nghiên cứu mô hình đại cơ học và ứng dụng vào phân tích ổn định giếng khoán xx3p bồn trũng cửu long

NGSU TTRONGKHÔNGGIANHAICHI U.[1] .... NGSU TTRONGKHÔNGGIANBACHI U[1] ..... CÁCăY UăT ăC UăTRỎCăVẨăC ăCH ăTHẨNHăT O 1.3.1... Đới phân dị Đông Bắc phần đầỐ Đông Bắc của bể Nằm kẹp gi a đ

CÔNG TRÌNH THAM GIA XÉT GI I

XU T S CăĐ I H C QU C GIA DẨNHăCHOăSINHăVIểNăNĔMă2015

Tên công trình:

Thu c nhóm ngành khoa h c: Khoa H c T Nhiên

i

L IăCAMăK T

Tác gi xin cam đoan đ tài ắNGHIÊN C Uă MỌă HỊNHă Đ Aă C ă H C VÀ

NG D NG VÀO PHÂN TÍCH Nă Đ NH GI NG KHOAN XX-3P B N TRǛNGă C U LONGẰ là công trình nghiên c u c a tác gi Các s li u, k t qu

trong báo cáo là trung th c Tôi xin ch u hoàn toàn trách nhi m v vi c cam đoan nƠy

Thành ph H Chí Minh, 10/2015

Tác Gi

ii

TịMăT T

Công trình đ c trình bài g m (4) b n ch ng v i n i dung c b n nh sauμ

Ch ngă1:ăGi i thi u khu v c nghiên c u và tình hình nghiên c u:

Gi i thi u t ng quá khu v c nghiên c u, tình hình nghiên c u trong và ngoài

n c liên quan đ n đ tài

Ch ngă2:ăC ăS Lý Thuy tăMôăHìnhăĐ aăC ăH c Và Lý Thuy t năĐ nh

Gi ng Khoan

N u lên các khái ni m c b n v ng su t, các thông s liên quan đ n tính ch t

c a đá vƠ cách tính toán thông s này

Trình bày các ng su t t i ch (in-situ stress) và ng su t xung quanh gi ng khoan đ c áp d ng trong mô hình đ a c Đ c p đ n các v n đ có th x y ra nh phá h y do nén ép (breakouts), xu t khe n t trong quá trình khoan (drilling induced tensile fractures),ầ trong khi khoan Gi i thi u và áp d ng các tiêu chu n b n vào tính toán t tr ng mùn khoan đ gi ng đ c n đ nh tránh các hi n b t n đ nh trong quá trình khoan

Ch ngă 3:ă Xây D ngă Môă Hìnhă Đ aă C ă H c Và Phân Tích nă Đ nh Cho

Gi ng Khoan XX-3P C a M Y B năTrǜngăC u Long

Trình bày các thông s đ u vào c a mô hình, d a vào tiêu chu n Morh-Coulomb, Lade c i ti n vƠ Tresca đ xây d ng vƠ phơn tích mô hình đ a c cho gi ng khoan XX-3P t i b n trǜng C u Long T đó, l a ch n tiêu chu n phù h p vƠ đ a ra h ng khoan cǜng nh c a s mùn khoan h p lý

Ch ngă4: K t Lu n Và Ki n Ngh

T ng k t l i nh ng gì đư gi i quy t và ki n ngh m t s v n đ g p ph i c n gi i quy t sau

iii

M CăL C

L I CAM K T I TÓM T T II

M C L C III DANH M C HÌNH NH V DANH M C B NG BI U X DANH M C KÝ HI U VI T T T VÀ THU T NG XI

CH NGă1:ăGI I THI U KHU V C VÀ TÌNH HÌNH NGHIÊN C U 1

1 ĐẶCăĐI M B NăTRǛNGăC U LONG 1

1.1.V TRÍĐ ALÝB NTRǛσGC ULONG 1

1.2.L CHS NGHIÊNC UKHUV C 2

1.3.CÁCY UT C UTRÚCVÀC CH THÀNHT O 3

1.4.Đ CĐI MĐ AT NGTH CHH C 11

1.5.H TH NGD UKHÍ 16

1.6.D TH NGÁPSU T 22

2 ĐẶCăĐI M KHU V C M Y ậ LÔ 15-1 24

2.1.V TRÍĐ ALÝ: 24

2.2.Đ ACH TKHUV CM Y 24

2.3.H TH NGĐ TGÃY: 32

3 TÌNH HÌNH NGHIÊN C U 34

3.1.TÌNHHÌNHNGHIÊNC UTRÊNTH GI I 34

3.2.TÌNHHÌNHNGHIÊNC UTRONGσ C 43

CH NGă2:ăC ăS LÝ THUY TăMỌăHỊNHăĐ AăC ăH C VÀ LÝ THUY T NăĐ NH GI NG KHOAN 52

2.1.Đ NHσGHƾA NGSU T[1] 52

2.2 NGSU TTRONGKHÔNGGIANHAICHI U.[1] 58

2.3 NGSU TTRONGKHÔNGGIANBACHI U[1] 62

iv

2.4.CÁCTHÔNGS Đ TĐÁ[3] 67

2.5.CÁCLO I NGSU TTRONGĐ TĐÁVÀCÁCHXÁCĐ NH 74

2.6.CÁCLO IĐ TGÃYCÓTH X YRATRONGĐ TĐÁ[3] 89

2.7 NGSU TXUNGQUANHL KHOAN[11] 91

2.8.CÁCHI NT NG NHH NGĐ N NĐ NHGI NGKHOAN 98

2.9.LÝTHUY T NĐ NHGI NGKHOANVÀCÁCTIÊUCHU NB N 102

CH NGă3:ăXỂYăD NGăMỌăHỊNHăĐ AăC ăH C VÀ PHÂN TÍCH N Đ NH CHO GI NG KHOAN XX-3P C A M Y B NăTRǛNGăC U LONG 114 3.1.XÂYD NGMÔHÌNHĐ AC CHOGI NGXX-3P 114

