Tiểu luận Kỹ năng của luật sư trong tranh tụng các vụ việc dân sự.
Trang 1Tiểu luận
Kỹ năng của luật sư trong tranh tụng các
vụ việc dân sự
Trang 2M Đ U Ở Ầ
Trong ho t đ ng t t ng ạ ộ ố ụ nói chung và t t ng dân s nói riêng, vi cố ụ ự ệ
ch ng minh đóng vai trò quy t đ nh làm sáng t các quan h c n gi iứ ế ị ỏ ệ ầ ả quy t và vi c nh n đ nh c a Toà án trong quá trình gi i quy t t đó raế ệ ậ ị ủ ả ế ừ phán quy t cu i cùng Cũng vì l đó, ch ng c trong v án dân s có ýế ố ẽ ứ ứ ụ ự nghĩa vô cùng quan tr ng, là c s đ toà án ra phán quy t gi i quy t vọ ơ ở ể ế ả ế ụ
vi c.Và v i đ c thù c a t t ng dân s - ệ ớ ặ ủ ố ụ ự là nghĩa v ch ng minh thu c v ụ ứ ộ ề các đ ươ ng s ự - nên nghĩa v cung c p ch ng c đ ch ng minh c aụ ấ ứ ứ ể ứ ủ
đương s càng có ý nghĩa "s ng còn" C th , n u đự ố ụ ể ế ương s không đ a raự ư
được nh ng ch ng c đ ch ng minh cho yêu c u c a mình là có căn cữ ứ ứ ể ứ ầ ủ ứ
và h p pháp thì có th Toà án ch căn c vào các ch ng c đã đợ ể ỉ ứ ứ ứ ược cung
c p đ ra phán quy t; trong trấ ể ế ường h p đó phán quy t c a Toà án có thợ ế ủ ể
b t l i cho m t bên đấ ợ ộ ương s và bên đó ph i ch p nh n yêu c u c a Toàự ả ấ ậ ầ ủ án
Xu t phát t ý nghĩa trên, Lu t s v i vai trò là ngấ ừ ậ ư ớ ườ ại đ i di n ho cệ ặ
ngườ ải b o v quy n và l i ích h p pháp c a m t bên đệ ề ợ ợ ủ ộ ương s thì v n đự ấ ề thu th p, đánh giá, nghiên c u đánh giá và s d ng ch ng c đ vi cậ ứ ử ụ ứ ứ ể ệ
ch ng minh đem l i hi u qu có l iứ ạ ệ ả ợ nh t cho thân ch mình là h t s cấ ủ ế ứ quan tr ng đ i v i k năng ngh nghi p c a lu t s khi tham gia tranhọ ố ớ ỹ ề ệ ủ ậ ư
t ng v án dân s Cho nên vi c nghiên c u và tìm hi u v k năng nghụ ụ ự ệ ứ ể ề ỹ ề nghi p này có ý nghĩa r t l n đ i v i ngệ ấ ớ ố ớ ười hành ngh lu t s Đó cũng làề ậ ư
lý do ch y u mà ngủ ế ười vi t ch n v n đ k năng thu th p và đánh giá sế ọ ấ ề ỹ ậ ử
d ng ch ng c c a lu t s trong v án dân s cho ti u lu n c a mình.ụ ứ ứ ủ ậ ư ụ ự ể ậ ủ
Tuy nhiên, ph m vi t t ng dân s r t r ng và đ c thù c a các v ánạ ố ụ ự ấ ộ ặ ủ ụ dân s là h t s c ph c t p, cho nên, trong ph m vi ti u lu n này, tác giự ế ứ ứ ạ ạ ể ậ ả
ch xin đ c p đ n m t lĩnh v c nh t đ nh trong t t ng dân s - cũng làỉ ề ậ ế ộ ự ấ ị ố ụ ự
