Thông tin điện tử của Ban Nội chính Trung ương, ngày 21-02-2015 7 Một số bài viết trên tạp chí của Trần Văn Tĩnh như: “Tăng cường vai trò công tác kiểm tra, giám sát của Đảng trong đấu
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
/
BỘ NỘI VỤ ./
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
LY KIỀU VÂN
PHÒNG, CHỐNG THAM NHŨNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG TRỊ
Chuyên ngành: LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH
Mã số: 8 38 01 02
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH
THỪA THIÊN HUẾ - NĂM 2022
Trang 2Công trình được hoàn thành tại:
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học: TS.LÊ THỊ HOA
Phản biện 1:
Phản biện 2:
Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia Địa điểm: Phòng họp , Nhà - Hội trường bảo vệ luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia Số: - Đường
- Quận - TP
Thời gian: vào hồi giờ tháng năm 202
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Tham nhũng là một hiện tượng có tính lịch sử, đang là vấn đề nhức nhối không chỉ ở các nước có tỷ lệ tham nhũng cao mà còn là vấn nạn của tất các nước trên thế giới Hiện nay tham nhũng đang trở thành vấn nạn có tính toàn cầu Tham nhũng xuất hiện ở cả các nước phát triển, các nước đang phát triển và các nước chậm phát triển Tham nhũng diễn ra trên nhiều lĩnh vực, dưới nhiều hình thức và gây
ra hậu quả to lớn về nhiều mặt, cả về mặt vật chất và tinh thần
Ở Việt Nam, từ lâu tham nhũng đã trở thành tệ nạn, một căn bệnh trầm kha làm mục ruỗng xã hội, thứ "giặc nội xâm" và hiện nay, tham nhũng đang là một trong những mối nguy cơ lớn xâm hại lợi ích quốc gia, đe dọa an ninh quốc gia của Việt Nam Nó làm hỏng tinh thần trong sạch và ý chí khắc khổ của cán bộ ta Nó phá hoại đạo đức cách mạng ta là cần – kiệm – liêm – chính Tham nhũng còn gây tác hại làm làm giảm sút lòng tin của công dân đối với tổ chức bộ máy và công chức, viên chức Nhà nước triệt tiêu động lực cơ bản nhất của sự phát triển
Chính vì những lý do đó, công tác phòng, chống tham nhũng (PCTN) đã trở thành một yêu cầu bức xúc của toàn xã hội, đòi hỏi phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị Ngay từ giữa Đại hội Đảng lần thứ XII và các lần Đại hội Đảng sau này, Đảng ta
đã chỉ ra tham nhũng là một trong bốn nguy cơ dẫn đến sự tồn vong của chế độ, làm tụt hậu xa hơn về kinh tế Đảng và nhà nước ta đã đề
ra nhiều biện pháp bằng nhiều hình thức khác nhau nhằm phòng ngừa
và xử lý tình trạng tham nhũng Tuy nhiên, trong những năm gần đầy, tình hình tham nhũng diễn biến rất phức tạp, tồn tại ở nhiều cấp nhiều ngành vẫn chưa được đẩy lùi
Cùng với sự phát triển của đất nước, những năm qua tỉnh Quảng Trị đã có những khởi sắc trên nhiều lĩnh vực; kinh tế- xã hội phát triển, chính trị ổn định, tình hình quốc phòng an ninh được củng cố và giữ vững, trật tự xã hội được bảo đảm bên cạnh những thành tựu đạt được, thì tại tỉnh Quảng Trị tình hình tham nhũng, lãng phí cũng khá
Trang 4phức tạp, mặc dù so với các địa phương khác không nhiều, không có
vụ việc lớn phức tạp, song tình hình đó cũng phần nào làm cho xã hội bất an, bất ổn, tiềm ẩn những mâu thuẫn, xung đột có nguy cơ phá hỏng sự nghiệp đổi mới và các mục tiêu phát triển của địa phương Đạo đức xã hội, đạo đức gia đình, đạo đức cá nhân rơi vào trạng thái suy đồi Các giá trị tinh thần nền tảng bị xem nhẹ, bệnh vô cảm tràn lan, niềm tin, lòng tin của dân giảm sút Làm suy yếu Đảng và Nhà nước, đe dọa tới sinh mệnh của Đảng và sự tồn vong của chế độ, như Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI) của Đảng đã chỉ ra
