Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí và phòng, chống tham nhũng còn một số tồn tại như: việc triển khai nội dung thực hành tiết kiệm, chống lãng
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ …………/………… ……/……
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
HÀ NỘI - NĂM 2021
Trang 2Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh
(Ghi rõ họ tên, chức danh khoa học, học vị)
Phản biện 1:………
………
Phản biện 2:………
………
Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia Địa điểm: Phòng họp … , Nhà - Hội trường bảo vệ luận văn thạc sĩ,
Học viện Hành chính Quốc gia Số:… - Đường……… - Quận……… - TP………
Thời gian: vào hồi …… giờ …… tháng …… năm 201
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài luận văn
Tham nhũng là một trong những căn bệnh gắn liền với quyền lực nhà nước, luôn
ăn sâu bám rễ trong mọi chế độ xã hội Phòng, chống tham nhũng là công việc khó khăn, phức tạp, cần có sự quyết liệt và kiên trì, là chính sách ưu tiên hàng đầu của nhiều quốc gia và sự nỗ lực của cả cộng đồng quốc tế Đối với Việt Nam, trong những năm gần đây, tệ nạn tham nhũng đã nổi lên một cách tràn lan, xâm phạm kỷ cương phép nước, làm mất lành mạnh của cơ quan, tổ chức, gây thiệt hại cho lợi ích tài sản nhà nước, tập thể và cá nhân, làm tăng thêm sự phân hóa giàu nghèo bất chính, nẩy sinh mâu thuẫn xã hội, ảnh hưởng tiêu cực đến khối đại đoàn kết dân tộc, xói mòn truyền thống đạo đức tốt đẹp của dân tộc, đảo lộn các giá trị xã hội và ảnh hưởng tiêu cực đến thế hệ tương lai, làm tổn thất đến đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức thậm chí làm hư hỏng một số cán bộ đã được đào tạo, rèn luyện qua nhiều thời kỳ từ đó làm giảm sút lòng tin của nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng và sự quản lý, điều hành của Nhà nước và ảnh hưởng tiêu cực đến sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của nhân dân ta
Đối với quận Hoàn Kiếm, trong những năm gần đây, Ủy ban nhân dân quận đã chủ động chỉ đạo các đơn vị triển khai có hiệu quả các giải pháp phòng ngừa tham nhũng thường xuyên, góp phần hạn chế tình trạng nhũng nhiễu của cán bộ, công chức trong giải quyết công việc liên quan đến người dân và tổ chức Công tác triển khai thanh tra, kiểm tra việc chấp hành các quy định của Luật Phòng, chống tham nhũng, Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí tại các đơn vị thuộc quận được thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả Quy định về trả lương qua tài khoản cho các đối tượng hưởng lương từ ngân sách nhà nước được thực hiện ở tất cả các cơ quan, đơn vị Công tác kê khai, công khai tài sản, thu nhập được thực hiện nghiêm túc Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí và phòng, chống tham nhũng còn một số tồn tại như: việc triển khai nội dung thực hành tiết kiệm, chống lãng phí và phòng, chống tham nhũng ở một số đơn vị còn chung chung; chưa sát thực tiễn và thiếu các giải pháp thực hiện; chưa phát huy được vai trò giám sát của các tổ chức đoàn thể trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí; công tác vận động thực hành tiết kiệm, chống lãng phí có lúc, có nơi còn mang tính hình thức, hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng còn thấp [35]
Do đó, yêu cầu tìm hiểu việc thực hiện pháp luật về phòng chống tham nhũng của thanh tra quận Hoàn Kiếm để tìm ra giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện
Trang 4lý luận và thực tiễn Đó cũng là lý do khiến học viên mạnh dạn lựa chọn nghiên cứu
đề tài “Thực hiện pháp luật về phòng chống tham nhũng của thanh tra quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội” trong phạm vi luận văn thạc sĩ
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
