Hà Nội là trung t m chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội của cả nước; trong những năm qua, công tác quản lý nhà nước, đặc biệt là quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực thông tin
Trang 1
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ …………/………… ……/……
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
NGUYỄN MINH HẢI
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC BẰNG PHÁP LUẬT
TRONG LĨNH VỰC THÔNG TIN - TRUYỀN THÔNG
TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI
CHUYÊN NGÀNH QUẢN LÝ CÔNG
MÃ SỐ: 8 34 04 03
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG
HÀ NỘI - NĂM 2022
Trang 2Công trình được hoàn thành tại:
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học: TS Vũ Thị Hồng Khanh
Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia hoặc trên trang Web Khoa Sau đại học, Học viện Hành chính Quốc gia
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Thông tin và Truyền thông giữ một vai trò vô cùng quan trọng, đặc biệt tại Việt Nam, được xem là nền tảng vững chắc phục vụ cho tiến trình phát triển đất nước bền vững như: truyền tải và gây ảnh hưởng tới mọi vấn đề của xã hội; tác động đến nhận thức và hành động của công chúng Tuy nhiên mặt trái của TT&TT cũng gây ra những tác hại và hệ lụy lớn cho xã hội, cho nhà nước và các
cá nhân như thông tin sai lệch, thông tin giả, thông tin chưa được kiểm chứng,
Để quản lý TT&TT, Nhà nước đã ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật như Luật Báo chí, Luật xuất bản, Luật Quảng cáo, Luật Viễn thông, và các Nghị định về TT&TT như Nghị định 72/2020/NĐ-CP về quản lý cung cấp
và sử dụng dịch vụ Internet; Nghị định 132/2013/NĐ-CP quy định chức năng nhiệm vụ quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Thông tin và Truyền thông,
Chỉ thị số 58/CT/TW về đẩy mạnh ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa được Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa VIII ban hành ngày 17/10/2000 đã xác định: Công nghệ thông tin là một trong các động lực quan trọng nhất của sự phát triển, cùng với một số ngành công nghệ cao khác đang làm biến đổi sâu sắc đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội của thế giới hiện đại Ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin nhằm thúc đẩy công cuộc đổi mới, phát triển nhanh và hiện đại hóa các ngành kinh tế, tăng cường năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp, hỗ trợ có hiệu quả quá trình chủ động hội nhập kinh tế quốc dân, nâng cao chất lượng cuộc sống nhân dân, bảo đảm an ninh quốc phòng và tạo khả năng đi tắt đón đầu để thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa Công nghệ thông tin giữ một vai tr rất quan trọng trong sự phát triển của xã hội trong thời đại ngày nay, là nh n tố quan trọng, là kênh kết nối trao đổi giữa các thành phần của xã hội, văn hóa, giáo dục, kinh tế
và thời đại toàn cầu hóa
Cuộc cách mạng thông tin cùng với quá trình toàn cầu hoá đang ảnh hưởng sâu sắc đến mọi lĩnh vực trong đời sống kinh tế, chính trị, xã hội, ở đó
Trang 4năng lực cạnh tranh phụ thuộc chủ yếu vào năng lực sáng tạo, thu thập, xử lý và trao đổi thông tin Cùng với việc xác định thông tin truyền thông là mũi nhọn của nền kinh tế thì công tác quản lý nhà nước trên lĩnh vực này cũng đặt ra nhiều vấn đề cần giải quyết
Hà Nội là trung t m chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội của cả nước; trong những năm qua, công tác quản lý nhà nước, đặc biệt là quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực thông tin – truyền thông đã được chú trọng triển khai thực hiện và đạt được nhiều kết quả, song vẫn tồn tại những yếu kém trong công tác quản lý, thực thi và thi hành pháp luật; sự bất cập trong các văn bản quản lý nhà nước; tồn tại một số bất cập trong công tác tuyên truyền, giáo dục về chấp hành pháp luật trong lĩnh vực thông tin – truyền thông….Vì vậy, việc quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực thông tin – truyền thông được xem là vấn đề nổi cộm cần giải quyết hiện nay
lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực thông tin – truyền thông tại địa bàn
Hà Nội, dưới góc độ quản lý công, học viên quyết định lựa chọn đề tài “Quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực thông tin – truyền thông trên địa bàn
Hà Nội” làm luận văn thạc sĩ của mình
2 Tổng quan tình hình nghiên cứu
Công tác QLNN bằng pháp luật về lĩnh vực thông tin truyền thông trong hoạt động của các CQNN là một lĩnh vực mới do vậy không có nhiều công trình nghiên cứu trực tiếp về lĩnh vực này mà chủ yếu là các công trình nghiên cứu về công nghệ thông tin, báo chí, truyền thông phục vụ công tác quản lý và phát triển kinh tế, xã hội
những góc độ, mức độ và phạm vi khác nhau, nhiều vấn đề liên quan đến đề tài quản lý nhà nước bằng pháp luật trong các lĩnh vực đã được nhiều nhà khoa học đi s u nghiên cứu và đạt được những thành tựu lý luận quan trọng, có
ý nghĩa thiết thực đối với thực tiễn xây dựng và phát triển các ngành nói chung
và ngành thông tin – truyền thông nói riêng trong quá trình đổi mới, xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội những năm qua Do khuôn khổ của luận văn, tác giả
Trang 5không thể thống kê đầy đủ, chỉ xin giới thiệu một số công trình có tính tiêu biểu như sau:
* Nghiên cứu của các tác giả nước ngoài:
Sự phát triển của báo điện tử gắn liền với sự bùng nổ mạnh mẽ của mạng internet và các phương tiện truyền thông khác Tất cả đều có sự ảnh hưởng nhất định đối với người d n nói chung và đặc biệt là người trẻ hoặc trẻ em nói riêng Trong cuốn sách “Bùng nổ truyền thông – Sự ra đời một ý thức hệ mới” của hai tác giả Philippe Breton và Serge Proulx đã khẳng định, sự ra đời của điện tử học
và sự phát triển của khoa học công nghệ đã có tác động mạnh mẽ đối với hệ thống truyền thông (hệ thống các media) Nhờ đó mà các media trở nên dễ dàng hơn trong việc tiếp cận công chúng, đồng thời dễ dàng làm ảnh hưởng tới tư tưởng, nhận thức của công chúng Bởi vậy, tùy thuộc vào nền văn hóa khác nhau, thể chế chính trị khác nhau mà hệ thống media được sử dụng một cách linh hoạt, phù hợp với tiêu chí hoạt động của từng tổ chức, cá nh n sử dụng Bài viết “Study Shows How Internet Use Affects Today’s Youth” của tác giả Michael Harper cho thấy: các thanh thiếu niên ngày nay đang tích cực sử dụng internet thông qua các thiết bị thông tin hiện đại trong cuộc sống của mình Bên cạnh việc cung cấp một lượng thông tin phong phú, internet cũng mang lại sự lạc hướng về thông tin đối với giới trẻ Điều này cho thấy, internet nói chung và loại hình báo điện tử nói riêng đã có ảnh hưởng nhất định đối với giới trẻ Ngoài
ra c n có thể kể tới một số công trình nghiên cứu, bài viết khác về sự ảnh hưởng của Internet, của các phương tiện truyền thông đại chúng đối với lối sống, hành
vi của giới trẻ như: “The Impact of Social Media on Children, Adolescents, and Families” của hai tác giả Gwenn Schurgin O'Keeffe, Kathleen Clarke-Pearson
đã ph n tích về thực trạng sử dụng MXH của thanh thiếu niên Mỹ; Bài viết
“Impact of media use on children and youth” đã có những ph n tích s u sắc về
sự ảnh hưởng của các phương tiện truyền thông đại chúng như: tivi, tr chơi điện tử, video m nhạc, Internet… đối với trẻ em và thanh thiếu niên; “Effects of Media on Teens: A Look at the Research” (Tạm dịch: Ảnh hưởng của phương tiện truyền thông đối với giới trẻ: Một góc nhìn nghiên cứu) của hai tác giả
