Trình bày hiểu biết về bảo hiểm nhân thọ? Tìm hiểu về các loại sản phẩm bảo hiểm nhân thọ hiện có trên thị trường Việt Nam hiện nay?

1 TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI NHẬP MÔN TÀI CHÍNH TIỀN TỆ Đề tài Trình bày hiểu biết về bảo hiểm nhân thọ? Tìm hiểu về các loại sản phẩm bảo hiểm nhân thọ hiện có trên thị trường Việ.

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI

NHẬP MÔN TÀI CHÍNH TIỀN TỆ

Đề tài: Trình bày hiểu biết về bảo hiểm nhân thọ?

Tìm hiểu về các loại sản phẩm bảo hiểm nhân thọ hiện có trên

thị trường Việt Nam hiện nay?

Giảng viên hướng dẫn : Trần Thị Thu Trang

Hà Nội 2022

Mục lục

Lời mở đầu 4

CHƯƠNG 1: BẢO HIỂM NHÂN THỌ 5

1.1 Bảo hiểm 5

1.2 Bảo hiểm nhân thọ 5

1.2.1 Sự ra đời 5

1.2.2 Khái niệm 6

1.2.3 Đặc điểm 6

1.2.4 Vai trò của BHNT 8

1.2.5 Quyền và nghĩa vụ của các bên 9

1.2.6 So sánh giữa BHXH và BHNT 11

CHƯƠNG 2: MỘT SỐ LOẠI SẢN PHẨM BHNT HIỆN CÓ TRÊN THỊ TRƯỜNG VIỆT NAM 13

2.3 Bảo hiểm sinh kỳ 13

2.3.1 Khái niệm 13

2.3.2 Đặc điểm của bảo hiểm sinh kỳ 13

2.3.3 Mục đích 13

2.4 Bảo hiểm tử kỳ 14

2.4.1 Khái niệm 14

2.4.2 Đặc điểm 14

2.4.3 Mục đích 14

2.5 Bảo hiểm trọn đời 15

2.5.1 Khái niệm 15

2.5.2 Đặc điểm 15

2.5.3 Mục đích 16

2.6 Bảo hiểm hỗn hợp 17

2.6.1 Khái niệm 17

2.6.2 Đặc điểm 18

2.6.3 Phân loại 19

2.6.4 Mục đích 20

2.7 Bảo hiểm trả tiền định kỳ 20

2.7.1 Khái niệm 20

2.7.2 Đặc điểm 20

2.7.3 Mục đích 21

2.7.4 Phân loại 21

2.8 Bảo hiểm nhân thọ đầu tư ( Bảo hiểm liên kết đầu tư) 23

2.8.1 Khái niệm 23

2.8.2 Đặc điểm 23

2.8.3 Mục đích 23

2.9 Bảo hiểm hưu trí 24

2.9.1 Khái niệm 24

2.9.2 Mục đích 24

2.9.3 Quyền lợi của bảo hiểm hưu trí 24

CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ, ĐƯA RA GIẢI PHÁP TRÊN THỊ TRƯỜNG VIỆT NAM 27 3.1 Đánh giá về bảo hiểm nhân thọ tại VN 27

3.2 Giải pháp 29

Lời kết 36

Lời mở đầu

Trong sự phát triển chung của nền kinh tế, lĩnh vực tài chính - ngân hàng - bảo hiểm nói chung và ngành bảo hiểm nhân thọ nói riêng cũng đã có những bước phát triển đáng kể Doanh thu từ loại hình bảo hiểm nhân thọ ngày càng tăng cao và ổn định Với tính chất

ưu việt riêng có, bảo hiểm nhân thọ đã góp phần ổn định kinh tế xã hội thông qua công tác bồi thường và chi trả tiền bảo hiểm giải quyết công ăn việc làm cho hàng trăm ngàn lao động

Hơn nữa, ở mỗi quốc gia, trong mọi thời kỳ, con người luôn được coi là lực lượng sản xuất chủ yếu là nhân tố quyết định đến sự phát triển kinh tế - xã hội Song trong lao động và cuộc sống, con người cũng không tránh khỏi những rủi ro như: tai nạn, ôm đau, bệnh tật, mất việc làm, già yếu, và tác động đến nhiều mặt đời sống xã hội Vì vậy, vấn

đề mà ai ai cũng quan tâm đến là làm thế nào để khắc phục hậu quả rủi ro nhằm đảm bảo cuộc sống con người Thực tế đã có nhiều biện pháp được áp dụng như: phòng tránh, cứu trợ, tiết kiệm, nhưng bảo hiểm luôn được đánh giá là biện pháp hữu hiệu nhất

Thực tế cho thấy rằng, bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế ra đời từ rất lâu, nhưng lại có nhiều hạn chế trong phạm vi bảo hiểm, chưa đáp ứng được nhu cầu của xã hội

Bên cạnh các vấn đề về sức khoẻ, con người còn nhiều vấn đề phải quan tâm như: thất nghiệp, thu nhập của người trụ cột bị giảm xuống, người cao tuổi về hưu Vấn đề lúc này là phải tạo ra nguồn công cụ để mọi người có thể để dành ra từ thu nhập và tiết kiệm chi tiêu hiện tại của mình những khoản tiền nhỏ để có thể đảm bảo cuộc sống khi có biến

trường hợp hay khu vực mà nó không điều tiết được

CHƯƠNG 1: BẢO HIỂM NHÂN THỌ

Bảo hiểm tự nguyện là loại hình bảo hiểm mà người tham gia được quyền lựa chọn công ty bảo hiểm, sản phẩm bảo hiểm, mức phí và quyền lợi bảo hiểm

