạt động Như vậy, quản lý GDKNS thông qua Đội TNTPHCMlà tiến trình hoạch định kế hoạch, tổ chức, điều khiển và kiểm tra việc thực hiện kế hoạch GDKNS thông qua Tổ chức Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh nhằm đạt

được mục tiêu đề ra

1.3 Vai trò của tổ chức đội trong giáo dục kĩ năn sống cho học sinh ở trường Tiểu học

1.3.1 Trường Tiểu học

1.3.2 Vai trò tổ chức Đội TNTP Hồ Chí Minh trong việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh

1.3.2.1 Khái quát về Đội TNTP Hồ Chí Minh

1.3.2.2 Vai trò tổ chức Đội TNTP Hồ Chí Minh trong việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh

1.4 Giáo dục KNS cho học sinh thông qua hoạt động Đội TNTP Hồ Chí Minh

1.4.1 Mục tiêu GDKNS thông qua hoạt động Đội TNTP Hồ Chí Minh 1.4.2 Nội dung cơ bản hoạt động GDKNS thông qua hoạt động Đội TNTPHCM

1.4.3 Hình thức tổ chức hoạt động GDKNS thông qua hoạt động Đội TNTP Hồ Chí Minh

1.5 Quản lý hoạt động GDKNS thông qua hoạt động Đội TNTP Hồ Chí Minh ở trường Tiểu học

1.5.1 Lập kế hoạch giáo dục KNS thông qua hoạt động đội TNTP HCM

1.5.2 Tổ chức thực hiện chương trình GD KNS thông qua đội TNTP HCM

1.5.3 Chỉ đạo thực hiện GDKNS cho HS thông qua Đội TNTPHCM 1.5.4 Quản lý kiểm tra đánh giá việc thực hiện chương trình GDKNS thông qua hoạt động Đội

1.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý GDKNS thông qua hoạt động Đội THTPHCM cho học sinh Tiểu học

1.6.1 Đặc điểm tâm lý- xã hội của lứa tuổi học sinh Tiểu học

1.6.2 Yếu tố giáo dục nhà trường

1.6.3 Tác động của các điều kiện xã hội

1.6.4 Giáo dục gia đình

1.6.5 Điều kiện kinh tế - văn hóa xã hội ở địa phương:

1.6.6 Điều kiện trang thiết bị phục vụ dạy học và cơ sở vật chất:

Tiểu kết chương 1

GDKNS cho học sinh là nhiệm vụ quan trọng của công tác giáo dục phát triển toàn diện nhân cách cho học sinh cấp Tiểu học hiện nay Với mục tiêu giáo dục toàn diện như hiện nay thì GDKNS sẽ giúp cho các nhà trường thay đổi một cách sâu sắc về nội dung, phương pháp dạy học nói riêng và phương pháp giáo dục nói chung, giúp nhà trường tạo ra những thế hệ học sinh có định hướng tương lai

Tổ chức GDKNS cho học sinh có những đặc trưng về nội dung, phương pháp, hình thức, điều kiện, năng lực của GV… Đề tài tập trung nghiên cứu về

vị trí, chức năng, nhiệm vụ của GDKNS tại các trường Tiểu học

Luận văn làm sáng tỏ nội dung quản lí GDKNS ở trường Tiểu học bao

gồm mục tiêu quản lý Phân tích và làm sáng tỏ chức năng quản lý GDKNS cho

HS về lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo thực hiện và kiểm tra, đánh giá

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến quá trình giáo dục KNS cho HSTH thông qua Đội TNTPHCM Trong phạm vi đề tài chỉ ra yếu tố môi trường, yếu tố do chủ thể quản lý và yếu tố do đối tượng quản lý

Các nội dung trình bày trên là cơ sở quan trọng, định hướng để tiến hành khảo sát thực trạng quản lí giáo dục kĩ năng sống cho học sinh thông qua tổ chức Đội tại các trường Tiểu học quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội ở chương tiếp theo

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG

CHO HỌC SINH THÔNG QUA TỔ CHỨC ĐỘI TẠI TRƯỜNG TIỂU

HỌC QUẬN HAI BÀ TRƯNG, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

2.1 Khái quát về tình hình kinh tế, xã hội, giáo dục quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội

2.1.1 Khái quát về tình hình kinh tế, xã hội quận Hai Bà Trưng

2.1.2 Khái quát về tình hình giáo dục, giáo dục Tiểu học Quận Hai Bà Trưng

2.1.2.2 Khái quát về các trường Tiểu học quận Hai Bà Trưng

2.2 Tổ chức khảo sát thực trạng

2.2.1 Mục tiêu, qui mô, khách thể khảo sát

2.2.2 Nội dung khảo sát

Bảng 2.9: Thực trạng lập kế hoạch GDKNS thông qua hoạt động

của Đội TNTPHCM ở trường Tiểu học

học sinh thông qua

hoạt động của Đội

cho học sinh thông

qua hoạt động của

2.4.2 Thực trạng tổ chức thực hiện GDKNS thông qua hoạt động của Đội TNTPHCM ở trường Tiểu học quận HTB, thành phố Hà Nội

