BÀI THU HOẠCH LỚP CAO CẤP LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ HỆ TẬP TRUNG TÊN MÔN HỌC: LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT VỀ QUYỀN CON NGƯỜI TÊN BÀI THU HOẠCH: NỘI DUNG QUAN ĐIỂM CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM VỀ BẢO ĐẢM QUYỀN CON NGƯỜI, QUYỀN CÔNG DÂN. LIÊN HỆ VIỆC THỰC HIỆN QUYỀN CỦA PHỤ NỮ Ở HUYỆN ĐỊNH QUÁN, TỈNH ĐỒNG NAI
Trang 1HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH
HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ KHU VỰC II
BÀI THU HOẠCH
LỚP CAO CẤP LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
HỆ TẬP TRUNG K72 A144 (2021 – 2022)
TÊN MÔN HỌC:
LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT VỀ QUYỀN CON NGƯỜI
TÊN BÀI THU HOẠCH:
NỘI DUNG QUAN ĐIỂM CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM VỀ BẢO ĐẢM QUYỀN CON NGƯỜI, QUYỀN CÔNG DÂN LIÊN HỆ VIỆC THỰC HIỆN QUYỀN CỦA PHỤ NỮ
Ở HUYỆN ĐỊNH QUÁN, TỈNH ĐỒNG NAI
ĐIỂM TRUNG BÌNH CHUNG
TP HỒ CHÍ MINH – NĂM 2022
Trang 2PHẦN MỞ ĐẦU 1 PHẦN NỘI DUNG 3 CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUYỀN CON NGƯỜI, QUYỀN CÔNG DÂN 3
1 Khái niệm quyền con người, quyền công dân 3
2 Nội dung quan điểm của Đảng về bảo đảm quyền con người, quyền công dân 3
3 Quyền của phụ nữ 5 PHẦN 2: THỰC TRẠNG VIỆC THỰC HIỆN QUYỀN CỦA PHỤ NỮ TẠI
HUYỆN ĐỊNH QUÁN 6 2.1 Một số nét khái quát về huyện Định Quán 6 2.2 Kết quả đạt được trong quá trình thực hiện quyền của phụ nữ ở huyện Định Quán 7
2.3 Những hạn chế và nguyên nhân của hạn chế 9 PHẦN 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ VIỆC THỰC HIỆN QUYỀN CỦA PHỤ NỮ TẠI HUYỆN ĐỊNH QUÁN 10 PHẦN KẾT LUẬN 12 TÀI LIỆU THAM KHẢO 13
Trang 3PHẦN MỞ ĐẦU
Quyền con người là sự kết tinh những giá trị cao đẹp nhất trong nền văn hóa của nhân loại, được hình thành với sự đóng góp của tất cả các quốc gia, dân tộc, giai cấp, tầng lớp và cá nhân con người trên trái đất Kể từ khi Liên hợp quốc được thành lập (10/1945), quyền con người đã được quy định trong rất nhiều văn kiện pháp lý quốc tế, trở thành một hệ thống tiêu chuẩn pháp lý toàn cầu được các quốc gia tôn trọng và thực hiện Ở Việt Nam, trải qua lịch sử hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước, nhân dân Việt Nam đã phải đổ biết bao xương máu để giành lấy những quyền
cơ bản của con người: được sống trong điều kiện độc lập, tự do, có cơm ăn, áo mặc, nhà ở, được học hành, nhân phẩm được tôn trọng Nhà nước Việt Nam không chỉ khẳng định sự tôn trọng và bảo vệ quyền con người mà còn làm hết sức mình để đảm bảo và thực hiện quyền con người Trong quá trình xây dựng đất nước, Đảng, Nhà nước ta luôn xác định con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự nghiệp xây dựng đất nước; thúc đẩy và bảo vệ quyền con người là nhân tố quan trọng trong phát triển bền vững, đảm bảo thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Quan điểm của Đảng, Nhà nước ta về quyền con người được hình thành, đúc rút từ lịch sử, truyền thống văn hóa dân tộc, nền tảng lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và
tư tưởng Hồ Chí Minh, những nhận thức chung của cộng đồng quốc tế, thực tiễn và những yêu cầu đặt ra trong công cuộc đổi mới, hội nhập quốc tế và xây dựng Nhà nước pháp quyền của dân, do dân, vì dân
Ở Việt Nam hiện nay, phụ nữ chiếm 51,5% dân số và 48% lực lượng lao động
