Tổ chức xây dựng thư viện trường học thân thiện ở các trường tiểu học thành phố vĩnh yên, tỉnh vĩnh phúc trong bối cảnh hiện nay

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN QUẢN LÝ GIÁO DỤC HOÀNG THỊ THANH HÀ TỔ CHỨC XÂY DỰNG THƯ VIỆN TRƯỜNG HỌC THÂN THIỆN Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ VĨNH YÊN, TỈNH VĨNH PHÚC TRONG B

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

HỌC VIỆN QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HOÀNG THỊ THANH HÀ

TỔ CHỨC XÂY DỰNG THƯ VIỆN TRƯỜNG HỌC THÂN THIỆN Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ VĨNH YÊN, TỈNH VĨNH

PHÚC TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 8 14 01 14

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI, 2021

Lê Nin đã đưa ra quan điểm “Không có sách thì không có tri thức Thư viện chính là linh hồn của trường học” (dẫn theo Lê Nin toàn tập 2, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội) Chính vì vậy, xây dựng mô hình thư viện thân thiện, phát triển hệ thống giáo dục

mở, nhằm tạo cơ hội cho HS tiếp cận thông tin, xây dựng thói quen đọc sách, tích cực tham gia các hoạt động của thư viện trước bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay

Người quản lý nhà trường cần quan tâm đến công tác quản lý thư viện thân thiện, đổi mới cách thức quản lý, chú trọng đầu tư vào việc xây dựng cơ sở vật chất, vốn tài liệu thư viện phục vụ cho việc dạy và học của GV, HS trước sự phát triển của khoa học công nghệ và đổi mới giáo dục hiện nay

Thứ hai, thư viện được đầu tư tốt về cơ sở vật chất, nhưng vẫn thiếu sách phục vụ

HS Sách trong thư viện này phần lớn là sách phục vụ GV Sách phục vụ HS được khóa trong tủ và HS tìm sách qua danh mục sách

Thứ ba, ở hầu hết các trường tiểu học trong thành phố Vĩnh Yên đều có thư viện trường học với những đầu sách tối thiểu phục vụ hoạt động giảng dạy của GV và học tập của HS Thư viện trường học vẫn chỉ là kho chứa sách, chưa phong phú và hấp dẫn HS, vì vậy, HS ít đến thư viện

Trong suốt quá trình nhiều năm làm công tác quản lý giáo dục ở bậc tiểu học, tác giả luôn trăn trở làm thế nào để tổ chức xây dựng TVTHTT? Việc có một mô hình TVTHTT góp phần hình thành và phát triển kĩ năng đọc cho HS là rất cần thiết

Từ những lý do trên, tác giả đã lựa chọn đề tài nghiên cứu “Tổ chức xây dựng thư

viện trường học thân thiện ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Yên - tỉnh Vĩnh Phúc trong bối cảnh hiện nay” làm đề tài luận văn thạc sỹ chuyên ngành Quản lý giáo dục

2 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn về xây dựng mô hình TVTHTT ở trường tiểu học, đề xuất các biện pháp mang tính khả thi hướng tới việc nâng cao chất lượng công tác tổ chức xây dựng TVTHTT ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động của thư viện thân thiện ở các trường tiểu học

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Các biện pháp tổ chức xây dựng thư viện thân thiện ở các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc

4 Giả thuyết khoa học

Nếu đề xuất và sử dụng đồng bộ các biện pháp tổ chức xây dựng thư viện theo hướng thân thiện ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc (như thư viện

đa chức năng, thư viện góc lớp, thư viện xanh và thư viện lưu động) phù hợp thì sẽ tạo cơ hội cho HS tiếp cận thông tin, xây dựng thói quen đọc sách, phát triển mối quan hệ thân ái,

huy động đội ngũ GV, HS và cộng đồng

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận về tổ chức xây dựng TVTHTT trường tiểu học trong bối cảnh hiện nay

- Khảo sát, phân tích thực trạng hoạt động TVTHTT và tổ chức xây dựng TVTHTT

ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh phúc trong bối cảnh hiện nay

- Đề xuất biện pháp tổ chức xây dựng TVTHTT ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc

6 Giới hạn, phạm vi nghiên cứu

Thời gian nghiên cứu trong 2 năm học trở lại đây từ năm học 2017 - 2018 đến năm học 2018 - 2019

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.1 Phương pháp điều tra và phỏng vấn

9 Cấu trúc của Luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Kiến nghị, Tài liệu tham khảo, Phụ lục, Luận văn gồm 3 chương:

Chương 1 Cơ sở lý luận về tổ chức xây dựng thư viện trường học thân thiện ở các

trường tiểu học trong bối cảnh hiện nay;

Chương 2 Thực trạng tổ chức xây dựng thư viện trường học thân thiện ở các trường

tiểu học thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc trong bối cảnh hiện nay;

Chương 3 Biện pháp tổ chức xây dựng thư viện trường học thân thiện ở các trường

tiểu học thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc trong bối cảnh hiện nay

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Nghiên cứu về thư viện trường học thân thiện

Ở nước ngoài, Bản ghi nhớ về vấn đề Học tập suốt đời của Ủy ban Châu Âu (European Commission (2016), Council Recommendation on Key Competences for Lifelong Learning) nhấn mạnh việc cần thiết trang bị các kỹ năng học hỏi, thích ứng với

sự thay đổi và quá trình luân chuyển của các dòng thông tin trước bối cảnh thời đại mới

Nghiên cứu của tác giả Melissa P Johnston, Lucy Santos Green (Đại học South Carolina) về nghiên cứu khoa học trong Thư viện trường học [38] Đây là một trong những nghiên cứu có ảnh hưởng nhất đến nghiên cứu TVTHTT

Nghiên cứu của nhóm tác giả Zailani Shafie, Nurul Huda Md Yatim, Razifah Othman (Universiti Teknologi MARA, Johor, Malaysia) nghiên cứu về TVTHTT chính là trung tâm tài nguyên học tập cho thế hệ trẻ Malaysia [41]

Ở Việt Nam, Nghiên cứu của tác giả Nguyễn Thanh Trì (2013) về xây dựng thư viện thân thiện tại trường Tiểu học Minh Tân, tỉnh Bình Dương với mục tiêu hướng dẫn cho

HS và GV biết sử dụng sách tham khảo, sách giáo khoa, báo trong thư viện, cũng như biết cách tra cứu thư mục, mục lục một cách thành thạo nhằm tiến tới xây dựng mô hình thư viện đạt chuẩn quốc gia

Nghiên cứu của tác giả Phạm Thị Phương Liên (2013) [17] về vấn đề giải pháp xây dựng mô hình TVTHTT cho HS tiểu học Nghiên cứu của tác giả đi sâu phân tích khái niệm, vai trò của TVTHTT, trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp nhằm xây dựng mô hình TVTHTT cho HS tiểu học hiện nay

Nghiên cứu của tác giả Hoàng Thị Ngọc [17] về hoạt động của thư viện thân thiện tại trường tiểu học Tư Mại, Yên Dũng, Bắc Giang Từ việc phân tích mô hình TVTHTT, tác giả tập trung phân tích các hoạt động chính của TVTHTT tại trường tiểu học Tư Mại

Như vậy, nghiên cứu của các tác giả trong và ngoài nước đề tập trung đi sâu phân tích khái niệm, mô hình và các hoạt động của TVTHTT Các nghiên cứu phân tích các giải pháp xây dựng mô hình TVTHTT nhằm thu hút HS, tạo cơ hội cho HS tiếp cận thông tin, xây dựng thói quen đọc sách và tích cực tham gia các hoạt động của thư viện

1.1.2 Nghiên cứu về tổ chức xây dựng thư viện trường học thân thiện ở trường tiểu học trong bối cảnh hiện nay

Nhóm tác giả Margaret Kristin Merga và Shannon Mason (2019) [41] nghiên cứu về vấn đề xây dựng văn hóa đọc ở thư viện và tầm ảnh hưởng của Hiệu trưởng trong phát triển và duy trì văn hóa đọc tại thư viện nhà trường Văn hóa đọc ở trường học là sự hỗ trợ, tạo cơ hội, khuyến khích phát triển tư duy của người học trước bối cảnh đổi mới giáo dục