Trang 6Alison Burkhardt và Daniel White Hodge, trong đó đã chỉ ra rằng, phương tiện truyền thông đại chúng đã đưa ra những “chỉ số” để những người trẻ định hình cái gì là “bình thường” và “không bình thường”, củng cố kiến thức, giúp họ nhận thức rõ về bản th n và những người xung quanh mình
* Nghiên cứu của các tác giả trong nước:
(1) Luận văn thạc sĩ ngành Luật của tác giả Lê Xu n Vũ (2012): “Quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực Hải quan – qua thực tiễn Hải quan tỉnh Thừa Thiên Huế” Đề tài đã chỉ ra được các khái niệm về quản lý nhà nước bằng pháp luật từ đó liên hệ thực tiễn trong lĩnh vực Hải quan tại tỉnh Thừa Thiên Huế Tuy nhiên tác giả chủ yếu nêu ra các quan điểm về mặt lý thuyết, chưa chỉ
rõ và nổi bật được tình hình thực tiễn và các biện pháp quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực Hải quan tại địa phương
(2) Luận văn thạc sĩ Quản lý công của tác giả Lê Thanh Tùng (2017):
“Ứng dụng Công nghệ thông tin trong điều hành công việc tại Bộ Nội vụ” Luận văn đã ph n tích thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin trong điều hành công việc tại Bộ Nội vụ và tìm ra nguyên nhân chủ yếu của tồn tại, hạn chế trên cơ sở nguồn số liệu có được Luận văn đề xuất những phương hướng, giải pháp chủ yếu để nâng cao hiệu quả ứng dụng công nghệ thông tin trong điều hành công việc tại Bộ Nội vụ, làm cơ sở tham khảo trong quá trình xây dựng, hoạch định
và triển khai các chính sách đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động điều hành của Bộ Nội vụ
(3) Luận văn thạc sĩ Quản lý kinh tế của tác giả Phạm Minh Tuấn (2015):
“Quản lý nhà nước về lĩnh vực công nghệ thông tin trên địa bàn tỉnh Hà Giang”
Đề tài đã tìm hiểu, đánh giá thực trạng công tác QLNN về ứng dụng CNTT trong hoạt động của CQNN tỉnh Hà Giang, từ đó đưa ra các giải pháp để hoàn thiện công tác QLNN về ứng dụng CNTT trong hoạt động của CQNN trên địa bàn tỉnh Hà Giang góp phần HĐH nền hành chính, phục vụ cho công tác cải cách hành chính, phát triển KT-XH, giữ vững và ổn định an ninh – quốc phòng tỉnh biên giới Đề tài chỉ nghiên cứu về lĩnh vực ứng dụng CNTT trong hoạt động của CQNN chưa thực sự đi s u vào công tác chỉ đạo điều hành, chưa đề
Trang 7cập được đến công tác tham mưu văn bản, vận dụng các quy định của pháp luật
để nâng cao hiệu quả, hiệu lực của quản lý nhà nước và tình hình nghiên cứu chưa phản ánh sâu và sát với thực tế về sự phát triển của CNTT hiện nay chủ yếu tập trung ở các đô thị lớn với sự tác động của rất nhiều yếu tố
(4) Luận văn thạc sĩ Quản lý kinh tế của tác giả Nguyễn Thị Cẩm Bình (2017): “Quản lý nhà nước về lĩnh vực công nghệ thông tin trên địa bàn tỉnh Kon Tum” Tác giả đã có liệt kê và có so sánh, đánh giá mức độ ứng dụng CNTT trong hoạt động nội bộ của tỉnh Kon Tum với các Thành phố trực thuộc Trung ương Tuy nhiên tỉnh Kon Tum là tỉnh biên giới thuộc khu vực Tây Nguyên với nhiều dân tộc thiểu số, điều kiện địa hình tự nhiên, dân trí, kinh tế,
xã hội còn nhiều khó găn để phát triển lĩnh vực thông tin và truyền thông
(5) Bài viết “Vấn đề và giải pháp quản lý truyền thông ở Việt Nam trong thời đại Cách mạng công nghiệp 4.0” của PGS TS Đỗ Thị Thu Hằng Tác giả đã phân tích chỉ ra được sự dịch chuyển, biển đổi và phát triển nhanh, rộng của xã hội thông tin và cách mạng công nghiệp 4.0 từ đó đã tác động một cách toàn diện, sâu sắc đến nền báo chí truyền thông Việt Nam, dẫn tới những thách thức mới, yêu cầu mới với công tác quản lý báo chí truyền thông Ngoài ra tác giả có
