tập bài giảng môn học nói và trình bày tiếng việt

Bạn phải giới hạn đề tài để trình bày trong khoảng thời gian cho phép, bạn phải nghiên cứu và chọn những chi tiết hỗ trợ để làm ý kiến của mình rõ ràng và thuyết phục, bạn phải sắp xếp ý

BỘ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC DUY TÂN

Khoa : Khoa Khoa học xã hội và nhân văn

Bộ môn : Nói và Trình bày Tiếng Việt

Giảng viên : Trương Thị Như Hằng

TẬP BÀI GIẢNG

Môn học : Nói và trình bày Tiếng Việt Mã môn học : COM 101

Số tín chỉ: 02 trong đó Lý thuyết : 5…Thực hành :……25…

Dành cho sinh viên ngành :……Tất cả các ngành

Khoa/Trung tâm : Khoa Khoa học xã hội và nhân văn

Bậc đào tạo :………Đại học và cao đẳng

Học kỳ :………I &…II… Năm học :……2021 - 2022

Đà Nẵng, tháng 08 năm 2021

CHƯƠNG 1: NÓI TRƯỚC CÔNG CHÚNG

 Mục tiêu

- Về kiến thức

Giúp cho sinh viên hiểu thế nào là nói trước đám đông, phân biệt được đàm thoại hàng ngày

và nói trước đám đông, sự cần thiết của nói trước công chúng và các nhân tố trong quá trình giao tiếp, lịch sử và tầm quan trọng của việc nói trước công chúng

Cách thức xử lý hồi hộp khi nói trước công chúng

- ND1: Nói trước công chúng là gì?

- ND2: Lịch sử và tầm quan trọng của việc nói trước công chúng

-ND3: Xử lý hồi hộp

 Hình thức và phương pháp giảng dạy

- ND1: Hình thức: trình chiếu PP, viết bảng; Phương pháp: thuyết trình, vấn đáp, thảo luận

- ND2: Hình thức: trình chiếu PP, viết bảng; Phương pháp: thuyết trình, lấy ví dụ mẫu

- ND3: Hình thức: trình chiếu PP, viết bảng; Phương pháp: thuyết trình, vấn đáp, ra tình huống

 Tài liệu tham khảo

Nội dung 1, 2, 3 :

1 Stephen S Lucas, Nghệ thuật nói chuyện trước công chúng, Trương Thị Huệ, Nguyễn Mạnh Quang dịch, NXB Tổng hợp, Thành phố Hồ Chí Minh, 2011

2 Cù Đình Tú, Giáo trình tiếng Việt hiện đại (Mở đầu - Ngữ âm học), tập 1, NXB Giáo dục,

Hà Nội, 1972

3 Đỗ Hữu Châu, Từ vựng ngữ nghĩa tiếng Việt, NXB Giáo dục, Hà Nội, 1999

4 Bùi Minh Toán (chủ biên), Tiếng Việt thực hành, NXB Giáo dục, 1999

 Nội dung chi tiết của chương

1.1 Nói trước công chúng là gì ?

1.1.1 Khái niệm

Ông cha ta từng dạy: “Học ăn, học nói, học gói, học mở” Chắc các bạn không nghĩ “học nói” ở đây là việc phát âm của đứa trẻ lên 3 lúc bi bô đối với người lớn Rõ ràng nói phải học, bởi không phải ai cũng có khả năng nói khiến người khác chịu nghe, thích nghe Nói bất cứ điều gì, bạn phải nói thế nào để người ta lắng nghe, rồi thấy thích thú, muốn nghe thêm nữa Mà “chịu”, “thích”

ở đây lại phải tự nhiên, tự nguyện, chứ không do một sức ép, sự nể nang, “tế nhị” nào (như trường hợp thầy nói, trò dẫu không thích cũng phải ngồi im nghe hoặc “sếp” giáo huấn thì nhân viên không

thể bỏ đi.v.v…) Nói làm sao để “con kiến trong lỗ cũng phải bò ra” không dễ chút nào

Chẳng thiếu những vị chức sắc, giáo sư, tiến sĩ, các nhà khoa học, chính khách tài giỏi uyên bác thực sự, thậm chí nổi tiếng, có thể viết rất hay nhưng nói, truyền đạt, giảng dạy đã không khiến người nghe hứng thú, họ cảm thấy mỏi mệt nếu như các vị nói trong khoảng thời gian dài Người nói giỏi là người có thể diễn thuyết liền mạch 3-4 giờ, mà người nghe vẫn thích thú Cử toạ bị lôi cuốn và hoàn toàn trở nên thụ động trước nhà hùng biện Có khi, họ như bị bắt mất hồn, biến thành tín đồ trước giáo lý Vậy khi nói, muốn gây được hứng thú cho người nghe, ta cần chú ý những điều gì?

Nghệ thuật nói thâu tóm gọn trong mấy tiếng: Nói cái gì, nói với ai và nói thế nào? Phần lớn

mọi người xem việc phải nói chuyện trước đám đông là nỗi sợ hãi kinh khủng nhất Nỗi sợ đó còn hơn cả sợ rắn, sợ đi máy bay, hoặc ngay cả sợ cái chết Nhưng chúng ta không thể trốn tránh nó mãi Nhiều người trong chúng ta có thể được mời ra trình bày một báo cáo, phát biểu trong buổi họp phụ huynh học sinh, nói lời chúc mừng trong lễ cưới Làm sao để bạn có thể vượt qua những thử

thách đó Trước hết, cần hiểu thế nào là nói:

Theo từ điển Bách khoa Toàn thư Việt Nam định nghĩa thì “NÓI” là phát ra những âm thanh mang ý nghĩa thông tin, biểu hiện ý nghĩ, tâm tư tình cảm, diễn đạt kiến thức bằng lời, từ ngữ, là

phương tiện giao tiếp giữa người với nhau Nói là thông hiểu những ý tưởng hình thành trong đầu

và biểu hiện dưới khuôn hình ngôn ngữ Con người không có cơ quan riêng biệt để nói mà thông qua trung tâm nói ở não, sử dụng các cơ quan có sẵn như phổi, lồng ngực và các cơ hô hấp, thanh quản, họng, màn hầu, lưỡi, môi, răng và mũi