Nghiên cứu của nhóm tác giả David Shumaker, Mary Talley (2009) [41], Catholic University of America xây dựng hệ thống mô hình thư viện theo các chuyên ngành, hoạt động chuyên nghiệp, phát triển thành thư viện dịch vụ tại các trường học nhằm cung cấp

hệ thống tài liệu cho người đọc một cách chuyên nghiệp

Nghiên cứu của Trung tâm Thông tin thư viện Hoa Kỳ (2005) [29] tập trung phân tích vai trò và tầm quan trọng, vấn đề xây dựng thư viện thân thiện, thư viện số trước bối cảnh hội nhập quốc tế

Nghiên cứu của tác giả Nguyễn Thị Nguyệt (2013) [23] về một số kinh nghiệm xây dựng thư viện thân thiện trong điều kiện dạy học hai buổi trên ngày ở trường tiểu học Hồng Lạc, Thanh Hà, Hải Dương

Nghiên cứu của tác giả Nguyễn Thị Hạnh (2016) về vấn đề xây dựng thói quen và rèn luyện kĩ năng đọc sách cho học sinh trong trường tiểu học Nam Đồng, Nam Trực, Nam Định Nghiên cứu phân tích các vấn đề trong việc xây dựng mô hình thư viện thân thiện nhằm

nâng cao nhận thức của CMHS, của GV, nhân viên thư viện và HS trong mỗi một nhà trường nói riêng và toàn xã hội nói chung về việc xây dựng văn hóa đọc

Nghiên cứu của tác giả Hà Nguyễn (2016) về việc xây dựng mô hình thư viện thân thiện tại trường học Tác giả phân tích việc xây dựng và hình thành văn hóa đọc cho HS trong điều kiện lớp trẻ ngày nay ứng dụng công nghệ số để tra cứu thông tin, tải tài liệu cũng như có nhiều loại hình giải trí để lựa chọn đòi hỏi hoạt động thư viện phải có nhiều đổi mới về hình thức hoạt động nhằm phục vụ đối tượng HS và bạn đọc

1.1.3 Những vấn đề mới luận văn sẽ tập trung nghiên cứu

a) Khái quát kết quả các công trình nghiên cứu có liên quan

+ Các nghiên cứu đi sâu khai thác việc ứng dụng mô hình thư viện thân thiện phục

vụ hoạt động học tập của HS, giảng dạy của thầy/cô giáo, do vậy cần chú trọng đào tạo nhân viên thư viện giỏi về chuyên môn và năng lực

+ Xây dựng và hình thành văn hóa đọc cho HS trong điều kiện lớp trẻ ngày nay ứng dụng công nghệ số để tra cứu thông tin, tải tài liệu

+ Thư viện trường học là một bộ phận cơ sở vật chất thiết yếu, trung tâm sinh hoạt văn hóa và khoa học của nhà trường;

+ Cần thiết đầu tư, xây dựng hạng mục thư viện và các hoạt động khá đồng bộ cùng với phòng học bộ môn, chức năng trong nhà trường

b) Tuy nhiên, đến nay thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc chưa có công trình nào nghiên cứu, đề xuất các biện pháp mang tính khả thi hướng tới việc nâng cao chất lượng công tác tổ chức xây dựng TVTHTT ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc Đây cũng là hướng Đề tài luận văn mà tác giả tập trung nghiên cứu

1.2 Các khái niệm cơ bản của đề tài

1.2.1 Thư viện và thư viện trường học thân thiện

a) Thư viện trung tâm

Năm 1970, UNESCO đã định nghĩa về thư viện và theo chúng tôi, đây là khái niệm

đúng và đầy đủ nhất: “Thư viện, không phụ thuộc vào tên gọi của nó, là bất cứ bộ sưu tập

có tổ chức của sách, ấn phẩm định kì hoặc các dạng tài liệu khác, kể cả đồ họa, nghe- nhìn và nhân viên phục vụ có trách nhiệm tổ chức cho bạn đọc sử dụng các tài liệu đó nhằm mục đích thông tin, thông tin khoa học, giáo dục hoặc giải trí” [40]