Công tác phòng, chống tham nhũng luôn nhận được sự quan tâm của các nhà nghiên cứu và các nhà hoạch định chính sách Việc khảo sát tình hình nghiên cứu cho thấy, đã có khá nhiều công trình đề cập đến quy định pháp luật về phòng, chống tham nhũng nói chung và thực tiễn tổ chức thực hiện pháp luật phòng, chống tham nhũng tại một số cơ quan, đơn vị hoặc địa phương nói riêng Có thể kể một số công trình tiêu biểu gồm:
Đề tài khoa học cấp bộ (2014) “Tổ chức và hoạt động của các cơ quan có chức năng phòng, chống tham nhũng và một số vấn đề đang đặt ra” của tác giả Đinh Văn Minh, Viện Khoa học thanh tra, Thanh tra Chính phủ Tác giả đã phân tích thực trạng tổ chức và hoạt động của các cơ quan có chức năng phòng, chống tham nhũng ở nước ta hiện nay, trên cơ sở đó đề xuất môt số giải pháp nhằm đổi mới tổ chức và hoạt động của các cơ quan có chức năng phòng, chống tham nhũng [14]
Đề tài khoa học cấp bộ (2015) “Thực hiện trách nhiệm giải trình trong thực thi công vụ nhằm phòng ngừa tham nhũng ở Việt Nam hiện nay” của tác giả Nguyễn Quốc Hiệp, Viện Khoa học thanh tra, Thanh tra Chính phủ Tác giả đã luận giải về các điều kiện bảo đảm thực hiện trách nhiệm giải trình trong thực thi công vụ nhằm góp phần phòng, chống tham nhũng như điều kiện chính trị, kinh tế, pháp luật, nhận thức [10]
Luận văn thạc sĩ: “Nâng cao vai trò giám sát của nhân dân đối với công tác phòng, chống tham nhũng tại Thừa Thiên Huế” của học viên Lê Đình Nam, bảo vệ năm 2015 đã làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về vị trí, vai trò và trách nhiệm giám sát của nhân dân đối với công tác phòng, chống tham nhũng trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế; chỉ ra phương hướng, giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động giám sát của nhân dân đối với công tác phòng, chống tham nhũng [18]
Luận văn thạc sĩ “Vai trò của thanh tra tỉnh trong phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ - từ thực tiễn tỉnh Đồng Nai”của Học viên Lưu Hồng Linh Học Viện Hành chính Quốc gia, bảo vệ năm 2020 đã làm rõ những vấn đề lý luận và pháp luật
về vai trò của thanh tra tỉnh Đồng Nai trong phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ; đánh giá thực trạng vai trò của thanh tra tỉnh trong phòng, chống tham nhũng
về công tác cán bộ; đề xuất phương hướng, giải pháp phát huy vai trò của thanh tra
Trang 5tỉnh Đồng Nai thanh tra trong phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ trong thời gian tiếp theo [12]
Nguyễn Hà Linh (2021), Tổ chức thực hiện pháp luật về phòng, chống tham
nhũng của Thanh tra Chính phủ, Luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia, đã
phân tích, làm sáng tỏ các vấn đề lý luận cơ bản về tổ chức thực hiện pháp luật về phòng, chống tham nhũng, gồm: khái niệm, chủ thể, mục tiêu, nội dung và các yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức thực hiện pháp luật về phòng, chống tham nhũng Thứ hai, tác giả đã phân tích, đánh giá thực trạng tổ chức thực hiện pháp luật về phòng, chống tham nhũng của Thanh tra Chính phủ, chỉ ra những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân Thứ ba, tác giả đã đề xuất một số giải pháp nhằm bảo đảm tổ chức thực hiện pháp luật về phòng, chống tham nhũng của Thanh tra Chính phủ [11]
Bài viết Một số vấn đề về phòng, chống tham nhũng thời gian qua, của tác giả
Phan Đình Trạc (2020), đã nêu và phân tích những kết quả đạt được về phòng, chống tham nhũng của Ban chỉ đạo quốc gia về phòng, chống tham nhũng từ khi được thành lập (1/2/2013) đến tháng 5/2020, đồng thời rút ra một số bài học kinh nghiệm cho công tác phòng, chống tham nhũng trong thời gian tới [28]