Tiếng nói có hai mặt được lưu tâm nghiên cứu: mặt truyền tải thông tin, tức lời nói, đặc trưng của từng cộng đồng; mặt thẩm mĩ, vẻ đẹp, tức giọng nói, đặc trưng của từng cá thể Giọng nói mỗi người khác nhau Có giọng nói trong trẻo, nhẹ nhàng, uyển chuyển duyên dáng, sáng sủa, nồng

ấm, trầm lặng…; lại có giọng nói khô khan, nặng chịch, thô cứng, choe chóe, chối tai, khó nghe… Giọng nói chịu ảnh hưởng của cộng đồng ở từng vùng, thay đổi theo tuổi tác, tình trạng sức khỏe, tâm tư tình cảm của con người

Hay trích ngắn gọn theo trang từ điển Wikipedia thì “Nói” (Diễn thuyết) trước công chúng

là nghệ thuật nói chuyện với một nhóm người theo một phương cách được chuẩn bị kỹ nhằm cung cấp thông tin, gây ảnh hưởng hoặc gây cười cho thính giả

Trong diễn thuyết, cũng giống bất cứ hình thức truyền thông nào khác, có năm yếu tố căn

bản thường được biểu thị như sau, “ai đang nói điều gì với ai và đang sử dụng phương tiện nào để gây ra kết quả gì?”

Mỗi ngày, trong đàm thoại thông thường, bạn thực hiện những điều này nhiều lần mà không nghĩ về chúng Bạn đã có những kỹ năng giao tiếp này rồi Và những kỹ năng này là trong số những

kỹ năng quan trọng nhất bạn cần cho việc nói trước đám đông

1.1.2 Nói trước công chúng và đàm thoại hàng ngày

- Ứng biến thông điệp của bạn cho phù hợp với người nghe

- Kể một câu chuyện với hiệu quả tác động tối đa

- Thích ứng với phản hồi của người nghe

Hầu hết những người giao tiếp tốt trong nói chuyện hằng ngày có thể học giao tiếp cũng tốt như thế khi nói trước công chúng Tương tự, việc rèn luyện nói trước công chúng có thể làm bạn thành một người giao tiếp lão luyện hơn trong nhiều tình huống khác nhau, như trong những lúc đàm thoại, các buổi thảo luận trong lớp, những cuộc họp thương mại và các cuộc phỏng vấn

 Khác nhau

Nói trước công chúng Đàm thoại hàng ngày

- Cấu trúc chặt chẽ hơn Thời gian của

người nói được quy định nghiêm ngặt Trong

khi chuẩn bị bài nói, người nói phải lường

trước các câu hỏi có thể nảy sinh trong đầu

người nghe và trả lời chúng Như vậy, nói

trước đám đông đòi hỏi sự chuẩn bị và vạch

kế hoạch chi tiết hơn đàm thoại thông

- Đòi hỏi ngôn ngữ trang trọng hơn

Nói lóng, dùng biệt ngữ và sai ngữ pháp ít có

chỗ đứng trong những bài phát biểu công

cộng Người nghe thường phản ứng tiêu cực

với các diễn giả không nâng tầm và trau

chuốt lời văn khi diễn thuyết trước khán giả

Một bài diễn văn nên được chuẩn bị tốt từ

văn phong đến ý tứ

Ngược lại, có thể sử dụng bất cứ ngôn ngữ nào miễn là đối tượng tiếp nhận có thể hiểu được

- Đòi hỏi phương pháp phát biểu

khác Nói trước đám đông sẽ gây ấn tượng tốt

nếu điều chỉnh giọng nói của họ để mọi khán

giả nghe rõ Mọi cử chỉ phi ngôn ngữ đều

phải chuẩn mực Tránh sử dụng văn phong,

từ vựng xấu

Khi chuyện trò thân tình, hầu hết người ta nói nhỏ nhẹ, xen vào những cụm từ nhận xét như “thích”, “bạn biết đấy”, chấp nhận điệu bộ tự nhiên và sử dụng những từ ngắt giọng (“ừ”, “à” “ùm”)

1.1.2 Các yếu tố liên quan đến quá trình nói trước công chúng

- Người nói: Giao tiếp bằng lời bắt đầu từ người nói Thành công của bạn trng vai trò người

nói phụ thuộc vào “bạn” - vào uy tín của cá nhân bạn, kiến thức của bạn về chủ đề, quá trình chuẩn

bị bài nói, cách trình bày, sự nhạy cảm của bạn đối với khán giả và hoàn cảnh Việc nói thành công không chỉ là vấn đề kỹ năng, nó còn đòi hỏi sự say mê Nếu bạn thực sự để tâm đến chủ đề của

mình thì khán giả chắc chắn sẽ hứng thú nghe bạn

- Thông điệp: Thông điệp là những gì người nói giao tiếp với người khác Mục đích của bạn

là biến cho thông điệp muốn nói thành thông điệp được truyền đạt thực sự Việc đạt được điều này phụ thuộc vào việc bạn nói gì và bạn nói điều đó như thế nào Để có được thông điệp bằng lời phù hợp đòi hỏi phải nỗ lực rất nhiều Bạn phải giới hạn đề tài để trình bày trong khoảng thời gian cho phép, bạn phải nghiên cứu và chọn những chi tiết hỗ trợ để làm ý kiến của mình rõ ràng và thuyết phục, bạn phải sắp xếp ý để người nghe không bị xao lãng, bạn phải diễn đạt thông điệp chính xác, sinh động Bên cạnh thông điệp bạn gửi đi bằng lời nói, bạn còn chuyển tải thông điệp qua giọng

nói, diện mạo, điệu bộ, nét mặt và ánh mắt

- Kênh: Kênh là phương tiện qua đó thông điệp được truyền đạt Các diễn giả trước đám