m t lĩnh v c t t ng r t ph c t p và đa d ng - đó là các v án tranh ch pộ ự ố ụ ấ ứ ạ ạ ụ ấ
Trang 3Ti u lu n ể ậ "K năng c a lu t s trong ho t đ ng thu th p, ỹ ủ ậ ư ạ ộ ậ nghiên c u, đánh giá và s d ng ch ng c " ứ ử ụ ứ ứ trong các v án tranh ch pụ ấ
đ t đai" có c c u nh sau:ấ ơ ấ ư
Chương 1 Nh ng v n đ chung v ch ng c và thu th p, nghiênữ ấ ề ề ứ ứ ậ
c u, đánh giá s d ng ch ng c trong t t ng dân sứ ử ụ ứ ứ ố ụ ự
1.1 Khái quát m t s lý lu n v ch ng c trong t t ng dân sộ ố ậ ề ứ ứ ố ụ ự 1.2 Nh ng v n đ chung v ho t đ ng thu th p, nghiên c u, đánhữ ấ ề ề ạ ộ ậ ứ giá và s d ng ch ng c c a lu t s trong v án dân sử ụ ứ ứ ủ ậ ư ụ ự
Chương 2 K năng đ c thù c a lu t s trong ho t đ nỹ ặ ủ ậ ư ạ ộ g thu th p,ậ nghiên c u, đánh giá và s d ng ch ng c trong v án tranh ch p đ t đaiứ ử ụ ứ ứ ụ ấ ấ
2.1 Khái quát v các v án tranh ch p đ t đaiề ụ ấ ấ 2.1 M t s k năng đ c thù c a lu t s trong ho t đ ng thu th p,ộ ố ỹ ặ ủ ậ ư ạ ộ ậ nghiên c u, đánh giá và s d ng ch ng c trong v án tranh ch p đ t đai.ứ ử ụ ứ ứ ụ ấ ấ
Trang 4N I DUNG Ộ
CH ƯƠ NG 1
NH NG V N Đ CHUNG V CH NG C VÀ THU TH P, NGHIÊN Ữ Ấ Ề Ề Ứ Ứ Ậ
C U, ĐÁNH GIÁ, S D NG CH NG C TRONG T T NG DÂN Ứ Ử Ụ Ứ Ứ Ố Ụ
SỰ 1.1 Khái quát m t s lý lu n v ch ng c trong t t ng dân s ộ ố ậ ề ứ ứ ố ụ ự + Ch ng c ứ ứ
Ch ng c trong t t ng dân s đứ ứ ố ụ ự ược hi u là nh ng gì có th t để ữ ậ ượ c
đương s và các cá nhân, c quan, t ch c khác giao n p cho Toà án ho cự ơ ổ ứ ộ ặ
do Toà án thu th p đậ ược theo trình t , th t c do B lu t t t ng dân sự ủ ụ ộ ậ ố ụ ự quy đ nh mà Toà án dùng làm căn c đ xác đ nh yêu c u hay s ph n đ iị ứ ể ị ầ ự ả ố
c a đủ ương s là có căn c và h p pháp hay không cũng nh nh ng tìnhự ứ ợ ư ữ
ti t khác c n thi t cho vi c gi i quy t đúng đ n v vi c dân s (Đi u 81ế ầ ế ệ ả ế ắ ụ ệ ự ề BLTTDS)
+ Ngu n ch ng c và vi c xác đ nh ch ng c ồ ứ ứ ệ ị ứ ứ
Ch ng c trong t t ng dân s có th đứ ứ ố ụ ự ể ược thu th p t các ngu nậ ừ ồ khác nhau nh các tài li u đ c đư ệ ọ ược, nghe đươc, nhìn được, v t ch ng, l iậ ứ ờ khai, c a đủ ương s , ngự ười làm ch ng, k t lu n giám đ nh, k t qu đ nhứ ế ậ ị ế ả ị giá tài s n, biên b n ghi k t qu th m đ nh t i ch , t p quán và nh ngả ả ế ả ẩ ị ạ ỗ ậ ữ ngu n khác mà pháp lu t có quy đ nh.ồ ậ ị