Bảo hiểm bắt buộc bao gồm: Bảo hiểm TNDS của chủ xe cơ giới, bảo hiểm TNDS của người vận chuyển hàng không đối với hành khách; Bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp đối với hoạt động tư vấn pháp luật; Bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp của doanh nghiệp môi giới bảo hiểm; Bảo hiểm cháy, nổ; Bảo hiểm y tế bắt buộc; Bảo hiểm xã hội bắt buộc, còn lại là các sản phẩm bảo hiểm tự nguyện

Ngoài ra, trên thị trường có nhiều các phân loại bảo hiểm khác như loại hình thương mại và Nhà nước, đối tượng bảo hiểm là con người và tài sản hay trách nhiệm dân sự…

Các sản phẩm bảo hiểm được triển khai hoặc bán thông qua các doanh nghiệp bảo hiểm hoặc cơ quan thuộc sự quản lý của Nhà nước Ví dụ các công ty bảo hiểm nhân thọ triển khai các sản phẩm bảo hiểm nhân thọ, các công ty bảo hiểm phi nhân thọ triển khai các sản phẩm bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm ô tô, bảo hiểm nhà, bảo hiểm du lịch…, cơ quan Bảo hiểm xã hội Việt Nam tổ chức thực hiện các chế độ và chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế…

1.2 Bảo hiểm nhân thọ

Khi đó, William Gybbon - một thuyền trưởng ở Anh đã suy nghĩ nếu các rủi ro trên xảy ra với hàng hóa thì con người cũng có thể gặp “họa” Và vị thuyền trưởng này đã yêu

cầu công ty bảo hiểm bán thêm hợp đồng bảo hiểm cho sinh mạng của mình Bảo hiểm nhân thọ được “thai nghén” từ đó và thực hiện nghĩa vụ bảo vệ con người trước “biến cố” bất ngờ

Những năm 1800, bảo hiểm nhân thọ bắt đầu được đón nhận mạnh mẽ khi cung cấp sản phẩm dành riêng cho người trụ cột trong gia đình khi tử vong sớm Khi đó, người dân mới thực sự thấy được ý nghĩa lớn lao của bảo hiểm nhân thọ Người trụ cột trong gia đình không may mất sớm, với sự chi trả từ bảo hiểm nhân thọ gia đình sẽ có nguồn tài chính bù đắp sự thiếu hụt, nhanh chóng ổn định cuộc sống Bởi vậy, đây là thời điểm bảo hiểm nhân thọ thực sự bứt phá và dần trở nên thiết yếu với các gia đình

Như vậy, nhu cầu thực tế phát sinh trong cuộc sống con người chính là cơ sở để thúc đẩy bảo hiểm nhân thọ ra đời Và khi đã đáp ứng đúng, trúng nguyện vọng của người tham gia thì việc phát triển bảo hiểm nhân thọ là tất yếu

1.2.2 Khái niệm

Theo Khoản 1 - Điều 12 - Luật kinh doanh bảo hiểm về khái niệm bảo hiểm nhân thọ là gì: "Hợp đồng bảo hiểm là sự thoả thuận giữa bên mua bảo hiểm và doanh nghiệp bảo hiểm, theo đó bên mua bảo hiểm phải đóng phí bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm phải trả tiền bảo hiểm cho người thụ hưởng hoặc bồi thường cho người được bảo hiểm khi xảy

ra sự kiện bảo hiểm.:

Bảo hiểm nhân thọ là sản phẩm được công ty bảo hiểm cung cấp nhằm bảo vệ người tham gia bảo hiểm trước rủi ro về sức khỏe, tính mạng bằng cách chi trả, bồi thường khi các sự kiện liên bảo hiểm xảy ra

Lúc này, khoản chi trả của bảo hiểm không chỉ đơn thuần giúp người bệnh tiếp cận phương thức điều trị mới, nâng cao khả năng phục hồi, chữa khỏi bệnh hoàn toàn mà còn là cách vơi đi gánh nặng tài chính với người thân trong gia đình Đặc biệt, dù mới chỉ tham gia đóng bảo hiểm với số tiền nhỏ, nhưng khi có rủi ro liên quan tới thương tật hay tử vong xảy ra, người mua bảo hiểm sẽ được chi trả một số tiền lớn, lớn hơn rất nhiều so với số tiền

đã đóng góp Đó là một nguồn tài chính quý giá, lớn lao trong những thời khắc khó khăn nhất của cuộc đời

Hơn nữa, nếu biến cố xảy đến khiến cho nguồn thu nhập chính trong gia đình bị mất

đi, cả gia đình sẽ bị suy sụp và lao đao Nhưng nếu tham gia bảo hiểm nhân thọ thì với sự chi trả quyền lợi bảo hiểm, sẽ bù đắp sự thiếu hụt về tài chính, giúp gia đình mau chóng ổn định cuộc sống, con thơ vẫn được đến trường và cha mẹ già cũng vơi bớt cơ cực Bảo hiểm nhân thọ bừng sáng ý nghĩa nhân văn trong những giai đoạn khó khăn đó

• Là hình thức tiết kiệm dài hạn và có kỷ luật

Không giống như những hình thức tiết kiệm thông thường khác như gửi ngân hàng, mua vàng, USD… có thể bị những cám dỗ chi tiêu tức thời mà rút ra và không mang lại lợi ích như mong muốn Hay trong thực tế, thường vì những chi tiêu không cần thiết như: mua sắm nhiều, đi ăn uống mà tiêu tốn một số tiền không nhỏ và ảnh hưởng tới tích lũy của bản thân

Song chỉ cần tiết kiệm tối thiểu 10.000 đồng / một ngày là đã có ngay cho mình một khoản tích lũy, đầu tư hiệu quả cho tương lai, nhằm thực hiện những mục tiêu to lớn ý nghĩa của cuộc đời như: mua nhà, mua xe, cho con học tập ở môi trường tốt…