động có thể sử dụng một hay nhiều kênh khác nhau, mỗi kênh đều ảnh hưởng đến thông điệp khán

giả nhận được

- Người nghe: Người nghe là người nhận thông điệp truyền tải Không có người nghe thì

không có sự giao tiếp Mọi thứ diễn giả nói được lọc qua khung tham chiếu của người nghe, đó là toàn bộ kiến thức, mục đích, giá trị, kinh nghiệm và thái độ của họ Khung tham chiếu của người nói và người nghe khác nhau nên ý nghĩa của thông điệp đến người nghe sẽ không bao giờ giống hệt ý nghĩa đến với người nói Vì vậy, người nói phải chú trọng đến việc điều chỉnh thông điệp tới

từng đối tượng khán giả cụ thể tham dự Là một diễn giả giỏi, phải lấy khán giả làm trung tâm

- Phản hồi: Luôn có nhiều dạng phản hồi cho biết thông điệp của bạn được tiếp nhận như

thế nào Họ có vỗ tay tán đồng không? Họ có cười trước câu chuyện vui của bạn không? Họ có bồn chồn và hay nhìn đồng hồ không? Là diễn giả, bạn cần cảnh giác với những phản ứng của người

nghe và điều chỉnh thông điệp cho phù hợp

- Nhiễu: Nhiều là bất cứ điều gì làm cản trở sự truyền đạt của thông điệp Có 2 loại nhiễu

Một là nhiều bên ngoài đến khán giả như tiếng xe cộ, tiếng người nói chuyện, căn phòng quá nóng hoặc lạnh, Hai là nhiều bên trong đến từ khán giả, như người nghe có chuyện gia đình cần suy

nghĩ, trong người không được khỏe, có chuyện buồn, Là diễn giả , bạn phải cố gắng giữ được sự

chú ý của người nghe, mặc dù những hình thức nhiều nãy có tồn tại đi chăng nữa

- Hoàn cảnh: Hoàn cảnh là thời gian, địa điểm mà ở đó việc giao tiếp bằng lời xảy ra

Người nói trước công chúng phải nhanh nhạy với hoàn cảnh Có nhiều sự khác biệt nếu bài nói được trình bày trong nhà thay vì ngoài trời, trong lớp học nhỏ thay vì trong hội trường lớn, trước một đám đông chật cứng hay chỉ thưa thớt vài người Khi bạn điều chỉnh cho phù hợp với hoàn cảnh của một bài nói trước công chúng, đơn giản là bạn đang giao tiếp trên một phạm vi lớn hơn điều bạn làm hàng ngày trong đàm thoại

1.2 Lịch sử và tầm quan trọng của việc nói trước công chúng

1.2.1 Lịch sử

Hầu như tất cả các nền văn hoá đều có một từ tương đương với từ tiếng Anh “orator” (nhà hùng biện) để chỉ người có những kỹ năng đặc biệt trong việc nói trước đám đông Quyển sách tay được biết cổ nhất về việc nói chuyện gây ảnh hưởng được viết trên giấy cói ở Ai Cập cách đây khoảng 4500 năm Thuật hùng biện được đánh giá cao ở Ấn Độ cổ, Châu Phi và Trung Quốc, cũng như trong thổ dân Aztecs và những nền văn hoá tiền Châu Âu khác của Bắc và Nam Mỹ

Ở Hy Lạp và La Mã cổ, nói trước đám đông đóng vai trò trung tâm trong giáo dục và đời

sống người dân Nó cũng được nghiên cứu rộng rãi Quyển Thuật hùng biện của Aristotle, biên soạn

trong thế kỷ thứ ba trước công nguyên, vẫn còn được xem là tác phẩm quan trọng nhất về chủ đề này và nhiều nguyên lý của nó được các diễn giả (và các nhà văn) ngày nay dùng đến Nhà lãnh đạo

vĩ đại người La Mã Cicero đã dùng những bài diễn văn của mình để bảo vệ quyền tự do và viết một

số tác phẩm về hùng biện nói chung

Qua hàng thế kỷ, nhiều nhà tư tưởng có tiếng khác đã giải quyết các vấn đề về thuật hùng biện, bài diễn văn và ngôn ngữ - bao gồm nhà giáo dục La Mã Quintilian, nhà truyền giáo đạo Cơ Đốc St Augustine, nhà văn thời trung cổ Christine de Pizan, nhà triết học người Anh Francis Bacon

và nhà phê bình người Mỹ Kenneth Burke Trong những năm gần đây, các nhà nghiên cứu về giao tiếp đã cung cấp một nền tảng khoa học ngày càng nhiều để hiểu các phương pháp và chiến lược của một bài diễn văn ấn tượng

Mục tiêu trước hết của bạn là áp dụng các phương pháp và chiến lược đó trong những bài diễn văn tại lớp của bạn Tuy nhiên, điều bạn học được tại lớp có thể ứng dụng lâu dài sau khi bạn rời đại học Hãy luôn nhớ rằng những nguyên lý của việc nói trước đám đông bắt nguồn từ một truyền thống lâu đời và được một ngành nghiên cứu quan trọng chứng thực Bạn càng biết nhiều về

những nguyên lý này, bạn sẽ càng đạt hiệu quả trong các bài diễn văn của mình và bạn sẽ nghe những bài nói chuyện của người khác tốt hơn