3.2 NGD NGVÀOPHÂNTÍCH NĐ NHGI NGXX-3P 126

3.3.ĐÁσHGIÁR IRO(QRA) 134

CH NGă4:ăK T LU N VÀ KI N NGH 137

4.1.K TLU N 137

4.2.KI NNGH 138

TÀI LI U THAM KH O 139

v

DANHăM CăHỊNHă NH

Hình 1.1 V Trí B n Trǜng C u Long 1

Hình 1.2 S đ phân vùng ki n t o b C u Long 3

Hình 1.3 M t cắt ngang trǜng chính C u Long 5

Hình 1.4 B n đ c u trúc móng b C u Long 6

Hình 1.5 B n đ ki n t o khu v c 10

Hình 1.6 H th ng đ t gãy b C u Long 11

Hình 1.7 C t Đ a T ng T ng H p B n Trǜng C u Long 15

Hình 1.8 S đ đẳng dày t ng sinh d u trong tr m tích Oligocen Eocen 16

Hình 1.9 S phân b các t ng chắn trên m t cắt đ a ch n 19

Hình 1.10 S d ch chuy n hydrocarbon t các t ng sinh vào các b y 22

Hình 1.11.D th ng áp su t theo c t đ a t ng b C u Long 23

Hình 1.12 V trí m Y thu c lô 15-1 b n trǜng C u Long 24

Hình 1.13 C t đ a t ng Cenozoic Lô 15-1 26

Hình 1.14 Đ a t ng Đ i ĐƠ L t vƠ các đ n v xâm nh p 27

Hình 1.15 C t đ a t ng m Y 31

Hình 1.16 M t cắt đ a ch n qua m Y 32

Hình 1.17 Pha đ t gãy s m μ căng dưn ậ t p F 33

Hình 1.18 Pha đ t gãy mu n: Ngh ch đ o 33

Hình 1.19 Bi u đ thí nghi m LOT 37

Hình 1.20 Bi u đ thí nghi m LτT vƠ xác đ nh ng SHmin 47

Hình 1.21 S đ v trí các gi ng khoan vƠ tr ng ng su t trong b n trǜng 49

Hình 2.1 Mô T L c Và ng Su t [1] 53

Hình 2.2 ng Su t C c B [1] 54

vi

Hình 2.3 Tác thành ph n l c tác d ng lên b m t 55

Hình 2.4 Các thành ph n ng su t tác d ng lên ph n t trong 3 chi u[11] 55

Hình 2.5 Các thành ph n ng su t tác d ng lên m t phẳng hai chi u.[1] 56

Hình 2.6 Các ng su t trong không gian hai chi u.[1] 58

Hình 2.7 Vòng tròn Mohr th hi n các ng chính trong không gian 2 chi u.[11] 59

Hình 2.8 L c kéo căng tác d ng lên thanh thép (a), các l c song song và vuông góc trên m t m-n (b).[11] 60

Hình 2.9 Các ng su t ti p và ng su t vuông góc tác d ng lên thanh thép.[11] 61 Hình 2.10 Vòng tròn Mohr th hi n các tr ng thái ng su t trên m t p-q.[1] 61

Hình 2.11 Các h ng cosin trong không gian ba chi u[1] 62

Hình 2.12 Chuy n ng su t t m t h tr c to này sang h tr c to đ khác.[11] 64

Hình 2.13 Các thành ph n ng su t tr c và sau khi chuy n đ i.[11] 65

Hình 2.14 Các thông s trên vòng tròn Mohr 67

Hình 2.15 Thí nghi m nén đ n tr c 68

Hình 2.16 H s poisson vƠ modul đƠn h i [23] 70

Hình 2.17 Mô hình th hi n v t th ch u bi n d ng cắt [23] 71

Hình 2.18 Góc ma sát trong xác đ nh trên vòng tròn Morh 73

Hình 2.19 Bi u đ đi n tr su t (a) và áp su t l r ng (b) [21] 79

Hình 2.20 Bi u đ th hi n th i gian truy n sóng âm[21] 79

Hình 2.21 nh đi n tr , log m t đ , log m t đ hi u ch nh vƠ log đ ng kính 81

Hình 2.22 Tài li u log hình nh xác đ nh h ng ng su t [10] 82

Hình 2.23 Đ th th hi n áp su t theo l u l ng b m [3] 83

Hình 2.24 Thí nghi m extended leak off test 84

vii

Hình 2.25 Đ th t thí nghi m minifracture[14] 85

Hình 2.26 B r ng breakout xung quanh gi ng khoan 88

Hình 2.27 Các lo i đ t gưy trong đ t đá 89

Hình 2.28 Vùng các lo i đ t gưy trong đ t đá th hi n trên đa giác ng su t[3] 90 Hình 2.29 Thành h đá tr ng thái n đ nh (a), thành h đá b khoan và tr ng thái ng su t thay đ i (b)[11] 91

Hình 2.30 ng su t trong h t a đ Đ các (x,y,z), và H t a đ c u (r,θ,z) trong m t cắt c a gi ng.[17] 92

Hình 2.31 ng Su t Xung Quanh Thành Gi ng Khoan 94

Hình 2.32 ng su t t p trung l n nh t và nh nh t trong gi ng khoan 95

Hình 2.33 Hình nh FMI ch ra đ sâu b Breakout 99

Hình 2.34 ng su t t i đ i Breakouts 99

Hình 2.35 D ng c đo đ ng kính xác đ nh breakout 100

Hình 2.36 Log hình nh th hi n khe n t trong quá trình khoan 101

Hình 2.37 H ng s p l thành gi ng vƠ h ng khe n t trong khi khoan 101

Hình 2.38 Vòng tròn Morh 102

Hình 3.1 Quỹ đ o gi ng XX-3P 114

Hình 3.2 M i quan h gi a DTC và DTS 116

Hình 3.3 Các thông s đ a v t lý gi ng khoan 117

Hình 3.4 Các thông s tính ch t c lỦ c a đá 118

Hình 3.5 Áp su t l r ng tính t đ ng log sonic theo ph ng pháp Eaton 118

Hình 3.6 Các tensor ng su t t i ch (   ) 119v, h, H Hình 3.7 ng su t t i ch và thông s cho mô hình 121

Hình 3.8 M i t ng quan áp su t s p l thành h đ c xây d ng bằng tay trên excel và ph n m m theo tiêu chu n Morh-Coulomb 122

viii

Hình 3.9 C a s mùn khoan đ c xây d ng trên excel (a) và ph n m m (b) theo tiêu chu n Morh-Coulomb 123 Hình 3.10 M i t ng quan áp su t s p l thành h đ c xây d ng trên excel và

ph n m m theo tiêu chu n Tresca 124Hình 3.11 C a s mùn khoan đ c xây d ng trên excel và ph n m m theo tiêu chu n Tresca 125Hình 3.12 M i t ng quan áp su t s p l thành h đ c xây d ng trên excel và

ph n m m theo tiêu chu n Lade c i ti n 125Hình 3.13 C a s mùn khoan đ c xây d ng trên excel (trái) và ph n m m (ph i) theo tiêu chu n Lade c i ti n 126Hình 3.14 C p ng ch ng, quỹ đ o và c a s mùn khoan cho gi ng XX-3P 127Hình 3.15 T tr ng mùn khoan chai thành 4 c p 128Hình 3.16 nh h ng c a góc nghiêng vƠ góc ph ng v đ n c a s mùn khoan

t i 1828mMD 128Hình 3.17 nh h ng c a góc nghiêng vƠ góc ph ng v đ n s p l thành h t i 1828mMD 129 Hình 3.18 nh h ng c a góc nghiêng vƠ góc ph ng v đ n c a s mùn khoan

t i 2978mMD 130Hình 3.19 nh h ng c a góc nghiêng vƠ góc ph ng v đ n c a áp su t s p l

t i 2978mMD 130Hình 3.20 nh h ng c a góc nghiêng và góc ph ng v đ n c a s mùn khoan

t i 3721mMD 131Hình 3.21 nh h ng c a góc nghiêng vƠ góc ph ng v đ n áp su t s p l t i 3721mMD 131Hình 3.22 nh h ng c a góc nghiêng vƠ góc ph ng v đ n c a s mùn khoan

t i 4177mMD 132

ix

Hình 3.23 nh h ng c a góc nghiêng vƠ góc ph ng v đ n áp su t s p l t i 4177mMD 133 Hình 3.24 Đánh giá r i ro vƠ thƠnh công trong đo n gi ng 2028 -3127mMD 135Hình 3.25 Bi u đ phân b đ nh y các thông s đ u vào 136

x

DANHăM CăB NGăBI U

B ng 1.1 Các đ c tính c b n c a các t ng đá mẹ b C u Long 17

B ng 1.2: Tiêu chu n Morh-Coulomb tính áp su t s p l trong gi ng đ ng 41

B ng 1.3: Tiêu chu n Morh-Coulomb tính áp su t gây khe n t trong gi ng đ ng 42

B ng 1.4: Tiêu chu n Mogi-Coulomb tính áp su t s p l trong gi ng đ ng 42

B ng 1.5: Tiêu chu n Mogi-Coulomb tính áp su t gây khe n t trong gi ng đ ng 43

B ng 1.6: áp su t gây breakout theo tiêu chu n Morh-Coulomb 46

B ng 1.7: áp su t gây breakout theo tiêu chu n Mogi-Coulomb 46

B ng 1.8 k t qu t các gi ng khoan th c t ch ra tr ng ng su t c a hai b n trǜng C u Long vƠ σam Côn S n 50