Tuy nhiên, đ i v i nh ng tình ti t, s ki n ho c tài li u đố ớ ữ ế ự ệ ặ ệ ược thu
th p t các ngu n trên, đ đậ ừ ồ ể ược công nh n là ch ng c và đậ ứ ứ ượ ử ụ c s d ng trong quá trình gi i quy t v vi c t i Toà án thì ph i b o đ m nh ng đi uả ế ụ ệ ạ ả ả ả ữ ề
ki n nh t đ nh theo quy đ nh c a pháp lu t C th :ệ ấ ị ị ủ ậ ụ ể
- Các tài li u đ c đệ ọ ược n i dung độ ược coi là ch ng c n u là b nứ ứ ế ả chính ho c b n sao có công ch ng, ch ng th c h p pháp ho c do c quan,ặ ả ứ ứ ự ợ ặ ơ
t ch c có th m quy n cung c p, xác nh n.ổ ứ ẩ ề ấ ậ
Trang 5- Các tài li u nghe đệ ược, nhìn được được coi là ch ng c n u đứ ứ ế ượ c
xu t trình kèm theo văn b n xác nh n xu t x c a tài li u đó ho c vănấ ả ậ ấ ứ ủ ệ ặ
b n v s vi c liên quan t i vi c thu âm, thu hình đó.ả ề ự ệ ớ ệ
- V t ch ng là ch ng c ph i là hi n v t g c liên quan đ n v vi c.ậ ứ ứ ứ ả ệ ậ ố ế ụ ệ
- L i khai c a đờ ủ ương s , l i khai c a ngự ờ ủ ười làm ch ng đứ ược coi là
ch ng c n u khai b ng l i t i phiên toà ho c đứ ứ ế ằ ờ ạ ặ ược ghi b ng văn b n,ằ ả băng ghi âm, đĩa ghi âm, băng ghi hình, đĩa ghi hình và xu t trình kèm theoấ văn b n xác nh n v s vi c liên quan t i vi c thu âm, thu hình đó.ả ậ ề ự ệ ớ ệ
- K t lu n giám đ nh đế ậ ị ược coi là ch ng c n u vi c giám đ nh đóứ ứ ế ệ ị
được ti n hành theo đúng th t c do pháp lu t quy đ nh.ế ủ ụ ậ ị
- Biên b n ghi k t qu th m đ nh t i ch đả ế ả ẩ ị ạ ỗ ược coi là ch ng c n uứ ứ ế
vi c th m đ nh đệ ẩ ị ược ti n hành theo đúng th t c do pháp lu t quy đ nh vàế ủ ụ ậ ị
có ch ký c a các thành viên tham gia th m đ nh.ữ ủ ẩ ị
- T p quán đậ ược coi là ch ng c n u đứ ứ ế ược c ng đ ng n i có t pộ ồ ơ ậ quán đó th a nh n.ừ ậ
- K t qu đ nh giá tài s n đế ả ị ả ược coi là ch ng c n u vi c đ nh giáứ ứ ế ệ ị
được ti n hành theo th t c do pháp lu t quy đ nh ế ủ ụ ậ ị
+ Nghĩa v giao n p ch ng c ụ ộ ứ ứ
Xu t phát t nghĩa v ch ng minh c a đấ ừ ụ ứ ủ ương s , BLTTDS quyự
đ nh vi c giao n p ch ng c cho Toà án trong quá trình gi i quy t v vi cị ẹ ộ ứ ứ ả ế ụ ệ dân s là quy n và nghĩa v c a đự ề ụ ủ ương s ; n u đự ế ương s không n p ho cự ộ ặ
n p không đ y đ thì phai ch u h u qu c a vi c không n p ho c n pộ ầ ủ ị ậ ả ủ ệ ộ ặ ộ không đ y đ đó.ầ ủ
