Tổng cục Đường bộ Việt Nam là một cơ quan thuộc Bộ Giao thông vận tải, thực hiện chức năng quản lý nhà nước và tổ chức thực thi pháp luật về giao thông vận tải đường bộ trong phạm vi cả
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ ………/……… ……/…
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
TRẦN THỊ LỆ HOA
CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC TẠI TỔNG CỤC
ĐƯỜNG BỘ VIỆT NAM
Chuyên ngành: Quản lý công
Mã số: 8 34 04 03
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG
Hà Nội, năm 2022
Trang 2Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS.VŨ THANH SƠN
Phản biện 1: TS Nguyễn Thị Thanh Thủy – Học viện Hành chính Quốc gia
Phản biện 2: TS Nguyễn Ngọc Vân, Bộ Nội vụ
Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia
Địa điểm: Phòng họp 3A, Nhà G - Hội trường bảo vệ luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia
Số: 77 Đường Nguyễn Chí Thanh, Quận Đống Đa, TP Hà Nội Thời gian: vào hồi 14 giờ 00 ngày 09 tháng 5 năm 2022
Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia hoặc trên trang Web Ban QLĐT Sau đại học, Học viện Hành chính Quốc gia
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Trong nền hành chính của mỗi quốc gia, công chức là một mắt xích không thể thiếu, là yếu tố then chốt quyết định đến hiệu lực, hiệu quả hoạt động các cơ quan hành chính nhà nước Từ khi bước vào công cuộc đổi mới, Đảng và Nhà nước ta luôn khẳng định tầm quan trọng của đội ngũ công chức Để đảm bảo hiệu lực, hiệu quả của nền hành chính trên mọi lĩnh vực, cần thiết phải xây dựng được đội ngũ công chức giỏi về chuyên môn, giàu kinh nghiệm, có phẩm chất chính trị, có tinh thần trách nhiệm và đạo đức cũng như hiểu biết về quản lý
hành chính
Tổng cục Đường bộ Việt Nam là một cơ quan thuộc Bộ Giao thông vận tải, thực hiện chức năng quản lý nhà nước và tổ chức thực thi pháp luật về giao thông vận tải đường bộ trong phạm vi cả nước;
tổ chức thực hiện các hoạt động dịch vụ công về giao thông vận tải đường bộ theo quy định của pháp luật, được quy định tại Quyết định
số 35/2018/QĐ-TTg ngày 14/8/2018 của Thủ tướng Chính phủ Thực hiện chức năng quản lý nhà nước trong một lĩnh vực phức tạp, với một phạm vi quản lý rộng lớn, đặt trong bối cảnh thực tiễn nhiều biến động như hiện nay, công chức Tổng cục Đường bộ Việt Nam (đặc biệt với đội ngũ viên chức được chuyển đổi thành công chức) đứng trước yêu cầu phải nâng cao năng lực công tác, trình độ chuyên môn, kĩ năng nghiệp vụ, kiến thức, kinh nghiệm quản lý nhà nước, tinh thần trách nhiệm và ý thức phục vụ nhân dân Điều này đòi hỏi hoạt động nâng cao chất lượng cán bộ, công chức Tổng cục Đường bộ Việt Nam phải được quan tâm
Với những lý do trên, tôi lựa chọn đề tài nghiên cứu: “Chất
lượng công chức tại Tổng cục Đường bộ Việt Nam” làm đề tài luận
văn cao học chuyên ngành Quản lý công với mong muốn vận dụng
những kiến thức được học vào thực tiễn của cơ quan công tác, nhằm
Trang 4nâng cao chất lượng công chức Tổng cục Đường bộ Việt Nam, đáp ứng yêu cầu thực tiễn đề ra
2 Tổng quan tình hình nghiên cứu
Một số đề tài luận án, sách báo, bài viết của các giáo sự, tiến sỹ, nhà khoa học được tác tham khảo và phát triển trong luận văn này, có thể kể đến:
- Thang Văn Phúc và Nguyễn Minh Phương (2005), “Cơ sở lý
luận và thực tiễn xây dựng đội ngũ công chức”, Nhà xuất bản Chính
trị Quốc gia, Hà Nội
- Tác giả Lại Đức Vượng (2008) trong luận án Tiến sĩ Quản lý
Hành chính công “Các giải pháp nâng cao chất lượng bồi dưỡng
công chức hành chính nhà nước đáp ứng yêu cầu quản lý công và hội nhập kinh tế quốc tế”
- Nguyễn Thị Hồng Nhung - Lê Thị Tố Nga (2015), “Vận dụng
tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác công chức trong xây dựng công chức chuyên ng hiệp ở nước ta hiện nay” Tạp chí Tổ chức Nhà nước
số 8, 2012
- TS Ngô Thành Can (2014), “Đào tạo, bồi dưỡng phát triển
nguồn nhân lực trong khu vực công” Nhà xuất bản Lao động, Hà
Trang 5- Đề xuất một số quan điểm và giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công chức tại Tổng cục Đường bộ Việt Nam
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
Đối tượng nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu chất lượng công chức tại Tổng
cục Đường bộ Việt Nam thuộc Bộ Giao thông vận tải
Phạm vi nghiên cứu
- Về nội dung: Tập trung nghiên cứu chất lượng công chức tại
Tổng cục Đường bộ Việt Nam
- Về không gian: Luận văn tập trung nghiên cứu chất lượng công
thuộc Tổng cục Tổng cục Đường bộ Việt Nam tại 09 Vụ, 05 Cục và
02 Trung Tâm thuộc Tổng cục Đường bộ Việt Nam
- Về thời gian: Từ năm 2018 -2020
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
5.1.1 Phương pháp luận
Phương pháp duy vật biện chứng, tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ; chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật Nhà nước
về công chức ở các cơ quan HCNN
5.1.2 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp khảo cứu tài liệu
- Phương pháp điều tra xã hội học
- Phương pháp phỏng vấn chuyên gia
6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài nghiên cứu
- Luận văn góp phần hệ thống hoá và làm rõ cơ sở lý luận về chất lượng bồi dưỡng đội ngũ công chức hành chính
- Luận văn đã phân tích và đánh giá thực trạng chất lượng, đồng thời đề xuất một số giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng đội ngũ công chức thuộc Tổng cục Đường bộ Việt Nam; Kết quả nghiên cứu của Luận văn có giá trị làm tài liệu tham khảo trong học tập, nghiên cứu, giảng dạy và công tác thực tiễn
Trang 67 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Phụ lục, Danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn gồm 3 chương, cụ thể như sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận về chất lượng công chức thuộc tổng cục Chương 2: Thực trạng chất lượng công chức tại Tổng cục Đường bộ Việt Nam
Chương 3: Quan điểm và các giải pháp nâng cao chất lượng công chức thuộc Tổng cục Đường bộ Việt Nam
Trang 7CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC THUỘC TỔNG CỤC ĐƯỜNG BỘ VIỆT NAM
1.1 Những nhận thức chung về công chức
1.1.l Khái niệm công chức
Công chức là những người đủ các tiêu chí chung của cán bộ, công chức mà được tuyển vào làm việc trong các cơ quan, đơn vị của Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập thông qua quy chế tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh, hưởng lương từ ngân sách Nhà nước
1.1.2 Đặc điểm chung của công chức