Qua phân tích các khái niệm nêu trên, theo chúng tôi bản chất của thư viện gồm có 4

yếu tố cấu thành là: Thứ nhất, Vốn tài liệu thư viện là yếu tố đầu tiên tạo thành thư viện, vốn tài liệu thư viện tạo nên giá trị của một thư viện Thứ hai, Cán bộ thư viện là người

giữ vai trò đặc biệt quan trọng, là chiếc cầu nối quan trọng giữa vốn tài liệu thư viện và

bạn đọc Thứ ba, Bạn đọc là một bộ phận không thể thiếu trong các yếu tố tạo thành thư viện Thứ tư, Cơ sở vật chất kỹ thuật của thư viện bao gồm: Trụ sở (nhà thư viện) với toàn

bộ các trang thiết bị cần thiết

b) Thư viện trường học

- Thư viện trường học cung ứng cho GV và HS đầy đủ các loại sách giáo khoa, sách tham khảo, sách nghiệp vụ nhằm góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy, học tập và tự bồi dưỡng thường xuyên của GV và HS;

- Sưu tầm và giới thiệu rộng rãi trong cán bộ, GV và HS những sách báo cần thiết của Đảng, Nhà nước và của ngành GD&ĐT, phục vụ giảng dạy, học tập, nghiên cứu khoa học giáo dục, bổ sung kiến thức của các bộ môn khoa học, góp phần vào việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện;

c) Thư viện trường học thân thiện

Theo chúng tôi TVTHTT về bản chất được biểu hiện ở những góc độ như: (i)

TVTHTT được bài trí hấp dẫn, khoa học; (ii) Hệ thống quản lí thuận tiện; (iii) Nguồn sách

đa dạng, phong phú, hấp dẫn, phù hợp; (iv) Hoạt động đa dạng, phong phú, phù hợp; (v)

Sự tham gia tích cực, chủ động của HS, GV, ban giám hiệu, cha mẹ học sinh và các thành viên cộng đồng

1.2.2 Thư viện trường học thân thiện ở trường tiểu học

Thư viện trường học thân thiện được hiểu là bao hàm những ý nghĩa: (i) TVTHTT ở trường tiểu học hình thành một không gian học tập mở, tạo cơ hội cho HS tiếp cận kiến thức và thông tin mới, xây dựng thói quen đọc sách cho HS; (ii) TVTHTT trường tiểu học tạo điều kiện cho mọi HS tích cực tham gia các hoạt động của thư viện; (iii) TVTHTT ở trường tiểu học đến với người sử dụng một cách linh hoạt, hiệu quả và sáng tạo;

1.2.3 Tổ chức xây dựng thư viện trường học thân thiện

a) Thuật ngữ “tổ chức xây dựng” trong luận văn (được hiểu là động từ)

Theo chuyên gia của Tổ chức Phi chính phủ Room to Read (Hoa Kỳ), Thư viện thân

thiện ở trường tiểu học là mô hình thư viện mở, các hình thức tổ chức phong phú, đáp ứng

yếu tố vùng miền và điều kiện cơ sở vật chất khác nhau Nhóm chuyên gia Tổ chức Trẻ

em và Phát triển của Bỉ đưa ra quan điểm về tổ chức xây dựng TVTHTT ở trường tiểu học

được thực hiện dưới các hình thức Thư viện trường học đa chức năng, Thư viện góc lớp,

Thư viện ngoài trời (thư viện xanh) và Thư viện lưu động.[17]

b) Tổ chức xây dựng TVTHTT là chức năng quản lý của Hiệu trưởng trường tiểu

học, bằng 4 hình thức chính: Thư viện trường học đa chức năng, Thư viện góc lớp, Thư

viện ngoài trời và Thư viện lưu động phù hợp với hoàn cảnh nhà trường và địa phương

- Lấy HS làm trung tâm cho mọi hoạt động nhằm đáp ứng quyền trẻ em, đặc biệt là quyền tiếp cận thông tin, quyền được hưởng một nền giáo dục có chất lượng và tôn vinh văn hóa địa phương

1.3 Vai trò, tầm quan trọng của thư viện trường học thân thiện ở trường tiểu học trong đổi mới chương trình giáo dục phổ thông hiện nay

1.3.1 Đổi mới chương trình giáo dục tiểu học

Cùng với những thay đổi trong CT GDPT mới, việc xây dựng mô hình trường học thân thiện, TVTHTT góp phần hình thành và phát triển thói quen đọc sách của học sinh, tạo ra môi trường học tập tích cực cho HS tiểu học theo CT GDPT mới