xã hội Phụ nữ nước ta trước đây đã có những đóng góp hết sức to lớn vào công cuộc đấu tranh chống ngoại xâm giành và giữ gìn độc lập, xây dựng Tổ quốc Trong sự nghiệp đổi mới hiện nay, phụ nữ Việt Nam vẫn luôn sát cánh cùng nam giới phấn đấu
vì mục tiêu "Dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh" và có những đóng góp đáng kể trong các lĩnh vực xóa đói giảm nghèo, phát triển kinh tế, ổn định
xã hội cũng như những cống hiến xuất sắc trong việc chăm lo xây dựng gia đình, nuôi dưỡng các thế hệ công dân tương lai của đất nước Không những vậy, nhiều phụ nữ
Trang 4còn mang lại những vinh quang lớn cho đất nước trong các lĩnh vực văn hóa, giáo
dục, khoa học, nghệ thuật, thể thao
Nhận thức rõ vị trì và vai trò quan trọng của người phụ nữ trong xã hội nên
ngay từ khi nhà nước mới giành được độc lập, các quyền của công dân nói chung và
quyền của phụ nữ nói riêng đã được pháp luật Việt Nam ghi nhận và khẳng định
Điều đó đã tạo điều kiện căn bản cho phụ nữ tham gia tích cực và hiệu quả vào các
hoạt động kinh tế, xã hội và đóng góp vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Trong những năm qua, trên địa bàn huyện Định Quán, tỉnh Đồng Nai, các cấp
ủy Đảng, chính quyền đã quan tâm đến việc thực hiện quyền của phụ nữ, tạo điều
kiện để phụ nữ phát triển toàn diện, phát huy vai trò của mình trong xã hội Tuy nhiên,
bên cạnh đó vẫn còn một số tồn tại, hạn chế nhất định như tình trạng bất bình đẳng
giới trong một số lĩnh vực của đời sống xã hội vẫn còn tồn tại, sự chia sẻ trong công
việc giữa nam và nữ trong gia đình còn hạn chế Do đó, nhằm góp phần làm sáng tỏ
vấn đề này, nên em chọn đề tài: “Nội dung quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam
về bảo đảm quyền con người, quyền công dân Liên hệ việc thực hiện quyền của
phụ nữ ở huyện Định Quán, tỉnh Đồng Nai" để làm bài thu hoạch
Trang 5PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUYỀN CON NGƯỜI,
QUYỀN CÔNG DÂN
1 Khái niệm quyền con người, quyền công dân
Quyền con người là các đặc quyền tự nhiên, bắt nguồn từ phẩm giá vốn có của tất cả mọi người được cộng đồng quốc tế và quốc gia thừa nhận, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm bằng hệ thống pháp luật quốc gia và quốc tế
Quyền công dân là tổng hợp các quyền và tự do cơ bản của mọi cá nhân, tạo nên địa vị pháp lý của cá nhân trong mối quan hệ với nhà nước thông qua chế định
quốc tịch, được thừa nhận và bảo đảm bằng Hiến pháp và pháp luật của quốc gia
2 Nội dung quan điểm của Đảng về bảo đảm quyền con người, quyền công dân
Kế thừa nhận thức chung của cộng đồng quốc tế, xuất phát từ quan điểm mácxít, từ thực tiễn Việt Nam và thế giới, Đảng đã xác định một số quan điểm cơ bản
về vấn đề quyền con người, cụ thể:
* Quyền con người là giá trị chung của nhân loại
Quan điểm “quyền con người là giá trị chung của nhân loại” có ý nghĩa quan trọng, chỉ rõ nguồn gốc của quyền con người, giúp chúng ta có cơ sở bác bỏ các quan điểm sai trái, coi quyền con người là phát kiến, là giá trị riêng có của phương Tây Quan điểm này còn góp phần khắc phục các biểu hiện phiến diện, cực đoan: Quay lưng, khước từ những giá trị tiến bộ, văn minh hoặc chấp nhận sự áp đặt mô hình của nước này cho nước khác
* Trong xã hội có phân chia giai câp đôi kháng, khái niệm quyền con
người mang tính giai cấp sâu sắc
