BÁO cáo THỰC HÀNH THỰC vật dược bài 5 NHẬN BIẾT các họ và cây THUỐC THUỘC lớp NGỌC LAN

HOA HỒNG I/ Đặc điểm hình thái Thân bụi Lá kép hình lông chim lẻ 1 lần Lá bắc Đài Tràng... Dạng sống- Thân: bụi - Tiết diện: tròn - Màu sắc: phần thân dưới có màu xanh đậm hơn phần thân

TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐÔNG Á

KHOA DƯỢC



BÁO CÁO THỰC HÀNH THỰC VẬT DƯỢC

BÀI 5: NHẬN BIẾT CÁC HỌ VÀ CÂY THUỐC THUỘC LỚP NGỌC LAN

Võ Thị Bích Tuyền Nguyễn Nhật Phương Như

Đà Nẵng, tháng 02 năm 2022

BÀI BÁO CÁO

Bài 5: NHẬN BIẾT CÁC HỌ VÀ CÂY THUỐC THUỘC LỚP NGỌC

LAN

I MẪU VẬT VÀ DỤNG CỤ

1 Mẫu vật tươi

2 Dụng cụ cá nhân/nhóm

II BÁO CÁO THỰC HÀNH

1 HOA HỒNG

I/ Đặc điểm hình thái

Thân bụi Lá kép hình lông chim lẻ 1 lần

Lá bắc

Đài Tràng

1 Dạng sống

- Thân: bụi

- Tiết diện: tròn

- Màu sắc: phần thân dưới có màu xanh đậm hơn phần thân trên

- Đặc điểm khác: thân có gai (lông che chở trên biểu bì  gai)

2 Lá

- Kiểu lá: lá kép hình lông chim 1 lần lẻ

- Cách mọc lá: mọc so le (mọc cách)

- Cuống lá: dài, có rãnh

- Phiến lá: hình trứng

+ Gốc lá: nhọn

+ Mép lá: răng cưa

+ Ngọn lá: nhọn

+ Kiểu gân lá: hình lông chim

+ Bề mặt lá: nhám

+ Màu sắc: Mặt trên xanh đậm, mặt dưới xanh nhạt

- Các đặc điểm đặc biệt: lá kèm dính với cuống lá

3 Cụm hoa

- Kiểu hoa tự: mọc đơn (riêng lẻ)

- Vị trí cụm hoa: mọc đầu cành

4 Hoa

a) Đặc tính đại cương

- Đối xứng: hoa đều

- Phái tính: lưỡng tính

- Kiểu mẫu: mẫu 5

- Cuống hoa: hình tròn, dài và to

- Lá bắc: 1

b) Các bộ phận của hoa

- Đài hoa: 5 lá đài rời nhau, xếp theo kiểu tiền khai hoa van, màu xanh

- Tràng hoa: có nhiều cánh hóa, xếp thành nhiều vòng, mỗi vòng có 5 cánh hoa Xếp theo tiền khai hoa 5 điểm Có màu trắng hồng từ móng ra phiến

Nhị Nhụy

Đế hoa

- Nhị: nhiều, xếp thành nhiều vòng, không đều, rời ở chỉ nhị và bao phấn + Bao phấn 2 ô hướng trong, màu vằng, chỉ nhị màu trắng đính với bao phấn ở lưng (đính lưng), chỉ nhị cong vào giữa, không dính với cánh hoa + Đế hoa hình chén, màu xanh

- Nhụy: vô số, có nhiều lá noãn (rời ở đầu và bầu), bầu trên, mỗi lá noãn tạo thành bầu 1 ô, đính noãn gốc (nóc), đầu nhụy màu vàng, chỉ nhụy màu trắng

II/ Hoa thức, hoa đồ

1 Hoa thức:

2 Hoa đồ:

III/ Tra khóa phân loại

- Trang 1: A  1b  2b => Trang 5

- Trang 5: B 1b  2a  3a => Trang 7

- Trang 7: B  1c  2a  3b  4b  5a  6a  7a

=> ROSACEAE

2 HOA DÂM BỤT

I/ Đặc điểm hình thái

1 Dạng sống

- Thân: cây gỗ nhỏ

- Tiết diện: tròn

- Màu sắc: nâu nhạt

- Đặc điểm khác: đoạn thân non màu xanh, đoạn thân già màu nâu, thân cây sần sùi

2 Lá

- Kiểu lá: đơn

- Cách mọc lá: mọc so le (mọc cách)

- Cuống lá: dài (khoảng 2,5 cm), tròn

- Phiến lá: hình trứng

+ Gốc lá: tù + Mép lá: nguyên + Ngọn lá: tù + Kiểu gân lá: gân hình chân vịt + Bề mặt lá: nhẵn