1.3.2 Vai trò, tầm quan trọng của thư viện trường học thân thiện đối với hoạt động dạy học, giáo dục ở trường tiểu học

Thứ nhất, đáp ứng được hướng tiếp cận quyền trẻ em và sự tham gia của trẻ Thứ hai, TVTHTT góp phần hỗ trợ đắc lực cho việc dạy và học TVTHTT là nơi tạo điều kiện

tốt nhất cho GV và HS chủ động khám phá và tìm tòi kiến thức Thứ ba, TVTHTT tạo cơ hội cho GV, HS chủ động khám phá và tìm tòi cập nhật kiến thức mới của thời đại Thứ tư,

TVTHTT tạo cơ hội để phát triển toàn diện cho HS tiểu học Theo CT GDPT mới, giáo dục ở trường tiểu học giúp HS phát triển hài hòa về thể chất và tinh thần, phẩm chất và

năng lực Thứ năm, TVTHTT góp phần định hướng môi trường văn hóa lành mạnh để phát

triển phẩm chất và năng lực của HS tiểu học Mô hình TVTHTT với cách bài trí khoa học, hiện đại và cách quản lý hấp dẫn, tạo điều kiện cho HS tiếp cận thông tin, xây dựng thói

quen đọc sách và tích cực tham gia các hoạt động của thư viện Thứ sáu, TVTHTT tạo

dựng môi trường thúc đẩy phát triển tất cả các kỹ năng mềm cho HS tiểu học hiện nay

1.4 Hoạt động TVTHTT ở trường tiểu học trong bối cảnh hiện nay

1.4.1 Các loại hình hoạt động thư viện trường học thân thiện ở trường tiểu học

1.4.1.1 Thư viện trường học đa chức năng

Thư viện đa chức năng cần có những thủ thư phải am hiểu nhiều lĩnh vực, các GV,

thư viện viên cần có kỹ năng tổ chức lớp học, hướng dẫn học sinh trong việc xây dựng các

mô hình học tập vừa chơi, vừa học như chơi - học - đọc tại các góc học này Chủ điểm của các góc học này cũng cần đổi mới thường xuyên, định kỳ phù hợp với các giai đoạn phát triển của CT GDPT hiện nay

1.4.1.2 Thư viện góc lớp

Thư viện góc lớp là các giá, tủ nhỏ thường để cuối lớp để thuận tiện cho HS tìm đọc

Mô hình thư viện góc lớp bắt nguồn với phương châm HS đọc sách bất kỳ lúc nào có thời gian rỗi, không cần xuống thư viện vẫn có thể đọc sách

1.4.1.3 Thư viện ngoài trời

Thư viện ngoài trời là loại hình thư viện sách được để trong các giỏ, túi treo dưới tán cây xanh, hành lang lớp học, gầm cầu thang… mô hình thư viện ngoài trời có thể tận dụng được các khoảng không xanh còn trống của nhà trường, không đòi hỏi nhiều về phòng đọc, chỗ đọc tuy nhiên lại yêu cầu sự tự giác cao của HS trong giữ gìn sách

1.4.1.4 Thư viện lưu động

Thư viện lưu động là thư viện có thể di chuyển được, dưới hình thức là một tủ sách

có bánh xe Thư viện lưu động sẽ do nhóm hỗ trợ quản lý

1.4.2 Kết nối thư viện nhà trường với các loại hình hoạt động TVTHTT

Sơ đồ 1.1 Kết nối thư viện nhà trường với các loại hình hoạt động TVTHTT

(Nguồn: Theo nghiên cứu của Tác giả)

Thư viện

đa năng

Thư viện góc lớp

Thư viện lưu động

Thư viện ngoài trời

Thư viện Trung tâm

ở trường tiểu học

+ Góc đọc + Góc viết + Góc nghệ thuật +Góc văn hóa địa phương

+ Góc trò chơi

+ Di chuyển được + Tủ sách có bánh xe (Do trường không đủ không gian phòng đọc)