đề xuất một số giải pháp và kiến nghị nhằm tăng cường hiệu quả quản lý truyền thông ở các tổ chức Đảng, Bộ, Sở Thông tin và Truyền thông và các cơ quan báo chí, từng bước xây dựng và thực thi chiến lược quản lý truyền thông trong lĩnh vực truyền thông chính phủ; đầu tư phát triển nguồn lực và tạo cơ chế phát triển ngành công nghiệp truyền hông và lĩnh vực truyền thông doanh nghiệp trong nước hiện nay Bên cạnh đó cần đầu tư và có chính sách phát triển các doanh nghiệp công nghệ, xây dựng các phần mềm hoặc ứng dụng các phần mềm phân tích, lọc nội dung và đảm bảo thông tin trên môi trường truyền thông số hiện nay
Tuy nhiên, có thể thấy cho đến hiện nay, dưới góc độ quản lý công, chưa
có công trình khoa học độc lập nào nghiên cứu một cách trực tiếp và có hệ thống
về quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực thông tin – truyền thông trên địa bàn Hà Nội
Trang 83 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
- Mục đích: Trên cơ sở phân tích, làm rõ một số vấn đề lý luận và thực
tiễn về quản lý nhà nước bằng pháp luật trên địa bàn Thành phố Hà Nội, luận văn xác định một số định hướng và đưa ra các giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực thông tin – truyền
thông nói chung và cụ thể là trên địa bàn Thành phố Hà Nội hiện nay nói riêng
- Nhiệm vụ:
Thứ nhất, phân tích, làm rõ các khái niệm, đặc điểm, vai trò và các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực thông tin – truyền thông
Thứ hai, ph n tích, đánh giá thực trạng quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực thông tin – truyền thông trên địa bàn Hà Nội những năm qua và nguyên nhân của thực trạng đó
Thứ ba, xác định một số phương hướng và giải pháp cơ bản nhằm tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực thông tin – truyền thông trên địa bàn Hà Nội trong thời gian tới
4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
Đối tượng nghiên cứu:
Là hoạt động quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực thông tin – truyền thông của thành phố Hà Nội
Phạm vi nghiên cứu:
- Nội dung nghiên cứu: Luận văn chỉ tập trung nghiên cứu các khía cạnh
lý luận, thực tiễn về quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực thông tin – truyền thông của thành phố Hà Nội
- Không gian nghiên cứu: Luận văn chỉ tập trung nghiên cứu thực trạng quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực thông tin – truyền thông trên địa bàn Hà Nội; luận văn không nghiên cứu hoạt động quản lý của chính quyền cấp huyện, cấp xã và cấp trung ương trên địa bàn thành phố Hà Nội
- Thời gian nghiên cứu: từ năm 2015 đến năm 2020
Trang 95 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn
- Phương pháp luận:
Luận văn được thực hiện dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về quản lý nhà nước, pháp luật và những vấn đề liên quan đến lĩnh vực này
- Phương pháp nghiên cứu:
Đề tài sử dụng tổng hợp các phương pháp cụ thể như: ph n tích và tổng hợp, đối chiếu so sánh, phương pháp thống kê… Ngoài ra, luận văn c n dựa vào
số liệu thống kê, các báo cáo tổng kết, đánh giá đội ngũ cán bộ, công chức và phương hướng nhiệm vụ hằng năm và giai đoạn tại Sở Thông tin – Truyền thông
Hà Nội
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
- Về cơ sở lý luận: Hệ thống hóa các lý luận quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực thông tin – truyền thông trong giai đoạn hội nhập
- Về thực tiễn: Kết quả của luận văn góp phần vào việc tổng kết công tác quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực thông tin – truyền thông trên địa bàn Hà Nội trong tình hình mới hiện nay Đề tài có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo trong nghiên cứu, học tập, giảng dạy dành cho các đối tượng
có nhu cầu
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được kết cầu gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận và pháp lý của Quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực thông tin – truyền thông
