BÁO CÁO TỔNG HỢP KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU DỰ ÁN SẢN XUẤT THỬ NGHIỆM ĐỘC LẬP CẤP NHÀ NƯỚC, MÃ SỐ DAĐL 2005/12 “SẢN XUẤT THỬ NGHIỆM VẢI LEN PHA POLYESTER “

Mục đích của dự án là thông qua việc sản xuất thử nghiệm để thu thập và hiệu chỉnh quy trình công nghệ và một số thông số kỹ thuật trong các công đoạn dệt, xử lý trước, nhuộm và hoàn tất

Dec-08 1

BỘ QUỐC PHÒNG TỔNG CỤC HẬU CẦN

CÔNG TY 28

BÁO CÁO TỔNG HỢP KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

DỰ ÁN SẢN XUẤT THỬ NGHIỆM ĐỘC LẬP CẤP NHÀ NƯỚC, MÃ SỐ DAĐL 2005/12

“SẢN XUẤT THỬ NGHIỆM VẢI LEN PHA POLYESTER “

Chủ nhiệm Dự án : KS Phạm Hữu Chí

Cơ quan chủ trì dự án : Công ty 28

TP Hồ Chí Minh, 12-2008

DANH SÁCH NHỮNG NGƯỜI THỰC HIỆN

Số

Giám đốc Điều hành Công ty 28- Tổng cục Hậu cần - Bộ Quốc phòng.( nguyên GĐ XN Dệt QĐ – Công ty 28)

nghiệp Nhuộm Công ty 28 từ 2005 – 2007

20 Đoàn Trường Sơn Kỹ thuật viên - XN Dệt Công ty 28

PHẦN TÓM TẮT

Tên dự án : Sản xuất thử nghiệm vải len pha polyester ,

mã số : DAĐL – 2005 / 12

Thời gian thực hiện : 18 tháng, từ 10/2005 đến 4/2007

Kinh phí : Từ ngân sách SNKH : 3.500 triệu VNĐ

Kinh phí thu hồi ( 70 % ) : 2.443 triệu VNĐ

Cơ quan chủ trì dự án : Công ty 28- Tổng cục Hậu cần- Bộ Quốc phòng

Chủ nhiệm dự án : KS Phạm Hữu Chí - Giám đốc Điều hành Công ty 28,

Giám đốc xí nghiệp dệt QĐ thuộc Công ty 28

Cơ quan phối hợp chính :

Woolmark Company ( Vương quốc Anh ), Daewon Textile VN Co Ltd &

Trường Đại học Bách khoa Hà Nội

Đối tượng nghiên cứu, sản xuất thử nghiệm của dự án:

Gồm 02 loại vải len pha polyester ( Wo/PES ):

♦ Vải Wo/PES 50/50, dệt từ sợi len pha chi số 45/2& 34/2 gồm 03 mặt hàng

có khối lượng riêng 245 ÷ 340 g / m2

♦ Vải Wo / PES 60/40, dệt từ sợi len pha chi số Nm 60/2 gồm 02 mặt hàng

có khối lượng riêng 188 ÷ 240 g / m2

Mục đích của dự án:

Hai loại vải Wo/PES của dự án sản xuất thử nghiệm là những loại vải có tỷ lệ len cao, có giá trị cao Khi sản xuất , chúng đòi hỏi phải thực hiện nhiều khâu công nghệ xử lý hơn, có yêu cầu về công nghệ cao hơn và khắt khe hơn so với các loại vải pha có tỷ lệ len thấp Mục đích của dự án là thông qua việc sản xuất thử nghiệm

để thu thập và hiệu chỉnh quy trình công nghệ và một số thông số kỹ thuật trong các công đoạn dệt, xử lý trước, nhuộm và hoàn tất hai loại vải Wo/PES 50/50 & 60/40,

nhằm xây dựng và hoàn thiện quy trình công nghệ sản xuất hai loại vải này đạt tiêu chuẩn

chất lượng sản phẩm theo tiêu chuẩn của tập đoàn Woolmark ( Vương quốc Anh )

Kết quả thu được khi thực hiện dự án có thể ứng dụng ngay vào việc sản xuất đại trà những mặt hàng vải len pha polyester đạt tiêu chuẩn quốc tế, dùng cho may trang phục mặc ngoài ( Complet) phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu

Phương pháp thực hiện:

Để xây dựng và hoàn thiện quy trình công nghệ ( QTCN) khi sản xuất thử

nghiệm 02 loại vải Wo/PES 50/50 & 60/40, dự án đã dùng các phương pháp sau đây:

mới từ các tài liệu kỹ thuật, các kết quả nghiên cứu trong nước và thế giới, các

thông tin từ mạng internet , các tài liệu Hướng dẫn sử dụng thiết bị, hóa chất, thuốc nhuộm của các nhà cung cấp

polyester có tỷ lệ thấp Tận dụng và khai thác có hiệu quả những thiết bị chuyên

dùng đã trang bị ở Công ty 28; một vài máy chưa kịp trang bị bổ sung, đã thuê máy

của công ty khác để hoàn chỉnh quy trình công nghệ ( QTCN) nhằm đánh giá đầy

đủ chất lượng sản phẩm thu được

♦ Việc sản xuất thử nghiệm và hoàn thiện công nghệ được thực hiện theo các bước:

+ Thử nghiệm mẫu nhỏ ở phòng thí nghiệm ( chủ yếu khi xây dựng đơn màu) + Xây dựng QTCN và sản xuất thử ở quy mô bán sản xuất (100 ÷ 300m mộc

và 30 ÷ 50 kg vải nhuộm)

+ Hoàn thiện QTCN và sản xuất thử nghiệm ở quy mô công nghiệp ( mẫu lớn : trục dệt 2000m và vải nhuộm 150 ÷ 200 kg/mẻ)

+ Đánh giá kết quả và gửi mẫu đến tập đoàn Woolmark xác định các tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm

Các kết quả đạt được :

Qua việc sản xuất thử nghiệm ( SXTN ) 02 lọai vải len pha polyester 50/50

và 60/40 ( 5 mặt hàng chính ) với tổng số 60 ngàn mét vải thành phẩm tính đến 30/12/2007, dự án đã đạt được các kết quả như sau :

♦ Đã sản xuất được loại vải len pha polyester có tỷ lệ len cao đạt tiêu chuẩn quốc tế bằng dây chuyền thiết bị hiện có Để kết quả thu được hoàn hảo hơn, cần trang bị thêm một vài máy hoàn tất cần thiết

♦ Chất lượng các lọai vải sản xuất thử nghiệm đều đạt tiêu chuẩn quốc tế của tập đoàn Woolmark ( Vương quốc Anh )

♦ Đã xây dựng được 03 quy trình công nghệ sản xuất các mặt hàng vải Wo/PES 50/50 và 60/40 gồm :

- Quy trình sản xuất tổng thể

- Quy trình dệt

- Quy trình nhuộm – hoàn tất

♦ Đã soạn được tập tài liệu “ Cơ sở về công nghệ nhuộm – hoàn tất vải len pha polyester”

♦ Đã đào tạo, thông qua thực tế hai năm triển khai sản xuất thử nghiệm, được đội ngũ cán bộ quản lý, cán bộ kỹ thuật và công nhân vận hành dệt, nhuộm – hoàn tất

♦ Thông qua các loại vải đã sản xuất thử nghiệm, dự án đã khẳng định có thể sản xuất được loại vải Wo/ PES có tỷ lệ len cao, đã làm chủ được công nghệ , sản xuất có lãi, sản phẩm tiêu thụ thuận lợi, có thể mở rộng sản xuất

Các chữ viết tắt,

ký hiệu qui ước, ký hiệu dấu, đơn vị và thuật ngữ

APEO …… Alkylphenol Etoxylat ( Chất gây ô nhiễm môi trường)

CM 1.2 …… Ký hiệu màu cam nhạt

CO 3.8 …… Ký hiệu màu cỏ uá DMDHEU …… Dimentylol Dihydroxyl Etylen Urê ( chất tạo liên kết ngang để xử lý chống nhàu )

GTW 318 ……… Ký hiệu một loại vải Gabadin len pha polyester HHT ……… Hồ hoàn tất

KD ……… Kier Decatising ( máy định hình hơi áp lực ) KTKT …… Kinh tế kỹ thuật

NV 3.28 ……… Ký hiệu màu Navy đậm PES ……… Xơ, sợi polyester

PES/Wo ……… Vải polyester pha len PTW ……… Ký hiệu vải popơlin len pha polyester QTCN ……… Quy trình công nghệ

SXTN ……… Sản xuất thử nghiệm TNAX ……… Thuốc nhuộm axít TNPT ……… Thuốc nhuộm phân tán TXL …… Tiền xử lý ( xử lý trước )