Khi th c hi n vi c giao n p ch ng c , Toà án ph i l p biên b n vự ệ ệ ộ ứ ứ ả ậ ả ề
vi c giao nh n ch ng c , trong đó ghi rõ tên g i, hình th c, n i dung, đ cẹ ậ ứ ứ ọ ứ ộ ặ
đi m c a ch ng c , s b n, s trang c a ch ng c và th i gian nh n, chể ủ ứ ứ ố ả ố ủ ứ ứ ờ ậ ữ
ký ho c đi m ch c a ngặ ể ỉ ủ ười giao n p, ch ký c a ngộ ữ ủ ười nh n và con d uậ ấ
Trang 6c a Toà án, biên b n ph i l p thành hai b n, m t b n l u vào h s vủ ả ả ậ ả ộ ả ư ồ ơ ụ
vi c dân s và m t b n giao cho đệ ự ộ ả ương s n p ch ng c gi ự ộ ứ ứ ữ
Trang 71.2 Nh ng v n đ ữ ấ ề chung v ho t đ ng thu th p, nghiên c u, ề ạ ộ ậ ứ đánh giá và s d ng ch ng c c a lu t s trong v án dân s ử ụ ứ ứ ủ ậ ư ụ ự
Xu t phát t nghĩa v ch ng minh c a đấ ừ ụ ứ ủ ương s , pháp lu t t t ngự ậ ố ụ dân s quy đ nh vi c giao n p ch ng c cho Toà án trong quá trình gi iự ị ệ ộ ứ ứ ả quy t v vi c dân s là quy n và nghĩa v c a các đế ụ ệ ự ề ụ ủ ương s Lu t s khiự ậ ư tham gia t t ng dân s v i t cách là ngố ụ ự ớ ư ườ ại đ i di n hay ngệ ườ ải b o vệ quy n l i cho nguyên đ n hay b đ n, thì cùng v i đề ợ ơ ị ơ ớ ương s -thân ch c aự ủ ủ mình tr thành m t bên trong quan h t t ng đó Vì th , đ b o v quy nở ộ ệ ố ụ ế ể ả ệ ề
l i cho thân ch mình, lu t s cũng có nghĩa v t mình ho c hợ ủ ậ ư ụ ự ặ ướng d nẫ
đương s thu th p và cung c p ch ng c cho Toà án ngay t khi kh i ki nự ậ ấ ứ ứ ừ ở ệ
và trong su t quá trình gi i quy t v án.ố ả ế ụ
Ho t đ ng thu th p ch ng c c a Lu t s có th đạ ộ ậ ứ ứ ủ ậ ư ể ược xác đ nh quaị các nhóm công vi c sau:ệ
- LS hướng d n thân ch ho c t minh thu th p và cung c p ch ngẫ ủ ặ ự ậ ấ ứ
c liên quan đ n yêu c u kh i ki n Tuỳ t ng yêu c u kh i ki n, quan hứ ế ầ ở ệ ừ ầ ở ệ ệ pháp lu t tranh ch p ậ ấ mà lu t s thu th p và chu n b nh ng gi y t c nậ ư ậ ẩ ị ữ ấ ờ ầ thi t kèm theo đ n kh i ki n đ làm căn c Toà án th lý v ki n và gi iế ơ ở ệ ể ứ ụ ụ ệ ả quy t tranh ch p.ế ấ
- LS hướng d n cho thân ch thu th p và cung c p ch ng c liênẫ ủ ậ ấ ứ ứ quan đ n yêu c u ph n t ế ầ ả ố
Khi thân ch có yêu c u ph n t ho c Lu t s th y c n thi t giúpủ ầ ả ố ặ ậ ư ấ ầ ế thân ch có yêu c u ph n t trong v án thì Lu t s c n thu th p cácủ ầ ả ố ụ ậ ư ầ ậ