B ng 2.1 t tr ng và h s poisson trong các thành h khác nhau [22] 69

B ng 2.2 m i quan h c a các modun [3] 73

B ng 2.3 Các thành ph n ng su t và d li u c n thi t cǜng nh các ph ng pháp xác đ nh.[19] 74

B ng 2.4: Tỷ tr ng dung d ch gây nên break out trong gi ng đ ng v i giá tr ng su t ngang không đ i 106

B ng 2.5 Tỷ tr ng dung d ch khoan gây ra break out theo tiêu chu n Tresca 109

B ng 3.1 B ng tóm tắt d li u đ u vào c n thi t cho tính toán 120

B ng 3.2 T tr ng mùn khoan chi u sơu chơn đ ng ch ng thiêt k 121

B ng 3.3 Tóm tắt các k t qu sau khi phân tích t ng đo n gi ng 133

B ng 3.4 Tóm tắt k t qu đánh giá các đo n gi ng khác 136

Ất: Th i gian truy n sóng trên đ ng log ( s/ft)

Ấtn: Th i gian truy n sóng chu n ( s/ft)

Vp: V n t c sóng P ậ sóng t i (pull wave) (m/s), Vp = 304878/DTC Vs: V n t c sóng S ậ sóng cắt ( shear wave) (m/s), Vs = 304878/DTS DTC: Th i gian truy n sóng t i ( s/ft)

DTS: Th i gian truy n sóng cắt ( s/ft),

Pp: Áp su t l r ng (ppg, psi, Pa)

Pw: Áp Su t Ch t L u trong gi ng (ppg, psi, pa)

Phydro: Áp su t th y tƿnh (ppg, psi, Pa)

σv: ng su t thẳng đ ng ậ Overburden stress (ppg, Psi, Pa)

σhmin: ng su t ngang nh nh t ậ Minimum horizontal stress (ppg, Psi, Pa)

σHmax: ng su t ngang nh nh t ậ Maximum horizontal stress (ppg, Psi, Pa)

x

 : ng su t pháp theo ph ng x (ppg, Psi, Pa)

 : ng su t ti p tuy n trên m t rz (ppg, Psi, Pa)

E: Modun Young (Gpa)

K: Modun kh i ậ Bulk Voulume (Mpa)

G: Modun Cắt - Shear Modulus (Mpa)

UCS: Đ b n nén đ n tr c ậ Undifined Compressive Strength (Psi)

To: Đ b n căng dưn ậ Tensile Strength (Psi)

NCT: Normal Compaction Trend

θμ Góc h p b i h ng SHmax và v trí breakout (đ , degree)

wbo: b r ng breakout (đ , degree)

1

CH NGă1: GI IăTHI UăKHUăV C VẨăTỊNHăHỊNHăNGHIểNăC U

1 ĐẶCăĐI M B NăTRǛNGăC U LONG

1.1 V ăTRệăĐ AăLụăB NăTRǛNGăC UăLONG

B n trǜng C u Long nằm phía Đông Bắc th m l c đ a Nam Vi t Nam, v i t a

đ đ a lý trong kho ng 9o

00’ ậ 11o

00’ vƿ Bắc, 106o

30’ -109000’ kinh Đông, có d ng hình bán nguy t, kéo dài d c b bi n t Phan Thi t đ n sông H u, theo h ng Đông

Bắc ậ Tây Nam B n Trǜng C u Long ti p giáp v i đ t li n v phía Tây Bắc, ngăn cách v i b n trǜng σam Côn S n b i đ i nơng Côn S n, phía Tơy σam lƠ đ i Khorat-σatuna vƠ phía Đông Bắc lƠ đ i cắt tr t Tuy Hòa ngăn cách v i b n trǜng Phú Khánh B n có di n tích kho ng 67.500km2 (ph n bi n 56.000km2, ph n l c đ a 11.500km2), bao g m các lô 01, 02, 09, 15-1, 15-2, 16 và 17

Hình 1.1 V ị Trí B n Trũng Cửu Long

2

1.2 L CHăS ăNGHIểNăC UăKHUăV C

L ch s tìm ki m thăm dò d u khí b C u Long gắn li n v i l ch s tìm ki m thăm dò d u khí c a th m l c đ a Nam Vi t Nam

Tr c năm 1975, b n trǜng C u Long bắt đ u thăm dò kh o sát đ a v t lý khu

v c nh t , tr ng l c vƠ đ a ch n đ phân chia các lô, chu n b cho công tác đ u th u,

ký h p đ ng d u khí Vào cu i năm 1974 vƠ đ u năm 1975 Công ty Mobil đư khoan

gi ng khoan tìm ki m đ u tiên trong b C u Long, BH-1X ph n đ nh c a c u t o

B ch H K t qu th va đ i t ng cát k t Miocen d i chi u sâu 2.755-2.819m đư cho dòng d u công nghi p, l u l ng d u đ t 342m3/ngƠy σăm 1976, Công ty đ a v t

lý CGG c a Pháp kh o sát 1.210,9 km VƠ đư xơy d ng đ c các t ng ph n x chính:

t CL20 đ n CL80 và khẳng đ nh s t n t i c a b C u Long v i m t m t cắt tr m tích Đ Tam dày

σăm 1979, Chính Ph Vi t Nam kí h p đ ng thăm dò vƠ khai thác v i Liên Xô

và thành l p công ty liên doanh Vietsovpetro bắt đ u khai thác lô 09 và 16 Và công ty Deminex phát hi n d u khí lô 15-1 và 15-2 vƠ năm 1981 đư tr l i các lô trên

σăm 1980 tƠu nghiên c u PτISK đư ti n hành kh o sát 4.057 km tuy n đ a ch n MOP - đi m sâu chung, t và 3.250 km tuy n tr ng l c K t qu c a đ t kh o sát này

đư phơn chia ra đ c t p đ a ch n B (CL4-1, CL4-2), C (CL5-1), D CL5-2), E (CL5-3)

và F (CL6- 2)

Đ n nay có r t nhi u công ty đư vƠ đang thăm dò, khai thác t i b n trǜng C u Long: Vietsovpetro, Petronas, JVPC (Japan Vietnam Petroleum Company), các JOC (Joint τperating Company) nh C u Long, Thăng Long, Côn S n,ầ Đ n năm 2003,

t ng s gi ng khoan thăm dò, thẳm l ng và khai thác trên 300 gi ng

Bằng k t qu khoan nhi u phát hi n d u khí đư đ c xác đ nh: R ng Đông (lô 15.2), S T Đen, S T VƠng, S T Trắng (lô 15.1), Topaz North, Diamond, Pearl, Emerald (lô 01), Cá Ng Vàng (lô 09.2), Voi Trắng (lô 16.1), Đông R ng, Đông σam