Quảng Trị - một địa phương còn nhiều khó khăn, là một tỉnh nghèo của đất nước, nguồn thu eo hẹp, đời sống kinh tế - xã hội của nhân dân còn nhiều khó khăn, chủ yếu dựa vào phân bổ ngân sách của Trung ương, cũng giống như mặt bằng chung của đất nước Thời gian qua các ngành các cấp từ Trung ương đến địa phương đã chỉ đạo quyết liệt, nhưng kết quả công tác phòng, chống tham nhũng còn nhiều hạn chế Tham nhũng trong lĩnh vực công vẫn còn rất nghiêm trọng, chưa bị đẩy lùi, thậm chí tham nhũng ngày càng tinh vi hơn, khó phát hiện hơn, nhất là trong lĩnh vực đầu tư công, tín dụng ngân hàng, đất đai, tài nguyên khoáng sản và công tác cán bộ Các giải pháp phòng ngừa tuy có tích cực triển khai, nhưng một số giải pháp còn hình thức, chưa mang lại hiệu quả cao cần tiếp tục phải bổ sung điều chỉnh phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương Vì vậy,
nghiên cứu đề tài “Phòng, chống tham nhũng trên địa bàn tỉnh
Quảng Trị” có ý nghĩa lý luận và thực tiễn
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
Đề tài nghiên cứu liên quan đến PCTN hiện nay được đông đảo mọi người quan tâm vì nó mang tính thời sự và thực tiễn Ở Việt Nam
đã có nhiều học giả, nhà chính trị quan tâm và đã có nhiều bài viết, công trình nghiên cứu về tham nhũng và PCTN, phải kể đến như: (1) Luận văn thạc sĩ Luật học: “Tổ chức và hoạt động của cơ quan phòng, chống tham nhũng ở Việt Nam” của Ngô Kiều Dâng, Luận văn thạc sĩ ngành Lý luận và lịch sử nhà nước pháp luật, bảo vệ năm 2014
Trang 5(2) Sách “Phòng, chống tham nhũng trong hoạt động công vụ ở Việt Nam - Lý luận và thực tiễn” của Nguyễn Quốc Sửu, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
(3) Đề tài về “Luận cứ khoa học cho việc xây dựng chiến lược phòng ngừa và nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống tham nhũng
ở Việt Nam cho đến năm 2020” do Thanh tra Chính phủ chủ trì (4) Chuyên đề “Chống tham nhũng của Việt Nam và một số nước trên thế giới” của Lê Văn Giảng Báo điện tử Đảng Cộng sản (2007),
“Nguyên tắc xử lý tài sản tham nhũng”, ngày 21/8/2007
(5) Đề tài khoa học cấp Bộ "Phát hiện và thu hồi tài sản do tham nhũng mà có - Thực trạng và giải pháp" của Tô Quang Thu, Đề tài khoa học cấp bộ KHBĐ-08
(6) Bài “Một số vấn đề về công tác kiểm tra, giám sát của Đảng trong phòng, chống tham nhũng”, của Nguyễn Xuân Trường, Nguyễn
Thùy Dung Thông tin điện tử của Ban Nội chính Trung ương, ngày 21-02-2015
(7) Một số bài viết trên tạp chí của Trần Văn Tĩnh như: “Tăng cường vai trò công tác kiểm tra, giám sát của Đảng trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng giai đoạn hiện nay” "Công tác kiểm tra của Đảng trong phòng, chống tham nhũng ở các cơ quan hành chính nhà nước cấp trung ương; "Công tác kiểm tra của Đảng Cộng sản Việt Nam với vấn đề trong phòng, chống tham nhũng ở các cơ quan hành chính nhà nước cấp trung ương
(8) Loạt bài 3 kỳ "Phòng, chống tham nhũng, lãng phí: Cần quyết tâm và biện pháp đồng bộ" của tác giả Kiên Định Báo Long An đoạt giải Khuyến khích - Giải Báo chí toàn quốc về xây dựng Đảng (Giải Búa liềm vàng) lần thứ IV - năm 2019 (Bài 1: Tham nhũng, “tham nhũng vặt” xảy