ch ng c có liên quan đ n yêu c u ph n t đó cho Toà ánứ ứ ế ầ ả ố
- LS thu th p và cung c p ch ng c liên quan đ n yêu c u c aậ ấ ứ ứ ế ầ ủ
người có quy n l i nghĩa v liên quan có yêu c u đ c l p Lu t s c nề ợ ụ ầ ộ ậ ậ ư ầ căn c vào yêu c u c th c a ngứ ầ ụ ể ủ ười có quy n l i nghĩa v liên quan đề ợ ụ ể thu th p ch ng c xác đ nh s th t khách quan c a v án và ch ng minhậ ứ ứ ị ự ậ ủ ụ ứ yêu c u có c s pháp lý.ầ ơ ở
Trang 8- Lu t s cung c p ch ng c liên quan đ n các yêu c u khác Ví d :ậ ư ấ ứ ứ ế ầ ụ trong trường h p đợ ương s yêu c u Toà án th c hi n các bi n pháp tự ầ ự ệ ệ ố
t ng nh m thu th p ch ng c thì ph i có trách nhi m đ a ra ch ng c đụ ằ ậ ứ ứ ả ệ ư ứ ứ ể
ch ng minh mình không th thu th p ch ng c đứ ể ậ ứ ứ ược Lu t s có thậ ư ể
hướng d n khách hàng ph i thu th p và cung c p cho Toà án nh ng ch ngẫ ả ậ ấ ữ ứ
c đ ch ng minh cho đ ngh c a mình.ứ ể ứ ề ị ủ
Dưới góc đ k năng hành ngh , ho t đ ng thu th p ch ng c c aộ ỹ ề ạ ộ ậ ứ ứ ủ
lu t s hậ ư ướng v yêu c u và quy n l i c th c a thân ch mình và tr ngề ầ ề ợ ụ ể ủ ủ ọ tâm nh ng v n đ c n ch ng minh trong v án dân s Tuy nhiên b o vữ ấ ề ầ ứ ụ ự ả ệ
đương s v trí t t ng nào thì khi thu th p ch ng c thì lu t s ngoàiự ở ị ố ụ ậ ứ ứ ậ ư
vi c đ m b o áp d ng chính xác các quy đ nh c a pháp lu t t t ng v thuệ ả ả ụ ị ủ ậ ố ụ ề
th p ch ng c , còn c n l u ý đ n đ c tr ng c a t ng v án, t ng lo iậ ứ ứ ầ ư ế ặ ư ủ ừ ụ ừ ạ tranh ch p mà m c đích c b n c a vi c thu th p ch ng c đ ch ngấ ụ ơ ả ủ ệ ậ ứ ứ ể ứ minh, b o v quy n, l i ích h p pháp cho thân ch c a mình.ả ệ ề ợ ợ ủ ủ
Nhìn chung, ho t đ ng thu th p ch ng c và giao n p ch ng c choạ ộ ậ ứ ứ ộ ứ ứ Toà án là m t ho t đ ng quan tr ng trong quá trình t t ng mà lu t s c nộ ạ ộ ọ ố ụ ậ ư ầ
th c hi n theo quy đ nh c a pháp lu t trên c s m c đích b o v quy nự ệ ị ủ ậ ơ ở ụ ả ệ ề
l i cho thân ch ợ ủ
Nghiên c u, đánh giá và s d ng ch ng c là ho t đ ng song songứ ử ụ ứ ứ ạ ộ
v i ho t đ ng thu th p ch ng c ớ ạ ộ ậ ứ ứ
Nghiên c u ch ng c là vi c tr c ti p th c m, xem xét, phân tíchứ ứ ứ ệ ự ế ụ ả
và so sánh ch ng c M c đích c a nghiên c u ch ng c là nhìn nh nứ ứ ụ ủ ứ ứ ứ ậ
ch ng c dứ ứ ưới góc đ tr c giác đ bộ ự ể ước đ u xác đ nh giá tr ch ng minhầ ị ị ứ