R ng (lô 09-1) Trong s phát hi n này có 5 m d u: B ch H , R ng (bao g m c Đông R ng vƠ Đông σam R ng), R ng Đông, S T Đen, H ng Ng c hi n đang đ c

3

khai thác, v i t ng s n l ng kho ng 45.000 t n/ngày T ng l ng d u đư thu h i t 5

m t khi đ a vƠo khai thác cho đ n đ u năm 2005 kho ng 170 tri u t n

1.3 CÁCăY UăT ăC UăTRỎCăVẨăC ăCH ăTHẨNHăT O

1.3.1 Y uăT ăC uăTrúc

Vi c phơn chia các đ n v c u t o đ c d a trên đ c đi m c u trúc đ a ch t c a

t ng khu v c v i s khác bi t v chi u dày tr m tích vƠ th ng đ c gi i h n b i

nh ng đ t gãy ho c h th ng đ t gưy có biên đ đáng k N u coi B C u Long lƠ đ n

v c u trúc b c 1 thì c u trúc b c 2 c a b bao g m các đ n v c u t o sauμ trǜng phơn

d B c Liêuν trǜng phơn d Cà C iν đ i nâng C u Longν đ i nâng Phú Quý (ph n lún chìm kéo dài kh i nơng Côn S n) vƠ trǜng chính b C u Long Ranh gi i phân chia các đ n v c u t o đ c th hi n trên hình I-2

Hình 1.2 Sơ đ phân vùng kiến t o bể Cửu Long

Đới nâng CửỐ Long

Nằm v phía Đông c a trǜng phơn d B c Liêu và Cà C i, phơn tách 2 trǜng nƠy

v i trǜng chính c a b C u Long Đ i nâng có chi u dày tr m tích không đáng k , ch

y u là tr m tích h t ng Đ ng Nai và Bi n Đông Đ i nâng không có ti n đ , d u hi u

d u khí vì v y đư không đ c nghiên c u chi ti t vƠ không xác đ nh s phát tri n các

đ t gãy ki n t o

Các đ n v c u trúc v a nêu đ c xem là r t ít ho c không có tri n v ng d u khí,

vì v y chúng ít khi đ c đ c p đ n trong các công trình nghiên c u vƠ đôi khi không

đ c xem nh m t đ n v c u thành c a b C u Long

Đới nâng Phú QỐý

Đ c xem nh ph n kéo dài c a đ i nơng Côn S n v phía Đông Bắc, thu c lô

01 vƠ 02 Đơy lƠ đ i nâng c , có vai trò khép kín và phân tách b C u Long v i ph n phía Bắc c a b σam Côn S n Tuy nhiên, vƠo giai đo n Neogen - Đ T thì di n tích này l i thu c ph n m c a b C u Long Chi u dày tr m tích thu c khu v c đ i nâng nƠy dao đ ng t 1.5 đ n 2 km C u trúc c a đ i b nh h ng khá m nh b i ho t đ ng núi l a, k c núi l a trẻ

Trũng chính bể CửỐ Long

Đơy lƠ ph n lún chìm chính c a b , chi m t i 3/4di n tích b , g m các lô 15, 16

và m t ph n các lô 01, 02, 09, 17 Theo đ ng đẳng dƠy 2 km thì Trǜng chính b C u Long th hi n rõ nét là m t b khép kín có d ng trăng khuy t v i vòng cung h ng ra

v phía Đông σam ToƠn b tri n v ng d u khí đ u t p trung trǜng này Vì v y, c u trúc c a trǜng đ c nghiên c u khá chi ti t vƠ đ c phơn chia ra thƠnh các đ n v c u trúc nh h n nh m t b đ c l p th c th Các đ n v c u t o b c 3 g mμ trǜng Đông

Bắcν trǜng Tơy B ch H ν trǜng Đông B ch H ν s n nghiêng Tây Bắcν s n nghiêng

5

Đông σamν đ i nơng Trung Tơmν đ i nâng phía Bắcν đ i nơng phía Đôngν đ i phân d Đông Bắcν đ i phân d Tây Nam (Hình I-3)

Hình 1.3 M ặt cắt ngang trũng chính Cửu Long

Sườn nghiêng Tây Bắc

Là d i s n b Tây Bắc c a b kéo dƠi theo h ng ĐB- TN, chi u dày

tr m tích tăng d n v phía Tây Nam t 1 đ n 2.5 km S n nghiêng b cắt xẻ

b i các đ t gãy ki n t o có h ng ĐB-TN ho cTB-Đσ, t o thƠnh các mǜi nhô

Tr m tích Đ Tam c a b th ng có xu h ng vát nh n vƠ gá đáy lên móng c granitoid tr c Kainozoi

Sườn nghiêng Đông Nam

Là d i s n b Đông σam c a b , ti p giáp v i đ i nơng Côn S n Tr m tích

c a đ i nƠy có xu h ng vát nh n vƠ gá đáy v i chi u dƠy dao đ ng t 1 đ n 2.5 km

S n nghiêng nƠy cǜng b ph c t p b i các đ t gãy ki n t o có ph ng ĐB-TN và á

vƿ tuy n t o nên các c u t o đ a ph ng nh c u t o Amethyst, Cá Ọng Đôi, τpal, Sói

Trũng Đông Bắc

Đơy lƠ trǜng sơu nh t, chi u dày tr m tích có th đ t t i 8 km Trǜng có ph ng kéo dài d c theo tr c chính c a b , nằm kẹp gi a hai đ i nâng và ch u kh ng ch b i

h th ng các đ t gưy chính h ng ĐB-TN

6

Trũng Đông Bạch Hổ

Nằm kẹp gi a đ i nâng Trung Tâm v phía Tơy, s n nghiêng Đông σam v phía Đ-Đσ vƠ đ i nơng Đông Bắc v phía Bắc.Trǜng có chi u dày tr m tích đ t t i 7

km và là m t trong ba trung tâm tách giãn c a b

Hình 1.4 B n đ cấu trúc móng bể Cửu Long

Trũng Tây Bạch Hổ

Trong m t s tài li u trǜng nƠy đ c ghép chung v i trǜng Đông Bắc Tuy nhiên, v đ c thù ki n t o gi a 2 trǜng có s khác bi t đáng k đ c bi t lƠ ph ng c a các đ t gưy chính Trǜng Tơy B ch H b kh ng ch b i các đ t gãy ki n t o có

ph ng á vƿ tuy n, t o s g p khúc c a b Chi u dày tr m tích c a trǜng nƠy có th

đ t t i 7.5 km

7

Đới nâng TrỐng Tâm

LƠ đ i nâng nằm kẹp gi a hai trǜng Đông vƠ Tơy B ch H vƠ đ c gi i h n b i các đ t gưy có biên đ l n v i h ng đ ch y u v phía Đông σam Đ i nâng bao

g m các c u t o d ng vƠ có liên quan đ n nh ng kh i nâng c c a móng tr c Kainozoi nh μ B ch H , R ng Các c u t o b chi ph i không ch b i các đ t thu n hình thành trong quá trình tách giãn, mà còn b i các đ t gưy tr t bằng và ch m ngh ch do nh h ng c a s si t ép vào Oligocen mu n

Đới nâng phía Tây Bắc

Nằm v phía Tây Bắc trǜng Đông Bắc vƠ đ c kh ng ch b i các đ t gãy chính

ph ng ĐB-TN V phía TB đ i nâng b ngăn cách v i S n nghiêng Tây Bắc b i

m t đ a hào nh có chi u dày tr m tích kho ng 6 km Đ i nâng bao g m c u t o V ng Đông vƠ d i nâng kéo dài v phía Đông Bắc