Đó chính là bảo hiểm nhân thọ, giải pháp giúp tích lũy, tiết kiệm kỷ luật trong một thời gian dài và không ai vì “tùy hứng” mà hủy đi kế hoạch tài chính lâu dài, xây dựng tương lai vững vàng, ổn định cho bản thân và gia đình

• Là sự chuẩn bị tài chính vững vàng cho tuổi già vui khỏe, độc lập

Khi không gặp bất cứ rủi ro nào về sức khỏe, sống khỏe mạnh đến khi kết thúc hợp đồng, người tham gia bảo hiểm sẽ nhận được khoản tiền đáo hạn Khi đó, khoản tài chính này sẽ giúp bạn thực hiện kế hoạch tương lai còn dang dở, an hưởng tuổi già độc lập, an nhàn, vui khỏe cùng con cháu

• Là hình thức chia sẻ những điều không may mắn trong cuộc sống

Bảo hiểm nhân thọ hoạt động theo nguyên tắc số đông bù số ít, chia sẻ những điều không may mắn trong cuộc sống Bởi nhiều người cùng tham gia bảo hiểm, nhưng không phải tất cả đều gặp phải rủi ro Và đơn vị bảo hiểm sẽ trích phần tiền từ quỹ rủi ro để chi trả quyền lợi cho những người không may mắn

Đó là một số tiền lớn, vô cùng có ý nghĩa đối với cuộc sống của những người không may gặp rủi ro Hay cũng chính là đại diện cho sự chia sẻ của số đông những người may mắn hơn trong xã hội san sẻ cho những người khó khăn hơn

Có thể nhận thấy, tham gia bảo hiểm nhân thọ không chỉ là cách bạn chủ động bảo vệ chính mình, san đi một phần rủi ro cho bảo hiểm mà còn là cách thể hiện tình yêu thương, trách nhiệm với người thân của mình Xa hơn nữa, bảo hiểm nhân thọ cũng là cách bạn đóng góp một phần nhỏ bé của mình trong quá trình nâng cao chất lượng sống, an sinh

xã hội tốt hơn

1.2.4 Vai trò của BHNT

• Bảo vệ tài chính, trọn vẹn an tâm

Khi còn trẻ, chúng ta thường tiết kiệm tiền cho những mục đích như mua sắm, đi du lịch, kinh doanh, kết hôn hoặc sinh con trong tương lai Tuy nhiên, khi biến cố bất chợt xảy đến, bạn buộc phải dùng khoản tiền tích lũy để giải quyết gánh nặng tài chính cũng như ổn định cuộc sống Vì thế, tiền tiết kiệm dù nhiều cách mấy đều có thể biến mất chỉ trong thời gian ngắn

Lúc này, tham gia bảo hiểm nhân thọ là giải pháp tốt nhất để duy trì nguồn tài chính trước rủi ro tai nạn, bệnh hiểm nghèo, ung thư, tử vong hoặc thương tật toàn bộ vĩnh viễn Không chỉ vậy, bảo hiểm nhân thọ còn hỗ trợ chi trả phí bảo hiểm kịp thời trong trường hợp người tham gia gặp phải biến cố Qua đó thay thế nguồn thu nhập bị tổn thất, giúp những người ở lại nhanh chóng vượt qua mất mát và tiếp tục cuộc sống tốt hơn

• Khởi đầu vững chắc để chu toàn tương lai

Vai trò của bảo hiểm nhân thọ là mang đến hình thức tiết kiệm an toàn và hiệu quả Quyền lợi đáo hạn của hợp đồng bảo hiểm có thể đảm bảo cho bạn một khoản tích lũy để hoàn thành dự định trong tương lai, chẳng hạn như đầu tư kinh doanh, cho con đi du học hoặc đảm bảo tuổi về hưu an yên, khỏe mạnh, không tạo áp lực tài chính gia đình

• Cân bằng kinh tế, ổn định xã hội

Hiện nay, nhiều công ty bảo hiểm nhân thọ liên tục tuyển dụng các đại lý bảo hiểm, chuyên viên tư vấn tài chính và mở rộng phạm vi hoạt động trên khắp cả nước Điều này không chỉ tạo cơ hội làm việc ổn định cho người lao động, mà còn giảm tỷ lệ thất nghiệp, đảm bảo an sinh xã hội

Nhờ hoạt động theo mô hình thu phí bảo hiểm trước và chi trả quyền lợi bảo hiểm sau, bảo hiểm nhân thọ giúp huy động nguồn vốn nhàn rỗi, hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư dài hạn cho các lĩnh vực như trái phiếu, cổ phiếu, bất động sản hoặc tiền gửi, qua đó góp phần phát triển nền kinh tế ổn định

• Chiếc thẻ thông hành chăm sóc sức khỏe tốt hơn

Bảo hiểm nhân thọ là điểm tựa tài chính thiết thực, giúp người tham gia được bảo vệ và phát triển cuộc sống theo hướng tích cực nhất Theo đó, bằng cách tham gia bảo hiểm nhân thọ ngay từ sớm, người tham gia có thể an tâm chữa bệnh tại những cơ sở y tế cao cấp, với phương pháp điều trị hiện đại và đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao

Hơn nữa, bảo hiểm nhân thọ còn chuẩn bị tài chính cho một tuổi trung niên an lành cũng như tiếp bước mạnh mẽ cho kế hoạch học vấn của con Khi mỗi cá nhân trong cộng đồng được chu toàn về sức khỏe - tài chính thì những rủi ro và tổn thất của xã hội được

• Lấy số đông bù số ít, “mọi người vì một người”