Chương 2: Thực trạng quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực
thông tin – truyền thông trên địa bàn Hà Nội
Chương 3: Phương hướng và giải pháp tăng cường quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực thông tin – truyền thông trên địa bàn Hà Nội
Trang 10CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC BẰNG PHÁP LUẬT TRONG LĨNH VỰC THÔNG TIN –
TRUYỀN THÔNG 1.1 Khái quát chung về quản lý nhà nước bằng pháp luật thông tin – truyền thông
1.1.1 Khái niệm, đặc điểm, vai trò của thông tin và truyền thông
* Khái niệm, đặc điểm của thông tin
Theo nghĩa thông thường: thông tin là tất cả các sự kiện, sự việc, ý tưởng,
phán đoán làm tăng thêm sự hiểu biết của con người Thông tin hình thành trong quá trình giao tiếp: một người có thể nhận thông tin trực tiếp từ người khác thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, từ các kho dữ liệu hoặc từ tất cả các sự vật, hiện tượng quan sát được trong môi trường xung quanh
Theo quan điểm triết học: thông tin là sự phản ánh của tự nhiên và xã hội
(thế giới vật chất) bằng ngôn từ, ký hiệu, hình ảnh…hay nói rộng hơn bằng tất
cả các phương tiện tác động lên giác quan của con người
Trong lĩnh vực công nghệ thông tin, viễn thông: Thông tin là đối tượng, là
mục tiêu vận chuyển, đảm bảo tính chính xác của các thông điệp được truyền tải
Trong lĩnh vực truyền thông đại chúng: Thông tin hoạt động chủ yếu dựa
trên nội dung của các thông điệp, nhất là khi tiếp xúc với công chúng
Trong lĩnh vực báo chí: Thông tin được dùng để nói đến chất liệu ngôn
ngữ sống, sự miêu tả c u chuyện, bằng chứng, chỉ cần nó thể hiện một nh n tố của thực tại Ví dụ khi ta sử dụng thông tin để nói về c u chuyện do nhà báo kể lại bao gồm một hoặc một số sự kiện liên kết thành
* Khái niệm, đặc điểm của truyền thông
Theo quan niệm của Dean C Barnlund – một nhà nghiên cứu truyền
thông người Anh cho rằng “Truyền thông là quá trình liên tục nhằm làm giảm
độ không rõ ràng để có thể có hành vi hiệu quả hơn”
Trang 11Theo quan điểm của Frank Dance – Giáo sư về truyền thông học người
Mỹ lại quan niệm: “Truyền thông là quá trình làm cho cái trước đây là độc
quyền của một hoặc vài người trở thành cái chung của hai hoặc nhiều người”
Có thể tháo rằng có rất nhiều định nghĩa về Truyền thông, mỗi định nghĩa, quan niệm đều có những khía cạnh hợp lý riêng nhưng chúng vẫn có những đặc điểm chung cơ bản về truyền thông và ta có thể tổng hợp đưa ra một khái niệm
về Truyền thông như sau:
“Truyền thông (communication) là quá trình trao đổi, chia sẻ thông tin, kiến thức, kinh nghiệm, tư tưởng, tình cảm, là một kiểu tương tác xã hội trong
đó có ít nhất hai hoặc nhiều tác nhân tương tác lẫn nhau nhằm tăng cường hiểu biết lẫn nhau, thay đổi nhận thức, tiến tới điều chỉnh hành vi và thái độ phù hợp với nhu cầu phát triển của cá nhân, tổ chức, cộng đồng, xã hội”
* Vai trò của thông tin truyền thông
Thông tin và truyền thông có tác động lớn đến các nhóm đối tượng lớn như:
Đối với chính quyền nhà nước: Giúp các cơ quan nhà nước đưa thông tin
đến người d n về các chính sách kinh tế, văn hóa xã hội, luật pháp đến với d n chúng, thuyết phục công chúng thay đổi về nhận thức và hành xử đúng pháp luật Ngoài ra chính phủ cũng nhờ truyền thông để thăm d lấy ý kiến của dư luận trước khi ban hành các văn bản pháp lý Nhờ truyền thông mà nhà nước điều chính các chính sách quản lý của mình và tạo ra sự đồng thuận cao trong dân chúng
Đối với xã hội: Thông tin và truyền thông giúp cho người d n cập nhật
thông tin kinh tế văn hóa xã hội, pháp luật trong và ngoài nước Giúp người d n giải trí và học tập về phong cách sống những người xung quanh Truyền thông ủng hộ cái đẹp và bài trừ cái xấu Truyền thông đóng vai tr trong việc tạo ra các