Đới nâng phía Đông

Ch y dƠi theo h ng ĐB-Tσ, phía TB ngăn cách v i trǜng ĐB b i h th ng

nh ng đ t gưy có ph ng á vƿ tuy n vƠ ĐB-Tσ, phía Đσ ngăn cách v i đ i phân d Đông Bắc b i võng nh , xem nh ph n kéo dài c a trǜng Đông B ch H v phía ĐB Trên đ i nơng đư phát hi n đ c các c u t o d ng nh μ R ng Đông, Ph ng Đông vƠ Jade

Đới phân dị Đông Bắc (phần đầỐ Đông Bắc của bể)

Nằm kẹp gi a đ i nơng Đông Phú QuỦ vƠ S n nghiêng Tây Bắc Đơy lƠ khu

v c có chi u dày tr m tích trung bình và b phân d m nh b i các h th ng đ t gưy có đ ng ph ng TB-Đσ, á kinh tuy n vƠ á vƿ tuy n t o thành nhi u đ a hƠo, đ a

luỹ nh (theo b m t móng) M t s các c u t o d ng đ a ph ng đư xác đ nh

nh μ H ng Ng c, Pearl, Turquoise, Diamond, Agate

Đới phân dị Tây Nam

Nằm v đ u Tây Nam c a trǜng chính Khác v i đ i phân d ĐB, đ i này b phân d m nh b i h th ng nh ng đ t gãy v i đ ng ph ng ch y u lƠ á vƿ tuy n t o thành nh ng đ a hƠo, đ a luỹ, ho c bán đ a hào, bán đ a luỹ xen k nhau Nh ng c u

t o có quy mô l n trong đ i này ph i k đ nμ Đu Đ , Tam Đ o, BƠ Đen vƠ Ba Vì

m nh trong Kainozoi vƠ b ph b i l p ph th m ki u rìa l c đ a th đ ng Kainozoi

mu n VƠo Mesozoi mu n vùng nƠy nằm ph n trung tơm c a cung magma kéo dƠi theo h ng Đông Bắc ậ Tơy σam t ĐƠ L t đ n đ o H i σam Móng c a b n trǜng

C u Long đ c t o nên b i các đá xơm nh p granitoid và phun trƠo thu c cung magma nƠy

B n trǜng C u Long lƠ b n trǜng tr c Đê Tam nằm ngoƠi kh i b bi n phía Đông σam c a Vi t σam Môi tr ng vƠ các quá trình đi ậ đ ng l c h c có nh

h ng l n đ n s ti n hóa ngoƠi kh i c a b n trǜng liên quan đ n ki n t o m ng đ c

th hi n chi ti t trong “Regional Geological Report , June 1999 vƠ tóm tắt nh sau:

 S m r ng c a Bi n Đông (cu i τligocene đ u Miocene)

 S va ch m phía Bắc m ng chơu Ỏc v i phía σam m ng Đông D ng t i ngoƠi

kh i b n trǜng

 B n trǜng C u Long m theo h ng Đông Bắc ậ Tơy σam vƠo cu i Eocene

 Vi c m r ng c a b n trǜng C u Long liên quan đ n vi c v n xoay , kéo dƠi

ph n v theo chi u kim đ ng h c a m ng Đông D ng

9

 B n trǜng C u Long nằm phía cu i c a hê th ng đ t gưy sông H u , hi n nay đang ki m soát vi trí c a đ ng bằng sông C u Long

 B n trǜng C u Long vƠ σam Côn S n ngăn cách nhau b i đ i nơng σam Côn

S n Chuy n d ng d c theo máng h ng Đông Bắc “chuy n d ch c a Vi t σam

 Bi n đ i c a Vi t σam xác đi h đ ng phơn cách th m l c đ a Nó gây nên s a

bi n d ng d c ranh gi phía Đông c a m ng Đông D ng Do đó, ng i ta cho rằng

s tách giưn theo h ng Tơy Bắc ậ Đông σam vƠ s d ch chuy n đ ng th i theo

h ng Bắc ậ σam đư x y ra trong su t quá trình m r ng c a b C u Long

Các c u trúc chính c a b n trǜng trong giai đo n Eocene ậ Oligocene có th phơn chia thƠnh b n y u t c u trúc chính sauμ

Bắc C u Long

 Tơy σam C u Long (Tơy B ch H )

Đông σam C u Long (Đông B ch H )

 C u t o trung tơm R ng ậ B ch H

10

Hình 1.5 B n đ kiến t o khu vực

1.3.3 H ăth ngăđ tăgưy

Các đ t gãy ho t đ ng m nh trong đá móng vƠ tr m tích Oligocene Ch có ít đ t gãy còn ho t đ ng trong Miocene mu n

Các h th ng đ t gưy chính trong b n trǜng C u Long có th chia lƠ 4 hê th ng chính d a trên các h ng đ t gưyμ Đông ậ Tơy, Đông Bắc ậ Tơy σam, Bắc ậ σam vƠ

t t c các đ t gưy theo nhi u h ng khác nhau vƠ đ t gưy nh

Ph n l n các đ t gãy quan tr ng trong b n C u Long lƠ đ t gãy thu n k th a t móng và phát tri n đ ng sinh v i quá trình lắng đ ng tr m tích Các đ t gãy ngh ch

hi n di n ít do s nén ép đ a ph ng ho c nén ép đ a t ng H th ng đ t gãy sâu theo

11

h ng Đông Bắc ậ Tây Nam g m hai đ t gãy ch y song song Đ t gãy th nh t ch y

d c theo rìa bi n, đ t gãy th hai ch y d c theo rìa Tây Bắc kh i nơng Côn S n Các

đ t gãy có góc cắm 10 ậ 15o so v i ph ng thẳng đ ng, h ng cắm v trung tâm b n trǜng

Hình 1.6 H ệ thống đ t gãy ở bể Cửu Long

1.4 ĐẶCăĐI MăĐ AăT NGăTH CHăH C

1.4.1 Móng T r căKainozoi

V m t th ch h c đá móng có th x p thành 2 nhóm chính: granit và granodiorit - diorit, ngoài ra còn g p đá bi n ch t và các thành t o núi l a

So sánh k t qu nghiên c u các ph c h magma xâm nh p trên đ t li n v i đá móng k t tinh ngoƠi kh i b C u Long, theo đ c tr ng th ch h c và tu i tuy t đ i có

th x p t ng đ ng v i 3 ph c h μ Hòn Khoai, Đ nh Quán và Cà Ná

12

Phức hệ Hòn Khoai

Là ph c h đá magma c nh t trong móng c a b C u Long, có tu i Trias mu n, thành ph n th ch h c trong granitoid ch y u là amphybol- biotit-diorit, monzonit và adamelit Đá b bi n đ i, cà nát m nh Ph n l n các khe n t đư b l p đ y b i khoáng

và phân b d c theo h ng tr c c a b Đá b d p v , nh ng m c đ bi n đ i th sinh

Eocene: H ăt ngăCƠăC iă(E 2 cc)

H t ng nƠy đ c phát hi n t i gi ng khoan CL-1X trên đ t li n H t ng đ c

tr ng b i tr m tích v n thô: cu i s n k t, cát k t đa khoáng, xen các l p m ng b t k t

và sét k t hydromica-clorit- sericit Tr m tích có m u nơu đ , đ tím, tím l c s c s

v i đ ch n l c r t kém, đ c tr ng ki u molas lǜ tích l c đ a thu c các trǜng tr c núi Creta-Paleocen-Eocen Chi u dày h t ng có th đ t t i 600m