Nhìn chung, các công trình nghiên cứu về đưa ra những đánh giá thực trạng bất cập và chỉ ra những kiến nghị ban đầu nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước chung nhất về phòng, chống tham nhũng Đây là những tài liệu hữu ích mà học viên có thể tham khảo trong quá trình nghiên cứu của mình Tuy nhiên, theo khảo sát của học viên, hiện chưa có công trình nghiên cứu về việc thực hiện pháp luật về phòng chống tham nhũng của thanh tra quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội Trong khi đó, đây là một địa bàn đang có những vấn đề khó khăn, hạn chế trong thực hiện pháp luật về phòng, chống tham nhũng Đó chính là khoảng trống nghiên cứu mà học viên mong muốn tìm hiểu
3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
- Mục đích: trên cơ sở thực trạng thực hiện pháp luật về phòng, chống tham
nhũng của cơ quan thanh tra quận Hoàn Kiếm, luận văn đưa ra các quan điểm và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về phòng, chống tham nhũng của
cơ quan thanh tra quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội trong thời gian tới
- Nhiệm vụ:
Thứ nhất, nghiên cứu hệ thống cơ sở lý luận về thực hiện pháp luật phòng, chống
tham nhũng của cơ quan thanh tra cấp huyện
Thứ hai, phân tích, đánh giá thực trạng thực hiện pháp luật phòng, chống tham
nhũng của cơ quan thanh tra quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội trong giai đoạn
Trang 62018 - 2021, từ đó, rút ra được những ưu điểm và hạn chế của hoạt động này; các nguyên nhân của hạn chế
Thứ ba, đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật
phòng, chống tham nhũng của cơ quan thanh tra quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội trong thời gian tới
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: thực hiện pháp luật phòng, chống tham nhũng của cơ
quan thanh tra quận Hoàn Kiếm
- Phạm vi nghiên cứu:
+ Phạm vi không gian: trên địa bàn quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội
+ Phạm vi thời gian: nghiên cứu và sử dụng dữ liệu trong giai đoạn từ năm 2018 đến 2021
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp luận: Luận văn được nghiên cứu dựa trên việc vận dụng phương
pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và Chủ nghĩa duy vật lịch sử
- Phương pháp nghiên cứu: Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ
thể như: tổng hợp, phân tích tài liệu; quan sát, thống kê, tổng hợp, phân tích, so sánh các thông tin, số liệu thực tiễn; khái quát hóa, suy luận
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
chống tham nhũng của cơ quan thanh tra
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, mục lục, luận văn được kết cấu thành 3 chương:
Chương 1 Cơ sở lý luận về thực hiện pháp luật phòng, chống tham nhũng của cơ quan thanh tra cấp huyện
Trang 7Chương 2: Thực trạng thực hiện pháp luật phòng, chống tham nhũng của thanh tra quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội
Chương 3 Quan điểm và giải pháp bảo đảm thực hiện pháp luật phòng, chống tham nhũng của thanh tra quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội
Trang 8CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT PHÒNG, CHỐNG THAM NHŨNG CỦA CƠ QUAN THANH TRA CẤP HUYỆN
Như vậy, khái niệm tham nhũng theo pháp luật hiện hành đã được mở rộng hơn, không chỉ là hành vi của người có chức vụ, quyền hạn trong cơ quan, tổ chức nhà nước mà còn gồm cả hành vi của người có chức vụ, quyền hạn trong các tổ chức xã hội, doanh nghiệp ngoài nhà nước, những người không phải là cán bộ, công chức Hay nói cách khác, hành vi tham nhũng là những hành vi không chỉ của người có chức vụ, quyền hạn trong các cơ quan, tổ chức thuộc khu vực nhà nước mà còn là hành vi của người có nhiệm vụ, quyền hạn trong cả các tổ chức thuộc khu vực ngoài nhà nước
Phòng, chống tham nhũng
Phòng, chống tham nhũng là việc thực hiện các phương thức, biện pháp của các cơ quan có thẩm quyền để ngăn ngừa, hạn chế, đấu tranh chống chủ thể có chức vụ, quyền hạn hoặc được giao nhiệm vụ, quyền hạn và lợi dụng chức vụ, quyền hạn, hoặc nhiệm vụ được giao để vụ lợi [11]