Trong xã hội Việt Nam, quyền lợi của giai cấp công nhân và nhân dân lao động gắn liền với quyền lợi của đất nước, dân tộc; tính giai cấp của khái niệm quyền con người thống nhất với tính nhân loại, tính phổ biến của quyền con người Nói một cách
cụ thể, trong xã hội Việt Nam, quyền con người của tất cả mọi người đều được tôn trọng và bảo đảm, không phân biệt giai cấp, tầng lớp, dân tộc, tôn giáo
Trang 6* Quyền con người gắn với độc lập dân tộc và chủ quyền quôc gia
Đảng ta cho rằng: “Quyền con người gắn với quyền dân tộc cơ bản và thuộc phạm vi chủ quyền quốc gia” Thực tiễn lịch sử Việt Nam và nhiều nước từng trải qua quá trình đấu tranh giành độc lập đã cho thấy, đất nước bị nô lệ thì người dân không thể có tự do, các quyền con người sẽ bị chà đạp nghiêm trọng Vì vậy, các dân tộc bị áp bức sẵn sàng chấp nhận mọi hy sinh để giành và giữ nền độc lập Quyền dân tộc tự quyết đã trở thành một bộ phận không thể thiếu của quyền con người, được ghi nhận ở điều đầu tiên của hai công ước cơ bản về quyền con người năm 1966 Có thể nói, độc lập dân tộc, chủ quyền quốc gia là điều kiện tiên quyết để bảo đảm quyền con người; không có độc lập dân tộc, chủ quyền quốc gia, không thể nói đến các quyền con người
* Quyền con người gắn liền với lịch sử, truyền thống và phụ thuộc vào
trình độ phát triển kinh tế, văn hóa của mỗi quốc gia
Đảng ta cho rằng: “Quyền con người luôn luôn gắn liền với lịch sử, truyền thống và phụ thuộc vào trình độ phát triển kinh tế, văn hóa của đất nước Do vậy không thể áp đặt hoặc sao chép máy móc các tiêu chuẩn, mô thức của nước này cho nước khác”
* Quyền con người là mục tiêu, động lực của sự phát triển xã hội, là bản
chất của chế độ xã hội chủ nghĩa
Từ hoạt động nghiên cứu lý luận và thực tiễn đấu tranh cách mạng gian khổ, Đảng ta đã đi đến kết luận: “Đối với chúng ta, vấn đề quyền con người được đặt ra xuất phát từ mục tiêu của chủ nghĩa xã hội, từ bản chất của chế độ ta”; “Giải phóng con người gắn liền với giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng xã hội Chỉ dưới tiền đề độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội thì quyền con người mới được bảo đảm rộng rãi, đầy đủ, trọn vẹn nhất”
* Quyền con người, quyền công dân được ghi nhận và bảo vệ bằng Hiến
pháp, pháp luật
Thực tiễn Việt Nam và thế giới cho thấy, đảm bảo bằng pháp luật là một trong những điều kiện quan trọng nhất để các quyền con người được thực hiện Mọi nhu
Trang 7cầu hay yêu sách về quyền nếu không được pháp luật ghi nhận và bảo vệ thì không
thể có bất cứ một quyền con người nào
* Quyền của mỗi cá nhân không tách rời nghĩa vụ và trách nhiệm công
dân
Từ khi Luật quốc tế về quyền con người ra đời, vấn đề quyền và nghĩa vụ cũng
đồng thời được đặt ra Nguyên tắc này được chia sẻ rộng rãi ở mọi quốc gia và cơ chế
quyền con người khu vực
3 Quyền của phụ nữ
Việt Nam phê chuẩn Công ước về xóa bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử đối
với phụ nữ năm 1982 và xây dựng, hoàn thiện nhiều văn bản quy phạm pháp luật
nhằm bảo đảm quyền của phụ nữ trên các lĩnh vực của đời sống xã hội Hiện nay,
những quyền cơ bản của phụ nữ được ghi nhận trong Hiến pháp và cụ thể hóa trong
các văn bản pháp luật như: Luật Bình đẳng giới, Luật Bảo hiểm xã hội, Bộ luật Lao
động, Luật Hôn nhân và gia đình, Luật Phòng chống bạo lực gia đình
