MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Trong bối cảnh hiện nay, khi toàn Đảng, toàn dân ta đã và thực hiện công cuộc đổi mới đất nược với mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, dân chủ. văn minh. Điều đó đã được Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII khẳng định: "Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu. Trong đó đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ GV là khâu then chốt”. Luật Giáo dục năm 2005, Điều 14 (bổ sung, sửa đổi năm 2009) đã khẳng định: “ Nhà giáo giữ vai trò quyết định trong việc đảm bảo chất lượng giáo dục đào tạo”. Đảng và Nhà nước đề cao vị trí, vai trò của độ ngũ nhà giáo, xã hội luôn quan tâm và tôn vinh. đội ngũ nhà giáo. Chính vì vậy, nhiệm vụ cấp bách, cần thiết của ngành GD nói chung và của các nhà trường nói riêng là việc quản lý và phát triển đội ngũ giáo viên. Trong các trường phổ thông, nguồn nhân lực đóng vai trò trực tiếp đối với mọi hoạt động của nhà trường có vai trò hết sức quan trong trong việc dạy học, giáo dục và quản lý học sinh. Tác giả Đặng Quốc Bảo đã khẳng định:“ Giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường phổ thông là nhà quản lý không dấu đỏ”. Ngoài ra ông còn cho rằng: Giáo viên chủ nhiệm lớp chính là linh hồn của lớp học bởi vì họ là người thay mặt Hiệu trưởng quản lý toàn diện một lớp học; giáo dục học sinh phát triển toàn diện; GVCN là người chịu trách nhiệm quản lý và giáo dục, điều khiển và phối hợp mọi hoạt động của các thành viên trong lớp cũng như và người giữ mối quan hệ giữa lớp học với nhà trường, gia đình và xã hội. Vậy có thể nói, GVCN lớp là cầu nối giữa các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường. Đối với cấp Tiểu học, đội ngũ giáo viên chủ nhiệm càng quan trọng hơn vì ngoài việc làm công tác chủ nhiệm họ còn đảm nhiệm giảng dạy tất cả các môn hoc. Chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường đạt cao hay thấp phụ thuộc phần lớn vào kết quả giáo dục của từng GVCN đối với lớp mình phụ trách. Công tác chủ nhiệm lớp là công việc quan trọng trọng tổng thể các hoạt động của trường tiểu học nhằm đưa chất lượng giáo dục toàn diện học sinh được nâng cao. Vậy để có chất lượng, hiệu suất cao trong công tác đào tạo, CBQL ở mỗi nhà trường cần phải quan tâm đến đội ngũ GVCN lớp, vì đây là lực lượng chủ đạo trong công tác giáo dục của nhà trường. Việc xây dựng đội nguc GVCN lớp giỏi làm lực lượng nòng cốt và có ý nghĩa quyết định trong việc thực hiện mục tiêu giáo dục của mỗi nhà trường. Thực tế cho thấy trong các nhà trường tiểu học, bên cạnh các ưu điểm vẫn còn có những hạn chế nhất định. Đó là nhận thức của một số CBQL, giáo viên về vai trò của hoạt động chủ nhiệm lớp có nơi, có lúc còn phiến diện;công tác quản lý, chỉ đạo hoạt động chủ nhiệm lớp của các cấp quản lý còn hạn chế; cá biệt một số bộ phận giáo viên được phân công làm nhiệm vụ chủ nhiệm lớp còn yếu về năng lực tổ chức và điều hành lớp chủ nhiệm; GVCN lớp chưa được quan tâm đúng mực; việc phối hợp giữa các lực lượng trong và ngoài nhà trường chưa chặt chẽ còn lỏng lẻo, chưa thực sự hỗ trợ tích cực cho công tác chủ nhiệm lớp. Ở các trường tiểu học huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương, đội ngũ CBQL ở các nhà trường đã nhận thức được tầm quan trọng của đội ngũ GVCN lớp do đó đã chú trọng đến việc tìm tòi các biện pháp nhằm quản lý lực lượng này. Tuy nhiên các biện pháp đó mới chỉ dựa trên kinh nghiệm trong quá trình công tác của bản thân nên để đạt được kết quả khả thi còn hạn chế. Mặt khác để nghiên cứu giáo dục bậc TH của huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương đã có rất nhiều tác giả và đề tài nghiên cứu nhưng nghiên cứu chuyên sâu, đầy đủ về quản lý đội ngũ GVCN theo hướng tiếp cận năng lực thì chưa có tác giả hay đề tài nào nghiên cứu. Mặc dù trong thực tế, lãnh đạo phòng giáo dục và đào tạo đã tổ chức đã tổ chức các cuộc hội thảo, chuyên đề nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả trong giáo dục học sinh đối với đội ngũ GVCN lớp. Mặt khác, conng tác chủ nhiệm lớp ở các trường tiểu học huyện Bình Giang còn nhiều hạn chế là do GVCN chưa được đào tạo, bồi dưỡng một cách đầy đủ, hệ thống để có những năng lực cốt nõi, nhất là các năng lực: năng lực chuyên môn nghiệp vụ; năng lực quản lý lớp học; năng lực giáo dục học sinh;... Chính vì điều đó việc phát triển và quản lý đội ngũ GVCN trong các trường tiểu học theo hướng tiếp cận năng lực là vấn đề cấp thiết, có ý nghĩa lâu dài và đảm bảo sự vững chắc cho đội ngũ này. Xuất phát từ các quan điểm chỉ đạo cảu Đảng và Nhà nước, từ việc nghiên cứu lý luận cùng các kinh nghiệm làm công tác chủ nhiệm và quản lý nhiều năm của bản thân trong nhà trường tiểu học, tác giả đã lựa chọn đề tài: “Quản lý đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở các trường tiểu học huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương theo hướng tiếp cận năng lực”. 2. Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và đánh giá thực trạng đội giáo viên chủ nhiệm ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương. Đề tài đề xuất các biện pháp quản lý giáo viên chủ nhiệm ở các trường tiểu học huyện Bình Giang, tỉnh Hải dương theo hướng tiếp cận năng lực nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương. 3. Nhiệm vụ nghiên cứu Để mục đích nghiên cứu đã nêu đạt được kết quả như mong muốn, tác giả cần thực hiện các nhiệm vụ sau: - Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý giáo viên chủ nhiệm ở các trường tiểu học theo hướng tiếp cận năng lực. - Đánh giá thực trạng việc quản lí giáo viên chủ nhiệm ở các trường tiểu học tại huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương theo hướng tiếp cận năng lực. - Đề xuất các biện pháp quản lí giáo viên chủ nhiệm trường tiểu học tại huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương theo hướng tiếp cận năng lực. 4. Khách thể và đối tượng nghiên cứu 4.1. Khách thể nghiên cứu Quản lý đội ngũ GVCN ở các trường tiểu học huyện Bình Giang, tỉnh Hải dương theo hướng tiếp cận năng lực. 4.2. Đối tượng nghiên cứu Biện pháp quản lí đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương theo hướng tiếp cận năng lực. 5. Phạm vi nghiên cứu - Giới hạn nội dung nghiên cứu Luận văn tập trung nghiên cứu hoạt động quản lí đội ngũ giáo viên chủ nhiệm các trường tiểu học trên địa bàn huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương theo hướng tiếp cận năng lực. - Giới hạn khách thể nghiên cứu Nghiên cứu trên: 60 CBQL (Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng, tổ trưởng, tổ phó chuyên môn); 190 giáo viên. - Giới hạn địa bàn nghiên cứu: Nghiên cứu trên 10 Trường tiểu học trên địa bàn huyện Bình Giang cụ thể là: TH Hồng Khê; TH Hùng Thắng; TH Kẻ Sặt; TH Cổ Bì; TH Long Xuyên; TH Bình Xuyên; TH Nhân Quyền; TH Tân Hồng; TH Tân Việt; TH Vĩnh Hồng. 6. Giả thuyết khoa học Nếu tìm được các biện pháp quản lí phù hợp để phát triển đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở trường tiểu học theo hướng tiếp cận năng lực và thực hiện chúng một cách đồng bộ, triệt để thì có thể phát triển đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở trường tiểu học đáp ứng yêu cầu của xã hội, thì sẽ góp phần nâng cao công tác chủ nhiệm nói riêng và chất lượng giáo dục tiểu học ở các trường tiểu học huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương nói chung. 7. Các phương pháp nghiên cứu 7.1 Các phương pháp nghiên cứu lý luận Nghiên cứu tài liệu, văn kiện, nghị quyết, sách chuyên khảo, tham khảo có liên quan đến công tác chủ nhiệm lớp, quản lý trường tiểu học và các tài liệu khác có liên quan đến vấn đề nghiên cứu. Từ đó, tác giả tiến hành phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa tài liệu để xây dựng lý luận làm cơ sơ trong quá trình nghiên cứu. 7.2 Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn - Phương pháp quan sát: Quan sát các hoạt động chủ nhiệm của đội ngũ GVCN ở các trường tiểu học huyện Bình Giang; các biểu hiện về thái độ và hành vi của học sinh trong quá trình học tập và thực hiện các hoạt động giáo dục từ đó đánh giá hiệu quả công tác chủ nhiệm của GVCN lớp. - Phương pháp điều tra: Sử dụng phiếu điều tra để tìm hiểu thực trạngviệc quản lý đội ngũ GVCN lớp ở các trường tiểu học huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương. - Phương pháp phỏng vấn: Để làm rõ nội dung nghiên cứu của luận văn, tác giả phỏng vấn các khách thể nghiên cứu về các biện pháp quản lý đội ngũ GVCN ở các trường tiểu học huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương theo hướng tiếp cận năng lực. - Phương pháp xin ý kiến chuyên gia: Tác giả đã tham khảo ý kiến của các các đồng chí lãnh đạo chuyên viên Phòng giáo dục và đào tạo, các giáo viên chủ nhiệm có kinh nghiệm…để co thêm thông tin đảm bảo tính khách quan, tin cậy cho kết quả việc nghiên cứu. Đặc biệt tác giả đã xin ý kiến đóng góp cho những đề xuất các biện pháp nhằm quản lý có hiệu quả đội ngũ GVCN theo hướng tiếp cận năng lực ở các trường tiểu học nơi được nghiên cứu. - Phương pháp nghiên cứu sản phẩm giáo dục: Từ kết quả nghiên cứu hoạt động giáo dục của GV và học sinh, tác giả đã phân tích làm rõ hiệu quả quản lý đội ngũ GVCN ở các trường tiểu học huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương theo hướng tiếp cận năng lực. - Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục: Thông qua tìm hiểu, tác giả tổng kết những kinh nghiệm về biện pháp quản lí đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở các trường tiểu học trong huyện Bình Giang theo hướng tiếp cận năng lực. - Phương pháp xử lý số liệu bằng thống kê toán học Trong quá trình điều tra thực trạng việc quản lý đội ngũ GVCN ở các trường tiểu học huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương theo hướng tiếp cận năng lực tác giả đã xử lý các số liệu thu thập được dưới dạng: bảng số liệu, biểu đồ… 8. Đóng góp của đề tài - Bổ sung hoàn thiện những vấn đề lý luận của đề tài, trên cơ sở làm rõ tổng quan nghiên cứu vấn đề, các khái niệm cơ bả; đặc biệt đã xem xét vai trò vị trí; yêu cầu về phẩm chất và năng lực của GVCN ở các trường tiểu học; cũng như quản lý phát triển đội ngũ này theo một hướng tiếp cận năng lực. - Việc khảo sát toàn diện, đầy đủ thực trạng quản lý đội ngũ GVCN ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương theo hướng tiếp cận năng lựcđã đem lại những đánh giá khách quan về đội ngũ này làm cơ sở thực tiễn cho việc đề xuất các biện pháp của đề tài. - Các giải pháp đề xuất của đề tài không chỉ có khả năng vận dụng vào quản lý đội ngũ GVCN ở các trường tiểu học theo tiếp cận năng lực trên địa bàn huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương mà còn có thể vận dụng vào quản lý đội ngũ GVCN ở các trường tiểu học theo tiếp cận năng lực trên địa bàn khác - Luận văn là tài liệu tham khảo cho cán bộ quản lý các trường tiểu học ở huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương và là tài liệu tham khảo trong công tác quản lý đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở các trường tiểu học theo hướng tiếp cận năng lực 9. Cấu trúc luận văn Ngoài các phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn dự kiến được tác giả trình bày trong 3 chương: - Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lí đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở các trường tiểu học theo hướng tiếp cận năng lực. - Chương 2: Thực trạng quản lí đội ngũ giáo viên giáo viên chủ nhiệm ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương theo hướng tiếp cận năng lực. - Chương 3: Biện pháp quản lí đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương theo hướng tiếp cận năng lực.