Ngoài bảo vệ cuộc sống khi rủi ro bất ngờ xảy đến, bảo hiểm nhân thọ còn san sẻ rủi ro trong cộng đồng bằng cách lấy số đông bù số ít Điều này giúp bù đắp những mất mát cho người kém may mắn, tạo điều kiện cho mỗi cá nhân đều được vững tâm vui sống, theo đuổi ước mơ và hoài bão lớn trong tương lai

• Thông điệp bảo hiểm nhân thọ: Hành động vì yêu thương

Bạn có biết để bảo vệ những giá trị tốt đẹp, từ sức khỏe, gia đình và tương lai, đâu là yếu tố quyết định không? Đó là nguồn tài chính được tích lũy lâu dài bằng cách tham gia bảo hiểm nhân thọ

Hãy thấu hiểu ý nghĩa của bảo hiểm nhân thọ không phải là phương án dự phòng tài chính trước sự ra đi của một người Thay vào đó, bảo hiểm thể hiện tình yêu thương và trách nhiệm với người thân, giúp mỗi thành viên trong gia đình được tiếp tục sống, được chu toàn về sức khỏe, tương lai ổn định và cuộc sống vững vàng

• Giải pháp đầu tư an toàn, sinh lời hiệu quả

Để vững vàng trên từng chặng đường, chúng ta cần chủ động và linh hoạt trong kế hoạch tài chính Tuy nhiên, bạn đã tự tin với kế hoạch tài chính của mình chưa?

Trong vài năm trở lại đây, nhiều bạn trẻ đã lựa chọn tham gia bảo hiểm nhân thọ liên kết đầu tư để tự tin xây dựng giải pháp tài chính hiệu quả Với các sản phẩm này, ý nghĩa của bảo hiểm nhân thọ không chỉ dừng lại ở khả năng bảo vệ, mà còn mang lại cơ hội gia tăng tài sản của khách hàng một cách an toàn

1.2.5 Quyền và nghĩa vụ của các bên

• Quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp bảo hiểm

Doanh nghiệp bảo hiểm có quyền:

a) Thu phí bảo hiểm theo thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm;

b) Yêu cầu bên mua bảo hiểm cung cấp đầy đủ, trung thực thông tin liên quan đến việc giao kết và thực hiện hợp đồng bảo hiểm;

c) Đơn phương đình chỉ thực hiện hợp đồng bảo hiểm theo quy định tại khoản 2 Điều 19, khoản 2 Điều 20, khoản 2 Điều 35 và khoản 3 Điều 50 của Luật này;

d) Từ chối trả tiền bảo hiểm cho người thụ hưởng hoặc từ chối bồi thường cho người được bảo hiểm trong trường hợp không thuộc phạm vi trách nhiệm bảo hiểm hoặc trường hợp loại trừ trách nhiệm bảo hiểm theo thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm;

đ) Yêu cầu bên mua bảo hiểm áp dụng các biện pháp đề phòng, hạn chế tổn thất theo quy định của Luật này và các quy định khác của pháp luật có liên quan;

e) Yêu cầu người thứ ba bồi hoàn số tiền bảo hiểm mà doanh nghiệp bảo hiểm đã bồi thường cho người được bảo hiểm do người thứ ba gây ra đối với tài sản và trách nhiệm dân sự;

g) Các quyền khác theo quy định của pháp luật

Doanh nghiệp bảo hiểm có nghĩa vụ:

a) Giải thích cho bên mua bảo hiểm về các điều kiện, điều khoản bảo hiểm; quyền, nghĩa

vụ của bên mua bảo hiểm;

b) Cấp cho bên mua bảo hiểm giấy chứng nhận bảo hiểm, đơn bảo hiểm ngay sau khi giao kết hợp đồng bảo hiểm;

c) Trả tiền bảo hiểm kịp thời cho người thụ hưởng hoặc bồi thường cho người được bảo hiểm khi xảy ra sự kiện bảo hiểm;

d) Giải thích bằng văn bản lý do từ chối trả tiền bảo hiểm hoặc từ chối bồi thường;

đ) Phối hợp với bên mua bảo hiểm để giải quyết yêu cầu của người thứ ba đòi bồi thường

về những thiệt hại thuộc trách nhiệm bảo hiểm khi xảy ra sự kiện bảo hiểm;

e) Các nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật

• Quyền và nghĩa vụ của bên mua bảo hiểm

Bên mua bảo hiểm có quyền:

a) Lựa chọn doanh nghiệp bảo hiểm hoạt động tại Việt Nam để mua bảo hiểm;

b) Yêu cầu doanh nghiệp bảo hiểm giải thích các điều kiện, điều khoản bảo hiểm; cấp giấy chứng nhận bảo hiểm hoặc đơn bảo hiểm;

c) Đơn phương đình chỉ thực hiện hợp đồng bảo hiểm theo quy định tại khoản 3 Điều 19, khoản 1 Điều 20 của Luật này;

d) Yêu cầu doanh nghiệp bảo hiểm trả tiền bảo hiểm cho người thụ hưởng hoặc bồi thường cho người được bảo hiểm theo thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm khi xảy ra sự kiện bảo hiểm;

đ) Chuyển nhượng hợp đồng bảo hiểm theo thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm hoặc theo quy định của pháp luật;

e) Các quyền khác theo quy định của pháp luật

Bên mua bảo hiểm có nghĩa vụ:

a) Đóng phí bảo hiểm đầy đủ, theo thời hạn và phương thức đã thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm;

b) Kê khai đầy đủ, trung thực mọi chi tiết có liên quan đến hợp đồng bảo hiểm theo yêu cầu của doanh nghiệp bảo hiểm;

c) Thông báo những trường hợp có thể làm tăng rủi ro hoặc làm phát sinh thêm trách nhiệm của doanh nghiệp bảo hiểm trong quá trình thực hiện hợp đồng bảo hiểm theo yêu cầu của doanh nghiệp bảo hiểm;

d) Thông báo cho doanh nghiệp bảo hiểm về việc xảy ra sự kiện bảo hiểm theo thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm;