Pháp luật về phòng, chống tham nhũng
Có thể hiểu, pháp luật về phòng, chống tham nhũng là tổng thể các quy phạm
pháp luật do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành theo trình tự, thủ tục, hình thức do pháp luật qu định, nh m điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong hoạt động phòng ngừa, phát hiện và l tham nhũng [11]
Trang 91.1.2 Đặc điểm pháp luật về ph ng, chống tham nh ng
Thứ nhất, pháp luật về phòng, chống tham nhũng điều chỉnh những quan hệ xã
hội phát sinh trong hoạt động phòng ngừa, phát hiện, xử lý tham nhũng bằng các phương pháp, cách thức điều chỉnh khác nhau, tùy theo tính chất, mức độ của các chủ thể có hành vi tham nhũng; đồng thời, quy định vai trò, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phòng, chống tham nhũng
Thứ hai, các phương pháp điều chỉnh của pháp luật về phòng, chống tham nhũng
mang tính quyền uy, phục tùng, buộc mọi chủ thể pháp luật phải tuân theo nhằm hạn chế, ngăn chặn, phòng ngừa, phát hiện, xử lý hành vi tham nhũng để bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân
Thứ ba, nội dung của pháp luật về phòng, chống tham nhũng gồm các quy định về tổ
chức và hoạt động của các cơ quan phòng, chống tham nhũng; các quy định về hợp tác quốc tế và phát huy vai trò, trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong phòng, chống tham nhũng; xác định rõ hành vi nào là hành vi tham nhũng và những biện pháp cưỡng chế nhà nước cần áp dụng đối với các chủ thể có hành vi đó; đồng thời quy định các biện pháp bảo đảm nhằm phòng, chống tham nhũng có hiệu quả
Thứ tư, về quan điểm và nguyên tắc của pháp luật phòng, chống tham nhũng, đây
là cuộc đấu tranh lâu dài nhưng lại cấp bách, kết hợp giữa tuyên truyền giáo dục với
xử lý nghiêm minh, bất kể người tham nhũng là ai, giữ chức vụ gì, không có vùng cấm, không có ngoại lệ Phạm vi điều chỉnh của pháp luật phòng, chống tham nhũng rộng, gồm cả khu vực tư nhân, tức là phòng, chống cả các hành vi tham ô tài sản; nhận hối lộ; đưa hối lộ, môi giới hối lộ để giải quyết công việc của doanh nghiệp, tổ chức khu vực ngoài nhà nước
Đồng thời, phòng, chống tham nhũng phải được tiến hành đồng bộ cả 03 nhóm giải pháp, bao gồm phòng ngừa, phát hiện và xử lý hành vi tham nhũng Trong đó, pháp luật phòng, chống tham nhũng đặc biệt coi trọng nhóm giải pháp phòng ngừa tham nhũng với 06 biện pháp mà nòng cốt là công khai, minh bạch hoạt đông của các
Trang 10hái niệm thực hiện pháp luật về ph ng chống tham nhũng của cơ quan thanh tra cấp huyện
Có thể hiểu, thực hiện pháp luật về phòng, chống tham nhũng của cơ quan thanh
tra cấp hu ện là hoạt động có mục đích của của cơ quan thanh tra cấp hu ện được nhà nước trao quyền thực hiện các hoạt động thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo
và phòng, chống tham nhũng để ngăn ngừa, hạn chế, đấu tranh chống chủ thể có chức vụ, quyền hạn hoặc được giao nhiệm vụ, quyền hạn và lợi dụng chức vụ, quyền hạn, hoặc nhiệm vụ được giao để vụ lợi
Đ c đi m thực hiện pháp luật về ph ng chống tham nhũng của cơ quan thanh tra cấp huyện
Thực hiện pháp luật về phòng, chống tham nhũng của cơ quan thanh tra cấp
huyện có đặc điểm chung của hoạt động thực hiện pháp luật gồm:
Thứ nhất, thực hiện pháp luật là một trong những hình thức để thực hiện các chức
năng nhiệm vụ của nhà nước
Thứ hai, thực hiện pháp pháp luật là hành vi hợp pháp của các chủ thể pháp luật Thứ ba, thực hiện pháp luật là giai đoạn không thể thiếu và vô cùng quan trọng
của cơ chế điều chỉnh pháp luật
Thứ tư, thực hiện pháp luật do nhiều chủ thể khác nhau tiến hành với nhiều cách
thức khác nhau
Thứ năm, việc thực hiện pháp luật có thể phụ thuộc ý chí của mỗi chủ thể trong