Trang 1- -PHẠM THỊ QUÝ
QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM
Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN BÌNH GIANG, TỈNH HẢI DƯƠNG THEO HƯỚNG TIẾP CẬN NĂNG LỰC
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
HÀ NỘI - 2022
Trang 2- -PHẠM THỊ QUÝ
QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM
Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN BÌNH GIANG, TỈNH HẢI DƯƠNG THEO HƯỚNG TIẾP CẬN NĂNG LỰC
Ngành: Quản lí giáo dục
Mã số: 8.14.01.14 LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: TS NGUYỄN THỊ THANH
HÀ NỘI - 2022
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan bản luận văn này là kết quả nghiên cứu của cánhân tôi Các số liệu và tài liệu trích dẫn trong luận văn là trung thực Kếtquả nghiên cứu này không trùng lặp với bất cứ công trình nào đã công bốtrước đây
Tôi xin chịu trách nhiệm với lời cam đoan của mình
TÁC GIẢ
Phạm Thị Quý
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Với sự kính trọng, lòng biết ơn đối với Ban giám hiệu, phòng Sau Đại học,Khoa QLGD - Học viện QLGD, các thầy, cô giáo đã tham gia quản lý, giảngdạy đã giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu
Tôi xin bày tỏ sự kính trọng, biết ơn đặc biệt đến TS Nguyễn Thị Thanh - người đã hướng dẫn, giúp đỡ trực tiếp trong suốt quá trình để tôi
hoàn thành luận văn
Tôi xin chân thành cảm ơn:
- Lãnh đạo, giáo viên các trường tiểu học huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương
- Bạn bè, người thân, đồng nghiệp đã cổ vũ,động viên, khích lệ và tạo điều kiên giúp đỡ tôi trong suốt thời gian qua.
Trong quá trình thực hiện đề tài, mặc dù đã hết sức cố gắng song không thểtránh khỏi những mặt hạn chế, thiếu sót Bản thân rấy mong nhận được những ýkiến đóng góp, sự hướng dẫn của các thầy cô giáo và các bạn đồng nghiệp
TÁC GIẢ
Phạm Thị Quý
Trang 5MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
MỤC LỤC iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT vi
DANH MỤC BẢNG vii
DANH MỤC BIỂU ĐỒ vii
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu 3
3 Nhiệm vụ nghiên cứu 3
4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 4
5 Phạm vi nghiên cứu 4
6 Giả thuyết khoa học 4
7 Các phương pháp nghiên cứu 5
8 Đóng góp của đề tài 6
9 Cấu trúc luận văn 6
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÍ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC THEO HƯỚNG TIẾP CẬN NĂNG LỰC 8
1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu 8
1.1.1 Những nghiên cứu về đội ngũ GVCN 8
1.1.2 Những nghiên cứu về quản lý đội ngũ GVCN 12
1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài 12
1.2.1 Giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường tiểu học 12
1.2.2 Đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở trường tiểu học 13
1.2.3 Năng lực giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường tiểu học 14
1.2.4 Quản lý 15
1.2.5 Quản lý đội ngũ giáo viên chủ nhiệm theo hướng tiếp cận năng lực 16
1.3 Đặc điểm, nhiệm vụ chủ nhiệm lớp ở trường tiểu học và những yêu cầu năng lực đối với GVCN lớp ở trường tiểu học 17
1.3.1 Đặc điểm công tác GVCN lớp ở trường tiểu học 17
1.3.2 Nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm ở trường tiểu học 19
1.3.3 Năng lực của giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường tiểu học 21
1.4 Quản lí đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở trường tiểu học theo hướng tiếp cận năng lực 24
1.4.1 Vai trò của hiệu trưởng trong việc quản lý đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở trường tiểu học 24
1.4.2 Quy hoạch đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp 24
1.4.3 Đề xuất tuyển chọn giáo viên theo năng lực 27
1.4.4 Tổ chức bồi dưỡng đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp theo tiếp cận năng lực 27
1.4.5 Bố trí, phân công giáo viên chủ nhiệm lớp theo năng lực 29
Trang 61.4.6 Kiểm tra, giám sát đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp 31
1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường tiểu học 34
1.5.1 Yếu tố chủ quan 34
1.5.2 Yếu tố khách quan 35
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 37
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN BÌNH GIANG, TỈNH HẢI DƯƠNG THEO HƯỚNG TIẾP CẬN NĂNG LỰC 38
2.1 Khái quát về tình hình kinh tế, chính trị, văn hóa xã hội, giáo dục của huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương 38
2.1.1 Tình hình kinh tế, văn hóa xã hội của huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương 38
2.1.2 Tình hình giáo dục tiểu học của huyện Bình Giang 40
2.2 Tổ chức khảo sát thực trạng 44
2.2.1 Mục đích khảo sát 44
2.2.2 Nội dung khảo sát 44
2.2.3 Đối tượng, địa bàn và thời gian khảo sát thực trạng 44
2.2.4 Phương pháp khảo sát và cách tính toán 45
2.3 Thực trạng của đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở các trường tiểu học huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương 46
2.3.1 Thực trạng về phẩm chất và năng lực của đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở các trường tiểu học huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương 46
2.3.2 Thực trạng thực hiện nhiệm vụ của đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở các trường tiểu học Huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương 50
2.4 Thực trạng việc quản lý đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở các trường tiểu học huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương theo hướng tiếp cận năng lực 54
2.4.1 Thực trạng thực hiện quy hoạch đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở các trường tiểu học huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương 54
2.4.2 Thực trạng thực hiện bồi dưỡng đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở các trường tiểu học huyện Bình Giang, tỉnh Hải dương 58
2.4.3 Thực trạng thực hiện phân công giáo viên chủ nhiệm ở các trường tiểu học huyện Bình giang, tỉnh Hải Dương 63
2.4.4 Thực trạng bố trí, sử dụng giáo viên chủ nhiệm ở các trường tiểu học Huyện Bình Giang theo tiếp cận năng lực 66
2.4.5 Thực trạng việc kiểm tra, giám sát đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở các trường tiểu học huyện Bình giang, tỉnh Hải Dương theo hướng tiếp cận năng lực 70
2.4.6 Thực trạng mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến quản lý đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở các trường tiểu học huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương theo hướng tiếp cận năng lực 73
2.5 Đánh giá chung về công tác quản lý đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở các trường tiểu học huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương theo hướng tiếp cận năng lực 76
Trang 72.5.1 Ưu điểm 76
2.5.2 Hạn chế 77
2.5.3 Nguyên nhân hạn chế 78
TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 79
CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÍ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN BÌNH GIANG, TỈNH HẢI DƯƠNG THEO HƯỚNG TIẾP CẬN NĂNG LỰC 81
3.1 Nguyên tắc đề xuất giải pháp 81
3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu 81
3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 81
3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả 82
3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 83
3.2 Đề xuất các biện pháp quản lý đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở các trường tiểu học huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương theo hướng tiếp cận năng lực .84 3.2.1 Tổ chức nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên về tầm quan trọng của công tác chủ nhiệm và sự cần thiết phải nâng cao năng lực của GVCN 84
3.2.2 Quy hoạch, phân công đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở các trường tiểu học huyện, tỉnh Hải Dương theo hướng tiếp cận năng lực 87
3.2.3 Tổ chức bồi dưỡng đội ngũ GVCN ở các trường tiểu học huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương theo hướng tiếp cận năng lực 89
3.2.4 Đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá công tác chủ nhiệm của đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở các trường tiểu học Huyện Bình Giang, Tỉnh Hải Dương theo hướng tiếp cận năng lực 92
3.2.5 Đảm bảo các điều kiện phục vụ tốt cho kế hoạch bồi dưỡng đội ngũ GVCN ở các trường tiểu học huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương theo hướng tiếp cận năng lực 95
3.3 Thăm dò sự cần thiết và tính khả thi của các giải pháp đề xuất 97
3.3.1 Mục tiêu khảo sát 97
3.3.2 Nội dung, đối tượng khảo sát 97
3.3.3 Kết quả khảo sát 98
TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 102
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 103
1 Kết luận 103
2 Kiến nghị 106
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 109 PHỤ LỤC
Trang 810. GD&ĐT GD và đào tạo
Trang 9DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1 Chất lượng giáo dục đại trà năm học 2020 - 2021 41
Bảng 2.2 Đánh giá phẩm chất, năng lực của đội ngũ giáo viên chủ nhiệm 46
Bảng 2.3 Đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm 50
Bảng 2.4 Đánh giá việc quy hoạch giáo viên chủ nhiệm 55
Bảng 2.5 Đánh giá việc thực hiện bồi dưỡng giáo viên chủ nhiệm 58
Bảng 2.6 Đánh giá việc thực hiện phân công giáo viên chủ nhiệm 64
Bảng 2.7 Đánh giá việc bố trí, sử dụng giáo viên chủ nhiệm 66
Bảng 2.8 Đánh giá việc thực hiện kiểm tra, giám sát giáo viên chủ nhiệm 70
Bảng 2.9 Đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến quản lý giáo viên chủ nhiệm ở trường Tiểu học 74
Bảng 3.1 Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết của các biện pháp 98
Bảng 3.2 Kết quả khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp 99
DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 2.1: Kết quả đánh giá về năng lực, năm học 2020-2021 42
Biểu đồ 2.2: Kết quả đánh giá về mặt phẩm chất, năm học 2020-2021 42
Biểu đồ 2.3: Đánh giá về chất lượng giáo dục tiểu học, năm học 2020-2021 42
Biểu đồ 3.1: Tính cần thiết của các biện pháp 99
Biểu đồ 3.2: Khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp 100
Biểu đồ 3.3: Tương quan giữa tính cần thiết và khả thi của các biện pháp 101
Trang 10MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong bối cảnh hiện nay, khi toàn Đảng, toàn dân ta đã và thực hiệncông cuộc đổi mới đất nược với mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xâydựng một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, dân chủ văn minh Điều đó
đã được Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII khẳng định: "Phát triển giáo dục
là quốc sách hàng đầu Trong đó đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triểnđội ngũ GV là khâu then chốt”
Luật Giáo dục năm 2005, Điều 14 (bổ sung, sửa đổi năm 2009) đã
khẳng định: “ Nhà giáo giữ vai trò quyết định trong việc đảm bảo chất lượng giáo dục đào tạo” Đảng và Nhà nước đề cao vị trí, vai trò của độ ngũ nhà
giáo, xã hội luôn quan tâm và tôn vinh đội ngũ nhà giáo Chính vì vậy, nhiệm
vụ cấp bách, cần thiết của ngành GD nói chung và của các nhà trường nóiriêng là việc quản lý và phát triển đội ngũ giáo viên
Trong các trường phổ thông, nguồn nhân lực đóng vai trò trực tiếp đốivới mọi hoạt động của nhà trường có vai trò hết sức quan trong trong việc dạyhọc, giáo dục và quản lý học sinh Tác giả Đặng Quốc Bảo đã khẳng định:“
Giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường phổ thông là nhà quản lý không dấu đỏ”.