Trang 8PHẦN 2: THỰC TRẠNG VIỆC THỰC HIỆN QUYỀN CỦA PHỤ NỮ TẠI
HUYỆN ĐỊNH QUÁN 2.1 Một số nét khái quát về huyện Định Quán
2.1.1 Điều kiện tự nhiên và đơn vị hành chính
Định Quán là một huyện miền núi nằm ở phía Đông Bắc của tỉnh Đồng Nai; cách thành phố Biên Hòa 85 km và thành phố Hồ Chí Minh 115 km về hướng Tây Nam và cách thành phố Đà Lạt 185 km về phía Đông Bắc; Huyện có vị trí địa lý: phía Bắc giáp huyện Tân Phú, phía Nam giáp huyện Thống Nhất và Xuân Lộc, phía Tây giáp huyện Vĩnh Cữu, phía Đông giáp huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận Hiện nay huyện có 14 đơn vị hành chính gồm có 13 xã và 01 thị trấn, dân số 187.306 người (năm 2020) Trong đó phụ nữ chiếm trên 50% dân số, là lực lượng lao động quan trọng tham gia đông đảo trên các lĩnh vực: nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, thương mại - dịch vụ, giáo dục và y tế Toàn huyện có 15 cơ sở hội, với 31.812 hội viên Toàn Đảng bộ có 42 tổ chức cơ sở, gồm 17 chi bộ cơ sở, 25 đảng bộ cơ sở, 01 đảng
bộ bộ phận, 288 chi bộ trực thuộc, 4.238 đảng viên
2.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội
Trong những năm qua, tình hình kinh tế xã hội của huyện có bước ổn định và phát triển, đời sống vật chất, văn hóa, tinh thần của nhân dân không ngừng được cải thiện, các chính sách xã hội ngày càng được quan tâm, các chương trình giảm nghèo,
xã hội hóa giáo dục, đường giao thông nông thôn và các phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở địa bàn dân cư, đền ơn đáp nghĩa, xây dựng nhà tình thương, quỹ vì người nghèo được nhân dân đồng tình hưởng ứng Khối đại đoàn kết toàn dân ngày càng được củng cố
Từ một huyện miền núi nghèo, kinh tế thuần nông kém phát triển, cơ sở vật chất phục vụ cho phát triển kinh tế – văn hóa nghèo nàn lạc hậu; gần một nửa dân số đói nghèo và mù chữ Thì đến nay, diện mạo nông thôn miền núi của huyện đã có chuyển biến đáng tự hào Kinh tế duy trì mức tăng trưởng khá, cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng; tiềm năng lợi thế của huyện từng bước khai thác có hiệu quả Hệ thống kết cấu hạ tầng từng bước được đầu tư tương đối đồng bộ Đến nay, có 01 khu
Trang 9công nghiệp trên địa bàn có 14 nhà đầu tư với diện tích 56,76 ha tại xã La Ngà; 01 cụm công nghiệp với diện tích gần 50 ha tại xã Phú Cường, 01 điểm công nghiệp và
01 cơ sở may công nghiệp hoạt động hiệu quả Xây dựng nông thôn mới đã có nhiều chuyển biến tích cực; năm 2019 huyện có 13/13 xã đạt chuẩn nông thôn mới, năm
2020 có 04/13 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao Văn hoá - xã hội tiếp tục phát triển và đạt được nhiều kết quả tích cực
Đến nay, Định Quán có 07 trường trung học phổ thông và 01 Trung tâm giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên, 67 trường Trung học cơ sở, tiểu học và mầm non Tổng số học sinh các cấp gần 60.000 học sinh, 14/14 xã, thị trấn hoàn thành phổ cập giáo dục bậc trung học Về Y tế có 01 Bệnh viện đa khoa khu vực; 14/14 xã, thị trấn được công nhận đạt Bộ tiêu chí quốc gia về y tế; về văn hoá Ấp văn hóa đạt 91,02%, gia đình văn hóa đạt 96,3%; cơ quan có đời sống văn hóa 100%
2.2 Kết quả đạt được trong quá trình thực hiện quyền của phụ nữ ở huyện Định Quán
Trong những năm qua, các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương luôn quan tâm chỉ đạo việc thực hiện quyền của phụ nữ và đã đạt được những kết quả tích cực,