ra trên nhiều lĩnh vực; Bài 2: Nhiều vụ việc tham nhũng được đưa ra ánh sáng và Bài 3: Kiên quyết đấu tranh, phòng, chống tham nhũng, lãng phí,
Trang 6Trị và đề xuất các giải pháp nhằm bảo đảm phòng, chống tham nhũng nói chung, trên địa bàn tỉnh Quảng Trị nói riêng
- Nhiệm vụ:
Thứ nhất, phân tích và làm rõ cơ sở lý luận, pháp lý về tham
nhũng và PCTN ở Việt Nam
Thứ hai, phân tích, đánh giá thực trạng thực hiện PCTN trên địa
bàn tỉnh Quảng Trị, chỉ ra những thành tựu, hạn chế và nguyên nhân trong thực hiện PCTN tại tỉnh Quảng Trị
Thứ ba, đề xuất các quan điểm, giải pháp nhằm bảo đảm thực
hiện phòng, chống tham nhũng tại tỉnh Quảng Trị
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
- Đối tượng nghiên cứu: Phòng chống tham nhũng là một lĩnh vực
có phạm vi nghiêm cứu tương đối rộng; song dưới góc độ lý luận và pháp lý, luận văn chủ yếu tập trung nghiên cứu các khái niệm, đặc điểm, nội dung, vai trò và các yếu tố tác động đến việc thực hiện pháp luật về PCTN trong khu vực nhà nước (tức khu vục công), luận văn không đề cấp, nghiên cứu khu vực ngoài nhà nước; thực tiễn triển khai thực hiện PCTN đối với khu vực nhà nước trên địa bàn tỉnh Quảng Trị
- Phạm vi nghiên cứu: Luận văn tập trung nghiên cứu, đánh
giá thực trạng thực hiện về PCTN trên địa bàn tỉnh Quảng Trị trong thời gian từ 2013 đến năm 2020 (từ khi tỉnh Quảng Trị tại lập Ban Nội chính vào năm 2013)
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn
- Phương pháp luận: Luận văn sử dụng phương pháp luận duy
vật biện chứng của chủ nghĩa Mác - Lênin làm nền tảng tư tưởng, quan điểm tiếp cận các vấn đề thuộc phạm vi nghiên cứu của luận văn
- Phương pháp nghiên cứu: Phương pháp cụ thể được sử dụng
trong luận văn gồm phương pháp lôgíc, phương pháp phân tích - tổng hợp, phương pháp thống kê, phương pháp quy nạp - diễn dịch, phương pháp so sánh – đối chiếu, phương pháp quan sát, phương pháp liệt kê, phương pháp dùng số liệu,
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Trang 7Luận văn góp phần làm sáng tỏ những vấn đề lý luận và thực tiễn
về PCTN ở Việt Nam hiện nay, góp phần nâng cao nhận thức của người dân về PCTN; thực hiện PCTN của các cơ quan nhà nước nói chung và các cơ quan có chức năng PCTN nói riêng Luận văn cũng nêu ra những yêu cầu khách quan của nhiệm vụ hoàn thiện pháp luật
về PCTN ở nước ta
Trên cơ sở phân tích thực trạng PCTN - từ thực tiễn thực hiện tại tỉnh Quảng Trị, luận văn đã chỉ ra những bất cập, khó khăn trong công tác áp dụng, thực thi PCTN Bên cạnh đó, luận văn cũng đề ra một số giải pháp nhằm bảo đảm thực hiện PCTN
Luận văn có thể là tài liệu tham khảo của các tổ chức, cá nhân
có liên quan đến công tác PCTN, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp tục nghiên cứu về PCTN
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài mục lục, mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn gồm 3 chương như sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận về phòng chống tham nhũng
Chương 2: Thực trạng phòng chống tham nhũng tại tỉnh Quảng Trị Chương 3: Quan điểm và giải pháp bảo đảm phòng chống tham nhũng
Trang 8Chương 1:
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÒNG, CHỐNG THAM NHŨNG
1.1 Khái quát chung về tham nhũng
1.1.1 Khái niệm, dấu hiệu pháp lý của tham nhũng
Thuật ngữ tham ô, tham nhũng đã được đưa vào từ điển Việt Nam, từ điển nghiệp vụ của Ngành Công an và Bộ luật hình sự của nước Cộng hoà
xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Từ điển nghiệp vụ phổ thông của Ngành Công an năm 1977 đưa ra định nghĩa: Tham nhũng là hành động lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong bộ máy chính quyền để tham ô, biển thủ, hạch sách, ăn hối lộ của nhân dân" và
"Tham ô là hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn để chiếm đoạt tài sản xã hội chủ nghĩa Tham ô là hành động phạm tội, bị trừng trị theo điều 8, Pháp lệnh trừng trị các tội xâm phạm tài sản xã hội chủ nghĩa ngày 21/10/1970 của Uỷ ban thường vụ quốc hội nước Việt Nam dân chủ cộng hoà [2] Theo Từ điển Luật học Việt Nam năm 2006: "Tham nhũng là hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn hưởng lợi ích vật chất trái pháp luật, gây thiệt hại cho tài sản của Nhà nước, tập thể, cá nhân, xâm phạm hoạt động đúng đắn của các cơ quan, tổ chức"[5]
1.1.2 Nguyên nhân, tác hại của tham nhũng
* Nguyên nhân của tham nhũng
Thứ nhất, sự phát triển của các hình thái Nhà nước, đặc biệt là trong
điều kiện phát triển kinh tế thị trường, các quan hệ kinh tế, chính trị tạo ra tiền đề khách quan cho tham nhũng nảy sinh, phát triển Các nhà sáng lập Chủ nghĩa Mác - Lênin cho rằng, nguồn gốc sâu xa của tệ tham nhũng là sự gặp nhau của hai nhân tố: Quyền lực công và lòng tham cá nhân
Thứ hai, trong xã hội có giai cấp, Nhà nước trước hết đại diện cho
quyền lực của một giai cấp nhất định, nó có chức năng điều hòa những lợi ích của các giai cấp khác nhau, thậm chí đối lập nhau Quyền lực của Nhà nước khi được trao cho những con người cụ thể, những người đại diện cho Nhà nước thực thi quyền lực công, nếu không có cơ chế kiểm soát dễ dẫn tới sự lợi dụng quyền lực hoặc lạm quyền Sự gặp nhau giữa quyền lực công khi không được chế ước với nhu cầu cá nhân vượt quá giới hạn cho phép, lòng tham, đã dẫn tới việc sử dụng quyền lực công phục vụ cho nhu cầu cá nhân Đó chính là cơ sở nảy sinh tham nhũng Tham nhũng còn được coi là
“sản phẩm của sự tha hóa quyền lực”
Trang 9Thứ ba, tham nhũng là hệ quả tất yếu của nền kinh tế kém phát triển,
quản lý kinh tế, xã hội lỏng lẻo, yếu kém Thực tế cho thấy, ở các quốc gia
có nền kinh tế phát triển, quản lý công khai, minh bạch, văn minh, tham nhũng xảy ra ít hơn Ngược lại, ở các quốc gia, vùng lãnh thổ đang phát triển, trình độ quản lý và dân trí chưa cao thì ở đó tham nhũng phức tạp hơn
Thứ tư, hệ thống pháp luật chưa hoàn thiện và đồng bộ hoặc thực thi
pháp luật yếu kém cũng là một nguyên nhân và điều kiện của tham nhũng
Cơ chế, chính sách, pháp luật chưa đầy đủ, thiếu đồng bộ, thiếu nhất quán
có nhiều “kẽ hở” tạo cho những người có chức vụ, quyền hạn, điều kiện để
“lách luật” trục lợi, làm giàu bất chính Bên cạnh đó, phẩm chất chính trị đạo đức của đội ngũ có chức, có quyền bị suy thoái đặc biệt là suy thoái tư tưởng chính trị Họ sẵn sàng bỏ qua lợi ích chung, lợi ích tập thể để trục lợi, làm giàu bất chính cho bản thân, gia đình, họ hàng mình; nhất là trong điều kiện khủng hoảng chính trị, xã hội, kinh tế ảnh hưởng tiêu cực tới đạo đức của đội ngũ công chức
Thứ năm, trình độ dân trí thấp, ý thức pháp luật của người dân chưa
cao tạo điều kiện cho những người có chức quyền có thể nhũng nhiễu, hạch sách dân chúng, vòi vĩnh nhận quà biếu, tặng hay nói cách khác là nhận hối
lộ Thực tế ở các nước phát triển có trình độ dân trí cao, tham nhũng ít xảy