Ngoài ra ông còn cho rằng: Giáo viên chủ nhiệm lớp chính là linh hồn của lớphọc bởi vì họ là người thay mặt Hiệu trưởng quản lý toàn diện một lớp học;giáo dục học sinh phát triển toàn diện; GVCN là người chịu trách nhiệm quản
lý và giáo dục, điều khiển và phối hợp mọi hoạt động của các thành viêntrong lớp cũng như và người giữ mối quan hệ giữa lớp học với nhà trường, giađình và xã hội Vậy có thể nói, GVCN lớp là cầu nối giữa các lực lượng giáodục trong và ngoài nhà trường
Đối với cấp Tiểu học, đội ngũ giáo viên chủ nhiệm càng quan trọnghơn vì ngoài việc làm công tác chủ nhiệm họ còn đảm nhiệm giảng dạy tất cảcác môn hoc Chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường đạt cao hay thấp
Trang 11phụ thuộc phần lớn vào kết quả giáo dục của từng GVCN đối với lớp mìnhphụ trách Công tác chủ nhiệm lớp là công việc quan trọng trọng tổng thể cáchoạt động của trường tiểu học nhằm đưa chất lượng giáo dục toàn diện họcsinh được nâng cao Vậy để có chất lượng, hiệu suất cao trong công tác đàotạo, CBQL ở mỗi nhà trường cần phải quan tâm đến đội ngũ GVCN lớp, vìđây là lực lượng chủ đạo trong công tác giáo dục của nhà trường Việc xâydựng đội nguc GVCN lớp giỏi làm lực lượng nòng cốt và có ý nghĩa quyếtđịnh trong việc thực hiện mục tiêu giáo dục của mỗi nhà trường.
Thực tế cho thấy trong các nhà trường tiểu học, bên cạnh các ưu điểmvẫn còn có những hạn chế nhất định Đó là nhận thức của một số CBQL, giáoviên về vai trò của hoạt động chủ nhiệm lớp có nơi, có lúc còn phiếndiện;công tác quản lý, chỉ đạo hoạt động chủ nhiệm lớp của các cấp quản lýcòn hạn chế; cá biệt một số bộ phận giáo viên được phân công làm nhiệm vụchủ nhiệm lớp còn yếu về năng lực tổ chức và điều hành lớp chủ nhiệm;GVCN lớp chưa được quan tâm đúng mực; việc phối hợp giữa các lực lượngtrong và ngoài nhà trường chưa chặt chẽ còn lỏng lẻo, chưa thực sự hỗ trợ tíchcực cho công tác chủ nhiệm lớp
Ở các trường tiểu học huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương, đội ngũCBQL ở các nhà trường đã nhận thức được tầm quan trọng của đội ngũGVCN lớp do đó đã chú trọng đến việc tìm tòi các biện pháp nhằm quản lýlực lượng này Tuy nhiên các biện pháp đó mới chỉ dựa trên kinh nghiệmtrong quá trình công tác của bản thân nên để đạt được kết quả khả thi còn hạnchế Mặt khác để nghiên cứu giáo dục bậc TH của huyện Bình Giang, tỉnhHải Dương đã có rất nhiều tác giả và đề tài nghiên cứu nhưng nghiên cứuchuyên sâu, đầy đủ về quản lý đội ngũ GVCN theo hướng tiếp cận năng lựcthì chưa có tác giả hay đề tài nào nghiên cứu Mặc dù trong thực tế, lãnh đạophòng giáo dục và đào tạo đã tổ chức đã tổ chức các cuộc hội thảo, chuyên đềnhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả trong giáo dục học sinh đối với đội ngũ
Trang 12GVCN lớp Mặt khác, conng tác chủ nhiệm lớp ở các trường tiểu học huyệnBình Giang còn nhiều hạn chế là do GVCN chưa được đào tạo, bồi dưỡngmột cách đầy đủ, hệ thống để có những năng lực cốt nõi, nhất là các năng lực:năng lực chuyên môn nghiệp vụ; năng lực quản lý lớp học; năng lực giáo dụchọc sinh; Chính vì điều đó việc phát triển và quản lý đội ngũ GVCN trongcác trường tiểu học theo hướng tiếp cận năng lực là vấn đề cấp thiết, có ýnghĩa lâu dài và đảm bảo sự vững chắc cho đội ngũ này.
Xuất phát từ các quan điểm chỉ đạo cảu Đảng và Nhà nước, từ việc nghiêncứu lý luận cùng các kinh nghiệm làm công tác chủ nhiệm và quản lý nhiều
năm của bản thân trong nhà trường tiểu học, tác giả đã lựa chọn đề tài: “Quản
lý đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở các trường tiểu học huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương theo hướng tiếp cận năng lực”.
3 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để mục đích nghiên cứu đã nêu đạt được kết quả như mong muốn, tácgiả cần thực hiện các nhiệm vụ sau:
- Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý giáo viên chủ nhiệm ở các trường tiểuhọc theo hướng tiếp cận năng lực
- Đánh giá thực trạng việc quản lí giáo viên chủ nhiệm ở các trường tiểu họctại huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương theo hướng tiếp cận năng lực
- Đề xuất các biện pháp quản lí giáo viên chủ nhiệm trường tiểu học tạihuyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương theo hướng tiếp cận năng lực
Trang 134 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
4.1 Khách thể nghiên cứu
Quản lý đội ngũ GVCN ở các trường tiểu học huyện Bình Giang, tỉnhHải dương theo hướng tiếp cận năng lực
4.2 Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lí đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở các trường tiểu học trênđịa bàn huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương theo hướng tiếp cận năng lực
5 Phạm vi nghiên cứu
- Giới hạn nội dung nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu hoạt động quản lí đội ngũ giáo viên chủnhiệm các trường tiểu học trên địa bàn huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dươngtheo hướng tiếp cận năng lực
- Giới hạn khách thể nghiên cứu
Nghiên cứu trên: 60 CBQL (Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng, tổ trưởng,
tổ phó chuyên môn); 190 giáo viên
- Giới hạn địa bàn nghiên cứu: Nghiên cứu trên 10 Trường tiểu học
trên địa bàn huyện Bình Giang cụ thể là: TH Hồng Khê; TH Hùng Thắng; TH
Kẻ Sặt; TH Cổ Bì; TH Long Xuyên; TH Bình Xuyên; TH Nhân Quyền; THTân Hồng; TH Tân Việt; TH Vĩnh Hồng
6 Giả thuyết khoa học
Nếu tìm được các biện pháp quản lí phù hợp để phát triển đội ngũ giáo viênchủ nhiệm ở trường tiểu học theo hướng tiếp cận năng lực và thực hiện chúngmột cách đồng bộ, triệt để thì có thể phát triển đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ởtrường tiểu học đáp ứng yêu cầu của xã hội, thì sẽ góp phần nâng cao công tácchủ nhiệm nói riêng và chất lượng giáo dục tiểu học ở các trường tiểu họchuyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương nói chung
Trang 147 Các phương pháp nghiên cứu
7.1 Các phương pháp nghiên cứu lý luận
Nghiên cứu tài liệu, văn kiện, nghị quyết, sách chuyên khảo, tham khảo có liên quan đến công tác chủ nhiệm lớp, quản lý trường tiểu học và các tài liệu khác có liên quan đến vấn đề nghiên cứu Từ đó, tác giả tiến hành phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa tài liệu để xây dựng lý luận làm cơ sơ trong quá trình nghiên cứu.
7.2 Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp quan sát: Quan sát các hoạt động chủ nhiệm của đội
ngũ GVCN ở các trường tiểu học huyện Bình Giang; các biểu hiện về thái độ
và hành vi của học sinh trong quá trình học tập và thực hiện các hoạt độnggiáo dục từ đó đánh giá hiệu quả công tác chủ nhiệm của GVCN lớp
- Phương pháp điều tra: Sử dụng phiếu điều tra để tìm hiểu thực
trạngviệc quản lý đội ngũ GVCN lớp ở các trường tiểu học huyện BìnhGiang, tỉnh Hải Dương
- Phương pháp phỏng vấn: Để làm rõ nội dung nghiên cứu của luận văn, tác
giả phỏng vấn các khách thể nghiên cứu về các biện pháp quản lý đội ngũGVCN ở các trường tiểu học huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương theo hướngtiếp cận năng lực
- Phương pháp xin ý kiến chuyên gia: Tác giả đã tham khảo ý kiến của các
các đồng chí lãnh đạo chuyên viên Phòng giáo dục và đào tạo, các giáo viênchủ nhiệm có kinh nghiệm…để co thêm thông tin đảm bảo tính khách quan,tin cậy cho kết quả việc nghiên cứu Đặc biệt tác giả đã xin ý kiến đóng gópcho những đề xuất các biện pháp nhằm quản lý có hiệu quả đội ngũ GVCNtheo hướng tiếp cận năng lực ở các trường tiểu học nơi được nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm giáo dục: Từ kết quả nghiên cứu
hoạt động giáo dục của GV và học sinh, tác giả đã phân tích làm rõ hiệu quảquản lý đội ngũ GVCN ở các trường tiểu học huyện Bình Giang, tỉnh HảiDương theo hướng tiếp cận năng lực
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục: Thông qua tìm hiểu, tác
giả tổng kết những kinh nghiệm về biện pháp quản lí đội ngũ giáo viên chủ
Trang 15nhiệm ở các trường tiểu học trong huyện Bình Giang theo hướng tiếp cậnnăng lực.