XC 3.11 ……… Ký hiệu màu xanh lá cây đậm XLHT ……… Xử lý hoàn tất

Wo ………… Wool ( xơ sợi len) Wo/PES ……… Vải len pha polyester

MỤC LỤC

1 CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

1.1.3.2 Công nghệ nhuộm – hoàn tất vải len pha polyester hiện nay trên thế giới 30

1.1.4 Công nghệ mới xử lý làm mềm vải len, len pha, giảm xù lông, giảm vón kết, giảm độ co, tăng độ ổn định kích thước 33

1.2.1 Lĩnh vực sợi, dệt 34

1.2.2 Lĩnh vực nhuộm – hoàn tất 37

1.2.3 Nội dung nghiên cứu và sản xuất vải Wo/PES tại Công ty Dệt lụa Nam Định 37

1.2.4 Nội dung và kết quả nghiên cứu của Viện kinh tế kỹ thuật Dệt may Việt Nam 39

1.3 Kết luận 43 1.3.1 Phân tích, đánh giá và so sánh công nghệ sản xuất vải len pha trên thế giới, trong nước& chất lượng vải len pha tương ứng 43

1.3.2

Những hạn chế và tồn tại, giải pháp khoa học công nghệ nhằm khắc phục để nâng cao chất lượng vải len pha đạt tiêu chuẩn

Woolmark

44

2

CHƯƠNG 2

TT NỘI DUNG Trang

2.2.2.1 Lựa chọn kiểu dệt 62

2.2.2.2 Thiết kế mật độ sợi 63

2.2.3.2.3 Cơ sở lý thuyết để chọn cặp thuốc nhuộm phù hợp 83

2.2.3.2.4 Những vấn đề về quy trình công nghệ nhuộm và các thông số

kỹ thuật nhuộm vải Wo/PES

86

2.2.3.3.2 Sấy khô vải 92 2.2.3.3.3 Kiểm tra trung gian và sửa vải 96

2.2.3.3.5 Đốt đầu xơ 100 2.2.3.3.6 Giặt và sấy khô sau đốt 102

2.2.3.3.7 Hồ hoàn tất 102

2.2.3.3.9 Hấp xốp 105

giá vải len và len pha

109

3 CHƯƠNG 3

NHỮNG NỘI DUNG NGHIÊN CỨU CỦA DỰ ÁN ĐÃ THỰC HIỆN

122

TT NỘI DUNG Trang

trước vải len pha polyester theo hai tỷ lệ 50/50 và 60/40

134

phần len

134

polyester

135

Wo/PES

138

nhuộm vải len pha polyester theo hai tỷ lệ 50/50 và 60/40

141

3.5.1 Lựa chọn phương pháp và thiết bị 142

3.5.2 Lựa chọn thuốc nhuộm 143

3.5.3 Lựa chọn các thông số kỹ thuật và quy trình công nghệ nhuộm 145

3.5.4 Một số đơn công nghệ và quy trình công nghệ đã thực hiện 147

hòan tất sau nhuộm vải len pha polyester theo hai tỷ lệ 50/50

và 60/40

150

3.6.3 Hồ hoàn tất 151

3.7 Kiểm tra đánh giá chất lượng vải thành phẩm theo tiêu chuẩn

Woolmark

155

4 CHƯƠNG 4

thử nghiệm

162

TT NỘI DUNG Trang

xuất đại trà

162

license

164

hòan thành Dự án so với đề cương thuyết minh ban đầu và đánh giá những vấn đề chưa đạt được hoặc thực hiện chưa tốt

164

5 CHƯƠNG 5:

5.1 Kết luận 166

LỜI CÁM ƠN 167

- Quyết định về việc thành lập hội đồng nghiệm thu cấp

Bộ Quốc Phòng đánh giá nghiệm thu cấp cơ sở dự án DAĐL 2005/12 Biên bản đánh giá cấp cơ sở kết quả của

dự án DA ĐL 2005/12

- QĐ về việc thành lập Hội đồng khoa học công nghệ cấp Nhà nước và tổ chuyên gia đánh giá nghiệm thu Dự án SXTN cấp nhà nước, mã số DAĐL-2005/12 Biên bản đánh giá kết quả đề tài Dự án SXTN cấp nhà nước

LỜI MỞ ĐẦU

Ngành công nghiệp dệt may là một trong các ngành công nghiệp quan trọng, được chú trọng phát triển ở nước ta