ra hơn so với những nước đang phát triển và kém phát triển với trình độ dân trí thấp, người dân chưa có điều kiện tham gia vào cuộc đấu tranh chống tham nhũng
Thứ sáu, bộ máy hành chính Nhà nước cồng kềnh, với nhiều thủ tục
hành chính phiền hà, nặng nề, bất hợp lý tạo điều kiện cho một số cán bộ, công chức Nhà nước sách nhiễu, nhận hối lộ của người dân, doanh nghiệp;
cơ chế “xin - cho” trở thành “mảnh đất màu mỡ” của tham nhũng
Thứ bảy, chế độ, chính sách đãi ngộ, nhất là vấn đề tiền lương cho cán
bộ, công chức chưa thỏa đáng cũng là nguyên nhân dẫn dến tình trạng tham nhũng tràn lan Một khi cán bộ, công chức Nhà nước chưa thể sống no ấm, đầy đủ với tiền lương của mình thì tất yếu họ sẽ tìm mọi cách để kiếm thêm thu nhập từ chính công việc, chức vụ mà Nhà nước giao cho mình kể cả tham nhũng
* Tác hại của tham nhũng
Đối với chính trị, tham nhũng ở nước ta đã ở mức vô cùng nghiêm trọng dẫn đến nhiều hậu quả nghiêm trọng Tham nhũng không chỉ xảy ra ở cấp Trung ương, ở những chương trình, dự án lớn mà còn xuất hiện ở cả
Trang 10những cấp chính quyền cơ sở- những cơ quan tiếp xúc với nhân dân hàng ngày Tệ nạn tham nhũng, hối lộ, ăn chơi phung phí gây tác hại rất lớn, làm tổn hại thanh dành của Đảng gây bất bình đối và giảm lòng tin của nhân dân đối với chính phủ, nhà nước; tiếp tay cho những thế lực thù địch để chống phá đất nước ta
Đối với kinh tế, tham nhũng gây ra những thiệt hại rất lớn về tài sản của Nhà nước, của tập thể và của công dân Trong những năm vừa qua, tham nhũng diễn ra trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội và gây ra nhiều hậu quả không mong muốn Đặc biệt, tác của tham nhũng trong vấn
đề kinh tế là đặc biệt nghiêm trọng, hành vi này gây thiệt hại lớn đến tài sản của Nhà nước, tiền bạc, công sức và thời gian của nhân dân Theo thống kê, giá trị tài sản bị thiệt hại liên quan đến hành vi tham nhũng của mỗi vụ lên đến hàng chục, hàng trăm, thậm chí hàng tỷ đồng Tác hại tham nhũng mang lại trong lĩnh vực kinh tế không chỉ là việc tài sản, lợi ích của Nhà nước, của tập thể và cá nhân bị biến thành tài sản riêng của một người mà nguy hiểm hơn, hành vi này còn gây thiệt hại, thất thoát, lãng phí Tác hại của lãng phí mang lại là một lượng lớn tài sản của Nhà nước, của tập thể và của mỗi công dân
Đối với xã hội, hậu quả tham nhũng chính là làm thay đổi, đảo lộn những chuẩn mực đạo đức xã hội, làm tha hóa đội ngũ cán bộ, công chức nhà nước.Trước những lợi ích bất chính có được khi thực hiện hành vi tham nhũng; nhiều người có chức vụ, quyền lợi đã không giữ được phẩm chất đạo đức của mình Chức vụ, quyền lực được giao không còn được sử dụng để phục vụ nhân dân mà đang hướng tới các lợi ích bất chính, bất chấp việc vi phạm luật pháp, làm trái công vụ, trái đạo đức Hành vi tham nhũng không chỉ diễn ra trong các lĩnh vực như kinh tế, tài chính, ngân hàng,… Mà đang dần có xu hướng lan sang các lĩnh vực khác- những lĩnh vực ít có khả năng xảy ra tham nhũng như: văn hóa, y tế, giáo dục,… thậm chí lan sang cả những lĩnh vực được đánh giá là không thể có hành vi tham nhũng dưới góc nhìn pháp luật và đạo đức như phúc lợi xã hội hay bảo việc pháp luật Càng như vậy, hậu quả của tham nhũng ở Việt Nam càng trở nên nghiêm trọng
và nguy hại hơn Đáng báo động hơn nữa là dường như tham nhũng đang trở thành một điều bình thường trong quan niệm của một bộ phận cán bộ nhà nước Điều này chính là biểu hiện của sự suy thoái, xuống