Bảng 2.10: Thực trạng tổ chức thực hiện GDKNS thông qua hoạt động của Đội TNTPHCM ở trường Tiểu học quận HTB, thành phố Hà Nội

nhiệm quản lí trong

ban giám hiệu nhà

trường

19 11.9 51 31.9 79 49.4 11 6.9 402 2.51 3

Phối hợp với Đoàn

thanh niên ở địa

kỹ năng sống vào các môn học

2) - Hoạt động GDKNS thông qua Hoạt động của Đội TNTPHCM có hiệu quả còn thấp, chưa thực hiện được vai trò của Hoạt động của Đội TNTPHCM đáp ứng mục tiêu giáo dục toàn diện của các nhà trường

3) – Chuẩn bị về các điều kiện CSVC, các trang thiết bị của nhà trường đối với Hoạt động của Đội TNTPHCM trong đó có nội dung tích hợp giáo dục KNS còn hạn chế, nhà trường chưa có những quy định rõ ràng về việc tích hợp nội dung giáo dục KNS với nội dung của Hoạt động của Đội TNTPHCM

4) - Công tác kiểm tra của CBQL nhà trường còn mang tính hình thức, chưa chú trọng về nội dung và đánh giá hiệu quả của hoạt động

2.4.3 Thực trạng việc chỉ đạo thực hiện kế hoạch GDKNS cho học sinh thông qua Hoạt động của Đội TNTPHCM ở trường Tiểu học quận HTB

Bảng 2.11: Thực trạng việc chỉ đạo thực hiện kế hoạch GDKNS

cho học sinh thông qua Hoạt động của Đội TNTPHCM ở trường Tiểu học

cho từng khâu quản lí,

2.4.4 Thực trạng của việc kiểm tra, đánh giá kết quả GD KNS cho hoc sinh thông qua hoạt động của Đội TNTPHCM

Bảng 2.12 Thực trạng của việc kiểm tra, đánh giá kết quả GD KNS

cho hoc sinh thông qua hoạt động của Đội TNTPHCM

Xây dựng tiêu chuẩn,

căn cứ để kiểm tra,

đánh giá kết quả hoạt

các danh hiệu thi đua,

khen thưởng cho học

sinh và giáo viên

62 38.8 74 46.3 11 6.9 13 8.1 295 1.84 6

5

Thường xuyên kiểm

tra hồ sơ kế hoạch,

giáo án, dự giờ, việc

8 5 54 33.8 81 50.6 17 10.6 427 2.67 1

Thường xuyên kiểm

tra sự phối hợp và vai

2.5 Thực trạng yếu tố ảnh hưởng đến quản lí giáo dục kĩ năng sống cho học sinh thông qua hoạt động của Đội TNTPHCM ở trường Tiểu học quận

Hai Bà Trưng

Bảng 2.13 Thực trạng yếu tố ảnh hưởng đến quản lí giáo dục kĩ năng sống

cho học sinh thông qua hoạt động của Đội TNTPHCM

ở trường Tiểu học quận HTB

Ít ảnh hưởng

Ảnh hưởng

Rất ảnh hưởng

Quá trình nghiên cứu cho thấy phần lớn CBQL, GV ở các trường đã có nhận thức đúng đắn về sự cần thiết phải thực hiện GDKNS trong nhà trường Các trường đã tổ chức một số hoạt động phù hợp với học sinh, thu hút được sự tham gia của các lực lượng bên trong và bên ngoài nhà trường, bước đầu có tác dụng tích cực, giúp học sinh rèn luyện và hình thành nhân cách

Tuy nhiên, qua nghiên cứu, đánh giá chân thực từ thực trạng cho thấy, thực tiễn quản lý GDKNS cho HS thông qua Hoạt động của Đội TNTPHCM trong các trường Tiểu học quận Hai Bà Trưng vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế, bất cập Tuy nhiên chất lượng tổ chức GDKNS cho HS thông qua hoạt động của Đội TNTPHCM còn lúng tung, việc đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức còn hạn chế; GV và HS còn thụ động; hoạt động bồi dưỡng và tự bồi dưỡng kỹ năng GDKNS cho HS thông qua hoạt động của Đội TNTPHCM của lãnh đạo nhà trường, GV và HS chưa đi vào chiều sâu; CSVC, thiết bị dạy học, tài chính, phương tiện, cơ chế chính sách…, còn thiếu thốn, bất cập

Từ đó đòi hỏi có những biện pháp quản lý hiệu quả hơn Những kết quả nghiên cứu ở chương 2 sẽ là cơ sở để chúng tôi đề xuất một số biện pháp ở chương tiếp theo