trường hợp các quy phạm tùy nghi, nhưng chủ yếu là phụ thuộc ý chí của nhà nước Bên cạnh những đặc điểm chung nêu trên, thực hiện pháp luật về phòng, chống
tham nhũng của cơ quan thanh tra cấp huyện có đặc điểm đặc thù riêng của cơ quan
thanh tra cấp huyện và của công tác phòng, chống tham nhũng gồm:
Thứ nhất, thực hiện pháp luật về phòng, chống tham nhũng của cơ quan thanh tra
cấp huyện chủ yếu là sử dụng hình thức áp dụng pháp luật về phòng, chống tham nhũng
Thứ hai, chủ thể của thực hiện pháp luật về phòng, chống tham nhũng của cơ
quan thanh tra cấp huyện là cơ quan thanh tra cấp huyện
Thứ ba, việc áp dụng pháp luật về phòng, chống tham nhũng của cơ quan thanh
tra cấp huyện cần phải dựa trên cơ sở hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật và các văn bản hướng dẫn thi hành Cơ quan thanh tra cấp huyện được nhà nước trao
Trang 11cho thẩm quyền áp dụng pháp luật về phòng, chống tham nhũng phải áp dụng đúng các quy định của pháp luật phòng, chống tham nhũng
Thứ tư, kết quả của việc áp dụng pháp luật về phòng, chống tham nhũng của cơ
quan thanh tra cấp huyện là các quyết định thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại tố cáo, kết luận thanh tra và các văn bản quản lý liên quan
1.2.2 Nội dung thực hiện pháp luật về ph ng, chống tham nh ng của cơ quan thanh tra cấp huyện
1.2.2.1 Tham mưu cho Ủ ban nhân dân cấp hu ện trong việc ban hành các văn bản liên quan đến công tác thực hiện pháp luật về phòng, chống tham nhũng
Cơ quan thanh tra cấp huyện thực hiện tham mưu cho Ủy ban nhân dân cấp huyện thông qua việc xây dựng dự thảo và trình Ủy ban nhân dân cấp huyện ban hành quyết định, chỉ thị về công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng; chương trình, biện pháp tổ chức thực hiện các nhiệm vụ cải cách hành chính thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước được giao; Trình Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện kế hoạch thanh tra hàng năm và các chương trình, kế hoạch khác theo quy định của pháp luật
1.2.2.2 Lãnh đạo, chỉ đạo việc thực hiện các qu định của pháp luật về phòng, chống tham nhũng
Cơ quan thanh tra cấp huyện tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật
về phòng chống tham nhũng của Nhà nước; các quyết định, chỉ thị về công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng, chương trình, kế hoạch thanh tra sau khi được Ủy ban nhân dân cấp huyện hoặc Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện phê duyệt
1.2.2.3 Thực hiện các biện pháp phòng ngừa tham nhũn, phát hiện, l tham nhũng theo thẩm qu ền
Cơ quan thanh tra cấp huyện tổ chức thông tin, tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về lĩnh vực thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng; hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng cho cán bộ, công chức xã, phường, thị trấn
Cơ quan thanh tra cấp huyện tiến hành xác minh kê khai tài sản, thu nhập; kiểm tra, giám sát nội bộ; thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ; việc tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; kiến nghị của Ủy ban nhân dân xã,
Trang 12phường, thị trấn, của cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện; theo dõi, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện các kết luận, kiến nghị, quyết định xử lý về thanh tra; phối hợp với cơ quan Kiểm toán nhà nước, cơ quan Điều tra, Viện kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân trong việc phát hiện hành vi tham nhũng, xử lý người có hành vi tham nhũng;
1.2.2.4 Báo cáo công tác phòng, chống tham nhũng
Định kỳ hàng quý, hàng năm, cơ quan thanh tra cấp huyện sẽ thực hiện công tác
sơ kết, tổng kết, tổng hợp, thông tin, báo cáo kết quả công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng theo quy định của Ủy ban nhân dân cấp huyện và Thanh tra tỉnh; đánh giá tình hình thực thi chính sách, pháp luật về phòng, chống tham nhũng và triển khai nhiệm vụ của những năm tiếp theo