Oligocene d i: H ăt ngăTrƠăCúă(E 3 1 tc)

H t ng TrƠ Cú đư xác l p gi ng khoan (GK) C u Long-1X Tr m tích g m

ch y u là sét k t, b t k t và cát k t, có ch a các v a than m ng vƠ sét vôi, đ c tích t

13

trong đi u ki n sông h Đôi khi g p các đá núi l a, thành ph n ch y u là porphyr diabas, tuf basalt, và gabro-diabas H t ng Trà Cú có ti m năng ch a và sinh d u khí khá cao Các v a cát k t c a h t ng là các v a ch a d u khí ch y u trên m Đông σam

R ng, S T Trắng vƠ lƠ đ i t ng khai thác th hai sau móng n t nẻ trên m B ch

H Chi u dày c a h t ng dao đ ng t 0 đ n 800 m

Oligocene trên: H ăt ngăTrƠăTơnă(E 3 3 tt)

H t ng TrƠ Tơn đ c xác l p GK 15A-1X Đá c a h t ng TrƠ Tơn đôi ch

nằm b t ch nh h p trên h t ng Trà Cú M t cắt h t ng có th chia thành ba ph n khác

bi t nhau v th ch h c Ph n trên g m ch y u là sét k t màu nâu - nơu đ m, nơu đen,

r t ít sét mƠu đ , cát k t và b t k t Ph n gi a g m ch y u là sét k t nơu đ m, nâu đen, cát k t và b t k t,có xen các l p m ng đá vôi, than Ph n d i g m ch y u là cát

k t h t mn đ n thô, đôi ch s n, cu i k t, xen sét k t nơu đ m, nơu đen, b t k t Các

tr m tích c a h t ng đ c tích t ch y u trong môi tr ng đ ng bằng sông, aluvi -

đ ng bằng ven b và h B dày t vƠi mét đ n 100m

Sét k t c a h t ng Trà Tơn có hƠm l ng và ch t l ng v t ch t h u c cao đ n

r t cao đ c bi t là t ng Trà Tân gi a, chúng là nh ng t ng sinh d u khí t t b C u Long đ ng th i là t ng chắn t t cho t ng đá móng granit n t nẻ Tuy t ng cát k t nằm xen kẹp có ch t l ng th m, r ng vƠ đ liên t c thay đ i t kém đ n t t, nh ng cǜng lƠ

đ i t ng tìm ki m đáng l u Ủ b C u Long

Neogen

Mioceneăd i: H ăt ngăB chăH ă(N 1 1 bh)

H t ng B ch H đ c xác l p gi ng khoan BH-1X H t ng có th chia thành hai ph n: Ph n trên g m ch y u là sét k t màu xám, xám xanh xen k v i cát k t và

b t k t, tích t trong đ ng bằng ven b - bi n nông Ph n d i g m ch y u là cát k t,

b t k t, xen v i các l p sét k t mƠu xám, vƠng, đ , đ c tích t trong môi tr ng đ ng

bằng aluvi - đ ng bằng ven b

T ng sét k t ch a Rotalia là t ng đá chắn khu v c tuy t v i cho toàn b Các v a cát xen k nằm trong vƠ ngay d i t ng sét k t Rotalia và ph n trên c a phía d i

m t cắt có kh năng th m ch a khá t t

14

Mioceneăgi a: H ăt ngăCônăS nă(N 1 2 cs)

H t ng Côn S n đ c xác l p gi ng khoan 15B-1X H t ng Côn S n g m

ch y u cát k t h t thô-trung, b t k t (chi m đ n 75-80%), xen k v i các l p sét k t màu xám, nhi u màu dày 5-15m, đôi n i có l p than m ng B dày h t ng thay đ i t

250 - 900m Tr m tích c a h t ng đ c thành t o trong môi tr ng sông (aluvi) phía Tơy, đ m l y - đ ng bằng ven b phía Đông, Đông Bắc

Miocene trên: H ăt ngăĐ ngăNaiă(N 1 3 đn)

H t ng Đ ng σai đ c m gi ng khoan 15G-1X H t ng ch y u là cát h t trung xen k v i b t và các l p m ng sét màu xám hay nhi u mƠu, đôi khi g p các v a carbonat ho c than m ng, môi tr ng tr m tích đ m l y - đ ng bằng ven b ph n Tây b , đ ng bằng ven b - bi n nông ph n Đông vƠ Bắc b B dày c a h t ng thay đ i trong kho ng t 500 - 750m

Pliocene ậ Đ ăT : H ăt ngăBi năĐôngă(N2-Qăbđ)

H t ng Bi n Đông ch y u là cát h t trung-m n v i ít l p m ng bùn, sét màu xám nh t ch a phong phú hóa đá bi n và glauconit thu c môi tr ng tr m tích bi n nông, ven b , m t s n i có g p đá carbonat Chúng phơn b và tr i đ u khắp toàn b ,

v i b dày khá n đ nh trong kho ng 400 ậ 700m

15

Hình 1.7 C ột Địa Tầng T ng Hợp B n Trũng Cửu Long

Hình 1.8 Sơ đ đẳng dày tầng sinh dầu trong trầm tích Oligocen Eocen

Quy mô phơn đ i sinh d u c a các t ng đá mẹ:

Đ i sinh d u m nh c a t ng Oligocen trên bao g m ch y u ph n trung tâm có

di n tích kho ng 193 km2 Di n tích đ i sinh condensat ch t p trung ph n lõm sâu

nh t là 24,5 km2

17

Đ i sinh d u m nh và gi i phóng d u c a t ng τligocen d i-Eocen m r ng ra ven rìa so v i t ng τligocen trên vƠ đ t di n tích l n h n Đ i sinh chi m di n tích kho ng 576- 580 km2 Còn di n tích vùng sinh condensat đ t 146 km2

B ng 1.1 Các đặc tính cơ b n c a các tầng đá mẹ bể Cửu Long

1.5.2 ĐáăCh a

Đá ch a d u khí trong b C u Long bao g mμ đá granitoid n t nẻ, hang h c c a móng k t tinh, phun trào d ng v a ho c đai m ch và cát k t có c u trúc l r ng gi a

h t, đôi khi có n t nẻ, có ngu n g c và tu i khác nhau

Đá ch a granitoid n t nẻ-hang h c c a móng k t tinh r t đ c tr ng cho b C u Long N t nẻ, hang h c đ c hình thành do hai y u t : nguyên sinh - s co rút c a đá magma khi ngu i l nh và quá trình k t tinh; th sinh - ho t đ ng ki n t o và quá trình phong hoá, bi n đ i th y nhi t t ng đ ng v i giá tr đ r ng nguyên sinh (Φns) và

th sinh (Φts)

Trên th c t Φns th ng kín, là nh ng kho ng không nằm gi a các tinh th , ít có

Ủ nghƿa th m ch a σh ng chúng l i có ý nghƿa đáng k , t o thƠnh các đ i xung y u,

d b d p v khi có tác đ ng t bên ngoài

Đ i v i đá ch a móng n t nẻ đ r ng th sinh đóng vai trò ch đ o, bao g m đ

r ng n t nẻ (Φnn) vƠ đ r ng hang h c (Φhh) Ho t đ ng th y nhi t đi kèm v i ho t

đ ng ki n t o đóng vai trò hai m t đ i v i vi c tăng, gi m tính di d ng c a đá ch a: lƠm tăng kích th c các n t nẻ, hang h c đư đ c hình thành t tr c, nh ng cǜng có khi l p đ y hoàn toàn ho c m t ph n các n t nẻ b i các khoáng v t th sinh