xu hướng về lối sống, văn hóa, thời trang… quản lý nhà nước bằng pháp luật là phương thức giao tiếp hành chính cơ bản hàm chứa các giá trị dân chủ, công khai, minh bạch quan hệ giữa nhà nước với tổ chức, cá nhân Ngoài ra, Thông
Trang 12tin và truyền thông c n giúp cho người d n phản hồi, nói lên tiếng nói của mình, bảo vệ các quyền và lợi ích chính đáng của mình
Đối với nền kinh tế: Nhờ có truyền thông mà doanh nghiệp có thể quảng
bá sản phẩm và dịch vụ, giúp cho người mua nhận biết và sử dụng sản phẩm và dịch vụ Truyền thông cũng tạo ra nhu cầu tiêu dùng sản phẩm và dịch vụ, giúp các công ty tạo ra công ăn việc làm cho nhiều người, giúp kinh tế phát triển Sử dụng các phương tiện truyền thông để quảng cáo sản phẩm và dịch vụ để thu hút người tiêu dùng nhận biết và sử dụng sản phẩm và dịch vụ của nhà sản xuất
Truyền thông cũng có tính 2 mặt của nó nếu thông tin, hình ảnh truyền đi mang tính tiêu cực, thì tác động của truyền thông cũng tạo ra những ảnh hưởng tiêu cực cho các đối tượng công chúng trong xã hội Nhất là những đối tượng thanh thiếu niên, những đối tượng có trình độ nhận thức c n thấp, không có khả năng chắt lọc thông tin, nếu thông tin từ truyền thông tiêu cực thì dễ bị lôi kéo
và có những tác động tiêu cực cho bản th n và cho cộng đồng xã hội
1.1.2 Khái niệm, đặc điểm, vai trò của quản lý nhà nước bằng pháp luật lĩnh vực thông tin - truyền thông
a Quản lý nhà nước bằng pháp luật
Quản lý nhà nước: là hoạt động thực thi quyền quyền lực nhà nước nhằm tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực nhà nước đối với các quá trình
xã hội và hành vi của công d n do các cơ quan trong hệ thống hành chính nhà nước từ Trung ương đến địa phương thực hiện để cụ thể hóa chức năng, nhiệm
vụ của nhà nước, phát triển kinh tế - xã hội, duy trì trật tự an ninh, thỏa mãn nhu cầu hằng ngày của nhân dân
- Đặc điểm của Quản lý nhà nước có các đặc điểm chủ yếu sau:
+ Quản lý nhà nước mang tính quyền lực nhà nước;
+ Quản lý nhà nước có mục tiêu, chiến lược, có chương trình, kế hoạch để thể hiện mục tiêu;
+ Quản lý nhà nước có tính chủ động, sáng tạo và linh hoạt;
Trang 13+ Quản lý nhà nước có tính liên tục, tương đối ổn định và thích ứng;
+ Quản lý nhà nước có tính chuyên môn hóa và nghề nghiệp cao;
+ Quản lý nhà nước có tính hệ thống thứ bậc chặt chẽ;
+ Quản lý nhà nước ở nước ta không có sự tách biệt tuyệt đối giữa người quản lý và người bị quản lý;
+ Quản lý nhà nước không vì lợi nhuận;
+ Quản lý nhà nước mang tính nh n đạo
Để thực hiện chức năng của mình, nhà nước phải sử dụng các công cụ quản lý Các công cụ quản lý của Nhà nước bao gồm pháp luật, chính sách, kế hoạch,
Quản lý nhà nước bằng pháp luật là sự tác động có tổ chức và quyền lực nhà nước của các cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền tiến hành bằng công
cụ pháp luật với việc sử dụng kết hợp với các công cụ, phương pháp và bằng hình thức khác nhau để tác động lên các quá trình xã hội, nhằm thiết lập, duy trì trật tự xã hội
b Quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực thông tin - truyền thông
Khái niệm quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực thông tin – truyền thông được hiểu là việc Nhà nước sử dụng các công cụ pháp luật để điều chỉnh các quan hệ quản lý nhà nước trong lĩnh vực thông tin, truyền thông nhằm đạt được mục tiêu của quản lý về thông tin - truyền thông
1.1.3 Cơ sở pháp lý của quản lý nhà nước trong lĩnh vực thông tin - truyền thông
Hiện nay các văn bản pháp luật trong lĩnh vực thông tin – truyền thông rất
đa dạng, do nhiều cấp và nhiều cơ quan ban hành Ngoài ra để hướng dẫn, thi hành các văn bản pháp luật do Quốc hội ban hành, Chính phủ là cơ quan quản lý hành chính trung ương và Bộ Thông tin và Truyền thông là cơ quan quản lý