1.3 Các yếu tố bảo đảm thực hiện pháp luật về ph ng, chống tham nh ng của cơ quan thanh tra cấp huyện
1.3.1 Yếu tố chính trị
Những quy định pháp luật về phòng, chống tham nhũng chính là sự thể chế hóa đường lối quan điểm của Đảng ta về cuộc đấu tranh gay go, phức tạp này Tuy nhiên, khi đã có pháp luật thì việc thực hiện chúng lại phụ thuộc vào quan điểm chính trị và quyết tâm chính trị của các cấp ủy đảng và chính quyền địa phương Có thể nói, đây
là một trong những yếu tố có ý nghĩa quyết định hàng đầu đến kết quả của công cuộc phòng, chống tham nhũng Nếu các cấp ủy đảng và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền đều có quyết tâm chính trị, sẵn sàng đối mặt và đấu tranh với tệ tham nhũng thì các giai đoạn, các hoạt động tiếp theo sẽ được diễn ra một cách thuận lợi, trôi chảy Ngược lại, nếu vẫn còn sự ngần ngại, do dự và né tránh từ chính các chủ thể đối với công tác phòng, chống tham nhũng thì cuộc đấu tranh này sẽ gặp nhiều khó khăn, thách thức trong quá trình triển khai trên thực tế
1.3.2 Yếu tố pháp luật
Trong các yếu tố bảo đảm việc thực hiện pháp luật phòng, chống tham nhũng thì yếu tố pháp lý đóng một vị trí hết sức quan trọng Đấu tranh phòng, chống tham nhũng là hoạt động sử dụng nhiều công cụ khác nhau, nhưng pháp luật là công cụ hữu hiệu nhất Nếu không có hệ thống các quy định của pháp luật về phòng, chống
Trang 13tham nhũng thì không thể có cơ sở pháp lý để tiến hành các hoạt động phòng ngừa và
xử lý tham nhũng
1.3.3 Yếu tố kinh tế
Tham nhũng là tệ nạn gắn liền với yếu tố kinh tế, bởi tham nhũng chính là sự trục lợi cá nhân về lợi ích, trong đó lợi ích vật chất là trọng tâm Chính vì vậy, yếu tố kinh
tế có ảnh hưởng không nhỏ tới thực hiện pháp luật phòng, chống tham nhũng
1.3.4 Yếu tố văn hóa, xã hội
Bên cạnh yếu tố kinh tế thì tập quán, truyền thống văn hóa – xã hội ở nước ta cũng có những điểm hết sức đặc thù, ảnh hưởng đến vai trò của Thanh tra cấp huyện trong phòng, chống tham nhũng Tập quán “miếng trầu là đầu câu chuyện”, “Đền ơn đáp nghĩa” hay “Đồng tiền đi trước là đồng tiền khôn” đã trở thành điều bình thường cho đến nay vẫn còn tồn tại, bị lợi dụng thành việc hối lộ, nhận quà cáp Có thể thấy rằng, nhiệm vụ phòng, chống tham nhũng của cơ quan thanh tra nhà nước vô cùng khó khăn và phức tạp trước những yếu tố tâm lý xã hội từ tốt đẹp đã bị bóp méo theo hướng lệch lạc rất khó ngăn chặn
1.3.5 Hệ thống tổ chức, bộ máy cơ quan thanh tra cấp huyện
Để quản lý xã hội, Nhà nước cần phải xây dựng nên một hệ thống bộ máy bao gồm các cơ quan quản lý nhà nước từ cấp trung ương đến địa phương, quản lý mọi ngành, nghề, lĩnh vực Thanh tra là một trong số các chức năng thiết yếu của quản lý
Vì vậy, Thanh tra cấp huyện giữ một vị trí rất quan trọng trong hoạt động quản lý nhà nước nói chung và phòng, chống tham nhũng nói riêng Muốn thực hiện các chức năng, nhiệm vụ Đảng và Nhà nước giao phó, trong đó có công tác phòng, chống tham nhũng, bộ máy Thanh tra cấp huyện cần phải được xây dựng trong hệ thống các cơ quan thanh tra nhà nước, hợp thành một thể thống nhất
1.3.6 Cơ chế phối hợp trong công tác ph ng, chống tham nh ng
Trong cuộc chiến phòng, chống tham nhũng, không chỉ có hệ thống thanh tra nhà nước làm “chủ đạo” mà còn có sự “sát cánh” của các cơ quan chức năng khác, đặc biệt là các ngành Công an, Kiểm toán, Tư pháp, Kiểm sát, Tòa án Các cơ quan này đều có chức năng, nhiệm vụ riêng của mình và thông qua chức năng, nhiệm vụ đó, các cơ quan có trách nhiệm phát hiện, ngăn chặn, xử lý và kiến nghị xử lý những hành vi có dấu hiệu tham nhũng và hành vi tham nhũng
1.3.7 Nguồn nhân lực cơ quan thanh tra cấp huyện