18

D u khí cǜng đ c phát hi n trong đá magma phun trƠo hang h c, n t nẻ Đông

Bắc R ng d i d ng v a dày t vài mét t i 80 m nằm kẹp trong đá tr m tích c a các

t p CL5 Cát k t là m t trong nh ng lo i đá ch a chính c a b C u Long có tu i t Oligocen s m t i Miocen mu n ng v i các t p t CL6 t i CL5 có ngu n g c t l c

v a d u đư phát hi n nằm trong vƠ d i t p chắn nƠy nh 21 - 22 (m R ng), MI-09 -

50 (m Pearl, H ng Ng c), hay B10 (S T Đen), v.v

Tầng chắn địa phương I

T ng sét nóc t p CL4-2, nằm d i t ng ph n x đ a ch n CL41 Đơy lƠ t p sét

t p, bi n nông, nằm ph tr c ti p trên các v a s n ph m 23, 24 (m R ng và B ch H ), MI60 (Pearl), v.v Chi u dày t ng chắn nƠy dao đ ng t 60 đ n 150 m H s phân

l p: 0,1 - 0,47 HƠm l ng sét trung bình lƠ 51% Sét dƠy Đơy lƠ t ng chắn thu c lo i

t t, phát tri n r ng khắp trong ph n trǜng sơu c a b

Tầng chắn địa phương II

T ng sét thu c h t ng Trà Tân gi a và trên (CL5-2 và CL5-1), phát tri n ch

y u trong ph n trǜng sơu c a b Chi u dày c a t ng sét nƠy dao đ ng m nh t không cho đ n vƠi trăm mét, có n i đ t trên nghìn mét Sét ch y u có ngu n g c đ m h ,

19

ti n delta, phân l p dày và có kh năng chắn t t Đơy lƠ t ng chắn quan tr ng c a b

C u Long, nó quy t đ nh s t n t i (kín) các b y ch a là móng n t nẻ tr c Kainozoi

K t qu khoan tìm ki m thăm dò cho th y các thân d u đư phát hi n trong t ng móng

n t nẻ nh các m μ Đông σam R ng, B ch H , R ng Đông, H ng Ng c, S T Đen,

S T VƠng, v.v đ u có s hi n di n c a t ng chắn này, ph kín toàn b di n tích và

đ c bi t là ph n đ nh móng v i chi u dƠy đ t t i m t vƠi trăm mét

Tầng chắn địa phương III

T ng sét thu c h t ng TrƠ Cú Đơy lƠ t ng chắn mang tính c c b , có di n tích phân b hẹp Chúng th ng phát tri n bao quanh các kh i nhô móng c , r t hi m khi

ph kín c ph n đ nh c a kh i nâng móng Sét ch y u lƠ đ m h , phân l p dày, có

kh năng chắn khá t t, đ c bi t các thân cát lòng sông nằm d i ho c trong chúng

Nh ng phát hi n d u (B ch H , Đông R ng) vƠ khí condensat (S T Trắng) là bằng

20

1.5.4 B yăD uăKhí

Trong ph m vi b n trǜng C u Long, các d ng b y c u t o phát tri n k th a móng, b y màn chắn ki n t o khá ph bi n trong tr m tích Oligocen và Miocen h , ngoài ra b y h n h p, b y phi ki n t o cǜng phát tri n trong tr m tích Oligocen và Miocen Đ c bi t, d ng kh i móng n t nẻ đ c ph b i tr m tích h t m n đóng vai trò

h t s c quan tr ng

Kh i nâng c a móng ch u nh h ng c a các h th ng đ t gãy B y c u t o vòm, vòm đ t gãy, kh i nơng đ t gưyầ t n t i các t p có tu i τligocen vƠ Miocen d i

B y đ a t ng liên quan đ n các thân cát tu i Oligocen và Miocen

Các ho t đ ng ki n t o là nguyên nhân ch y u t o nên h th ng khe n t mà chúng là ti n đ cho vi c hình thành b y ch a d u khí ki u n t nẻ ki n t o trong đá móng Hydrocacbon tích t trong b y hình thƠnh tr c giai đo n đ c đ y ra kh i đá

mẹ T ng sét Rotalite (lƠ đá c a trùng l Rotalia) c a đi p B ch H đ c hình thành,

ho t đ ng ki n t o vƠo Miocen trung đư hình thƠnh các b y c u trúc ngay tr c khi đá

mẹ tr ng thƠnh đư t o đi u ki n cho s lắp đ y c a b y ngay sau khi d ch chuy n nguyên sinh hydrocacbon (th i gian d ch chuy n ra kh i đá mẹ vƠo đá ch a là kho ng 10.4 ậ 10.5 tri u năm, t ng ng cu i Miocen trung đ u Miocen th ng) cho th y b y

đ c hình thƠnh tr c th i gian sinh vƠ đ y kh i đá mẹ

S phân d tr ng l c gi a ph n nhô cao c a móng và s n c a móng đư hình

th nh các b y chắn m t cách hi u qu , do tr m tích bên hông đ t gãy ch u s c ép

c a tr m tích bên trên nhi u h n ph n trên c a móng d n đ n s s t lún và hình thành các b y c u trúc r t đ c tr ng c a khu v c và có kh năng ch a d u cao nh m B ch

H , S T Đen, R ng,ầ σgoƠi ra còn có b y do màn chắn ki n t o hình thành τligocen d i, phân nh các thân ch a đư hình thƠnh tr c đó σguyên nhơn lƠ do

ho t đ ng ki n t o vào cu i Oligocen s m vƠ đ u Oligocen mu n Các b y này tùy thu c vào kh năng chắn c a các đ t gãy, n u đ t gưy đ c v t li u lắp đ y vào, do các s n ph m v n t o ra t đ t gưy, sau đó các s n ph m này b cacbonat hóa, zeolite hóa, xerixit hóa và nép ép ch t xít l i s t o ra màn chắn ki n t o đ ngăn cách có hi u

qu d u t cánh này sang cánh khác

21

1.5.5 DiăC ăVƠăN păB y

D u khí trong b C u Long đ c sinh ra ch y u t 2 t ng đá mẹ chính: Oligocen trên (E32) vƠ τligocen d i + Eocen? (E31 + E2) Đơy lƠ các t p đá tr m tích

nằm ph n d i c a lát cắt tr m tích, nên chúng ch u s tác đ ng c a y u t c đ a nhi t trong quá trình l ch s phát tri n đ a ch t c a b Th i đi m sinh d u c a t ng đá

mẹ E3

1

+ E2 bắt đ u t Miocen s m (Ro>0,6%) song c ng đ sinh d u m nh và gi i phóng d u ra kh i đá mẹ (Ro>0,8%) vƠ đ c bi t kh i l ng đá mẹ đáng k nằm trong pha sinh d u l i x y ra vào cu i Miocen gi a, đ u Miocen mu n t i ngày nay Riêng