1.2.2 Tầm quan trọng

Suốt chiều dài lịch sử, con người đã sử dụng việc nói trước đám đông như một phương tiện giao tiếp cần thiết Điều mà nhà lãnh đạo Hy Lạp Pericles nói cách đây hơn 2500 năm vẫn còn đúng với ngày nay “người ta suy đoán mọi điều nhưng không thể giải thích” chúng rõ ràng “cũng như có

lẽ chưa bao giờ nghĩ đến mọi khía cạnh của vấn đề” Nói trước đám đông, như tên của nó gợi ý, là cách đưa ý kiến của bạn ra trước công chúng - chia sẻ chúng với những người khác và gây ảnh hưởng đến họ Trong một cuộc điều tra 480 công ty và công sở, các kỹ năng giao tiếp, bao gồm việc nói trước đám đông, được những nhà tuyển dụng xếp lên hàng đầu trong các khả năng cá nhân của những người tốt nghiệp đại học Trong một cuộc điều tra khác, những người tốt nghiệp đại học đang

có việc làm được yêu cầu xếp những gì họ thấy là cần thiết nhất cho việc phát triển sự nghiệp của

họ Cái gì đứng đầu trong danh sách xếp hạng của họ? Đó là kỹ năng giao tiếp bằng lời

Tầm quan trọng của kỹ năng này đúng trên khắp các lĩnh vực, đối với kế toán và kiến trúc

sư, giáo viên và kỹ thuật viên, nhà khoa học và người môi giới chứng khoán Ngay cả những ngành chuyên môn hoá cao như kỹ sư dân dụng và cơ khí, các ông chủ thường xếp khả năng giao tiếp trên kiến thức về kỹ thuật khi quyết định thuê ai và đề bạt ai

Sự phát triển của Internet và các công nghệ mới khác không làm giảm đi sự cần thiết của việc nói trước đám đông Như một nhà tư vấn về giao tiếp nói rằng: “Có nhiều con đường để tiếp cận người ta hơn trước kia nhưng không gì có thể thay thế sự giao tiếp mặt đối mặt” Để thành công, nhà lãnh đạo kinh doanh Midge Costanza nói, bạn phải có “khả năng đứng trên đôi chân của bạn, hoặc là đối diện từng người hoặc là trước một nhóm người, trình bày thuyết phục và đáng tin”

Điều này cũng đúng trong cuộc sống cộng đồng Nói trước đám đông là một phương tiện cần thiết của các hoạt động cộng đồng Đó là cách để diễn đạt ý kiến của bạn và gây ảnh hưởng lên vấn đề có tính chất quan trọng trong một xã hội dân chủ

1.3 Xử lý hồi hộp - chìa khóa thành công khi nói trước công chúng

 Hồi hộp là chuyện bình thường và đó là dấu hiệu của sự thành công

Lo lắng và hồi hộp khi nói trước đám đông là chuyện bình thường Vấn đề là chúng ta xử lý vấn đề đó như thế nào? Tất cả những cuộc điều tra của các nhà nghiên cứu đề cho kết quả: vấn đề đáng lo sợ nhất là phải nói trước đám đông Ví dụ, các diễn viên hồi hộp trước một vở kịch, các

chính trị gia lo lắng trước một bài diễn văn tranh cử, các vận động viên bồn chồn trước một cuộc thi lớn Những người thành công học được cách dùng sự lo lắng của mình để làm lợi thế

Các cuộc điều tra cho thấy rằng 76% những diễn giả có kinh nghiệm hồi hộp khi đứng trước khán giả trước khi lên bục nói Nhưng sự lo lắng của họ là một dấu hiệu có lợi rằng họ đang chuẩn

bị tinh thần để đạt kết quả tốt Nhà viết tiểu thuyết và là diễn giả I A R Wylie giải thích: “Bây giờ, sau nhiều năm từng trải, tôi nghĩ rằng tôi thực sự là một diễn giả có kinh nghiệm Nhưng hiếm khi nào tôi nhấc chân bước lên mà họng không co thắt vì sợ và tim không đập mạnh thình thịch Khi, vì

lý do gì đó, tôi bình tĩnh và tự tin thì bài diễn văn luôn thất bại.”

Nói cách khác, hồi hộp khi bắt đầu diễn thuyết, thậm chí cần có, là hoàn toàn bình thường

Cơ thể bạn đang phản ứng khi gặp bất kỳ tình huống căng thẳng nào bằng cách sản sinh ra quá mức adrenaline Sự tăng đột ngột adrenaline này làm cho tim bạn đập nhanh, tay bạn run, đầu gối khuỵ

và da tiết mồ hôi Mọi diễn giả trước công chúng đều trải qua những phản ứng này ở một mức độ nào đó Vấn đề là bạn kiểm soát sự hồi hộp như thế nào và điều khiển nó theo bạn chứ không chống lại bạn?

Thay vì cố gắng loại bỏ những dấu hiệu của sự hồi hộp đứng trước đám đông, bạn nên nhắm

vào việc chuyển nó từ tác động xấu thành cái mà một chuyên gia gọi là hồi hộp tích cực - “một cảm

giác sống động, nhiệt tình, say mê với một chút bối rối…Vẫn còn hồi hộp nhưng cảm giác khác hẳn Bạn không còn là nạn nhân của nó nữa, thay vì vậy bạn cần đến nó Bạn điều khiển nó” Dưới đây là sáu cách đã được thử thách với thời gian, bạn có thể biến sự hồi hộp của mình từ ảnh hưởng tiêu cực sang tích cực

 Lĩnh hội đƣợc kinh nghiệm nói: Có lẽ bạn hồi hộp trong mỗi tình huống vì bạn phải

đối mặt với điều mới mẻ và chưa biết Một khi bạn quen với hoàn cảnh, bạn không còn sợ nữa Nói trước đám đông cũng như thế Đối với hầu hết sinh viên, vấn đề lớn nhất của sự hồi hộp khi đứng trước đám đông là sợ những điều chưa biết Càng thực hành nhiều và càng trình bày bài nói nhiều thì bạn càng ít sợ nói trước đám đông