- Phương pháp xử lý số liệu bằng thống kê toán học
Trong quá trình điều tra thực trạng việc quản lý đội ngũ GVCN ở cáctrường tiểu học huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương theo hướng tiếp cận năng lựctác giả đã xử lý các số liệu thu thập được dưới dạng: bảng số liệu, biểu đồ…
- Các giải pháp đề xuất của đề tài không chỉ có khả năng vận dụng vàoquản lý đội ngũ GVCN ở các trường tiểu học theo tiếp cận năng lực trên địabàn huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương mà còn có thể vận dụng vào quản lýđội ngũ GVCN ở các trường tiểu học theo tiếp cận năng lực trên địa bàn khác
- Luận văn là tài liệu tham khảo cho cán bộ quản lý các trường tiểu học
ở huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương và là tài liệu tham khảo trong công tácquản lý đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở các trường tiểu học theo hướng tiếpcận năng lực
9 Cấu trúc luận văn
Ngoài các phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và
Trang 16phụ lục, luận văn dự kiến được tác giả trình bày trong 3 chương:
- Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lí đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở các
trường tiểu học theo hướng tiếp cận năng lực
- Chương 2: Thực trạng quản lí đội ngũ giáo viên giáo viên chủ nhiệm
ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương theohướng tiếp cận năng lực
- Chương 3: Biện pháp quản lí đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở các
trường tiểu học trên địa bàn huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương theo hướngtiếp cận năng lực
Trang 17Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÍ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM
Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC THEO HƯỚNG TIẾP CẬN NĂNG LỰC 1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu
1.1.1 Những nghiên cứu về đội ngũ GVCN
Ở Hàn Quốc, “ GVCN lớp đóng nhiều vài trò: là người tư vấn, quản lí hành chính, là người giữ gìn trật tự Các giờ của GVCN lớp thường bắt đầu trước giờ thứ nhất hoặc sau giờ cuối cùng của mỗi buổi học, kéo dài từ 20 đến 30 phút Công tác chủ nhiện lớp là việc GVCN lớp thông báo các kế hoạch của nhà trường, giữ gìn nề nếp lớp học, các công việc hành chính lớp học, ổn định lớp học, tư vấn cho học sinh Về quản lí công tác chủ nhiệm lớp, lãnh đạo nhà trường xem đây là trách nhiệm của giáo viêm và là kĩ năng mềm của họ” [52, tr.34]
Ở Trung Quốc“ công tác chủ nhiệm lớp được hiểu là các công việc nội
vụ của một lớp học Chẳng hạn như việc thu bài tập ở nhà, vệ sinh lớp học Ở một số trường phổ thông phát triển hơn, học sinh được gộp nhóm theo năng khiếu của môn học hoặc theo năng khiếu của các lĩnh vực hoạt động khác trong cuộc sống GVCN sẽ đảm nhiệm việc lựa chọn này Trong một số giờ dạy, GVCN sẽ cung cấp cho học sinh những lời khuyên, hướng dẫn về học thuật cũng như những kĩ năng trong cuộc sống GVCN cũng hướng dẫn tập thể học sinh lựa chọn bầu lớp trưởng để giúp GVCN quản xuyến các công việc nội vụ của lớp học Lớp trưởng sẽ là cầu nối giữa học sinh trong lớp và GVCN” [52]
GVCN lớp ở Nhật Bản“ đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ, học như là cha mẹ thứu hai của học sinh GVCN lớp ở Nhật Bản “ đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ,
họ như là cha mẹ thứ hai của học sinh GVCN lớp ở Nhật Bản kéo dài trong nhiều năm học…”[52]
Trang 18Tác giả Hà Nhật Thăng (2001) đã biên soạn cuốn“ Công tác chủ nhiệm lớp ở trường phổ thông”[41] Nội dung tài liệu này “đã xác định rõ vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của người GVCN ở trường phổ thông, chỉ ra những nội dung và cách thức thực hiện các công việc của người GVCN trong giai đoạn hiện nay Tuy nhiên, nội dung cuốn tài liệu vẫn nặng về lý luận, quan điểm chung và được sử dụng chủ yếu cho việc bồi dưỡng năng lực chủ nhiệm lớp cho các GVCN ở trường phổ thông - những người đang trực tiếp làm công tác chủ nhiệm lớp”.
Ngoài ra, tác giả Hà Nhật Thăng và các cộng sự (2004) còn biên soạn
cuốn“ Phương pháp công tác của người giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường phổ thông”.Tác giả Hà Nhật Thăng (2001) đã biên soạn cuốn “Công tác chủ nhiệm lớp ở trường phổ thông” [41] Trong tài liệu này“ nhóm tác giả cũng
đã đề cập đến một số năng lực chủ nhiệm, xâ dựng một số mô hình để hướng dẫn rèn luyện năng lực cho sinh viên sư phạm Tuy nhiên, công trình nghiên cứu của tác giả chưa chỉ rõ sử dụng rèn luyện cho đối tượng cụ thể nào”.
Tác giả Nguyễn Thanh Bình và các cộng sự (2011) biên soạn cuốn“ Một số vấn đề trong công tác chủ nhiệm ở trường trung học phổ thông hiện nay”[4] Cuốn sách đề cập đến“ hệ thống các kỹ năng cơ bản của người GVCN, chỉ ra các cách thức rèn luyện từng KN chủ nhiệm lớp đó Tuy nhiên, nội dung cuốn tài liệu của tác giả chủ yếu dùng để bồi dưỡng, tập huấn cho các GVCN ở nhà trường phổ thông Còn cách thức rèn luyện, phát triển năng lực chủ nhiệm lớp cho sinh viên sư phạm như thế nào nhóm tác giả không đề cập đến”[4, tr.36].
Nghiên cứu về vai trò, hoạt động của giáo viên làm công tác CN đượcnhắc đến trong nghiên cứu của Nguyễn Thanh Bình (chủ biên), Đào THịOanh, Vũ Thị Sơn, Nguyễn Kim Dung, Lục Thị Nga, Nguyễn Thị Hằng
“Người GVCN lớp đóng nhiều vai trò: là người tư vấn, quản lí hành chính, là người giữ gìn trật tự Các giờ của GVCN lớp thường bắt đầu trước giờ thứ
Trang 19nhất hoặc sau giờ cuối cùng của mỗi buổi học, kéo dài từ 20 đến 30 phút Công tác chủ nhiệm lớp là việc GVCN lớp thông báo các kế hoạch của nhà trường, giữ gìn nề nếp lớp học, các công việc hành chính lớp học, ổn định lớp học, tư vấn cho học sinh Về quản lí công tác chủ nhiệm lớp, lãnh đạo nhà trường xem đây là trách nhiệm của giáo viên và là kĩ năng mềm của
họ ”[3, tr.45]
Nghiên cứu về năng lực giáo dục HS của GVCN được đề cập trong
nghiên cứu của Nguyễn Thúy Nga“ GVCN cần có năng lực tổ chức, đánh giá
HS bên cạnh đó cần có năng lực tổ chức các HĐGD cho HS Tầm ảnh hưởng của giáo viên chủ nhiệm đến học sinh trong lớp rất lớn Học sinh học được rất nhiều từ hình ảnh của người giáo viên chủ nhiệm lớp Đặc biệt các em sẽ học được từ thầy cô cách ứng xử, cách giải quyết các vấn đề nảy sinh trong cuộc sống Kết quả nghiên cứu lú luận và thực trạng tác giả đã đưa ra một số biện pháp nhằm nâng cao năng lực GDHS cho GVCN ” [26, tr.45]
Nghiên cứu của tác giả Nguyễn Thị Thi đưa ra biện pháp nâng cao
năng lực cho GVCN lớp đó là đề tài “Quản lí giáo dục đạo đức cho học sinh của giáo viên chủ nhiệm lớp trường trung học cơ sở thành phố Hà Nội trong bối cảnh đổi mới giáo dục” [43] đã đưa ra biện pháp quản lí
Trong công trình nghiên cứu“ Định hướng đào tạo đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục Việt Nam” (2016) củaNguyễn Danh Hữu
đã xác định các nhóm năng lực sư phạm cơ bản của giáo viên cần được đào
tạo và bồi dưỡng cụ thể như sau: “(1) Nhóm năng lực về phẩm chất đạo đức (Thế giới quan đóng vai trò nền tảng, định hướng thái độ hành vi ứng xử của giáo viên với thế giới tự nhiên vè xã hội; lòng yêu trẻ; ứng xử bình đẳng, dân chủ, tôn trọng nhân cách của người đọc, biết hợp tác với người học trong quá trình dạy học, giáo dục; lòng yêu nghề, cam kết trách nhiệm với nghề); (2) Nhóm năng lực dạy học và giáo dục (năng lực chuẩn đoán, tìm hiểu nhưu cầu đối tượng dạy học, giáo dục; năng lực thiết kế kế hoạc giáo dục, dạy học;
Trang 20năng lực tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục, dạy học; năng lực giám sát, đánh giá kết quả hoạtđộng dạy học, giáo dục; năng lực giải quyết vấn đề nảy sinh trong thực tiễn, năng lực dạy học tích hợp, dạy học phân hóa, dạy học vì
Luận án về “ Xây dựng và sử dụng đội ngũ giáo viên cốt cán trong phát triển nghề nghiệp giáo viên trung học cơ sở Thành phố Hà Nội” của tác
giả Nguyễn Hữu Độ (2015) Nội dung cơ bản của luận án cũng đề cập đến
việc “ Xây dựng và sử dụng đội ngũ giáo viên cốt cán trong phát triển nghề nghiệp giáo viên trung học cơ sở khu vực Thành phố Hà Nộ”i [37]
Như vậy, các nghiên cứu đều khẳng định công tác ĐNGV chủ nhiệm vàquản lý ĐNGV chủ nhiệm là lực lượng có vai trò quan trọng Đến thời điểmhiện nay, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương chưa có công trình nào nghiêncứu đi sâu vào quản lí đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở các trường tiểu họchuyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương theo tiếp cận năng lực Vì vậy, phần cơ sở
lý luận của đề tài cần được đi nghiên cứu sâu hơn, việc khảo sát thực tiễnquản lý đội ngũ GVCN ở các trường tiểu học huyện Bình Giang, tỉnh HảiDương đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục nhằm đảm bào số lượng, chất lượngđội ngũ GV làm công tác chủ nhiệm lớp theo hướng tiếp cận năng lực
Trang 211.1.2 Những nghiên cứu về quản lý đội ngũ GVCN
Nghiên cứu về Quản lý hoạt động chuyên môn của Hiệu trưởng tại cáctrường tại các trường trung học phổ thông huyện Chương Mỹ, Thành phố HàNội Theo tác giả, trong hoạt động quản lý của nhà trường thì quản lý chuyênmôn của giáo viên là Theo tác giả, trong hoạt động quản lý của nhà trườngthì quản lý chuyên môn của giáo viên là nhiệm vụ quan trọng nhất, vì nóquyết định trực tiếp đến chất lượng giáo dục của nhà trường
Nhiều nghiên cứu cho thấy, công tác quản lý chất lượng đội ngũ GV nóichung, GVCN nói riêng đều dựa trên Chuẩn nghề nghiệp Chẳng hạn ở Anh,
Bỉ, Australia, Canada, Chuẩn nghề nghiệp đã được BGD&ĐT công bố Các
cơ quan quản lý sẽ căn cứ vào đó để xây dựng chương trình đào tạo giáo viên,các trường học và giáo viên sẽ căn cứ vào đó để đưa ra chương trình bồidưỡng và tự bồi dưỡng nhằm nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ đápứng yêu cầu phát triển ở các nước đó [52]
Nói chung, các nghiên cứu đã đề cập đến việc phát triển đội ngũ giáoviên nói chung, đội ngũ GVCN nói riêng; yêu cầu đối với GVCN trong hoạtđộng dạy học - giáo dục Một trong những đặc iểm nổi bật là GVCN ở tiểuhọc phải dạy tất cả các môn, làm chủ được môn học(nội dung), thu hút đượchọc sinh tham gia học tập(phương pháp), đánh giá được việc học của học sinh(mục tiêu) trong tiến trình phát triển nghề nghiệp Hay nói một cách khác,việc quản lý đội ngũ GVCN được những nhà quản lý giáo dục cũng như bảnthân nhà giáo tích cực thực hiện nhằm đáp ứng những yêu cầu của nghềnghiệp, yêu cầu phát triển không ngừng của xã hội
1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài
1.2.1 Giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường tiểu học
Lớp học là đơn vị cơ bản được thành lập để tổ chức giảng dạy và GDhọc sinh trong mỗi nhà trường Để quản lý GD học sinh trong lớp, nhà trườngphân công một trong những GV đang giảng dạy có năng lực chuyên môn tốt,
Trang 22có kinh nhiệm và tinh thần trách nhiệm cao cùng lòng nhiệt tình công tác, có
uy tín với HS và đồng nghiệp làm chủ nhiệm lớp Đó là giáo viên chủ nhiệm
Theo từ điển Tiếng Việt do Tác giả Hoàng Phê (chủ biên): “GVCN là giáo viên phụ trách lớp học về mọi mặt”.