đ) Áp dụng các biện pháp đề phòng, hạn chế tổn thất theo quy định của Luật này và các quy định khác của pháp luật có liên quan;

e) Các nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật

1.2.6 So sánh giữa BHXH và BHNT

Bảo hiểm xã hội là loại hình bảo hiểm phi lợi nhuận còn bảo hiểm nhân thọ nhằm mục đích sinh lời Tiền đóng vào quỹ bảo hiểm xã hội được điều chỉnh tăng tương ứng với chỉ số giá tiêu dùng từng năm, còn bảo hiểm nhân thọ thì tính theo lãi suất thị trường…

Bảo hiểm nhân thọ và Bảo hiểm xã hội (BHXH) là những loại hình bảo hiểm khá phổ biến tại Việt Nam Với nhiều người, bảo hiểm nhân thọ ngoài phòng ngừa rủi ro còn giống như một phương thức tiết kiệm, một sự bảo vệ tài chính

Trong khi đó, theo giải thích của Luật Bảo hiểm xã hội hiện hành, BHXH là sự bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hết tuổi lao động hoặc chết, trên cơ sở đóng vào quỹ BHXH

Công văn số 3758/BHXH-TT, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã nêu rất cụ thể về hai loại bảo hiểm trên cũng như sự khác nhau giữa chúng Theo đó, bảo hiểm nhân thọ và BHXH có 03 điểm khác biệt lớn về mục đích; điều kiện, mức phí tham gia và quyền lợi

- Về mục đích: BHXH là loại hình bảo hiểm phi lợi nhuận, còn bảo hiểm nhân thọ nhằm mục đích là sinh lời Khoản lời của bảo hiểm nhân thọ được lấy từ chính tiền của người tham gia

- Về điều kiện, mức phí tham gia: Đối tượng tham gia BHXH tự nguyện là công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên và không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc với mức đóng xác định trước là 22% vào quỹ hưu trí, tử tuất Trong khi đó bảo hiểm nhân thọ đặt ra điều kiện khá khắt khe về tuổi đời, sức khỏe tại thời điểm giao kết hợp đồng bảo hiểm để giảm thiểu rủi ro

-Về quyền lợi: Tiền đóng vào quỹ BHXH đều được điều chỉnh tăng tương ứng với chỉ số giá tiêu dùng từng năm (CPI) theo quy định của Chính phủ được công bố tại năm mà người tham gia hưởng chế độ Còn bảo hiểm nhân thọ thì tính theo lãi suất thị trường

Người đang tham gia BHXH khi chết hoặc bị thương tật vì bất cứ lý do gì thì thời gian đã đóng BHXH đều được ghi nhận để tính hưởng BHXH Trong khi đó, bảo hiểm nhân thọ có quy định doanh nghiệp không phải trả tiền bảo hiểm trong trường hợp: Chết

do tự tử trong thời hạn 02 năm kể từ ngày nộp khoản phí bảo hiểm đầu tiên hoặc kể từ ngày hợp đồng bảo hiểm tiếp tục có hiệu lực; chết hoặc bị thương tật vĩnh viễn do lỗi cố ý của bên mua bảo hiểm hoặc lỗi cố ý của người thụ hưởng

Người tham gia BHXH, khi đã hưởng lương hưu thì mức lương hưu được điều chỉnh định kỳ theo chỉ số giá tiêu dùng và mức tăng trưởng kinh tế Ngoài ra trong toàn bộ thời gian hưởng lương hưu người lao động được quỹ BHXH trả kinh phí để cấp thẻ BHYT và được hưởng các quyền lợi về khám, chữa bệnh bình đẳng với mọi người khác mà không phụ thuộc vào mức phí tham gia, loại bệnh Khi người hưởng qua đời, người lo mai táng còn được hưởng trợ cấp mai táng bằng 10 tháng lương cơ sở tại thời điểm chết, thân nhân được hưởng chế độ tử tuất

Đối với bảo hiểm nhân thọ, quyền lợi được hưởng theo hợp đồng đã ký kết

Một ưu điểm vượt trội khác của BHXH so với bảo hiểm nhân thọ đó là khoản lương lưu Đây được coi như một sự đảm bảo quyền lợi khi về già

CHƯƠNG 2: MỘT SỐ LOẠI SẢN PHẨM BHNT HIỆN CÓ TRÊN THỊ TRƯỜNG VIỆT NAM

Theo luật kinh doanh bảo hiểm số 24/2000/QH10, điều 7 chương I cho biết các loại nghiệp vụ bảo hiểm, trong đó, bao gồm các loại hình bảo hiểm nhân thọ gồm 7 loại là bảo hiểm trọn đời, bảo hiểm sinh kỳ, bảo hiểm tử kỳ, bảo hiểm hỗn hợp, bảo hiểm trả tiền định

kỳ, bảo hiểm liên kết đầu tư, bảo hiểm hưu trí

2.3 Bảo hiểm sinh kỳ

2.3.1 Khái niệm

Bảo hiểm sinh kỳ là loại nghiệp vụ bảo hiểm được dùng cho trường hợp người được bảo hiểm sống đến một khoảng thời gian nhất định Điểm đặc biệt của bảo hiểm sinh kỳ là nếu người được bảo hiểm sống đến thời gian quy định trong hợp đồng bảo hiểm thì công

ty bảo hiểm phải trả tiền bảo hiểm cho người được thụ hưởng

Bảo hiểm sinh kỳ có sự khác biệt so với các loại bảo hiểm khác ở chỗ, doanh nghiệp chỉ trả tiền bảo hiểm nếu người được bảo hiểm vẫn sống đến thời hạn được các bên thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm Bảo hiểm sinh kỳ có ý nghĩa như một hình thức tiết kiệm để người được bảo hiểm sử dụng tiền bảo hiểm duy trì cuộc sống sau mốc thời gian được ghi trong hợp đồng bảo hiểm