 Chuẩn bị, chuẩn bị và chuẩn bị: Hãy chọn những đề tài mà bạn thực sự quan tâm, rồi

chuẩn bị bài nói kỹ lưỡng Theo quy chuẩn, cứ mỗi phút trình bày cần từ 1 đến 2 giờ chuẩn bị, có thể nhiều hơn, tùy thuộc vào lượng nghiên cứu cần cho bài nói Tìm hiểu khán giả và chọn đề tài

mà bạn biết sẽ hấp dẫn họ, nghiên cứu bài nói kỹ lưỡng, luyện tập nhiều lần, thử trình bày trước vài

người thân, như vậy bạn có thể chắc rằng bạn sẽ thành công

 Tư duy tích cực: Sự tự tin là năng lượng nổi trội nhất của tư duy tích cực Nếu bạn nghĩ

bạn làm được điều gì đó thì bạn thường sẽ làm được Nhiều diễn giả có ý nghĩ tiêu cực về bản thân

và kinh nghiệm diễ thuyết thì dễ bị hồi hộp khi đứng trước đám đông hơn là những diễn giả suy nghĩ tích cực Nhiều nhà tâm lý tin rằng, tỷ lệ của các suy nghĩ tích cực trên tiêu cực đối với những hoạt động căng thẳng như diễn thuyết nên ít nhất là 5 trên 1 Có nghĩa là, cứ mỗi ý nghĩ tiêu cực,

bạn nên có ít nhất 5 ý nghĩ tích cực

 Sử dụng năng lực tưởng tượng: Năng lực tưởng tượng có liên hệ mật thiết với tư duy

tích cực Nó là kỹ thuật được nhiều người sử dụng để nâng cao thành tích của họ trong những tình huống căng thẳng Các nghiên cứu chứng minh rằng, kỹ thuật này rất các ích trong việc giúp diễn giả kiểm soát được sự hồi hộp khi họ đứng trước đám đông Hãy tưởng tượng cảm giác đạt được thành công mỹ mãn khi bạn kết thúc bài diễn thuyết mà bạn đã trình bày bằng nổ lực cao nhất Hãy

tưởng tượng thật chi tiết những hình ảnh trong tâm trí bạn, càng rõ ràng thì bạn càng dễ thành công

 Nhận thức được rằng phần lớn cảm giác hồi hộp không biểu hiện ra ngoài: Thật

khó để diễn thuyết tự tin và dứt khoát nếu bạn nghĩ rằng bạn trông có vẻ căng thẳng và do dự Một diễn giả có kinh nghiệm nói rằng: “Hệ thần kinh của bạn có thể gây cho bạn một ngàn nỗi lo, nhưng khán giả chỉ có thể nhận thấy một ít biểu hiện mà thôi” Mặc dù bạn tay bạn đẫm mồ hôi, tim đập nhanh, nhưng người nghe không nhận thấy điều đó, nhất là nếu bạn cố gắng hết sức để giữ vẻ điềm

đạm và tự tin bên ngoài Nắm được điều này, giúp bạn tự tin hơn khi đối mặt với khán giả

 Đừng mong đợi sự hoàn hảo: Bạn nên biết rằng không có bài diễn văn nào là hoàn

hảo Ở vài thời điểm trong mỗi bài diễn văn, mọi diễn giả nói hoặc làm điều gì đó, không ít thì nhiều, không chính xác như họ đã dự tính Thật may mắn là khán giả không nhận ra những lúc như vậy vì họ không biết diễn giả dự định nói gì Nếu bạn tạm thời quên mất mình đang nói đến đâu, lẫn lộn trình tự, thì đừng lo lắng, cứ tiếp tục như bình thường Khán giả muốn nghe một bài diễn văn sâu sắc với các ý tưởng của diễn giả được diễn đạt rõ ràng, cụ thể Đôi khi một vài sai sót còn có thể

làm tăng sức lôi cuốn của diễn giả do nó làm cho họ có vẻ dễ gần hơn

 Một vài kinh nghiệm để xử lý hồi hộp khi nói trước đám đông như:

 Hãy thoải mái về tinh thần và thể xác Một đêm ngủ ngon sẽ giúp bạn nhiều hơn

 Khi bạn đợi trình bày, hãy giữ yên lặng và thư giãn cơ chân hoặc siết chặt đôi tay rồi thả lỏng để giảm căng thẳng bằng cách cung cấp đường thoát cho chất adrenaline thừa của bạn

 Hãy thở sâu và chậm hai lần trước khi bắt đầu nói Thở sâu phá vỡ vòng xoắn căng thẳng và giúp thần kinh bạn yên tịnh

 Làm thật tốt phần mở đầu Các nghiên cứu cho thấy rằng mức độ lo lắng của người nói giảm xuống đáng kể sau 30 đến 60 giây đầu tiên của bài nói Một khi bạn vượt qua phần mở đầu, bạn sẽ thấy phần còn lại dễ dàng hơn

 Hãy nhìn vào mắt mọi khán giả Nên nhớ rằng họ là những con người riêng biệt chứ không là những khuôn mặt mập mờ và họ là những người bạn của bạn

 Tập trung vào việc nói với khán giả hơn là lo lắng về sự hồi hộp đứng trước đám đông Nếu bạn bị cuốn hút vào bài nói của mình thì khán giả cũng vậy

 Hãy sử dụng các phương tiện nghe nhìn Chúng tạo sự thích thú, kéo sự chú ý ra khỏi bạn và làm bạn cảm thấy tự nhiên hơn

CÂU HỎI ÔN TẬP

1.Bằng cách nào việc nói trước công chúng có thể tạo khác biệt trong cuộc sống của bạn ?

2 Nói trước công chúng giống đàm thoại hang ngày như thế nào ?

3 Nói trước công chúng khác đàm thoại hang ngày như thế nào ?

4 Tại sao hồi hộp khi bắt đầu bài nói là bình thường - thậm chí cần có ?

5 Bạn có thể kiểm soát sự hồi hộp và khiến nó giúp ích cho bạn trong các bài nói như thế nào ?

6 Bảy yếu tố của quá trình giao tiếp bằng lời là gì? Chúng tương tác để quyết định sự thành công hay thất bại của một bài nói như thế nào?

7 Chủ nghĩa vị chủng tộc là gì ? Tại sao người nói trước công chúng cần tránh chủ nghĩa vị chủng tộc khi trình bày trước thính giả thuộc các nền văn hóa, chủng tộc hoặc dân tộc khác nhau ?