cụ thể như sau:
Trong lĩnh vực chính trị, các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương đã tăng cường sự tham gia của phụ nữ vào các vị trí quản lý, lãnh đạo, nhằm từng bước giảm dần khoảng các giới trong lĩnh vực chính trị (Cấp huyện: có 09/35 cán bộ nữ tham gia Ban Chấp hành Đảng bộ huyện nhiệm kỳ 2020-2025, đạt tỷ lệ 25,71%; Nữ đại biểu Hội đồng nhân dân huyện nhiệm kỳ 2021-2026: có 7/34 đại biểu, đạt tỷ lệ 20,58% Cấp xã: có 54 cán bộ nữ tham gia cấp ủy xã, thị trấn nhiệm kỳ 2020-2025, đạt tỷ lệ 30,68 %; có 8 xã, thị trấn có nữ tham gia Ban Thường vụ; có 11/14 xã, thị trấn có Chủ tịch Hội Phụ nữ tham gia cấp ủy; nữ đại biểu HĐND xã nhiệm kỳ 2021-2026: có 127/387 đại biểu, đạt tỷ lệ 32,81%) Trong giáo dục - đào tạo: Chị em phụ
nữ giáo viên chiếm tỷ lệ trên 75,2% (1.796/2.387), trong đó có 105 chị làm cán bộ quản lý Bên cạnh đó, chú trọng bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ nâng cao trình độ chuyên môn cho chị em phụ nữ cán bộ, công chức, viên chức; hàng năm xây dựng kế
Trang 10hoạch mở lớp bồi dưỡng chính trị, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ, công chức, viên chức, nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nữ
Trong phát triển kinh tế, huyện đã triển khai thực hiện tốt các chính sách an sinh xã hội trên địa bàn huyện, tạo điều kiện cho phụ nữ, đặc biệt là phụ nữ thuộc hộ nghèo, cận nghèo, phụ nữ dân tộc thiểu số học nghề, tham gia các lớp tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật, hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững; tạo điều kiện để phụ nữ thụ hưởng các chính sách an sinh xã hội; tỷ lệ phụ nữ ở vùng nông thôn nghèo, vùng dân tộc thiểu số có nhu cầu được vay vốn ưu đãi từ các chương trình việc làm, giảm nghèo và các nguồn tín dụng chính thức đạt 100% vào năm 2020; nhiều doanh nghiệp, Hợp tác xã, Tổ hợp tác do phụ nữ làm chủ hoặc tham gia quản
lý, điều hành hoạt động hiệu quả, giải quyết việc làm cho nhiều lao động nông thôn như tổ hợp tác trồng nấm sò xã Suối Nho, tổ hợp tác trồng cây lúa xã Phú Vinh và tổ hợp tác rau sạch xã Gia Canh
Trong lĩnh vực y tế, chăm sóc sức khỏe, huyện đã thực hiện có hiệu quả các mục tiêu chương trình quốc gia về y tế, chăm sóc sức khỏe sinh sản, dân số kế hoạch hóa gia đình, phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em, đặc biệt quan tâm đến đối tượng phụ nữ vùng nông thôn, đồng bào dân tộc thiểu số, từ đó hạn chế đến mức thấp nhất
tỷ lệ phụ nữ phá thai và mất cân bằng giới tính khi sinh
Trong thực hiện Luật Hôn nhân và Gia đình, tập trung thông tin, tuyên truyền Luật Hôn nhân và Gia đình, Luật Phòng, chống bạo lực gia đình và các văn bản có liên quan bằng nhiều hình thức như thông qua hệ thống truyền thanh - truyền hình, Trang thông tin điện tử của huyện, qua các cuộc họp, thôn tổ dân phố, các cuộc họp của các hội đoàn thể, phát tờ rơi đến từng hộ gia đình Qua công tác thông tin, tuyên truyền, người dân đã nhận thức sâu sắc về vai trò của phụ nữ, nâng cao nhận thức tiến tới chuyển đổi hành vi của các tầng lớp nhân dân về bạo lực gia đình, nâng cao nhận thức của cả hai giới về quyền và nghĩa vụ của họ trong mối quan hệ với các thành viên trong gia đình góp phần duy trì sự ổn định, đoàn kết và êm ấm trong gia đình; hàng năm có trên 95% hộ gia đình đạt “Gia đình văn hóa”