- Đội ngũ công chức là chủ thể của nền công vụ, là những người thực thi công vụ và được Nhà nước đảm bảo các điều kiện cần thiết,
quyền lợi chính đáng để có khả năng và yên tâm thực thi công vụ: Công chức là người thực thi công vụ, trực tiếp thi hành quyền lực nhà nước Sản phẩm lao động của họ là các đạo luật, văn bản quy phạm pháp luật hoặc các quyết định quản lý để thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước, thi hành pháp luật, đưa pháp luật vào đời sống, nhằm bảo đảm an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội; quản lý, sử dụng có hiệu quả nguồn tài sản chung và ngân sách nhà nước, phát triển và ổn định kinh tế - xã hội; bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của công dân Họ được đảm bảo các quyền lợi vật chất và tinh thần như: hưởng lương từ ngân sách nhà nước tương xứng với chức trách và công việc, nhận các loại trợ cấp, phụ cấp khác bằng tiền hoặc hiện vật và lương hưu khi đủ thời gian cống hiến cho nền công vụ, được khen thưởng khi có công lao xứng đáng
- Công chức là lực lượng lao động chuyên nghiệp, có tính chuyên môn hóa cao: Đội ngũ công chức quản lý mang tính chất chuyên nghiệp, là những người thực hiện công vụ thường xuyên, liên
Trang 8tục, có trình độ chuyên môn và được đào tạo, bồi dưỡng về kỹ năng, nghiệp vụ quản lý nhà nước ở các mức độ khác nhau.Tính chuyên nghiệp của công chức được quy định bởi địa vị pháp lý và được thể hiện qua hai yếu tố: thời gian, thâm niên công tác và trình độ năng lực chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ hành chính
- Đội ngũ công chức tương đối ổn định, mang tính kế thừa, nhưng luôn đòi hỏi không ngừng nâng cao về chất lượng: Đội ngũ công chức
Việt Nam hoạt động ổn định, ít chịu biến động nhằm duy trì tính ổn định, liên tục của nền hành chính Tuy nhiên, cơ chế này cũng tạo thành môi trường nuôi dưỡng sự thụ động, dựa dẫm, trì trệ của một bộ phận không nhỏ công chức
- Hoạt động của đội ngũ công chức diễn ra thường xuyên, liên tục trên phạm vi rộng và mang tính phức tạp: Các cơ quan nhà nước được tổ chức thành hệ thống từ Trung ương đến cơ sở thực hiện nhiệm vụ quản lý, điều hành toàn bộ các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, chính trị, xã hội, ngoại giao, an ninh quốc phòng với các mặt hoạt động hết sức phong phú và phức tạp Tất cả các hoạt động đó đều liên quan hàng ngày và trực tiếp hoặc gián tiến đến cuộc sống của tất
cả mọi người dân, đòi hỏi hệ thống các cơ quan quản lý nhà nước và đội ngũ công chức phải đủ năng lực, thẩm quyền để giải quyết tất cả các vấn đề thuộc phạm vi quản lý, điều hành một cách nhanh chóng, kịp thời, có hiệu quả
1.1.3 Đặc điểm công chức thuộc Tổng cục Đường bộ
Một là, công chức thuộc Tổng cục là nhóm người đặc biệt vì
hoạt động công vụ của họ ảnh hưởng lớn đến chất lượng đội ngũ công chức và hoạt động của bộ máy hành chính Nhà nước từ trung ương đến địa phương
Hai là, chất lượng đội ngũ công chức thuộc Tổng cục có tầm
ảnh hưởng lớn đến chất lượng, tính khả thi và sự phù hợp với thực tiễn của các chính sách
Ba là, hoạt động công vụ của đội ngũ này tác động trực tiếp đến
Trang 9hiệu quả thực hiện quyền hành pháp
Bốn là, công chức thuộc Tổng cục phải là những người có năng