CHƯƠNG 2 : ĐẠO ĐỨC VỚI VẤN ĐỀ NÓI TRƯỚC CÔNG CHÚNG

- ND1: Tầm quan trọng của vấn đề đạo đức khi nói trước công chúng

- ND2: Một số nguyên tắc liên quan đến vấn đề đạo đức khi nói trước công chúng

 Hình thức và phương pháp giảng dạy

- ND1: Hình thức: trình chiếu PP, viết bảng; Phương pháp: thuyết trình, vấn đáp, thảo luận

- ND2: Hình thức: trình chiếu PP, viết bảng; Phương pháp: thuyết trình, vấn đáp, lấy ví dụ mẫu

* Tài liệu tham khảo

Nội dung 1,2 :

1 Barry Clough, Nghệ thuật nói trước công chúng, NXB Hồng Đức, 2008

2 Stephen S Lucas, Nghệ thuật nói chuyện trước công chúng, Trương Thị Huệ, Nguyễn Mạnh Quang dịch, NXB Tổng hợp, Thành phố Hồ Chí Minh, 2011

 Nội dung chi tiết của chương

2.1 Tầm quan trọng của vấn đề đạo đức khi nói trước công chúng

Đạo đức là một phạm trù triết học liên quan đến các vấn đề đúng sai trong các mối quan hệ con người Các câu hỏi về đạo đức nảy sinh bất cứ khi nào ta phân vân liệu một hành động nào đó mang tính chất đạo đức hay vô đạo đức, công bằng hay bất công, chính đáng hay không chính đáng, chân thật hay giả dối…

Các câu hỏi về đạo đức cũng nảy sinh bất kỳ khi một người nói trước đám đông đối mặt với khán giả Trong một thế giới lý tưởng tất cả các diễn giả nên trung thực và cống hiến cho sự tốt đẹp của xã hội tuy nhiên lịch sử cho thấy sức mạnh của việc diễn thuyết thường bị lạm dụng , đôi khi gây hậu quả khủng khiếp và Alolf Hiler là một ví dụ điển hình

Các vấn đề về đạo đức xuất hiện bất cứ khi nào một diễn giả phát biểu với khán giả Cho dù hoàn cảnh phát biểu là gì chăng nữa, bạn cũng cần phải bảo đảm là các mục tiêu của bạn phải dựa trên cơ sở đạo đức và bạn dùng các phương cách có đạo đức để truyền đạt các ý tưởng của bạn Đáp ứng các nghĩa vụ này có thể là thách thức nặng nề khi bạn nói thuyết phục Liệu bạn có sẵn lòng

“chỉ hơi”che đậy sự thật nếu việc đó bảo đảm thành công cho một bài nói? Còn thay đổi con số thống kê, giả mạo các trích dẫn, tráo đổi các ý tưởng thành sự kiện thực tế, hoặc chạy theo thành kiến và khuôn sáo, thì sao?

Không may, không thiếu diễn giả - và các người muốn thuyết phục khác – sẵn sàng bỏ qua đạo đức để đạt mục đích của mình Tuy nhiên, như Martin Luther King đã nói cách đây nhiều năm, không thể có được một kết quả tốt đẹp thực sự nếu dùng các phương cách phi đạo đức Duy trì khả năng tin tưởng ở thính giả cũng là điều thiết yếu cho độ tín nhiệm đối với một diễn giả Như trong các loại nói trước đám đông khác, điều lý tưởng cho thuyết phục hiệu quả là một người đạo đức có khả năng nói tốt

2.2 Một số nguyên tắc liên quan đến vấn đề đạo đức khi nói trước công chúng

2.2.1 Diễn thuyết có đạo đức

 Hãy đảm bảo những mục đích của bạn là hợp đạo đức

Trách nhiệm đầu tiên của bạn với tư cách một diễn giả là cân nhắc liệu mục đích của bạn có hợp với đạo đức hay không.Các diễn giả hy vọng đạt cái gì? Báo cáo về một dự án kinh doanh Cải thiện chất lượng giáo dục Bảo vệ cộng đồng chống lai ô nhiễm công nghiệp… Một vài người sẽ đặt câu hỏi rằng những mục tiêu này có hợp đạo đức hay không

Cùng với những vấn đề đạo đức khác, có thể có những phạm trù “ khó xư” xuất hiện khi đánh giá mục đích của người nói, những phạm trù mà những người biết lẽ phải với những tiêu chuẩn đúng sai được xác định rõ rang có thể không đồng ý về mặt pháp lý Nhưng đây không phải

lý do để tránh đưa ra những câu hỏi về đạo đức

 Hãy chuẩn bị đầy đủ cho mỗi bài nói

Việc chuẩn bị cho một bài nói liên quan đến mọi thứ từ phân tích khán giả đến thiết kế các dụng cụ trực quan, tổ chức các ý tưởng và luyện tập trình bày Tuy nhiên, xét trên lập trường đạo đức thì yếu tố quan trọng nhất là bạn phải có hiểu biết sâu rộng về đề tài của mình

 Hãy trung thực về điều bạn nói

Để thực hiện bài nói hợp đạo đức , không có gì quan trọng hơn sự trung thực Nói trước công chúng được ngầm thừa nhận là : “ Lời nói có thể tin được và con người sẽ chân thật”.Không

có sự thừa nhận này mà một người tin tưởng vào bất kỳ điều gì mà một người khác nói Một khi sự cam kết tín nhiệm giữa người nói và người nghe bị phá vỡ, nó sẽ không bao giờ được khôi phục trọn vẹn

 Tránh nêu tên ch trích và những dạng ngôn ngữ úc phạm khác

Đây là lý do tại sao hầu hết các nhà nghiên cứu về đạo đức giao tiếp cảnh báo các diễn giả trước đám đông không nên nêu tên chỉ trích và sử dụng những dạng ngôn ngữ xúc phạm khác