Trang 11cấp về đạo đức; xâm hại đến những giá trị đạo đức truyền thống của dân tộc
1.1.3 Hành vi tham nhũng
Theo quy định của pháp luật hiện nay, hành vi tham nhũng được chia thành hai nhóm:
Nhóm 1, các hành vi tham nhũng trong khu vực nhà nước do người có
chức vụ, quyền hạn trong cơ quan, tổ chức, đơn vị khu vực nhà nước thực hiện bao gồm:
(1) Tham ô tài sản: là hành vi chiếm đoạt tài sản của cơ quan, tổ chức hoặc công dân của người có chức vụ, quyền hạn thành tài sản riêng của mình Là hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn để chiếm đoạt tài sản do mình quản lý thành tài sản riêng
(2) Nhận hối lộ: là hành vi của người có hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn của mình để thực hiện, không thực hiện không đúng hoặc không đầy đủ một việc vì lợi ích hoặc theo yêu cầu của người đưa hối lộ (3) Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản: đây là hành vi của người có chức vụ, quyền hạn đã vượt ra ngoài phạm vi quyền hạn của mình chiếm đoạt tài sản
(4) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành nhiệm vụ, công vụ
vì vụ lợi: đây là hành vi của người có chức vụ, quyền hạn, công vụ và
đã sử dụng chức vụ, quyền hạn, công vụ đó một cách trái phép nhằm mục đích vụ lợi Hành vị đó gây thiệt hại cho lợi ích của Nhà nước, của tổ chức xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân là do người
có chức vụ, quyền hạn thực hiện và có liên quan trực tiếp đến chức
vụ, quyền hạn của người phạm tội, nếu họ không có chức vụ, quyền hạn đó thì họ khó có thể thực hiện được hành vi gây thiệt hại
(5) Lạm quyền trong khi thi hành nhiệm vụ, công vụ vì vụ lợi: là hành
vi của người có chức vụ, quyền hạn, công vụ vượt quá quyền hạn được giao làm trái công vụ vì vụ lợi
- Lợi dụng chức vụ, quyền hạn gây ảnh hưởng đối với người khác để trục lợi: là hành vi của người có chức vụ, quyền hạn dùng ảnh hưởng của mình gây ảnh hưởng đến người khác để trục lợi
(6) Giả mạo trong công tác vì vụ lợi: là hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn sửa chữa, làm sai lệch nội dung giấy tờ, tài liệu; làm, cấp giấy tờ giả; giả mạo chữ kí của người có chức vụ, quyền hạn khác hoặc vì vụ lợi
Trang 12(7) Đưa hối lộ, môi giới hối lộ để giải quyết công việc của cơ quan, tổ chức; đơn vị hoặc địa phương vì vụ lợi: đây là hành vi của người có chức
vụ quyền hạn thực hiện việc đưa hối lộ, môi giới hối lộ với mục đích giải quyết công việc của cơ quan, đơn vị, địa phương để trục lợi (8) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn sử dụng trái phép tài sản công vì
vụ lợi; (9) Nhũng nhiễu vì vụ lợi: là hành vi của người có chức vụ, quyền hạn lợi dụng chức vụ quyền hạn của mình để sử dụng trài phép tài sản công nhưng không phải mục đích chiếm đoạt mà vì mục đích
vụ lợi
(10) Không thực hiện, thực hiện không đúng hoặc không đầy đủ nhiệm vụ, công vụ vì vụ lợi: là hành vi của những người có chức vụ, quyền hạn hoặc được giao thực hiện công vụ nhưng không thực hiện, thực hiện không đúng hoặc không đầy đủ nhiệm vụ, công vụ vì mục đích vụ lợi
(11) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để bao che cho người có hành
vi vi phạm pháp luật vì vụ lợi; cản trở can thiệp trái pháp luật vào việc giám sát, kiểm tra, thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử thu hành án vì vụ lợi: hành vi này tách ra bao gồm hai vấn đề:
Nhóm 2, các hành vi tham nhũng trong khu vực ngoài nhà nước