Công nghiệp dệt may Việt Nam đã và đang có nhiều đóng góp cho nền kinh tế phát triển, đem lại một giá trị kim ngạch xuất khẩu chiếm tỉ trọng đáng kể cho nền kinh tế nước nhà Về mặt xã hội, công nghiệp dệt may ở nước ta đã giải quyết công

ăn việc làm cho khoảng 2 triệu lao động, cung cấp sản phẩm may mặc và các công dụng khác cho nhu cầu trong nước đang ngày càng gia tăng

Hàng dệt may Việt Nam đã có uy tín trên một số thị trường như Nhật Bản, Liên minh Châu Âu, Hoa Kỳ… và đang vươn tới một số quốc gia khác

Khi Việt Nam đã trở thành thành viên của Tổ chức thương mại thế giới WTO thì năng lực cạnh tranh của hàng dệt may Việt Nam phải được nâng cao hơn nữa để

có thể đứng vững trên các thị trường truyền thống và cạnh tranh quyết liệt nhằm thâm nhập các thị trường mới

Chất lượng, giá cả, mẫu mã của sản phẩm dệt may luôn là những tiêu điểm để các doanh nghiệp dệt may Việt Nam vươn xa hơn nữa nhằm cạnh tranh được với các nước trong khu vực như Pakistan, Ấn Độ, Trung Quốc, Thái Lan…

Việc sử dụng nguyên liệu dệt có giá trị cao, thiên nhiên cũng như nhân tạo, cùng nhằm mục đích tạo cho sản phẩm có giá trị sử dụng và giá trị gia tăng cao, đáp ứng yêu cầu của một số thị trường khu vực và trên thế giới

Len lông cừu là nguyên liệu dệt tạo ra mặt hàng có giá trị gia tăng cao vì những đặc tính quí hiếm mà khách hàng ở các nước hàn đới phát triển cũng như ở một số nước đang phát triển ở trình độ cao rất ưa chuộng Để đáp ứng những yêu cầu tiêu dùng khác nhau, len lông cừu có thể được kéo sợi nguyên chất 100% và

pha trộn với các loại sợi thiên nhiên hoặc nhân tạo khác như bông, polyester, viscose với những tỷ lệ khác nhau

Việc phối trộn một loại nguyên liệu dệt có giá trị cao với một loại xơ nhân tạo khác đem lại những tính chất riêng biệt vẫn đáp ứng được tính thẩm mỹ, tính tiện nghi của sản phẩm may mặc Đồng thời phối trộn nguyên liệu khác nhau cũng tạo thuận lợi hơn cho quá trình công nghệ và giảm giá thành sản phẩm

Công nghệ sản xuất vải len trên thế giới đã phát triển rất cao và có lịch sử từ lâu đời Nhờ có sự phát triển mạnh mẽ của các loại xơ nhân tạo nên các mặt hàng len pha được phổ biến hơn cả với các tỷ lệ polyester/len 55/45; 50/50; 70/30

Hiện nay ở nước ta cũng đã xuất khẩu hàng may mặc từ vải len hoặc pha len, chủ yếu do đặt hàng gia công hoặc cho thị trường nội địa, nhưng sản lượng còn rất khiêm tốn Một số công ty nước ngoài đã đầu tư dây chuyền sản xuất vải len và pha len ở Việt nam để xuất khẩu và cung cấp cho các công ty may trong nước

Nhận thấy nhu cầu trước mắt và tương lai phát trển của mặt hàng vải len pha để làm hàng xuất khẩu cũng như tiêu thụ nội địa, Công ty 28 thuộc Tổng cục Hậu cần – Bộ quốc phòng đã đề xuất thực hiện Dự án sản xuất thử nghiệm độc lập cấp nhà

có thẩm quyền phê duyệt tại Quyết định số 552/QĐ-BKHCN, do Bộ trưởng Bộ Khoa học Công nghệ ký ngày 29/3/2005 với mã số dự án DAĐL 2005/12

Kết quả cuả dự án này ngoài việc sản xuất hàng tiêu dùng trong nước và xuất khẩu còn giúp cho việc sản xuất các loại vải len pha polyester có chất lượng cao để phục vụ cho yêu cầu chính qui về trang phục cho sĩ quan quân đội và công an

MỤC ĐÍCH CỦA DỰ ÁN:

Trên cơ sở trang thiết bị sẵn có với các tính năng nhuộm và xử lý hoàn tất các mặt hàng vải len và len pha cũng như kinh nghiệm trong việc sản xuất các mặt

hàng này trong nhiều năm qua phục vụ các ngành Công an và Quốc phòng, Dự án sản xuất thử nghiệm DAĐL 2005/12 đề ra mục đích:

• Nâng cao trình độ khoa học và công nghệ trong sản xuất thử nghiệm để thu nhận và xây dựng qui trình công nghệ, hiệu chỉnh hợp lý các thông số kỹ thuật dệt,

xử lý trước, nhuộm và hoàn tất hai loại vải len pha polyester tỷ lệ 50/50 & 60/40

• Hoàn chỉnh qui trình công nghệ, nâng cao chất lượng vải len pha theo tiêu chuẩn chất lượng của tập đoàn WOOLMARK (Vương quốc Anh) và được cấp giấy phép Licence “ Woolmark Blend “

• Ứng dụng ngay kết quả của dự án vào việc sản xuất mở rộng các mặt hàng vải cao cấp này cho may trang phục mặc ngoài để xuất khẩu và tiêu dùng trong nước PHƯƠNG PHÁP TIẾP CẬN VÀ NGHIÊN CỨU:

1/ Dự án tập hợp, khai thác và sử dụng có chọn lọc các thông tin về công nghệ truyền thống cũng như công nghệ mới, sản phẩm mới, tiêu chuẩn chất lượng, phương pháp thử từ các thông tin cập nhật trên mạng Internet, các tài liệu in mới xuất bản, các tài liệu kỹ thuật của các hãng chế tạo máy, các hãng sản xuất thuốc nhuộm, hóa chất và phụ trợ, các thông tin từ kết quả nghiên cứu ở nước ngoài và trong nước

2/ Kế thừa và nâng cao những kinh nghiệm đã tích lũy từ sản xuất các loại vải len pha polyester có tỷ lệ len thấp

o Tận dụng và phát huy có hiệu quả những thiết bị chuyên dụng đã có ở Công ty 28

o Tìm hiểu và khai thác, thuê thiết bị của công ty bạn để hoàn chỉnh qui trình công nghệ, bảo đảm chất lượng sản phẩm

3/ Thực hiện các bước thử nghiệm một cách khoa học:

• Thử nghiệm mẫu nhỏ trong phòng thí nghiệm bên cạnh sản xuất

• Xây dựng qui trình công nghệ và sản xuất thử ở qui mô nhỏ : 100 ÷ 200 mét vải mộc ở khâu dệt và 30 ÷ 50kg vải ở khâu nhuộm – hoàn tất

• Hoàn chỉnh qui trình công nghệ và đưa vào sản xuất ở qui mô lớn :

1000 ÷2000 mét / trục dọc ở khâu dệt và 150 ÷ 200kg / mẻ ở nhuộm – hoàn tất

• Đánh giá kết quả trên mẫu sản phẩm và gửi mẫu đến tập đoàn Woolmark ( The Woolmark Company Testing Department ) xác nhận khả năng ký thoả thuận

sử dụng Lixăng Woolmark Blend của Woolmark

• Thảo luận và tổ chức hội thảo hẹp để phân tích đánh giá chất lượng sản phẩm cũng như qui trình để từng bước hoàn chỉnh cho bước thử nghiệm tiếp theo

NỘI DUNG NGHIÊN CỨU THỬ NGHIỆM:

1/ Nghiên cứu nguyên liệu len lông cừu, lựa chọn loại sợi len pha polyester phù hợp mặt hàng thiết kế

2/ Nghiên cứu thiết kế mặt hàng

3/ Nghiên cứu, lập qui trình công nghệ tổng quát công đoạn Dệt, Nhuộm - Hoàn tất

4/ Nghiên cứu, lập qui trình sản xuất thử nghiệm và hoàn thiện công nghệ dệt vải len pha polyester ( Wo/PES) theo 2 tỉ lệ 50/50 và 60/40:

• Qui trình chuẩn bị sợi dọc

• Qui trình dệt

• Qui trình kiểm tra, sửa vải mộc

5/ Nghiên cứu sản xuất thử nghiệm và hoàn thiện công nghệ xử lý trước nhuộm:

o Công nghệ định hình ướt cho thành phần len

o Công nghệ định hình xơ polyester

o Công nghệ giặt và dạ hóa vải Wo/PES