c a t ng ch ng c ủ ừ ứ ứ
Đánh giá ch ng c là quá trình xác đ nh giá tr ch ng minh c aứ ứ ị ị ứ ủ
ch ng c và tính hi u qu c a ch ng c trong t ng th v án ứ ứ ệ ả ủ ứ ứ ổ ể ụ S d ngử ụ
ch ng c là vi c ch n nh ng ch ng c đã đứ ứ ệ ọ ữ ứ ứ ược thu th p, ki m tra, đánhậ ể
Trang 9giá theo quy đ nh c a pháp lu t m t cách khoa h c, h p lý đ đ a ra quanị ủ ậ ộ ọ ợ ể ư
đi m c a mình đ i v i vi c gi i quy t v án.ể ủ ố ớ ệ ả ế ụ
Khác v i Toà án, Lu t s nghiên c u đánh giá và s d ng ch ng cớ ậ ư ứ ử ụ ứ ứ
là đ b o v cho thân ch c a mình Nh v y, không lo i tr trể ả ệ ủ ủ ư ậ ạ ừ ường h pợ trong quá trình nghiên c u và đánh giá ch ng c , Lu t s phát hi n raứ ứ ứ ậ ư ệ
nh ng ch ng c có l i ho c b t l i cho khách hàng Ch ng c thì t n t iữ ứ ứ ợ ặ ấ ợ ứ ứ ồ ạ khách quan, lu t s không th lo i b s hi n di n và giá tr ch ng minhậ ư ể ạ ỏ ự ệ ệ ị ứ
c a ch ng c Tuy nhiên, v n đ là lu t s s d ng chúng ra sao?ủ ứ ứ ấ ề ậ ư ử ụ
Tuỳ vào t cách ch th tham gia t t ng t cách nàoư ủ ể ố ụ ở ư - b o v choả ệ nguyên đ n, hay b đ n, hay ngơ ị ơ ười có quy n l i nghĩa v liên quan- màề ợ ụ
vi c s d ng ch ng c c a lu t s khác nhau v m c đích, v cách th cệ ử ụ ứ ứ ủ ậ ư ề ụ ề ứ
s d ng.ử ụ
Trong trường h p phát hi n nh ng ch ng c b t l i cho thân chợ ệ ữ ứ ứ ấ ợ ủ mình, lu t s có th không khai thác các ch ng c đó Đ i v i nh ngậ ư ể ứ ứ ố ớ ữ
ch ng c có l i, lu t s nên t n d ng tri t đ Quá trình đánh giá ch ngứ ứ ợ ậ ư ậ ụ ệ ể ứ
c còn tìm ra các b t h p lý trong các ch ng c do các đứ ấ ợ ứ ứ ương s khác cungự
c p, lu t s c n ph i t n d ng nh ng đi u đó đ v ch ra cho Toà án th yấ ậ ư ầ ả ậ ụ ữ ề ể ạ ấ
được nh ng b t c p liên quan đ n vi c b o v quy n và l i ích h p phápữ ấ ậ ế ệ ả ệ ề ợ ợ
đ i th minh Đi u này cũng đ ng nghĩa v i vi c tìm ra đố ủ ề ồ ớ ệ ược nh ngữ
ch ng c có l i cho thân ch mình v y.ứ ứ ợ ủ ậ
Trên đây là m t s v n đ khái quát mang tính lý lu n v ch ng cộ ố ấ ề ậ ề ứ ứ trong t t ng dân s nói chung, và ho t đ ng thu th p, nghiên c u, đánhố ụ ự ạ ộ ậ ứ giá và s d ng ch ng c trong v án dân s Trên c s lý lu n đó, v nử ụ ứ ứ ụ ự ơ ở ậ ậ
d ng vào k năng ngh nghi p c a lu t s trong m t lĩnh v c t t ng dânụ ỹ ề ệ ủ ậ ư ộ ự ố ụ