do người có chức vụ, quyền hạn trong doanh nghiệp, tổ chức khu vực ngoài nhà nước thực hiện bao gồm: (1) Tham ô tài sản; (2) Nhận hối lộ; (3) Đưa hối lộ, môi giới hối lộ để giải quyết công việc của doanh nghiệp, tổ chức mình vì vụ lợi Nhóm hành vi này trong những năm gần đây xuất hiện nhiều theo đó có tình trạng tham ô tài sản, đưa, nhận hối lộ, môi giới hối lộ để móc nối giữa tư nhân với cán bộ, công chức, để giành lợi thế trong sản xuất, kinh doanh hoặc chiếm đoạt tài sản của Nhà nước, doanh nghiệp “sân sau” được sự nâng đỡ của những người có chức vụ, quyền hạn đang là những vấn đề nóng, ảnh hưởng xấu đến sự phát triển lành mạnh của môi trường đầu tư, kinh doanh, gây bức xúc dư luận xã hội
1.2 Phòng, chống tham nhũng
1.2.1 Quan niệm về phòng, chống tham nhũng
Ngay sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công (1945), Đảng
ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã coi phòng, chống tham nhũng là công việc quan trọng, cấp bách của công tác xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền nhà nước Trải qua các giai đoạn lịch sử, đến Đại hội VI
Trang 13(1986), Đại hội mở đầu công cuộc đổi mới đất nước, cuộc chiến chống tham nhũng, quan liêu, lãng phí tiếp tục được Đảng ta đẩy mạnh Văn kiện Đại hội VI nêu rõ: “Hiện tượng tiêu cực trong xã hội phát triển Công bằng xã hội bị vi phạm Pháp luật kỷ cương không nghiêm Những hành vi lộng quyền, tham nhũng của một số cán bộ,
và nhân viên nhà nước chưa bị trừng trị nghiêm khắc” Tiếp đó, Đảng ta đã ban hành nhiều chỉ thị, nghị quyết của Đảng về công tác phòng, chống tham nhũng: Nghị quyết số 04/NQ-TW ngày 12-9-
1987 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện “Cuộc vận động làm trong sạch và nâng cao sức chiến đấu của tổ chức Đảng và bộ máy Nhà nước, làm lành mạnh các quan hệ xã hội”; Nghị quyết Trung ương 8 khóa VI về tiến hành cuộc đấu tranh chống tiêu cực, tham nhũng; Chỉ thị của Bộ Chính trị khóa VII về việc tiếp tục ngăn chặn bài và bài trừ tệ tham nhũng, buôn lậu; Nghị quyết Trung ương 3 khóa VII về một số nhiệm vụ đổi mới và chỉnh đốn Đảng; Nghị quyết
số 14-NQ/TW của Bộ Chính trị khóa VII (15-5-1996) về lãnh đạo cuộc đấu tranh chống tham nhũng
Nghị quyết số 14/NQ/TW ngày 15 tháng 5 năm 1996 về quan điểm chỉ đạo và một số giải pháp để đấu tranh chống tham nhũng của
Bộ Chính trị khóa VII đã chỉ rõ: Đấu tranh chống tham nhũng là một
bộ phận cấu thành quan trọng trong toàn bộ sự nghiệp đấu tranh cách mạng của Đảng và nhân dân ta hiện nay Nó góp phần nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng, tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước, xây dựng Đảng và kiện toàn bộ máy nhà nước trong sạch, vững mạnh, thực hiện quyền dân chủ của nhân dân… Đấu tranh chống tham nhũng phải gắn liền và phục vụ cho đổi mới kinh tế - xã hội, giữ vững ổn định chính trị, tăng cường đại đoàn kết toàn dân, thực hiện thắng lợi hai nhiệm vụ chiến lược là xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Trong các Văn kiện Đại hội VIII, IX và X, Đảng ta tiếp tục chỉ
rõ sự nguy hại của tham nhũng đến sự tồn vong của chế độ Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X đã ra Nghị
quyết về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng,
chống tham nhũng, lãng phí
Đại hội XII của Đảng đã xác định: “Đẩy mạnh đấu tranh PCTN,
lãng phí là nhiệm vụ thường xuyên, quan trọng, đồng thời là nhiệm vụ