t ng đá mẹ Oligocen trên (E3

2

) thì quá trình sinh d u có x y ra mu n h n vƠ ch y u

m i bắt đ u t cu i Miocen Sau khi d u đ c sinh ra, chúng đ c di chuy n t các

t p đá mẹ vào các t p đá ch a bằng các con đ ng khác nhau vƠ theo các h ng khác nhau Con đ ng mà d u di chuy n có th là các t p h t thô phát tri n r ng trong lát

cắt và theo di n, ti p xúc tr c ti p v i các t p sét sinh d u ho c d c theo các đ t gãy

ki n t o có vai trò nh kênh d n Trên đ ng di chuy n d u có th đ c gi l i và tr thành nh ng tích t hydrocarbon, n u t i đó t n t i y u t chắn kín (b y ch a), ng c

l i chúng b phơn tán vƠ thoát đi

Theo l ch s phát tri n đ a ch t c a b , v c b n các d ng b y đư đ c hình thƠnh vƠo giai đo n t o rift vƠ đ u giai đo n sau t o rift (Miocen s m), s m h n th i gian d u khí trong b bắt đ u đ c sinh σh v y, b C u Long có đ c m t đi u ki n

r t thu n l i là khi d u sinh ra t các t ng sinh thì các b y đư s n sàng ti p nh n Đi n hình là các kh i nhô móng, thu c ph n Trung tâm b th ng đ c bao quanh b i các

t ng sinh dày: E32, E31 + E2, nên chúng d dƠng đ c n p ngay vƠo đá ch a vƠ đ c

l u gi n u đó đ đi u ki n chắn

22

Hình 1.10 S ự dịch chuyển hydrocarbon từ các tầng sinh vào các bẫy

1.6 D ăTH NGăÁPăSU Tă

Trong ph m vi b C u Long h s quá áp (K=Pv a/Pth y tƿnh) liên quan t i s có

m t c a các l p sét dày có ngu n g c ch y u là bi n nông, đ m h , c a sông và vùng

n c l Ngoài ra còn ph i k đ n y u t t n t i các thân d u trong móng n t nẻ v i chi u cao l n t vƠi trăm mét đ n 2.000 m (móng m B ch H )

Các l p sét c a τligocen th ng là sét montmo - kaolinit Các l p sét nƠy t ng

đ i đ ng nh t dƠy vƠi trăm mét vƠ có kh năng chắn t t Tỷ ph n cát sét trong m t cắt Oligocen th p dao đ ng trong kho ng 20-35%, ít khi v t quá 50% Đ c bi t là các thân cát thu c h t ng này có ngu n g c sông đ m h nên có di n phân b r t h n ch

và kh năng l u thông n i t ng kém M t khác, VCHC trong tr m tích Oligocen trên

v a r t phong phú l i đang nằm pha ch y u sinh d u nên đư sinh ra l ng khí và

HC l ng nhẹ r t l n Hai đi u ki n nêu trên t o nên d th ng áp su t l n trong tr m tích Oligocen trên Ph n trên c a m t cắt Oligocen trên (t p CL5-1, CL5-2) h s quá

áp có th đ t t i 1,65- 1,72 (Hình I-11)

Ph n d i t ng τligocen trên (TrƠ Tơn d i) h s quá áp đ t 1,56-1,68, đôi khi

xu ng t i 1,34 Còn trong tr m tích τligocen d i và móng h s này gi m xu ng đáng k , th ng ch đ t 1,2-1,24 Riêng tr m tích Miocen d i d th ng áp su t

th ng th p, áp su t v a bằng ho c x p x áp su t th y tƿnh

23

Hình 1.11.D ị thường áp suất theo cột địa tầng bể Cửu Long

Càng v phía Đông Bắc tr m tích τligocen trên vƠ Miocen d i mang tính bi n nhi u h n trong đó có t p sét bi n đi n hình Rotalid là t p trên cùng c a đ a t ng Miocen d i Đi u ki n này có th t o thu n l i cho s phát tri n d th ng áp su t, song cǜng không th đ t các giá tr nh trong tr m tích h t ng Trà Tân Càng xu ng phía Tây Nam b C u Long, chi u dƠy cǜng nh đ đ ng nh t c a sét Oligocen trên

gi m, t p sét Rotalid bi n t ng, ch a nhi u sét t p mang tính l c đ a, cùng các v t

li u thô và núi l a Vì v y, kh năng t o d th ng áp su t trong tr m tích Miocen d i

và c trong tr m tích Oligocen gi m hẳn, th m chí không còn quan sát th y d th ng

áp su t nh t i các lô 16-1, 16-2, 17 vƠ Đông σam lô 09-03

D th ng áp su t trong b C u Long đ c xem nh m t d u hi u tích c c, có liên quan m t thi t đ n các tiêu chí trong h th ng d u khí: s t n t i c a màn chắn khu v c; t o áp l c đ y d u t t ng sinh Oligocen trên vào các b y, đ c bi t là các

kh i nhô móng n t nẻ; d u hi u tr c ti p v s hi n di n các thân d u khí v i biên đ

và áp su t v a cao

R ng Đông (JVPC), Phía Tây Nam m Ruby (Petronas), phía Nam các m S T Đen

va S T VƠng (C u Long JτC )

Hình 1.12 V ị trí mỏ Y thuộc lô 15-1 b n trũng Cửu Long

2.2 Đ AăCH TăKHUăV CăM ăY

Đ a t ng khu v c m Thiên Long đ c xây d ng t các k t qu c a vi c minh

gi i đ a ch n, minh gi i log, c sinh đ a t ng, phơn tích v n khoan vƠ m u l i các

gi ng có s n trong lô 15-1 Bi u đ c t đi t ng vƠ c t đi t ng th ch h c chung c a

c a m Thiên Long đ c hi n thi trong hình 1.13 va 1.14 C t đ a t ng chung bao

M Y

M Y

25

g m các lo i đá magma vƠ cá lo i đá núi l a c a móng tr c Đ Tam và tr m tích Đ Tam th nh tho ng nằm xen v i đá phun trƠo

Phần đá móng trước Đệ Tam:

K t qu minh gi i đ a ch n cho th y t ng móng có đ sơu phơn b t i 3883m,

3976m vƠ 4861m (TVDSS) t ng ng v i các gi ng -1X, Y-2X va Y-3X σgo i tr

gi ng -2X phát hi n đá móng g m đá granite vƠ granodiorite , nh ng gi ng khác có

th lƠ cu i k t ậ m t lo i đá núi l a ch a các m nh v tròn vƠ góc c nh bi hòa tan trong khung đá phun trƠo h t m n M nh v ch y u bao g m granite, andesite, monzonite, diorite, monzodiorite, rhyolite, cát k t và m t ít hóa th ch

Móng b n t nẻ m nh và có đ i phong hóa nhẹ Đ i phong hóa b gi i h n 20 ậ 80m So sánh th ch h c trong các gi ng m v i m t s v t l quan sát có liên quan

đ n đ a t ng c a đ i ĐƠ L t (hình 1.14), cho th y móng khu v c m bao g m đá granitoid b xuyên cắt b i nhi u m ch xâm nh p c a đá andesite, diorite, mozondiorite σh ng đá nƠy trong t ng t nh đá c a ph c h Đ nh Quán, Đèo C

vƠ đá tr m tích núi l a c a thƠnh hê σha Trang tu i Jura ậ Creta

26

Hình 1.13 C ột địa tầng Cenozoic Lô 15-1

27

Hình 1.14 Địa tầng Đới Đà L t và các đơn vị xâm nhập

Hình 1.15: M ặt Cắt Ngang Qua Các Cấu T o Trong Lô 15-1