Trong mỗi trường học hiệu trưởng không thể quản lí, nắm vững từng
học sinh trong lớp học (trừ trường hợp đặc biệt) GVCN là“ Hiệu trưởng nhỏ”được hiệu trưởng nhà trường giao trách nhiệm quản lý lớp học Do vậy,
trong thực tế GVCN lớp là giáo viên được Hiệu trưởng lựa chọn trong số giáoviên đang trực tiếp giảng dạy trên lớp học đó để tổ chức thực hiện chủ trương,
kế hoạch của nhà trường, quản lí, giáo dục và chịu trách nhiệm về chất lượnggiáo dục toàn diện học sinh lớp mình được phụ trách GVCN lớp cần theo dõisát sao, đánh giá đúng, đánh giá vì sự tiến bộ của học sinh về kết quả học tập
và rèn luyện của các em Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của mình, ngườiGVCN luôn chịu sự quản lí, chỉ đạo của Hiệu trưởng, thường xuyên báo cáo,xin ý kiến chỉ đạo của Hiệu trưởng về tình hình của lớp chủ nhiệm
Trong điều lệ trường tiểu học ban hành theo thông tư
28/2020/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã chỉ rõ vị trí chức năng niệm vụcủa GVCN trường hiểu học Vậy nên, theo chúng tôi trong luận văn nàyGVCN được hiểu là: GVCN ở trường tiểu học là GV dạy lớp, được hiệutrưởng giao nhiệm vụ quản lý, phối hợp với các lực lượng giáo dục trong vàngoài nhà trường thực hiện các hoạt động giáo dục đã được xây dựng nhằmhình thành phát triển phẩm chất, năng lực học sinh và thúc đẩy sự tiến bộcủatập thể học sinh trong 1 lớp
1.2.2 Đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở trường tiểu học
Đội ngũ là tập hợp một số đông người cùng chức năng, nhiệm vụ hoặcnghề nghiệp hợp thành, hoạt động trong một hệ thống
Khái niệm đội ngũ được sử dụng một cách phổ biến trong lĩnh vực tổchức thuộc nhiều lĩnh vực hoạt động khác nhau như: Đội ngũ tri thức; Đội
Trang 23ngũ văn, nghệ sĩ; Đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; Đội ngũ y, bác sĩ…Trong lĩnh vực GD&ĐT, thuật ngữ đội ngũ cũng được sử dụng để chỉ nhữngtập hợp người được phân biệt với nhau về chức năng trong hệ thống GD&ĐT.
Theo Từ điển Giáo dục học định nghĩa:“ Đội ngũ giáo viên là tập hợp những người đảm nhận công tác giáo dục và dạy học có đủ tiêu chuẩn đạo đức, chuyên môn và nghiệp vụ quy định” [18].
Như vậy, trong luận luận văn xác định: đội ngũ GVCN ở trường tiểu học là tập hợp GV có đủ tiêu chuẩn về phẩm chất và năng lực, được hiệu
trưởng giao nhiệm vụ phối hợp với các lực lượng giáo dục trong và ngoài
nhà trường quản lý và thực hiện các hoạt động giáo dục đã được xây dựng
nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của tập thể lớp và của học sinh trong một lớp.
ĐNGV chủ nhiệm trường tiểu học thực hiện công tác chủ nhiệm nhằmthực hiện tốt mục tiêu quản lý và giáo dục học sinh theo yêu cầu cấp học
1.2.3 Năng lực giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường tiểu học
1.2.3.1 Năng lực
Theo từ điển tâm lí học của tác giả Vũ Dũng (2000), “Năng lực là tập hợp các tính chất hay phẩm chất tâm lí cá nhân đóng vai trò là điều kiện bên trong, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện tốt một dạng hoạt động”.
Theo tác giả Phạm Minh Hạc: “Năng lực là đặc điểm tâm lí cá nhân đáp ứng những đòi hỏi của hoạt động nhất định nào đó là điều kiện để thực hiện có kết quả hoạt động đó” [15].
“Năng lực, khả năng được hình thành hoặc phát triển cho phép một con người đạt thành công trong một hoạt động thể lực, trí lực hoặc nghề nghiệp Năng lực được thể hiện vào khả năng thi hành một hoạt động, thực hiện một nhiệm vụ”[18], theo từ điển giáo dục.
“Năng lực là thuộc tính cá nhân cho phép cá nhân thực hiện thành công hoạt động nhất định,đạt kết quả mong muốn trong từng trường hợp cụ thể” [22], theo tác giả Đặng Thành Hưng.
Trang 24Như vây, ta có thể hiểu năng lực là tổ hợp những kiến thức, kĩ năng, thái độ của cá nhân đảm bảo thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ trong tình huống cụ thể.
1.2.3.2 Năng lực giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường tiểu học
Từ những vấn đề đã nghiên cứu ở trên chúng tôi cho rằng: Năng lực giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường tiểu học là tổ hợp những kiến thức, kĩ năng, thái độ của người GVCN đảm bảo thực hiện có hiệu quả nội dung công tác chủ nhiệm lớp trong trường tiểu học.
1.2.3.3 Tiếp cận năng lực
Tiếp cận năng lực được xem xét dưới những góc độ khác nhau Tiếpcận năng lực dưới góc độ phát triển nguồn nhân lực; tiếp cận năng lực dướigóc độ giáo dục và tiếp cận năng lực dưới góc độ quản lý
Trong luận văn vấn đề tiếp cận năng lực chúng tôi xem xét với góc độ
phát triển nguồn nhân lực Tiếp cận dựa theo yêu cầu, đặc điểm, biểu hiện về năng lực của người lao động (nhân lực) ở từng vị trí việc làm, cụ thể đây là GVCN ở trường tiểu học.
1.2.4 Quản lý
Quản lý là một loại hình lao động của con người trong cộng đồng nhằmthực hiện các mực tiêu mà tổ chức hoặc xã hội đặt ra Quản lý là một hoạtđộng bao trùm mọi mặt đời sống xã hội và là nhân tố không thể thiếu đượctrong sự phát triển của xã hội Các nhà chính trị, các triết gia thời cổ đại đếnnay đều rất coi trọng vai trò của quản lý tong sự ổn định và phát triển của xãhội Quản lý là một phạm trù tồn tại khách quan và là một tất yếu lịch sử
“ Quản lý là nghệ thuật biết rõ ràng, chính xác cái gì cần làm và làm cái đó như thế nào, bằng phương pháp nào là tốt nhất mà rẻ tiền nhất”[54],
theo lời tác giả Fredrich Wiliam Taylor(1856-1915)
Trong cuốn “ Quản lý nguồn nhân lực”, Paul Herscy và Ken Blanc
Heard lại coi “ Quản lý là một quá trình cùng làm việc giữa nhà quản lý và
Trang 25người bị quản lý, nhằm thông qua hoạt động của cá nhân, của nhóm, huy động các nguồn khác để đạt mục tiêu của tổ chức” [34].
“ Quản lý là một quá trình định hướng, quá trình có mục tiêu, quản lý
là một hệ thống nhằm đạt được những mục tiêu nhất định”[27], theo tác giả
Hà Thế Ngữ và Đặng Vũ Hoạt
Tác giả Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc lại cho rằng: “Quản lý
là các tác động có định hướng, có chủ đích của một chủ thể quản lý đến khách thể quản lý trong một tổ chức, nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức” [9, tr.56]
Từ quan niệm của cac shocj giả đã nêu trên, có thể khái quát: Quản lý
là sự tác động có tổ chức, có tính hướng đích của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm huy động, sử dụng hợp lý, có hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội, các nguồn lực cơ bản như tài lực, vật lực, nhân lực… của
hệ thống để đạt mục tiêu xác định trong bối cảnh và thơi gian nhất định.
1.2.5 Quản lý đội ngũ giáo viên chủ nhiệm theo hướng tiếp cận năng lực
Một trong những nhiệm vụ cơ bản, then chốt ở trường tiểu học là quản
lý đội ngũ GVCN lớp Để có đội ngũ GVCN lớp đủ về cơ cấu, đảm bảo vềnăng lực, phẩm chất và phát triển bền vững, Nhà trường cần có những mụctiêu, giải pháp mang tính chiến lược của quản lý Đội ngũ GVCN lớp khôngthể tự nhiên, tự gia tăng thêm về số lượng, chất lượng và hài hòa về cơ cấu độtuổi mà cần phải có sự tác động của các yếu tố bên ngoài, đó là sự tác độngcủa các lực lượng, tổ chức quản lý trong nhà trường.Yếu tố quan trọng trongphát triển nguồn nhân lực ở các Nhà trường là uản lý và phát triển đội ngũGVCN lớp
Sự tác động của chủ thể quản lý nhà trường lên quá trình phát triểnnăng lực của đội ngũ GVCN lớp và làm cho quá trình phát triển đó được diễn
ra đúng quy luật; phù hợp với thực tế của mỗi nhà trường, đáp ứng đúng nhucầu đổi mới giáo dục Đó chính là bản chất của quản lý đội ngũ GVCN ở cáctrường tiểu học
Trang 26Quản lý đội ngũ giáo viên chủ nhiệm tiểu học theo tiếp cận năng lực làngười CBQL thực hiện các chức năng quản lý hướng đến GVCN ở trườngtiểu học đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn của năng lực nghề nghiệp của người
GVCN nhằm thực hiện tốt có hiệu quả nhiệm vụ phối hợp với các lực lượng giáo dục trong, ngoài nhà trường và quản lý thực hiện các hoạt động giáo dục
đã được xây dựng nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của tập thể lớp và của học sinhtrong một lớp ở trường tiểu học
Quản lí đội ngũ GVCN theo theo tiếp cận năng lực ở trường tiểu học là
hệ thống các tác động có chủ đích của chủ thể quản lý nhà trường đến đốitượng quản lý (năng lực của GVCN) nhằm góp phần nâng cao năng lực thựchiện công tác chủ nhiệm lớp của GVCN trong trường tiểu học
Hệ thống các tác động có chủ đích của ban lãnh đạo nhà trường đếnnăng lực của GVCN nhằm góp phần nâng cao năng lực thực hiện công tácchủ nhiệm lớp của GVCN là quản lí đội ngũ GVCN theo tiếp cận năng lực ởtrường tiểu học
Đội ngũ giáo viên chủ nhiệm chúng tôi hiểu là nguồn nhân lực giáo
dục.Vậy nên, vận dụng “Phát triển nguồn nhân lực” (“Developing Human Resource”) của Leonard Nadler từ những năm (1980) vào công tác quản lí
đội ngũ GVCN lớp ở trường tiểu học chính là theo các nội dung bao gồm 05nhóm thành tố sau đây: một là xây dựng quy hoạch đội ngũ GVCN; hai làhoạt động đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ GVCN; ba là sắp xếp, sử dụng lớp lýđội ngũ GVCN; bốn là xây dựng môi trường và tạo động lực phát triển độingũ GVCN; năm là kiểm tra, giám sát các hoạt động đội ngũ GVCN
1.3 Đặc điểm, nhiệm vụ chủ nhiệm lớp ở trường tiểu học và những yêu cầu năng lực đối với GVCN lớp ở trường tiểu học
1.3.1 Đặc điểm công tác GVCN lớp ở trường tiểu học
Lớp học là đơn vị cơ bản là một tế bào quan trọng của hệ thống nhàtrường trong mỗi trường tiểu học Mỗi lớp học gồm có một số lượng học sinh
Trang 27nhất định, tối đa không quá 35 em/một lớp, các em thường cùng một độ tuổi