2.3.2 Đặc điểm của bảo hiểm sinh kỳ

Thứ nhất là, bảo hiểm sinh kỳ là một trong những nghiệp vụ của bảo hiểm nhân thọ Điều này được quy định trong luật kinh doanh bảo hiểm số 24/2000/QH10

Thứ hai là thông thường người được bảo hiểm chết trước thời hạn thanh toán thì người bảo hiểm sẽ không phải trả bất cứ khoản tiền nào

Tuy nhiên, có một số trường hợp ngoại lệ ở một vài doanh nghiệp bảo hiểm, theo đó các doanh nghiệp này sẽ hoàn lại phí bảo hiểm cho gia đình người được bảo hiểm, thông thường số phí bảo hiểm hoàn lại này đã được doanh nghiệp trừ đi các chi phí ký kết hợp đồng và chi phí quản lý

Thứ ba là phí bảo hiểm có thể trả một lần vào thời điểm ký kết hợp đồng, hoặc có thể được trả làm nhiều lần Nếu phí bảo hiểm được thanh toán định kỳ thì người tham gia bảo hiểm sẽ nộp phí đến một độ tuổi nhất định nào đó theo quy định giữa hai bên ký kết hợp đồng, hoặc là sẽ nộp phí cho đến khi kết thúc hợp đồng

2.3.3 Mục đích

Bảo hiểm sinh kỳ có 3 mục đích sau đây:

• Đảm bảo thu nhập cố định khi về hưu hay khi tuổi cao sức yếu

• Giảm bớt nhu cầu phụ thuộc vào phúc lợi xã hội hoặc con cái khi tuổi già

• Bảo trợ mức sống trong những năm tháng còn lại của cuộc đời

2.4 Bảo hiểm tử kỳ

2.4.1 Khái niệm

Bảo hiểm tử kỳ là nghiệp vụ bảo hiểm cho trường hợp người được bảo hiểm chết trong một thời hạn nhất định, theo đó doanh nghiệp bảo hiểm phải trả tiền bảo hiểm cho người thụ hưởng, nếu người được bảo hiểm chết trong thời hạn được thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm

Bảo hiểm tử kỳ còn được gọi là bảo hiểm tạm thời hay bảo hiểm sinh mạng có thời hạn Đây là hợp đồng được ký để đảm bảo tài chính cho người thụ hưởng nếu người mua bảo hiểm mất đột ngột trong thời hạn quy định

Bảo hiểm tử kỳ có một số loại như: bảo hiểm tử kỳ cố định, bảo hiểm tử kỳ có thể tái tục, bảo hiểm tử kỳ có thể chuyển đổi, bảo hiểm tử kỳ giảm dần, bảo hiểm tử kỳ tăng dần…

Bảo hiểm tử kỳ không có yếu tố tiết kiệm Do bảo hiểm tử kỳ chỉ chi trả khi người được bảo hiểm tử vong trong thời gian hiệu lực

Thời điểm quy định trong hợp đồng thường là thời điểm đáo hạn hợp đồng Nếu như hết thời hạn bảo hiểm mà người được bảo hiểm vẫn còn sống thì người bảo hiểm (doanh nghiệp bảo hiểm) sẽ không có trách nhiệm phải thanh toán bất kì một khoản tiền nào cho bên mua bảo hiểm Như vậy, việc trả tiền của người bảo hiểm là không chắc chắn, người bảo hiểm chỉ trả tiền khi người được bảo hiểm bị tử vong trong thời hạn hợp đồng bảo hiểm Kể cả trường hợp người được bảo hiểm bị chết sau khi hết hạn hợp đồng bảo hiểm được một thời gian rất ngắn, chẳng hạn sau đó một ngày thì người bảo hiểm vẫn không phải trả tiền

2.4.3 Mục đích

Dựa vào các đặc điểm về bảo hiểm tử kỳ, có thể nói rằng bảo hiểm tử kỳ không có mục đích tiết kiệm mà chỉ đơn thuần là chống lại rủi ro tử vong

2.5 Bảo hiểm trọn đời

2.5.1 Khái niệm

Bảo hiểm trọn đời là nghiệp vụ bảo cho trường hợp người được bảo hiểm chết vào bất kỳ thời điểm nào trong cuộc đời của người đó Bảo hiểm trọn đời là một dạng bảo hiểm nhân thọ, còn gọi là bảo hiểm nhân thọ trường sinh Người được bảo hiểm chắc chắn nhận được tiền bảo hiểm theo hợp đồng vì căn cứ trả tiền bảo hiểm là sự kiện chết của người đó xảy ra ở bất cứ thời điểm nào

Bảo hiểm trọn đời có các loại như: bảo hiểm nhân thọ trọn đời đóng phí liên tục, đóng phí một lần, quy định số lần đóng phí, bảo hiểm nhân thọ trọn đời phi lợi nhuận, có tham gia chia lợi nhuận

2.5.2 Đặc điểm

Số tiền bảo hiểm sẽ được trả một lần khi người được bảo hiểm chết

Thời hạn bảo hiểm là không xác định Có thể đóng bảo hiểm nhân thọ một lần hoặc đóng định kỳ và không thay đổi trong suốt quá trình bảo hiểm