- Nêu tên chỉ trích và nhân phẩm: nêu tên chỉ trích là việc dùng ngôn ngữ để nói xấu, hạ thấp hoặc làm giảm giá trị cảu cá nhân hay nhóm người

- Nêu tên chỉ trích và tự do ngôn luận: Nêu tên chỉ trích và ngôn ngư xúc phạm cũng đặt ra vấn đề về đạo đức trong việc nói trước công chúng khi chúng được dùng để dập tắt những tiếng nói đối lập

 Hãy áp dụng những nguyên tắc đạo đức vào thực tiễn

Khi bạn chuận bị bài diễn thuyết, hãy tự truy vấn bản thân những câu hỏi như “ đề tài mình chọn có phù hợp với khán giả không ?”, “ Làm thế nào tôi có thể diễn đạt ý tưởng để chúng hùng hồn hơn ?” Đây là những câu hỏi chiến lược Khi bạn trả lời chúng, bạn sẽ cố gắng làm cho bài diễn thuyết của mình đầy đủ thông tin, thuyết phục

2.2.2 Lắng nghe có đạo đức

 Hãy lịch sự và chú

Cũng như các diễn giả trước công chúng có trách nhiệm đạo đức chuẩn bị kỹ càng cho mỗi bài diễn thuyết, người nghe cũng có bổn phận lịch sự và chú ý trong suốt bài nói Trách nhiệm - là một vấn đề của phép lịch sử trong bất cứ hoàn cảnh nào - đặc biệt quan trọng trong lớp học diễn thuyết

Khi bạn lắng nghe - hãy ý thức được phản hồi bạn chuyển tải đến người nói Hãy ngồi thẳng hơn là rũ xuống; hãy nhìn vào mắt người nói; biểu lộ sự ủng hộ và cổ vũ qua sự biểu cảm của nét mặt Hãy nhớ rằng bạn đang sở hữu một dạng sức mạnh của người nghe có thể gây ảnh hưởng đến

sự tự tin và điềm tĩnh của người nói, và hãy thể hiện sức mạnh đó với ý thức trách nhiệm đạo đức cao độ

 Tránh thành kiến với diễn giả

Điều này không có nghĩa là bạn đồng ý với mọi diễn giả bạn nghe Bạn không cần thiết phải

là một người nghe “ tán thành mà không suy nghĩ” hơn là người nghe có tư tưởng bảo thủ Mục đích của bạn là chú ý lắng nghe ý kiến của diễn giả, đánh giá những bằng chứng và lập luận được đưa ra để củng cố những ý kiến đó và rút ra được một đánh giá sắc sảo về bài thuyết trình

 ảo vệ quyền bày tỏ kiến công khai và tự do

Hãy nhớ rằng việc đảm bảo quyền tự do của một người trong việc bày tỏ ý kiến của anh ta hay cô ta không có nghĩa là bạn đồng ý với những ý kiến đó.Bạn có thể hoàn toàn không đồng ý với những thông điệp nhưng vẫn ủng hộ quyền tự do bày tỏ ý kiến của diễn giả

2.2.3 Tránh đạo văn

“Đạo văn” xuất phát từ chữ plagiarius, tiếng La Tinh nghĩa là bắt cóc Đạo văn nghĩa là trình bày ngôn ngữ hoặc ý tưởng của người khác như của chính bạn, đem lại cảm giác chính bạn đã viết

ra hoặc nghĩ ra trong khi thật ra bạn lấy nó từ người khác

 Đạo văn toàn bộ

Đạo văn toàn bộ là ăn cắp toàn bộ bài nói từ một nguồn khác và chuyển nó thành của chính bạn Loại đạo văn rõ ràng nhất, và không thể tha thứ này, là hết sức vô đạo đức

Tất nhiên cách tốt nhất để tránh điều này là đừng trì hoãn việc chuẩn bị bài nói của bạn cho đến phút cuối Bằng cách bắt đầu sớm, bạn sẽ có nhiều thời gian để chuẩn bị được bài nói tốt nhất, một bài nói của chính bạn

Nếu, vì lý do nào đó, bạn không hoàn thành bài nói đúng hạn , hãy cưỡng lại sự cám dỗ của đạo văn

 Đạo văn chắp vá

Khác với đạo văn toàn bộ, trong đó người nói lấy toàn bộ bài nói từ một nguồn duy nhất, đạo văn chắp vá xảy ra khi người nói bóc tách từ hai hay ba nguồn

Cũng như với đạo văn toàn bộ, một biện pháp để tránh đạo văn chắp vá là bắt tay vào chuẩn

bị càng sớm càng tốt Càng chuẩn bị sớm,bạn càng có nhiều khả năng tìm ra hướng tiếp cận của chính mình Tham khảo nhiều nguồn tài liệu trong qua trình nghiên cứu cũng rất cần thiết Nếu bạn chỉ có hai hoặc ba nguồn để khơi gợi cảm hứng của mình , bạn có thể dễ rơi vào cạm bẫy của đạo văn chắp vá hơn so với khi bạn tham khảo nhiều nguồn tư liệu nghiên cứu

CÂU HỎI ÔN TẬP

1 Đạo đức là gì ? Tại sao ý thức trách nhiệm đạo đức mạnh mẽ cần thiết cho những diễn giả trước công chúng ?

2 Năm nguyên tắc về trình bày bài nói có đạo đức được thảo luận trong chương là gì?

3 Sự khác nhau giữa đạo văn toàn bộ và đạo văn chắp vá là gì ? Những cách tốt nhất để tránh hai đạo văn này là gì ?

4 Đạo văn có phát triển là gì ? Làm thế nào bạn có thể tránh được nó khi xử lý những trích dẫn

và những lời diễn giải ?