và trình độ nhận thức gần như nhau Các em cùng nhau tiến hành các hoạtđộng học tập, tham gia sinh hoạt, lao động, văn nghệ, thể dục thể thao vàcùng vui chơi giải trí với nhau… Trong các nhà trường các hoạt động giáodục và dạy học chủ yếu diễn ra theo đơn vị lớp Mỗi học sinh chăm ngoan,đoàn kết, thân thiện, cố gắng, tích cự học tập, rèn luyện tu dưỡng đạo đức làgóp phần tạo nên một lớp học có chất lượng, vững mạnh và toàn diện Mỗilớp học như vậy sẽ góp phần tạo nên một cơ sở giáo dục, một đơn vị trườngvững mạnh cho cấp học
Trong trường tiểu học, bao gồm GV văn hoá và GV các môn đặc thù(tin học; ngoaị ngữ; thể chất…) GV dạy văn hoá trong 1 lớp đồng thời đượchiệu trưởng lựa chọn giao nhiệm vụ là GVCN quản lý lớp học trong năm học
và có uy tín được thay mặt Hiệu trưởng quản lý và tổ chức học tập, rèn luyệnđạt mục tiêu lớp học Người vừa đóng vai trò là thầy giáo, vừa đóng vai trò làngười đại diện cho quyền lợi của tập thể lớp, đồng thời đóng vai trò quản lýhành chính Nhà nước chính là GVCN lớp
Giáo viên chủ nhiệm là người chủ chốt của nhà trường làm công tácgiáo dục đạo đức, lối sống cho HS lớp mình chủ nhiệm, đồng thời là ngườiphải thực hiện cả công tác chăm sóc và giáo dục HS lớp mình chủ nhiệm(Hầu hết các trường tiểu học trong các thành phố lớn, huyện, thị phát triểntrường tiểu học đều là trường bán trú)
Trong thực tế, cầu nối giữa GV dạy chuyên, ban giám hiệu, các tổ chứcđoàn thể trong và ngoài nhà trường và cha mẹ học sinh(CMHS) không ai khácngoài GVCN GVCN còn là người đại diện nguyện vọng, quyền lợi chínhđáng của tập thể học sinh, là cầu nối giữa gia đình, nhà trường và xã hội
Khác với trường THCS, THPT, GVCN lớp ở trường tiểu học phải dạytất cả môn học văn hoá tronglớp mình chủ nhiệm Do đó, thời gian GVCN lớpgần gũi, bên cạnh học sinh lớp mình chủ nhiệm nhiều hơn nhiều so với
Trang 28GVCN ở bậc trung học GVCN là người hoàn toàn chịu trách nhiệm về chấtlượng giáo dục và rèn
luyện của học sinh trong lớp mình phụ trách
Ở trường tiểu học, đối với lớp 1 trẻ mới bỡ ngỡ chuyển từ trường mầmnon vào trường tiểu học với rất nhiều sự thay đổi, khó khăn, tuổi lại non nớtnhất Vì vậy, GVCN đối với lớp 1 có vai trò, trọng trách cao hơn phải làngười biết yêu thương, chăm sóc trẻ, thấu hiểu khó khăn tâm lý của trẻ để hỗtrợ, phải kiên trì, nhẫn nại và có kinh nghiệm để bước đầu tập luyện cho trẻlàm quen thích nghi với môi trường tiểu học
Đối với lớp 4-5 ở trường tiểu học, GVCN lại đòi hỏi phải là người cónăng lực chuyên môn cao hơn, sắc xảo hơn để chuẩn bị kiến thức, kỹ năngcho trẻ vượt cấp vượt qua bước ngoặc bước vào trường THCS
Ở trường tiểu học người có thời gian gần gũi các em nhiều nhất, tiếpxúc với HS còn nhiều hơn cha mẹ các em là thầy cô chủ nhiệm(GVCN) Điều
đó có thể khẳng định rằng, GVCN không chỉ là người dạy chữ mà còn làngười dạy các em nhiều điều tốt đẹp khác đồng thời cũng là người hiểu thấutâm tư tình cản của các em
Để công tác chủ nhiệm được làm tốt, GV có thể khuyên ngăn được trẻchán học, trẻ vì gia đình mà trầm uất, vì bất đồng bạo lực mà hung hăng…Hơn nữa còn tạo động lực cho các em trở nên thích đi học, thích học hơn vàphát huy tối đa những năng khiếu tiềm ẩn ở mỗi em HS
Tóm lại: thầy cô giáo chủ nhiệm không những là người dạy chữ, truyềnđạt kiến thức mà còn là người dạy cho các em nhiều điều hay lẽ phải, dạy cáchlàm người Đó chính là người thấu hiểu tâm tư, tình cảm của các em nhất
1.3.2 Nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm ở trường tiểu học
Theo điều lệ ở trường tiểu học TT 28/2020- BGDĐT, GVCN lớp cónhiệm vụ cơ bản sau:
Trang 29- Tìm hiểu và nắm vững học sinh trong lớp về mọi mặt đặc điểm tâm
lý, hoàn cảnh gia đình, sở thích, nhu cầu, năng lực, trí tuệ…để có biện pháp tổchức giáo dục sát với đối tượng nhằm thuc đẩy sự tiến bộ của từng học sinh
và của cả lớp
- Xây dựng kế hoạch các hoạt động giáo dục của lớp chủ nhiệm thể hiện
rõ mục tiêu, nội dung, phương pháp giáo dục đảm bảo tính khả thi, phù hợp vớiđặc điểm học sinh tiểu học, với hoàn cảnh, điều kiện thực tế nhà trường và địaphương nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của cả lớp và của từng học sinh
- Giáo viên chủ nhiệm trong trường tiểu học phải dựa vào tình hình thực
tế của học sinh trong lớp, vạch kế hoạch giúp lớp tổ chức thực hiện chương trìnhhọc tập, rèn luyện trong từng tuần, từng tháng, học kỳ và cả năm học
- Giáo viên chủ nhiệm lớp phải tìm hiểu và nắm vững học sinh tronglớp về mọi mặt để có biện pháp tổ chức giáo dục sát với đối tượng nhằm thúcđẩy sự tiến bộ của từng học sinh và của cả lớp
- Tham gia hướng dẫn hoạt động tập thể, hoạt động giáo dục và rènluyện học sinh do nhà trường tổ chức
- Báo cáo thường kì hoặc đột xuất về tình hình của lớp với Hiệu trưởng
- Tham gia phối hợp chặt chẽ với gia đình học sinh, với các giáo viên
bộ môn, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Đội Thiếu niên Tiền phong
Hồ Chí Minh, các tổ chức xã hội có liên quan trong việc hỗ trợ, giám sát việchọc tập, rèn luyện của học sinh lớp mình chủ nhiệm và góp phần huy độngcác nguồn lực trong cộng đồng phát triển nhà trường
- Giáo viên chủ nhiệm trong trường tiểu học phối hợp cùng cán bộ lớptheo dõi, đánh giá kết quả học tập, rèn luyện của lớp chủ nhiệm theo từngtháng, học kỳ và năm học; đồng thời báo cáo kết quả đó với nhà trường vàocuối mỗi tháng
- Trong các trường hợp cần thiết, giáo viên chủ nhiệm trong trườngtiểu học cần liên hệ với gia đình học sinh để phối hợp giáo dục học sinh
Trang 30- Kết thúc thời gian năm học, GVCN lớp phải bàn giao hồ sơ công tác chủnhiệm lớp cho cán bộ văn phòng và bàn giao tình hình lớp cho GVCN lớp mới.
1.3.3 Năng lực của giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường tiểu học
Căn cứ vào vai trò, nhiệm vụ của GVCN ở trường tiểu học, căn cứ vàochuẩn nghề nghiệp của GV tiểu học TT20/2018/TT-BGDĐT Trong phạm vigiới hạn đề tài cập đến một số năng lực cơ bản của GVCN lớp sau:
Năng lực chuyên môn, nghiệp vụ: GVCN phải nắm vững chuyên môn
và thành thạo nghiệp vụ thực hiện tốt nhiệm vụ dạy học, thường xuyên cậpnhật, nâng cao năng lực chuyên môn và nghiệp vụ đáp ứng yêu cầu đổi mớigiáo dục, là người có uy tín chuyên môn và kinh nghiệm
Năng lực xây dựng tập thể vững mạnh: Nắm bắt đặc điểm tình hình của
lớp chủ nhiệm, GVCN cần có kỹ năng nghiên cứu hồ sơ HS, kết quả các hoạtđộng giáo dục của mỗi HS trong các năm trước, thông qua trao đổi thu thậpthông tin với phụ huynh HS,… kỹ năng tổng hợp từ đó nắm bắt được đầy đủthông tin về lớp chủ nhiệm, về thành phần gia đình, học sinh có hoàn cảnhkhó khăn về kinh tế, địa bàn cư trú; kết quả các hoạt động giáo dục của HStrong năm học trước; khả năng, năng khiếu, sở thích của từng HS …sẽ giúpGVCN lớp xây dựng được kế hoạch, đề ra được các giải pháp phù hợp nhằmgiáo dục HS
Năng lực xây dựng kế hoạch các hoạt động giáo dục: Người GVCN
lớp phải đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ, nhiều hoạt động giáo dục học sinh lớpchủ nhiệm Đặc biệt, chương trình giáo dục phổ thông 2018, GVCN phải thựchiện các kế hoạch hoạt động trải nghiệm theo chương trình, đây là những yêucầu mới Kế hoạch công tác chủ nhiệm lớp là bản thiết kế cụ thể toàn bộ nộidung công tác chủ nhiệm lớp, là chương trình hành động thực thi của lớptrong một giai đoạn cụ thể nhằm đảm bảo thực hiện mục tiêu giáo dục họcsinh lớp chủ nhiệm
Trang 31Năng lực tổ chức thực hiện các hoạt động giáo dục theo kế hoạch đã xây dựng: Các hoạt động giáo dục trong giờ chính khóa bao gồm các môn học
và môn tự chọn theo qui định của Bộ Giáo dục và Đào tạo GVCN lớp cần tổchức hoạt động học tập cho học sinh nhằm phát triển năng lực hoạt động trítuệ, năng lực tư duy sáng tạo ở học sinh Để đạt được mục tiêu đó, GVCN lớpcần đề ra yêu cầu cụ thể về học tập đối với học sinh, xây dựng thái độ và động
cơ học tập đúng đắn cho học sinh, hướng dẫn học sinh tìm tòi các phươngpháp học tập tích cực, phù hợp với bản thân nhằm đạt được kết quả học tậpcao nhất, hướng dẫn cho học sinh lớp chủ nhiệm tổ chức các nhóm học tập,trao đổi kinh nghiệm tự học, thảo luận, thực nghiệm khoa học… nâng cao khảnăng thực hành và vận dụng kiến thức vào cuộc sống cho học sinh
Năng lực giải quyết các tình huống sư phạm: Ở độ tuổi học s\inh tiểu
học từ 6-11 tuổi, các em vừa trải qua lứa tuổi mầm non (lớp 1) và có em sắpchuyển sang cấp học cao hơn (lớp 5) Theo đó, cũng chuyển từ hoạt động chơisang hoạt động học Do vậy, GVCN cần am hiểu đặc điểm tâm lý của GV.Học tập và rèn luyện là nhiệm vụ chính của học sinh, nhưng các em thườngphải đối mặt với rất nhiều áp lực, từ nhiều phía Ở gia đình đó là những yêucầu, kỳ vọng của cha mẹ, ông bà, là bầu không khí trong gia đình, là mối quan
hệ giữa con cái với các thành viên khác trong gia đình Ở trường, là áp lực vềhọc tập, vấn đề thi cử, kiểm tra, điểm số… Những vướng mắc trong học tậpcủa học sinh… cần được người lớn, các thầy cô giáo quan tâm, chia sẻ Tưvấn những vấn đề về mối quan hệ giữa học sinh với thầy cô giáo, với nhàtrường; quan hệ giữa cha mẹ và học sinh; quan hệ với bạn bè, bạn khác giới
* Năng lực tư vấn và hỗ trợ học sinh tiểu học trong hoạt động giáo dục: GVCN có năng lực tư vấn những vấn đề vướng mắc tâm lý lứa tuổi học
sinh, hướng dẫn học sinh tìm hiểu, thảo luận, thực hành…các môn học nhằmgiúp các em nâng cao nhận thức, có khả năng vận dụng những kiến thức đãtìm hiểu vào hoạt động học tập, giao tiếp và các lĩnh vực khác nhau của đời
Trang 32sống để đạt được sự khỏe mạnh về thể chất, tinh thần và phát triển các phẩmchất, năng lực cốt lõi.