+ Được đặt dưới tán cây xanh

trường + Hành lang lớp học

+ Trong các lớp + Giá sách + Tủ sách nhỏ + Thường đặt ở cuối lớp

1.5 Tổ chức xây dựng thư viện trường học thân thiện ở các trường tiểu học trong bối cảnh hiện nay

1.5.1 Lập kế hoạch xây dựng TVTHTT ở các trường tiểu học

Bước 1 Chuẩn bị, xây dựng qui định sử dụng TVTHTT hàng tuần, để có thời gian

chuẩn bị sách, tài liệu tham khảo, tư liệu theo yêu cầu của GV bộ môn để cán bộ quản lý thư viện có thời gian chuẩn bị tư liệu theo đúng tiết mượn của GV

Bước 2 Rà soát thực trạng cơ sở vật chất, sách, tài liệu tham khảo của TVTHTT

đang quản lý, sử dụng từ đó có kế hoạch cụ thể để sửa chữa, bổ sung cơ sở vật chất, mua sắm sách, tài liệu và trang thiết bị TVTHTT

Bước 3 Xác định nhu cầu sử dụng TVTHTT ở trường tiểu học Tổ chức mua sắm

trang thiết bị bổ sung cần thiết cho TVTHTT và đồng bộ cụ thể cần dùng cho các thư viện

chức năng đối với kế hoạch sử dụng TVTHTT của GV

Bước 4 Xây dựng mục tiêu, hiệu quả sử dụng TVTHTT ở trường tiểu học Tự thiết

kế những đồ dùng học tập, đồ trang trí để bổ sung vào thư viện đa năng ở góc đọc, góc viết, góc nghệ thuật và góc văn hóa địa phương góp phần làm sinh động và thu hút HS tham gia vào các hoạt động của thư viện

Bước 5 Xây dựng các điều kiện đảm bảo việc sử dụng hiệu quả Xây dựng hệ thống

Thư viện Trung tâm ở trường tiểu học là nơi quản lý các thư viện nhỏ như thư viện đa năng, thư viện góc lớp, thư viện lưu động và thư viện ngoài trời

1.5.2 Tổ chức triển khai các loại hình TVTHTT ở các trường tiểu học

a) Tổ chức thực hiện việc sử dụng thư viện trường học thân thiện của học sinh

b) Tổ chức thực hiện việc sử dụng thư viện trường học thân thiện của giáo viên

c) Tổ chức bảo quản trang thiết bị thư viện trường học thân thiện

1.5.3 Chỉ đạo thực hiện tổ chức xây dựng thư viện trường học thân thiện của ở các trường tiểu học

a) Xây dựng tiêu chí đánh giá hiệu quả sử dụng TVTHTT hiệu quả

b) Tổ chức bảo quản hệ thống thư viện trường học thân thiện

c) Xây dựng hệ điều kiện đảm bảo thư viện trường học thân thiện được sử dụng hiệu quả (xây dựng tiêu chí đánh giá, tổ chức mua sắm, tự làm, bảo quản, bồi dưỡng năng lực CMNV quản lý TVTHTT cho đội ngũ GV, nhân viên và HS)

1.5.4 Kiểm tra đánh giá hiệu quả hoạt động TVTHTT ở các trường tiểu học

1.6 Các yếu tố có ảnh hưởng đến quản lý sử dụng thư viện trường học thân thiện ở trường tiểu học trong bối cảnh hiện nay

1.6.1 Các yếu tố chủ quan

1) Nhận thức của giáo viên và cán bộ quản lý về vai trò của thư viện trường học thân thiện

2) Về kỹ năng sử dụng thư viện trường học thân thiện của học sinh

3) Về kỹ năng và phương pháp sử dụng thư viện trường học thân thiện của giáo viên 4) Về năng lực của cán bộ làm công tác thư viện ở các trường tiểu học

5) Đóng góp của cha mẹ học sinh và cộng đồng vào việc tổ chức xây dựng thư viện trường học thân thiện.