lực, trình độ chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn, tính nghiêm túc, kỷ luật và trách nhiệm cao trong thực thi công vụ, do tính chất đặc thù của công tác quản lý đường bộ
Năm là, hoạt động công vụ của đội ngũ công chức thuộc Tổng
cục mang tính chủ động và sáng tạo căn cứ vào tình hình, đặc điểm
của từng đối tượng quản lý, để đề ra các biện pháp quản lý đường bộ
thích hợp
1.2 Chất lượng công chức
1.2.1 Khái niệm chất lượng công chức
Chất lượng công chức là tổng hòa của các yếu tố: thể lực; tâm lực (thái độ, kỷ luật lao động…); trí lực (kiến thức, kỹ năng chuyên
môn) của công chức, thể hiện qua quá trình thực hiện chức năng, nhiệm vụ của công chức nhằm đạt được mục tiêu phát triển bản thân cũng như mục tiêu hoạt động chung của cơ quan hành chính nhà nước
1.2.2 Khái niệm chất lượng công chức thuộc Tổng cục Đường
bộ Việt Nam
Chất lượng của đội ngũ công chức thuộc Tổng cục ĐBVN là một trạng thái nhất định của đội ngũ đó được đánh giá thông qua tính hiệu quả của hoạt động quản lý Nhà nước trên lĩnh vực giao thông vận tải đường bộ cũng như trình độ và năng lực trên cơ sở hoạt động thực hiện chức năng của đội ngũ công chức này, đồng thời phản ánh mối quan hệ phối hợp, hiệp đồng giữa các yếu tố, các thành viên cấu thành nên kỹ năng, phương pháp ứng xử với công việc liên quan đến lĩnh vực giao thông vận tải đường bộ trong điều kiện cụ thể
1.2.3 Các tiêu chí đánh giá chất lượng công chức
Trang 101.2.3.1 Tiêu chí về phẩm chất chính trị, phẩm chất đạo đức
- Phẩm chất chính trị của công chức là tổng hợp các đặc tính cá nhân công chức về mặt chính trị, bao gồm các yếu tố cơ bản: nhận thức chính trị, thái độ chính trị và hành vi chính trị
- Phẩm chất đạo đức: Phẩm chất đạo đức của công chức bao gồm các yếu tố: Ý thức đạo đức, thái độ đạo đức và hành vi đạo đức
1.2.3.2 Tiêu chí trình độ chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ
- Kỹ năng quản lý
- Kỹ năng tham mưu
- Kỹ năng lập kế hoạch
- Kỹ năng viết báo cáo
- Kỹ năng ứng xử và giao tiếp
1.2.2.3 Tiêu chí về phong cách làm việc, sự gương mẫu của cá nhân và thái độ trong thực thi công vụ
- Phong cách làm việc của công chức có ảnh hưởng lớn tới việc hoàn thiện, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác
- Thái độ trong thực thi công vụ bao gồm sự nhiệt tình, trách nhiệm, thái độ cởi mở, hòa nhã giao tiếp với công dân, đồng nghiệp
và cấp trên
1.2.2.4 Tiêu chí về mức độ hoàn thành nhiệm vụ được giao
Kết quả đánh giá thực hiện công việc cho phép phân tích về chất lượng công chức trên thực tế, phản ánh mức độ hoàn thành nhiệm vụ
Trang 111.3 Các yếu tố ảnh hưởng tới chất lượng công chức
1.3.1 Yếu tố khách quan
- Yếu tố kinh tế - xã hội
- Yếu tố công nghệ
- Công tác tuyển dụng và sử dụng công chức
- Đào tạo, bồi dưỡng công chức
- Công tác quy hoạch, luân chuyển
- Thái độ và tinh thần trách nhiệm trong công việc
- Kinh nghiệm, thâm niên công tác của công chức
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
Trong chương này, tác giả đã hệ thống hóa và làm rõ những vấn đề lý luận về công chức, chất lượng công chức của Tổng cục Đường bộ Việt Nam Kế thừa những công trình nghiên cứu trước đó