* Năng lực phối hợp các lực lượng giáo dục: GVCN phải có năng lực
liên kết các lực lượng giáo dục ngoài nhà trường, phối hợp với giáo viên bộmôn, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí và các lực lượng giáo dục có liênquan Các tổ chức xã hội này là lực lượng quan trọng góp phần vào công tácgiáo dục thế hệ trẻ Nếu người GVCN lớp phối hợp tốt với các tổ chức xã hộitrong công tác giáo dục học sinh thì hiệu quả giáo dục học sinh của mình sẽcao hơn
* Năng lực phối hợp với gia đình học sinh trong giáo dục: GVCN phải
có năng lực liên kết các lực lượng giáo dục ngoài nhà trường, phải biết lập kêhoạch và tổ chức thực hiện kế hoạch và đánh giá việc thực hiện kế hoạch phốihợp với cha mẹ học sinh, thiết kế được kế hoạch làm việc với cha mẹ học sinhdưới các hình thức khác nhau như hội nghị cha mẹ học sinh, thăm gia đìnhHS trao đổi trong giáo dục và đánh giá học sinh Đặc biệt, việc phối kết hợpgiữa GVCN với gia đình học sinh trong bối cảnh hiện nay các em không thểđến trường học trực tiếp mà phải học trực tuyến, làm bài kiểm tra trên các hệthống phần mềm …do dịch Covid 19 diến biến phức tạp, đặc biệt về việcđánh giá học sinh theo thông tư 22 và thông tư 27 của Bộ GD-ĐT rất cần sựphối hợp giữa GV và CMHS
* Năng lực đánh giá kết quả học tập và rèn luyện của học sinh: GVCN
phải có năng lực tổ chức đánh giá kết quả giáo dục toàn diện của từng HS,biết cách thu thập thông tin, minh chứng từ các nguồn khác nhau như: bảnthân HS, các giáo viên bộ môn, CMHS, Đoàn Thanh niên và các lực lượng cóliên quan khác; thông báo kết quả đánh giá cho HS, CMHS và những người cóliên quan; biết sử dụng kết quả đánh giá để hướng dẫn HS tự giáo dục và biếtcách lưu giữ kết quả đánh giá để lập hồ sơ từng HS và lớp Xếp loại năng lực,phẩm chất từng học kỳ và cả năm học của học sinh Đây là một trong những
Trang 33nội dung quan trọng của công tác chủ nhiệm lớp GVCN lớp phải đánh giá kếtquả giáo dục toàn diện học sinh Kết quả đánh giá phải phản trung thực, chínhxác vì đó không chỉ là thành quả phấn đấu, học tập và rèn luyện của riêng họcsinh mà còn là thành quả của biết bao lực lượng giáo dục khác nữa
1.4 Quản lí đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở trường tiểu học theo hướng tiếp cận năng lực
1.4.1 Vai trò của hiệu trưởng trong việc quản lý đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở trường tiểu học
Căn cứ quy định tại Điều lệ Trường Tiểu học ban hành theo Thông tư Số 28/2020/TT-BGDĐT, ngày 04/9/2020 của Bộ GDĐT, về quản trị nhân sự
trong nhà trường, hiệu trưởng trường tiểu học có các nhiệm vụ và quyền hạnsau đây:
- Thành lập các tổ chuyên môn, tổ văn phòng và các hội đồng thi đuakhen thưởng; hội đồng kỉ luật, hội đồng tư vấn trong nhà trường; bổ nhiệm tổtrưởng, tổ phó; phân công GVCN các khối lớp trong
- Thực hiện các nhiệm vụ quản lý cán bộ, giáo viên, nhân viên theo quyđịnh của pháp luật và hướng dẫn của cơ quan quản lý giáo dục; xây dựng kếhoạch phát triển năng lực nghề nghiệp cho giáo viên nói chung, GVCN nóiriêng, động viên và tạo điều kiện cho giáo viên và nhân viên tham gia cáchoạt động đổi mới giáo dục; thực hiện đánh giá, xếp loại GVCN theo quyđịnh của Bộ Giáo dục và Đào tạo; tham gia quá trình tuyển dụng, thuyênchuyển, sắp xếp giáo viên; tổ chức các bước giới thiệu nhân sự đề nghị cấp cóthẩm quyền bổ nhiệm phó hiệu trưởng
1.4.2 Quy hoạch đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp
Việc thực hiện các biện pháp nhằm đội ngũ GVCN đảm bảo chấtlượng, đủ về cơ cấu, có năng lực tốt về chuyên môn nghiệp vụ sư phạm, đápứng yêu cầu đổi mới chương trình GDPT 2018 đó chính là khâu quy hoạchđội ngũ giáo viên Để thực hiện quy hoạch đội ngũ GVCN theo tiếp cận năng
Trang 34lực hiệu trưởng trường tiểu học cần đánh giá đội ngũ GVCN về cả số lượng,chất lượng, cơ cấu nhằm xem xét thực trạng đội ngũ GVCN yêu cầu về nănglực có đảm bảo không.
* Về số lượng GVCN: Yêu cầu đầu tiên cần đáp ứng cho công tác chủ
nhiệm lớp ở mỗi trường tiểu học là phải đảm bảo đủ số lượng, chất lượng để
thực hiện nhiệm vụ Quy hoạch dựa trên căn cứ pháp lý Thông tư số 16/2017/ TT-BGDĐT ngày 12/7/2017 của Bộ trưởng Bộ GDĐT về việc hướng dẫn
danh mục khung vị trí việc làm và định mức số lượng người làm việc trongcác cơ sở giáo dục phổ thông công lập, định mức biên chế đối với cấp tiểu
học:“ trường tiểu học dạy 2 buổi/ngày được bố trí tối đa 1,50 GV/lớp; trường tiểu học dạy 1 buổi/ngày được bố trí tối đa 1,20 GV/lớp”.
Như vậy, đảm bảo đủ định mức để thực hiện nhiệm vụ số lượng GVtiểu học được tính từ 1,2 GV/lớp - 1,5 GV/lớp Đảm bảo và duy trì đủ, ổnđịnh đội ngũ GVCN, đảm bảo điều kiện thời gian tự học, tự nghiên cứu chođội ngũ GV hoàn thành nhiệm vụ, để nâng cao trình độ chuyên môn, năng lựcnghiệp vụ, phát huy tối đa năng lực của đội ngũ GVCN
Hiện nay, trên thực tế việc thay đổi chuẩn đào tạo GV tiểu học (trình độđại học) theo luật giáo dục 2019, nhiều GV tiểu học phải đi đào tạo để đápứng chuẩn, dẫn đến có sự xáo trộn về nhân sự trong phân công GVCN củatrường Do đó, hiệu trưởng nhà trường cần rà soát, đánh giá đội ngũ GVCN
và căn cứ:
- Số lượng học sinh ở mỗi nhà trường được dự báo qua việc theo dõiviệc đón nhận với các lớp đầu cấp để xác định số lượng học sinh của trường,
từ đó CBQL có thể dự tính được số GVCN cần có cho mỗi năm học cũng như
5 năm tiếp theo
- Trong mỗi nhà trường, số lượng GVnói chung, GVCN nói riêng đượcchia theo độ tuổi, giới tính, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ… để có thể dựbáo được số giáo viên, nghỉ chế độ, nhân viên sẽ nghỉ hưu và đi học tập… Từ
đó lãnh đạo nhà trường lập kế hoạch xin bổ sung giáo viên cho phù hợp
Trang 35* Về năng lực: GVCN phải là người có năng lực tổ chức hoạt động giáo
dục, chăm lo đến việc rèn luyện đạo đức, hành vi,biết quan tâm tới từng họcsinh, nắm được những biến động về tư tưởng, nhu cầu, nguyện vọng của các
em Đồng thời, phải là người có uy tín, kinh nghiệm, là tấm gương tác độngtích cực đến việc hình thành nhân cách, phẩm chất, đạo đức của HS Chấtlượng đội ngũ GVCN được đo bằngcác năng lực công tác GVCN đã xác định
và kết quả thực hiện nhiệm vụ công tác chủ nhiệm lớp Do đó, hiệu trưởngcần đánh giá trình độ GVCN hàng năm để xây dựng kế hoạch bồi dưỡng
* Về cơ cấu: Quản lý đội ngũ GVCN, ngoài quan tâm đến số lượng, chất
lượng hiệu trưởng cần quan tâm tới cơ cấu
Cơ cấu về trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của GVCN được xác địnhđúng sẽ làm cơ sở cho việc tổ chức đào tạo, bồi dưỡng cũng như tự bồi dưỡng
về chuyên môn, nghiệp vụ đặc biệt là phát triển năng lực nghề nghiệp đáp ứngyêu nhiệm vụ của GVCN trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay
Cơ cấu về độ tuổi và thâm niên nghề nghiệp cũng cần được quan tâm,hiệu trưởng chỉ đạo đánh giá, phân tích đội ngũ GVCN theo độ tuổi giúp nhàtrường chuẩn bị đội ngũ kế cận, tránh rơi vào tình trạng thiếu hụt nhân sự chấtlượng cao do các GVCN có năng lực đồng loạt đến tuổi nghỉ hưu
Cơ cấu về giới tính, GVCN tiểu học có những yếu tố đặc thù, lớp 1 đếnlớp 3 phù hợp với GVCN là nữ, lớp 4 đến lớp 5 có thể nữ và nam và mộttrường tiểu học toàn GV nữ hoặc toàn nam cũng có nhiều khó khăn bất cần do
đó cũng cần có quan tâm tới cơ cấu có cả nữ và nam
Trong các nhà trường công tác quy hoạch, rà soát, bố trí, sắp xếp tổ chức
và đội ngũ GVCN có ý nghĩa rất quan trọng trong sự phát triển của nhà trường
đó Công tác quy hoạch đội ngũ GVCN phải mang tính kế hoạch cao, đó là kếhoạch về sự lựa chọn với các tiêu chí năng lực rõ ràng, sử dụng và bồi dưỡngqua công việc,bằng công việc Thông qua quy hoạch nhằm điều chỉnh, bổ sung
về chất lượng và số lượng đội ngũ GVCN giúp có được đội ngũ GVCN đủ về
số lượng, đồng bộ về cơ cấu và đạt chuẩn về trình độ đào tạo
Trang 361.4.3 Đề xuất tuyển chọn giáo viên theo năng lực
Căn cứ phân tích đánh giá thực trạng về số lượng, cơ cấu;căn cứ vào quy
mô phát triển học sinh theo số liệu thống kê để tính toán số lớp, cân đối sốlượng giáo viên dự báo về hưu, số lượng GV đủ để thực hiện học 2 buổi/ ngàynói chung, GVCN nói riêng để tham mưu cho các cơ quan quản lý cấp trêntrong khâu tuyển dụng,bổ sung ưu tiên tuyển những GV đạt cáctiêu chí nănglực của GVCN
Trên cơ sở quy hoạch và nhu cầu sử dụng, hiệu trưởng tham mưu và đềxuất với các cấp có thẩm quyền về yêu cầu tuyển chọn giáo viên, trong đóxem xét, lựa chọn những người có đủ các tiêu chuẩn về năng lực theo quyđịnh đối với giáo viên tiểu học dựa trên các tiêu chí về năng lực
Để có đội ngũ giáo viên nói chung, GVCN nói riêng và đáp ứng nhucầu giảng dạy ở mỗi nhà trường,hằng năm giáo viên cần phải được tuyểnchọn thông qua các hình thức như: xét tuyển thông qua kết quả học tập ở cáctrường chuyên nghiệp của sinh viên; thi tuyển; thuyên chuyển công tác…đápứng yêu cầu đổi mới chương trình GDPT 2018 Việc tuyển chọn này phải có