1.6.2 Các yếu tố khách quan

1) Đổi mới chương trình giáo dục phổ thông

2) Huy động các nguồn lực xã hội

3) Đầu tư của nhà nước về thư viện trường học thân thiện cho các trường tiểu học

Tiểu kết chương 1

Tổng quan các nghiên cứu trong và ngoài nước về tổ chức, xây dựng TVTHTT ở trường tiểu học trong bối cảnh hiện nay cho thấy chức năng, TVTHTT có một vị trí vô cùng quan trọng trong quá trình dạy học, giáo dục Vai trò của TVTHTT gắn với quá trình phát triển năng lực của HS tiểu học Bối cảnh đổi mới GDPT đặt ra môi trường học tập

cho HS tiểu học cần thiết sử dụng TVTHTT cần đảm bảo: Phù hợp - Hiệu quả - Sáng tạo

Chương 2

THỰC TRẠNG TỔ CHỨC XÂY DỰNG THƯ VIỆN TRƯỜNG HỌC THÂN THIỆN

Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ VĨNH YÊN, TỈNH VĨNH PHÚC

TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY 2.1 Khái quát kết quả giáo dục tiểu học của Thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc năm học 2018 - 2019

2.1.1 Quy mô phát triển trường, lớp, học sinh

Năm học 2018 - 2019, toàn thành phố có 44 trường (tính cả 08 trường tư thục) 828 nhóm lớp, 30.008 HS, trong đó: cấp mầm non có 23 trường, 284 nhóm lớp, 8795 cháu; cấp tiểu học có 12 trường, 358 lớp, 13.382 HS; cấp THCS có 09 trường, 186 lớp, 7831HS, tăng 01 trường (mầm non tư thục FTF), 34 lớp, 1492 HS so với cùng kỳ [35]

2.1.2 Về quản lý hoạt động giáo dục ở các trường tiểu học

Quản lý cơ sở vật chất, thiết bị dạy học

Cấp Tiểu học có 358 phòng học, trong đó có 332 phòng học kiên cố chiếm 92,7%;

có 65 phòng học bộ môn, trong đó có 26 phòng sử dụng làm phòng học; 09 nhà Giáo dục thể chất; 08 trường có nhà ăn bán trú Có 247 máy tính trong đó 181 máy dùng cho HS, 66 máy dùng cho văn phòng

Quản lý bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục

Số lượng, chất lượng đội ngũ: Tính đến tháng 5/2019, toàn ngành có 1263 cán bộ quản lý, GV và nhân viên công lập, trong đó trình độ của GV có trình độ đạt chuẩn trở lên

có 1072/1072 người, đạt 100%, tăng 0,19% so với năm học trước

Xây dựng trường chuẩn quốc gia

Năm học 2018 - 2019, toàn thành phố có 36/36 trường công lập đạt chuẩn quốc gia chiếm 100%; trong đó cấp Tiểu học: 07 trường đạt mức độ 1, 05 trường đạt mức độ 2 Các trường học tiếp tục phấn đấu duy trì tiêu chí chuẩn và nâng mức chuẩn

2.1.3 Tổ chức xây dựng thư viện trường học thân thiện ở các trường tiểu học

2.1.3.2 Tình hình tổ chức xây dựng thư viện trường học thân thiện ở các trường tiểu học TP Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc

Thứ nhất, tạo cảm giác thoải mái cho người đọc khi đến thư viện; Thứ hai, tạo sự

gần gũi, thân thiện giữa thư viện và người đọc; Thứ ba, cách trang trí bằng một không gian

hấp dẫn, khoa học, thuận tiện cho việc sử dụng sẽ tạo cảm giác vui vẻ, hấp dẫn gần gũi và thu hút HS và GV sử dụng thư viện một cách hiệu quả

Bảng 2.1: Tổng hợp số lượng TVTHTT của các trưởng tiểu học

1 TH Khai Quang 1 100% 39 100% 1 100% 1 100%

2 TH Ngô Quyền 1 100% 30 93,75% 1 100% 1 100%

3 TH Định Trung 0 0 25 92,59% 1 100% 1 100%

Nguồn: UBND thành phố Vĩnh Yên (2019),

Báo cáo tổng kết năm học 2018 - 2019 và Phương hướng nhiệm vụ năm học 2019 - 2020,

Phòng Giáo dục và đào tạo thành phố Vĩnh Yên

2.1.3.2 Tổng hợp huy động nguồn sách cho thư viện trường học thân thiện năm học

2018 - 2019 của các trường tiểu học thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc

Bảng 2.2: Tổng hợp huy động trang thiết bị cho TVTHTT năm học 2018 - 2019 của các

trường tiểu học thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc

Tổng số

đã huy động cho TVTHTT

Chia ra đơn vị (cuốn/cái)

HS ủng

hộ

CBGV ủng hộ

Nguồn từ XHH

1 Sách giáo khoa 5000 3000 500 1500

2 Sách tham khảo 8000 6000 700 1300

- Sách bồi dưỡng nâng cao 3000 1000 200 300

3 Băng đĩa giáo khoa 2100 1200 700 200

4 Bản đồ, tranh ảnh giáo dục 3000 900 1100 1000

Nguồn: Báo cáo tổng kết năm học 2018 - 2019 và Phương hướng nhiệm vụ năm

học 2019 - 2020, phòng Giáo dục và đào tạo thành phố Vĩnh Yên,

tỉnh Vĩnh Phúc Trong năm học 2018 - 2019, các trường tiểu học thành phố Vĩnh Yên đã huy động

sự ủng hộ trang thiết bị cho TVTHTT từ HS, GV và cộng đồng xã hội với tỷ lệ theo Biểu

đồ 2.1 như sau:

Biểu đồ 2.1 Tỷ lệ nguồn huy động trang thiết bị cho TVTHTT năm học 2018 - 2019 của

các trường tiểu học thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc

Nguồn: Tác giả phân tích và xử lý số liệu trong quá trình nghiên cứu 2.2 Giới thiệu tổ chức khảo sát

2.2.1 Mục đích khảo sát

Mục đích khảo sát làm căn cứ đánh giá thực trạng tổ chức xây dựng thư viện

trường học thân thiện ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc trong

bối cảnh hiện nay

2.2.2 Nội dung khảo sát

Thứ nhất: Thực trạng hoạt động TVTHTT ở các trường tiểu học thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc,

Thứ hai: Thực trạng việc tổ chức TVTHTT ở các trường tiểu học trong bối cảnh hiện

nay, với 4 nội dung (đã trình bày mục 1.5 chương 1) theo các thang đo

2.2.3 Phạm vi đối tượng khảo sát

- Cán bộ QLGD của Phòng GDĐT: Trưởng phó Phòng; Hiệu trưởng, Phó hiệu

trưởng, tổ trưởng, tổ phó chuyên môn với số phiếu hỏi là 55;

- Đội ngũ GV của 18 trường tiểu học thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc: với số

phiếu hỏi là 225;

- Đại diện HS của 12 trường tiểu học thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc: với số

phiếu hỏi (chủ yếu là HS lớp 3, 4, 5) là 215

2.2.4 Công cụ và phương pháp khảo sát

- Dùng phiếu hỏi xin ý kiến của CBQL và GV kết hợp với phỏng vấn Phiếu số 1 Dành cho giáo viên các tiểu học thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc; Phiếu số 2 Dành cho cán bộ QLGD Phòng GD, trường tiểu học thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc;

a) Tác giả luận văn đã tiến hành khảo sát ba đối tượng trực tiếp sử dụng TVTHTT,

đó là cán bộ quản lý, GV và HS ở các trường tiểu học

Bảng 2.3: Quan niệm về TVTHTT ở các trường tiểu học hiện nay TVTHTT ở trường tiểu học Đồng ý Tỷ lệ Không đồng ý Tỷ lệ

1 Thư viện lấy học sinh làm trung tâm 495 100% 0 0%

2 Là không gian mở tạo cơ hội cho học sinh

3 Đến với người sử dụng một cách linh

b) Về nhận thức của đội ngũ GV, nhân viên về vai trò, tầm quan trọng của TVTHTT trường tiểu học thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc:

Bảng 2.4: Nhận thức của đội ngũ giáo viên, nhân viên về vai trò, tầm quan trọng của

TVTHTT trường tiểu học thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc

Quan trọng

Bình thường

Không quan trọng

2 Hỗ trợ đắc lực cho việc dạy học,

giáo dục theo CTGDPT mới

c) Về nhận thức của cán bộ quản lý về vai trò của thư viện trường học thân thiện

Bảng 2.5: Nhận thức của CBQL về vai trò của TVTHTT trường tiểu học

Quan trọng

Bình thường

Không quan trọng