+ Màu sắc: xanh

- Các đặc điểm đặc biệt: có lá kèm

3 Cụm hoa

- Kiểu hoa tự: mọc đơn (riêng lẻ)

- Vị trí cụm hoa: mọc ở nách

Tràng hoa Phiến lá hình trứng

4 Hoa

a) Đặc tính đại cương

- Đối xứng: hoa đều

- Phái tính: lưỡng tính

- Kiểu mẫu: mẫu 5

- Cuống hoa: dài, tiết diện hình tròn

- Lá bắc: 1

b) Các bộ phận của hoa

- Đài hoa:

+ Đài chính: 5 lá dính nhau, màu xanh

+ Đài phụ 7 lá rời nhau, màu xanh

 Cả 2 đều xếp theo kiểu tiền khai hoa van

- Tràng hoa: 5 cánh hoa rời nhau, xếp theo kiểu tiền khai hoa vặn (cùng chiều kim đồng hồ) Màu sắc: ngoài màu vàng trong màu đỏ đậm

- Nhị: nhiều, rời ở bao phấn, chỉ nhị dính với nhau tạo thành 1 bó chỉ nhị (ống chỉ nhị)

+ Bao phấn 1 ô hướng ngoài, màu vàng Chỉ nhị màu vàng dính với bao phấn ở lưng (đính lưng)

Nhị

Hạt phấn

- Nhụy: 5, núm nhụy màu vàng, chỉ nhụy màu trắng, có 5 lá noãn

+ Đế hoa có địa mật dính nhau + Bầu trên, đính noãn trung trụ (5 lá noãn dính ở bầu và vòi) rời ở đầu

+ Mỗi ô có 2 hàng noãn

II/ Hoa thức, hoa đồ

1 Hoa thức:

2 Hoa đồ:

III/ Tra khóa phân loại

Trang 1: A  1b  2b => Trang 5

Noãn

Nhụy

Trang 5: B  1b  2a  3a => Trang 7

Trang 7: B 1c  2a  3b  4b  5b  6a  7a => MALVACEAE

3 HOA CHIỀU TÍM

I/ Đặc điểm hình thái

1 Dạng sống

- Thân: thảo

- Tiết diện: tương đối vuông

- Màu sắc: màu nâu

- Đặc điểm khắc: thân phân đốt, nhẵn

2 Lá

- Kiểu lá: lá đơn

- Cách mọc lá: mọc đối

- Cuống lá: có rảnh, màu nâu

- Phiến lá: hình mũi mác

+ Gốc lá: nhọn + Mép lá: nguyên + Ngọn lá: nhọn + Kiều gân lá: hình lông chim + Bề mặt lá: gân nổi rõ

+ Màu sắc: màu xanh

- Các đặc điểm đặc biệt: không có lá kèm

3 Cụm hoa

Thân thảo

Phiến lá hình mũi mác Kiểu hoa tự: Xim 2 ngã

- Kiểu hoa tự: xim 2 ngã

- Vị trí cụm hoa: mọc ở nách

4 Hoa

a Đặc tính đại cương

- Đối xứng: không đều

- Phái tính: lưỡng tính

- Kiểu mẫu: mẫu 5

- Cuống hoa: dài, nhỏ, mảnh

- Lá bắc: 3 (1 lá bắc chính + 2 lá bắc con)

b Các bộ phận của hoa

- Lá đài: đài 5, không đều, rời, hình mũi mác, màu xanh, tiền khai hoa van, kích thước nhỏ, mảnh, có lông

- Tràng: tràng 5, dính, không đều (có 1 cánh đậm), hình chuông, màu tím, tiền khai hoa vặn (ngược chiều), 5 cánh hoa dính tạo thành ống tràng

- Bộ nhị: 2 trội, 4 bao phấn (2 dài, 2 ngắn), hướng trong, chỉ nhị rời, dính xen giữa với ống tràng, chỉ nhỉ dính với bao phấn ở đáy, màu trắng, bao phấn 2 ô

- Bộ nhụy: 1 nhụy, đầu nhụy màu tím, chỉ nhụy màu trắng xanh, 2 lá noãn dính nhau ở bầu và vòi, đính noãn trung trụ, bầu trên, bầu 2 ô, mỗi ô 2 hàng

Lá bắc chính

Lá bắc con

Tràng 5

II/ Hoa thức hoa đồ

1 Hoa thức:

↑☿K5C(5) A4 G(2)

2 Hoa đồ:

III/ Tra khóa phân loại

Trang 1: A  1b  2b  trang 5

Trang 5: B  1b  2a  3b  trang 14

Trang 14: A  1b  2d  3b  4b  5b  6c  7b  8a

=> ACANTHACEAE