kế hoạch và tiêu chí cụ thể để các cấp quản lí giáo dục và nhà trường chủđộng về đội ngũ giáo viên
Việc tuyển chọn phải làm sao đảm bảo đủ GV trong nhà trường tiểuhọc, đồng thời cũng phải đảm bảo đủ về số lượng, chất lượng, cơ cấu cho độingũ GVCN lớp đảm bảo tỷ lệ GV/lớp theo các tiêu chí đảm bảo chất lượng đểGVCN lớp có thể hoàn thành tốt được nhiệm vụ được giao và có đủ điều kiệnthời gian dành cho các hoạt động tự học, tự nghiên cứu để nâng cao năng lựctrình độ chuyên môn, nghiệp vụ đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay
1.4.4 Tổ chức bồi dưỡng đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp theo tiếp cận năng lực
Để nâng cao chất lượng bồi dưỡng, trước hết các nhà trường cần làmtốt các hoạt động để duy trì, nâng cao chất lượng đội ngũ GV nhà trường tiểu
Trang 37học nói chung, nâng cao năng lực đội ngũ GVCN nói riêng đáp ứng yêu cầuthực hiện mục tiêu giáo dục của nhà trường Bồi dưỡng đội ngũ GVCN là quátrình hoạt động có mục đích, có tổ chức nhằm hình những năng lực để có thểthực hiện tốt công tác chủ nhiệm lớp Việc bồi dưỡng đội ngũ GV là làm tăngthêm các năng lực, kiến thức, kĩ năng…bằng nhiều hình thức khác nhau nhằmđạt được năng lực chủ nhiệm lớp của GV đã xác định
Muốn công tác bồi dưỡng có hiệu quả ở mỗi nhà trường, hiệu trưởngnhà trường cần phải có kế hạch, lộ trình đánh giá năng lực của đội ngũ GVCN
hiện có một cách cụ thể: Năng lực xây dựng tập thể lớp vững mạnh: Năng lực xây dựng kế hoạch các hoạt động giáo dục; Năng lực tổ chức thực hiện các hoạt động giáo dục theo kế hoạch đã xây dựng; Năng lực tư vấn học tập và giáo dục; Năng lực phối hợp các lực lượng giáo dục; Năng lực kiểm tra đánh giá học sinh… Ngoài ra hiệu trưởng cần tìm hiểu đánh giá nhu cầu cần được
bồi dưỡng của đội ngũ GVCN trong trường mình, từ đó xác định mục tiêu vàlập kế hoạch bồi dưỡng cụ thể, rõ ràng, mang tính khả thi cao
Lãnh đạo các nhà trường cần tạo các điều kiện thuận lợi nhất về CSVC,trang thiết bị kỹ thuật, bố trí sắp xếp về thời gian, cung cấp đầy đủ mọi tài liệuchuyên môn cần thiết để GVCN có thể tự nghiên cứu, tự bồi dưỡng hay tự thamgia bồi dưỡng sao cho đạt hiệu quả cao nhất Hiệu trưởng tổ chức các hoạt độngbồi dưỡng hướng tới phát triển các năng lực trên cho GVCN thông qua:
- Tổ chức bồi dưỡng tại trường: là việc tổ chức thông qua các buổi sinh
hoạt nhóm, tổ chuyên môn, tổ chức hội thảo theo từng trường hoặc cụmtrường Tổ chức cho GV đi dự giờ, thăm lớp học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau;
Tổ chức các cuộc hội thảo chuyên đề về công tác chủ nhiệm;Tổ chức rút kinhnghiệm sau mỗi chuyên đề, học kì, mỗi năm học Các GVCN lớp trongtrường có thể giúp đỡ lẫn nhau, làm việc theo cặp hoặc theo tổ GVCN lớpgiỏi giúp GVCN lớp còn yếu về nghiệp vụ, GVCN lớp có kinh nghiệm chủnhiệm giúp GVCN lớp chưa có nhiều kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm
Trang 38Tổ chức cho GVCN lớp giao lưu, trao đổi kinh nghiệm Tạo điều kiện choGVCN lớp tham dự các hội thảo, seminar về công tác chủ nhiệm lớp Nhàtrường có thể mời chuyên gia, các nhà khoa học có kinh nghiệm trong giáodục, đặc biệt là trong lĩnh vực công tác chủ nhiệm để tập huấn và báo cáochuyên đề về công tác chủ nhiệm cho đội ngũ GVCN của nhà trường Phátđộng các cuộc thi về GVCN giỏicấp trường 2 năm/1 lần (theo hướng dẫn).
- Tổ chức bồi dưỡng tập trung: Lãnh đạo nhà trường cần tạo điều kiện
cho GVCN tham dự các hội thi do Phòng GD&ĐT tổ chức, GVCN cần tham
dự đầy đủ có chất lượng các lớp bồi dưỡng kiến thức về các phần mềm do Bộ,
Sở và Phòng giáo dục cung cấp nhằm quản lí học sinh GVCN được tham giabồi dưỡng thông qua các lớp tập huấn bồi dưỡng được tổ chức theo khóa haytheo từng đợt, từng chu kỳ tại các trường sư phạm hay các cơ sở bồi dưỡng
Tự bồi dưỡng: Quản lý nhà trường định hướng GVCN có thể học từng
ngày, từng giờ qua công tác chủ nhiệm, lắng nghe học hỏi từ đồng nghiệp bổsung kiến thức mình còn yếu để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ sưphạm cho bản thân
Tổ chức hoạt động bồi dưỡng hiệu trưởng cần sắp xếp, lựa chọn, cửđúng GV đi học các khóa bồi dưỡng, tập huấn của Phòng GD-ĐT; Sở GD-
ĐT, Bộ GD-ĐT phù hợp thời gian không ảnh hưởng đến các hoạt động giáodục trong trường Đảm bảo các điều kiện về chế độ, chính sách để GVCN yêntâm và tích cực tham gia các hoạt động bồi dưỡng nâng cao chuyên môn,nghiệp vụ
1.4.5 Bố trí, phân công giáo viên chủ nhiệm lớp theo năng lực
Việc phân công, bố trí công việc cho GVCN lớp phải đảm bảo tính phùhợp với yêu cầu của các vị trí công việc Tức là để đảm bảo tính phù hợptrong phân công lao động cho đội ngũ GVCN trước tiên lãnh đạo nhà trườngphải căn cứ định mức lao động chung đối với viên chức và các văn bản hướngdẫn của ngành về định mức lao động của đội ngũ giáo viên nói chung, GVCN
Trang 39nói riêng trong nhà trường tiểu học Một điều quan trọng hơn nữa là phâncông phải phù hợp với năng lực hiện có, phù hợp với trình độ đào tạo, đồngthời phải cân nhắc đến phẩm chất, tính cách của mỗi người giáo viên để cóthể thúc đẩy phát huy tối đa năng lực chuyên môn, tinh thần trách nhiệm, đảmbảo sự ổn định và tính kế thừa trong đội ngũ giáo viên trong từng nhà trường.
Lãnh đạo nhà trường cần cân nhắc, sắp xếp những giáo viên cụ thể phùhợp vào khối lớp sao cho phù hợp với năng lực, sở trường của họ, Việc sắpxếp này được thông qua trước hội nghị lãnh đạo mở rộng của trường Sau đóđiều chỉnh bổ sung sau khi tiếp thu những đóng góp của giáo viên nếu có, tiếp
đó là công khai danh sách đã hoàn chỉnh Mặt khác, lãnh đạo nhà trường cầnchú ý phân công sao cho GVCN lớp có điều kiện để phát huy tốt nhất về vaitrò, năng lực nghề nghiệp cá nhân trong hoạt động giáo dục và dạy học, đồngthời tạo điều kiện để mọi giáo viên đều có cơ hội tham gia học tập nâng caonăng lực chuyên môn của bản thân
Để việc sử dung đội ngũ GV nói chung, đội ngũ GVCN nói riêng theohướng tiếp cận năng lực đạt được hiệu quả cao, người CBQL cần thực hiệncác công việc sau: lập kế hoạch phân công cụ thể và sử dụng đội ngũ GVCNtrong nhà trường theo năng lực và nguyện vọng; biết bố trí GV đảm bảo được
sự phù hợp với đặc điểm và năng lực học sinh từng khối lớp được chủ nhiệm;thực hiện đúng quy định về giao việc; kiểm tra, đánh giá, giám sát GVCNtheo đúng chức năng nhiệm vụ, đúng các quy định…
Hiệu trưởng căn cứ trên năng lực chuyên môn, năng lực giáo dục hiện
có của GV phân công công tác chủ nhiệm lớp phù hợp Khác với GVCN ởcấp THCS và THPT, GVCN lớp ở trường tiểu học là người dạy tất cả cácmôn, chịu trách nhiệm toàn diện về kết quả học tập và rèn luyện của học sinh
do đó để có kết quả công tác chủ nhiệm tốt, GVCN cần cả năng lực chuyênmôn, năng lực giáo dục
Đối với công tác chủ nhiệm lớp 1, hiệu trưởng cần lựa chọn giáo viên
Trang 40có kinh nghiệm biết chăm sóc trẻ, quan tâm, khéo léo, có phẩm chất kiên trì,nhẫn nại để đón trẻ từ trường mầm non vào lớp 1.
Hiệu trưởng cần có sự thống nhất chung trong việc phân công đội ngũGVCN, hiệu trưởng cần sự thống nhất chung, có nghĩa là việc phân công đótrước tiên phải xuất phát từ nguyện vọng của đội ngũ GVCN, sự tham mưu đềnghị của các tổ chuyên môn, các GV cốt cán, sự bàn bạc dân chủ trong cáccuộc họp từ đó hiệu trưởng mới đưa ra quyết định quản lý của bản thân
Phân công GV vào chủ nhiệm lớp 4-5, hiệu trưởng cần lựa chọn GV cónăng lực chuyên môn vững vàng, có kinh nghiệm, hiểu về đặc điểm tâm lýhọc sinh để có thể bồi dưỡng học sinh giỏi và chuẩn bị kiến thức, kỹ năng cho
HS chuẩn bị chuyển giai đoạn sang cấp THCS
Phân công GV vào chủ nhiệm lớp 1thì lại khác hoàn toàn, hiệu trưởng
có thể lựa chọn những GV có nhiều năm kinh nghiệm, mến trẻ, hiểu được tâm
lý trẻ nhỏ từ bậc Mầm non chuyển sang học tiểu học(từ việc trẻ đến trườnghoạt động chủ yếu là vui chơi chuyển sang hoạt động chủ yế là học tập).…làm công tác chủ nhiệm lớp 1 Còn đối với GVCN khối 2,3 có thể sắp xếp xen
kẽ những GV kinh nghiệm còn hạn chế, GV mới ra trường…
Sử dụng, phân công nhiệm vụ cho đội ngũ GVCN hoặc bố trí công tácchủ nhiệm lớp phù hợp với sở trường, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ là tạonhững điều kiện thuận lợi để đội ngũ GVCN nâng cao chất lượng dạy học vàgiáo dục học sinh, phát huy được hết khả năng lao động sáng tạo của đội ngũnày
1.4.6 Kiểm tra, giám sát đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp
Trong các nhiệm vụ của nhà quản lý, nhiệm vụ kiểm tra, giám sát độingũ GV nói chung và đội ngũ GVCN nói riêng là một khâu vô cùng quantrọng Kiểm tra để thấy được kết quả thực hiện, để so sánh với những điều đãđược hoạch định, bên cạnh đó còn khắc phục những thiếu sót để đảm bảo đạtđược mục tiêu mà kế hoạch hoặc các quyết định đã đề ra Từ đó ta có thể