s c th , đó là k năng c a lu t s trong ho t đ ng thu th p, nghiên c u,ự ụ ể ỹ ủ ậ ư ạ ộ ậ ứ đánh giá và s d ng ch ng c trong v án tranh ch p đ t đai.ử ụ ứ ứ ụ ấ ấ
Trang 10CH ƯƠ NG 2
K NĂNG Đ C THÙ C A LU T S Ỹ Ặ Ủ Ậ Ư TRONG HO T Đ NG THU Ạ Ộ
TH P, NGHIÊN C U VÀ ĐÁNH GIÁ, S D NG CH NG C Ậ Ứ Ử Ụ Ứ Ứ
TRONG V ÁN TRANH CH P Đ T ĐAI Ụ Ấ Ấ 2.1 Khái quát v các v án tranh ch p đ t đai ề ụ ấ ấ
Tranh ch p đ t đai hi n nay đấ ấ ệ ược xem là m t lo i tranh ch p ph cộ ạ ấ ứ
t p nh t, chi m t l cao, vi c gi i quy t cũng dai d ng nh t trong cácạ ấ ế ỷ ệ ệ ả ế ẳ ấ
lo i tranh ch p v dân s S dĩ nh v y là vì trong lo i tranh ch p đ tạ ấ ề ự ỡ ư ậ ạ ấ ấ đai - m t cách tr c ti p hay gián ti p - thộ ự ế ế ường bao hàm trong nó nhi uề quan h pháp lu t khác c n đệ ậ ầ ược gi i quy t nh quan h th a k , quanả ế ư ệ ừ ế
h ly hôn, chia tài s n chung c a v ch ng, quan h th ch p vay n nhàệ ả ủ ợ ồ ệ ế ấ ợ
đ t Ví d khi các bên đấ ụ ương s tranh ch p v i nhau trong quan h ly hônự ấ ớ ệ thì vi c gi i quy t ly hôn yêu c u ph i gi i quy t chia tài s n chung c aệ ả ế ầ ả ả ế ả ủ
v ch ng, và tài s n trong đó có nhà, đ t Vi c chia tài s n là nhà đ t thìợ ồ ả ấ ệ ả ấ
ph i căn c vào ngu n g c nhà đ t, nhi u khi ph i d n chi u đ n cácả ứ ồ ố ấ ề ả ẫ ế ế
trường h p tranh ch p khác có liên quan nh vi c th a k nhà đ t đó, liênợ ấ ư ệ ừ ế ấ quan đ n nhi u đế ề ương s khác Tóm l i, quan h tranh ch p đ t đai trongự ạ ệ ấ ấ
t t ng dân s có th là quan h tr ng tâm tr c ti p, có th là quan hố ụ ự ể ệ ọ ự ế ể ệ gián ti p đế ược yêu c u gi i quy t trong các quan h pháp lu t khác.ầ ả ế ệ ậ
Các d ng tranh ch p đ t đai hi n nay khá phong phú và đa d ng,ạ ấ ấ ệ ạ
ph c t p, trong đó, ph bi n thứ ạ ổ ế ường g p là các tranh ch p sau:ặ ấ
- Tranh ch p v quy n s d ng đ t có liên quan đ n tranh ch p vấ ề ề ử ụ ấ ế ấ ề
đ a gi i hành chính ị ớ
- Tranh ch p đòi l i đ t, đòi l i tài s n g n li n v i quy n s d ngấ ạ ấ ạ ả ắ ề ớ ề ử ụ
đ t Trong d ng tranh ch p này có các lo i sau: Đòi l i đ t, tài s n c a h ,ấ ạ ấ ạ ạ ấ ả ủ ọ
c a ngủ ười thân trong các giai đo n khác nhau trạ ước đây qua các cu c đi uộ ề
ch nh đã chia, c p cho ngỉ ấ ười khác; tranh ch p gi a nh ng ngấ ữ ữ ười làm nghề