Rủi ro chết chắc chắn xảy ra và doanh nghiệp bảo hiểm chắc chắn sẽ phải chi trả khoản chi phí bảo hiểm đó, nên phí bảo hiểm của bảo hiểm trọn đời thường sẽ cao

Khi mua bảo hiểm trọn đời, người được bảo hiểm sẽ có những quyền lợi sau:

• Quyền lợi bảo hiểm tử vong – quyền lợi cơ bản

Nếu người được bảo hiểm mất trong thời gian bảo hiểm trọn đời có hiệu lực, công

ty bảo hiểm sẽ chi trả số tiền bảo hiểm (mệnh giá sản phẩm bảo hiểm) cho người thụ hưởng Hợp đồng của gói bảo hiểm này đến đây là chấm dứt

Trong một số trường hợp, số tiền chi trả cho việc người được bảo hiểm qua đời sẽ không còn hoặc không còn nguyên vẹn nếu đã được chi trả cho quyền lợi bảo hiểm thương tật toàn bộ và vĩnh viễn

• Quyền lợi bảo hiểm thương tật toàn bộ và vĩnh viễn

Quyền lợi này có trong hầu hết các sản phẩm bảo hiểm trọn đời hiện nay Nếu trước một mức tuổi nhất định (ví dụ 65 tuổi), người được bảo hiểm bị thương tật toàn bộ và vĩnh viễn, doanh nghiệp bảo hiểm sẽ chi trả một phần hoặc toàn bộ mệnh giá sản phẩm bảo hiểm cho người được bảo hiểm

Tùy theo điều khoản đã ký kết, hợp đồng bảo hiểm trọn đời có thể chấm dứt từ thời điểm quyết định chi trả này

Số tiền bảo hiểm được trả một lần hoặc nhiều lần Nếu người được bảo hiểm mất trước khi việc chi trả hoàn tất, số tiền bảo hiểm còn lại sẽ được thanh toán dứt điểm trong một lần

• Quyền lợi đáo hạn hợp đồng bảo hiểm

Khi người được bảo hiểm tiếp tục sống qua mốc tuổi quy định trong hợp đồng (95,

99 hoặc 100… tuổi), hợp đồng bảo hiểm trọn đời đáo hạn (tức hết hạn) và chấm dứt

Khi đó, người được bảo hiểm được nhận lại toàn bộ tài khoản bảo hiểm, tức là tổng

số tiền đã đóng từ đầu, sau khi trừ đi phí tạo lập hợp đồng, phí quản lý hợp đồng và một số chi trả khác trước đây… theo thỏa thuận giữa người mua bảo hiểm và doanh nghiệp cung cấp bảo hiểm được quy định rõ trong hợp đồng

• Quyền lợi hưởng lãi chia

Tùy theo thỏa thuận ký kết, đa phần các hợp đồng bảo hiểm trọn đời hiện nay đều cho người được bảo hiểm quyền lợi hưởng lãi tích lũy trên số tiền bảo hiểm đã đóng Mức lãi suất có thể thay đổi dựa vào thực tế nhưng không thấp hơn mức lãi suất đầu tư tối thiểu cam kết trong hợp đồng bảo hiểm

Tiền lãi tích lũy này được hoàn lại cùng với quyền lợi đáo hạn hợp đồng bảo hiểm Đôi khi tiền lãi này cũng được hoàn lại cùng với quyền lợi bảo hiểm tử vong hoặc quyền lợi thương tật toàn bộ và vĩnh viễn

• Quyền lợi giá trị hoàn lại

Sau một khoảng thời gian quy định (ví dụ, 2 năm), bên mua có thể hủy hợp đồng bảo hiểm trọn đời và nhận về số tiền đã đóng sau khi trừ đi một số loại phí Điều khoản về cách hủy hợp đồng, các phí sẽ trừ vào tài khoản và số tiền nhận lại được thể hiện rõ ràng trong điều khoản hợp đồng bảo hiểm

Ngoài ra, bên mua có thể nhận lại thêm phần lãi tích lũy tính đến thời điểm hủy, theo thỏa thuận ban đầu giữa bên mua và doanh nghiệp bảo hiểm

2.6 Bảo hiểm hỗn hợp

2.6.1 Khái niệm

Bảo hiểm nhân thọ hỗn hợp là loại hình dịch vụ của các công ty bảo hiểm nhằm mang đến những sản phẩm bảo hiểm kết hợp đảm bảo hội tụ được các nhu cầu Bảo vệ, Tiết kiệm và Đầu tư Bảo hiểm nhân thọ hỗn hợp kết hợp linh hoạt giữa bảo hiểm nhân thọ sinh

kỳ và bảo hiểm nhân thọ tử kỳ

Trong đó:

+ Bảo hiểm nhân thọ sinh kỳ: Thực hiện nghiệp vụ bảo hiểm cho trường hợp người

được bảo hiểm sống đến một thời hạn nhất định, theo đó công ty bảo hiểm phải thực hiện chi trả quyền lợi cho người được thụ hưởng, nếu người được bảo hiểm sống đến thời gian quy định trong hợp đồng

+ Bảo hiểm tử kỳ: Ngược lại, sẽ chi trả quyền lợi cho người được thụ hưởng nếu

người được bảo hiểm qua đời trong thời gian đã được thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm

Về Bảo vệ, Công ty bảo hiểm sẽ chi trả Quyền lợi bảo hiểm nếu các rủi ro xảy ra với Người được bảo hiểm trong thời hạn hợp đồng như:

+ Người tham gia bảo hiểm sẽ được công ty bảo hiểm chi trả quyền lợi khi gặp các rủi ro về sức khỏe như bệnh lý nghiêm trọng, bệnh hiểm nghèo, tai nạn gây thương tật theo hợp đồng bảo hiểm Ngoài ra, tùy thuộc vào sản phẩm bảo hiểm nhân thọ và các điều khoản quy định trong hợp đồng bảo hiểm, người tham gia bảo hiểm sẽ được công ty bảo hiểm thực hiện chi trả quyền lợi để hỗ trợ tài chính nhằm có điều kiện chăm sóc y tế tận tình, tiếp cận với phương thức chữa bệnh hiện đại, có thể vượt qua giai đoạn khắc phục rủi ro, sớm ổn định cuộc sống + Trường hợp xấu nhất khi người tham gia bảo hiểm gặp rủi ro bất ngờ dẫn đến tử vong, người thụ hưởng quy định trong hợp đồng sẽ nhận được số tiền bảo hiểm lớn, tùy theo điều khoản của mỗi hợp đồng bảo hiểm, giúp đảm bảo cuộc sống và các kế hoạch tương lai khi mất đi người trụ cột gia đình

Về Tiết Kiệm và Đầu tư, bảo hiểm nhân thọ được xem như một hình thức tiết kiệm có kỷ luật, giúp người tham gia bảo hiểm tiết kiệm được 10-15% tổng mức thu nhập cá nhân Ngoài ra, tùy theo từng hợp đồng, khách hàng có thể được nhận thêm các quyền lợi tiền mặt, quyền lợi lãi chia, bảo tức,…

Doanh nghiệp bảo hiểm có trách nhiệm đầu tư các khoản phí mà khách hàng đóng vào các lĩnh vực theo quy định của Pháp luật trên nguyên tắc an toàn và hiệu quả

Như vậy sản phẩm bảo hiểm nhân thọ hỗn hợp là một giải pháp vượt trội giúp giải quyết được toàn diện nhu cầu của người tham gia bảo hiểm Khách hàng không chỉ được bảo hiểm bảo vệ mà còn được tham gia tiết kiệm có kỷ luật, đầu tư sinh lời an toàn

Đây là những nỗ lực không ngừng nghỉ của các công ty bảo hiểm nhân thọ để có thể tối ưu được các quyền lợi của khách hàng, mang đến những sản phẩm bảo hiểm có ý nghĩa nhân văn sâu sắc cho mỗi cá nhân, gia đình và xã hội

2.6.2 Đặc điểm

- Trong hợp đồng bảo hiểm hỗn hợp, phí bảo hiểm thường đóng định kì và không thay đổi trong suốt thời hạn bảo hiểm

- Thời hạn bảo hiểm của hợp đồng bảo hiểm này tương đối dài: 5 năm, 10 năm, 15 năm,

20 năm hoặc lâu hơn nữa

- Các hợp đồng bảo hiểm nhân thọ hỗn hợp có mức phí cao hơn so với các dạng hợp đồng bảo hiểm nhân thọ khác Nếu không tính đến các trường hợp hủy bỏ hợp đồng trước hạn thì việc trả tiền của doanh nghiệp bảo hiểm cho người thụ hưởng là một điều chắc chắn trong tất cả các hợp đồng bảo hiểm

- Bảo hiểm nhân thọ hỗn hợp là dạng hợp đồng có giá trị hoàn lại (hay còn gọi là giá trị giải ước), vì thế nó cũng là một bảo chứng cho những khoản tiền vay và trong chừng mực nhất định, người được bảo hiểm có thể thế chấp hợp đồng bảo hiểm này cho ngân hàng để vay tiền

- Do đặc thù của bảo hiểm nhân thọ hỗn hợp là bảo hiểm cho cả hai sự kiện trái ngược nhau là "tử vong" và "còn sống" của người được bảo hiểm, vì thế cả hai yếu tố rủi ro và tiết kiệm được đan xen nhau trong cùng một hợp đồng bảo hiểm

Như vậy, người tham gia bảo hiểm sẽ giải quyết được đồng thời hai nhu cầu cơ bản trong cuộc sống bởi cùng một hợp đồng bảo hiểm:

+ Vừa cho phép người được bảo hiểm tiết kiệm những khoản phí nhỏ nộp mỗi lần để thu được một món tiền lớn trong tương lai

+ Vừa cho phép góp phần ổn định cuộc sống cho những người thụ hưởng bảo hiểm khi người được bảo hiểm bị chết

Bảo hiểm hỗn hợp thuộc loại hình bảo hiểm nhân thọ Tính hỗn hợp của loại hình bảo hiểm này thể hiện ở chỗ, trách nhiệm trả tiền bảo hiểm của bên bảo hiểm phát sinh trong trường hợp người được bảo hiểm chết trong thời hạn xác định và cả trong trường hợp người được bảo hiểm tiếp tục sống đến thời hạn xác định Về thực chất, đây là loại hình bảo hiểm nhân thọ kết hợp cả bảo hiểm sinh kì và bảo hiểm tử kì Đối với người tham gia bảo hiểm, bảo hiểm hỗn hợp có vai trò của hoạt động đầu tư, vì thông thường pháp luật của các nước quy định, người tham gia bảo hiểm được thanh toán số tiền bảo hiểm đã được xác định trước (còn gọi là số tiền bảo hiểm bảo đảm) và được cộng thêm một khoản tiền thưởng Phổ biến ở các nước có hai loại bảo hiểm hỗn hợp là bảo hiểm hỗn hợp không chia lãi và bảo hiểm hỗn hợp có chia lãi Trong bảo hiểm hỗn hợp không chia lãi, bên bảo hiểm chỉ phải thanh toán số tiền bảo hiểm bảo đảm khi hết hạn hợp hợp đồng hoặc khi có sự kiện