về chất lượng công chức đã xác định được các nhóm tiêu chí đánh giá chất lượng công chức Tổng cục, bao gồm: Tiêu chí về phẩm chất chính trị, phẩm chất đạo đức; tiêu chí trình độ chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ; tiêu chí về phong cách làm việc, và thái độ trong thực thi công vụ; tiêu chí về mức độ hoàn thành nhiệm vụ được giao
Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng công chức cũng được xác định và phân tích, bao gồm cả các yếu tố khách quan và các yếu
tố chủ quan
Kết quả nghiên cứu của Chương này sẽ là cơ sở lý thuyết quan trọng để nghiên cứu và đánh giá thực trạng chất lượng công chức Tổng cục Đường bộ Việt Nam ở Chương 2
Trang 12CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC THUỘC TỔNG
CỤC ĐƯỜNG BỘ VIỆT NAM 2.1 Tổng quan về Tổng cục Đường bộ Việt Nam
2.1.1 Chức năng, nhiệm vụ, và cơ cấu tổ chức
Tổng cục Đường bộ Việt Nam là một cơ quan thuộc Bộ Giao thông vận tải, thực hiện chức năng quản lý nhà nước và tổ chức thực thi pháp luật về giao thông vận tải đường bộ trong phạm vi cả nước;
tổ chức thực hiện các hoạt động dịch vụ công về giao thông vận tải đường bộ theo quy định của pháp luật, được quy định tại Quyết định
số 35/2018/QĐ-TTg ngày 14/8/2018 của Thủ tướng Chính phủ
2.1.2 Công chức thuộc Tổng cục Đường bộ Việt Nam
- Về số lượng
Tính đến hết 31/12/2020, tổng số công chức của Tổng cục Đường bộ
Việt Nam hiện có 704 biên chế là công chức trên tổng số 749 biên chế được giao, chiếm 94%
- Về giới tính
Do đặc thù công việc thì công chức nam vẫn chiếm tỷ trọng lớn nam chiếm khoảng 80% và nữ chiếm khoảng 20%
- Về độ tuổi và thâm niên công tác
+ Về độ tuổi: Số cán bộ trẻ dưới 30 tuổi chiếm từ 3,5 đến 6% là rất thấp, Số công chức từ 31 đến 40 tuổi chiếm 25-30%, cán bộ từ 41 đến 50 tuổi chiếm trên 45% và công chức từ 51-60 tuổi chiếm trên 22% + Về thâm niên công tác: Dưới 5 năm là chiếm 32%; từ 5 – 15 năm chiếm 33%; từ 16 – 30 năm là chiếm 22%; trên 30 năm chiếm 11%
2.2 Phân tích thực trạng chất lượng công chức Tổng cục Đường bộ Việt Nam
2.2.1 Việc bố trí, sử dụng công chức
Trang 13Đa phần công chức tại các Vụ, đơn vị thuộc Tổng cục Đường bộ Việt Nam đều được bố trí, sắp xếp theo đúng ngành nghề đào tạo, nhờ vậy hiệu quả công việc được đảm bảo
2.2.2 Công tác đào tạo, bồi dưỡng
- Căn cứ vào các chính sách đào tạo, bồi dưỡng công chức, viên chức của Bộ Nội vụ, đặc biệt là của Bộ Giao thông vận tải, Tổng cục Đường bộ Việt Nam đã ban hành Kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán
bộ, công chức của Tổng cục Công chức tại Tổng cục đã không ngừng phát triển về số lượng, nâng cao về chất lượng; từng bước được chuẩn hóa, chuyên nghiệp hóa và hiện đại hóa
2.2.3 Phẩm chất chính trị, đạo đức
Trình độ lý luận chính trị của công chức Tổng cục ĐBVN đang ngày càng được nâng cao Số công chức đã qua đào tạo lý luận chính trị tăng lên trong khi số công chức chưa qua đào tạo lý luận chính trị giảm xuống
- Trình độ lý luận chính trị
Thời điểm năm 2020, số lượng công chức có trình độ lý luận chính trị là Cử nhân, cao cấp chiếm 11%, số công chức có trình độ trung cấp (tương đương) chiếm 68%, Số công chức có trình độ cơ
cấp và còn lại lần lượt là 14% và 7%
- Về trình độ ngoại ngữ, tin học