5 Ba nguyên tắc cơ bản về lắng nghe có đạo đức được thảo luận trong chương này là gì ?

Nhận diện được tầm quan trọng của việc lắng nghe trong nói trước công chúng, có được một

số phương pháp lắng nghe có hiệu quả

- Thái độ:

Có ý thức rèn luyện thường xuyên kỹ năng giao tiếp và lắng nghe một vấn đề trước đám đông

 Nội dung :

- ND1: Tầm quan trọng của lắng nghe

- ND2: Lắng nghe và tư duy biện luận

- ND3: Bốn nguyên nhân của lắng nghe kém

- ND4: Nghệ thuật lắng nghe

 Hình thức và phương pháp giảng dạy

- ND1: Hình thức: trình chiếu PP, viết bảng; Phương pháp: thuyết trình, vấn đáp, thảo luận

- ND2: Hình thức: trình chiếu PP, viết bảng; Phương pháp: thuyết trình, lấy ví dụ mẫu

- ND3: Hình thức: trình chiếu PP, viết bảng; Phương pháp: thuyết trình, vấn đáp, ra tình huống

- ND4: Hình thức: trình chiếu pp, viết bảng; Phương pháp: thuyết trình, lấy ví dụ mẫu

 Tài liệu tham khảo

Nội dung 1, 2, 3, 4

1 Barry Clough, Nghệ thuật nói trước công chúng, NXB Hồng Đức, 2008

2 Stephen S Lucas, Nghệ thuật nói chuyện trước công chúng, Trương Thị Huệ, Nguyễn Mạnh Quang dịch, NXB Tổng hợp, Thành phố Hồ Chí Minh, 2011

 Nội dung chi tiết của chương

3.1 Tầm quan trọng của lắng nghe

Mặc dù hầu hết mọi người lắng nghe tồi nhưng có những trường hợp ngoại lệ Những giám đốc kinh doanh hàng đầu, những chính trị gia thành công, những giáo viên ưu tú-gần như tất cả đều

là những người lắng nghe tuyệt vời Rất nhiều điều họ làm phụ thuộc vào tiếp thu thông tin được đưa tới bằng lời nói-và hấp thụ nó nhanh chóng và chính xác Nếu bạn có một cuộc phỏng vấn với một công ty kinh doanh lớn, bạn sẽ ngạc nhiên (và tự hào) khi thấy rằng người ấy lắng nghe những lời của bạn cẩn thận như thế nào Một giám đốc kinh doanh thừa nhận rằng: “Thật ra mà nói, tôi chưa bao giờ nghĩ lắng nghe là một việc quan trọng Nhưng bây giờ tôi ý thức về điều đó, tôi nghĩ rằng có lẽ 80% công việc của tôi phụ thuộc vào sự lắng nghe của tôi với ai đó đang lắng nghe tôi”

Trong thời đại bùng nổ thông tin của chúng ta, lắng nghe quan trọng hơn bao giờ hết Đó là tại sao, trong hầu hết các công ty, những người lắng nghe hiệu quả nắm giữ những chức vụ cao hơn

và thường được đề bạt hơn là những người lắng nghe không hiệu quả Khi giám đốc kinh doanh được yêu cầu sắp xếp theo trật tự những kĩ năng giao tiếp quan trọng nhất đối với những công việc của họ, họ thường xếp lắng nghe là số một Lắng nghe quá quan trọng đến nỗi trong một cuộc điều tra 500 công ty của tạp chí Fortune ở Mỹ, hầu như 60% trả lời rằng họ có khóa huấn luyện lắng nghe cho các nhân viên của họ

Ngay cả nếu bạn không lên kế hoạch để trở thành ủy viên hội đồng quản trị công ty, nghệ thuật biết lắng nghe có thể giúp bạn trong hầu hết cá lĩnh vực của đời sống Điều này không có gì ngạc nhiên khi bạn biết rằng người ta bỏ nhiều thời gian lắng nghe hơn là làm bất kì hoạt động giao tiếp khác-hơn cả đọc, hơn viết, thậm chí hơn nói

Hãy nghĩ một chút về cuộc sống của chính bạn khi là sinh viên đại học Gần 90% trên lớp ở các trường đại học và cao đẳng Mỹ là dành cho việc nghe các cuộc thảo luận và các bài giảng Một

số nghiên cứu cho thấy có mối liên quan chặt chẽ giữa lắng nghe và thành công trong học tập Những sinh viên có điểm cao nhất thường là những sinh viên có kĩ năng nghe tốt nhất Điều ngược lại cũng đúng- những sinh viên có điểm thấp nhất thường là những sinh viên có kĩ năng nghe yếu nhất

Do đó, có nhiều lý do để lắng nghe nghiêm túc Chủ và nhân viên, cha mẹ và con cái, vợ và chồng, bác sĩ và bệnh nhân, sinh viên và giáo viên- tất cả đều dựa vào kĩ năng lắng nghe đơn giản Bất kể nghề nghiệp hoặc tầng lớp xã hội của bạn là gì, bạn cần phải có kĩ năng lắng nghe tốt

Lắng nghe cũng quan trọng đối với bạn khi bạn là một diễn giả Chắc chắn đó là cách bạn tiếp nhận hầu hết các ý tưởng và thông tin-từ truyền hình, đài phát thanh, đàm thoại và những bài thuyết trình Nếu bạn không lắng nghe tốt, bạn sẽ không hiểu điều bạn nghe và có thể chuyển sự hiểu nhầm của bạn đến những người khác

Ngoài ra- trong lớp- cũng như trong cuộc sống-bạn cũng sẽ phải nghe nhiều bài diễn văn hơn bạn trình bày Thật đúng khi chú ý kĩ đến những bài thuyết trình của những bạn cùng lớp; xét cho cùng, bạn cũng cần họ lắng nghe chăm chú những bài thuyết trình của người khác Một sinh viên, phản ánh về lớp học diễn thuyết của cô, nói: “Khi tôi lắng nghe các bài thuyết trình, tôi khám phá những điều mà dường như có hiệu quả- những điều tôi cần cố gắng thực hiện Tôi cũng học biết được những gì bất lợi-các khuyết điểm cần tránh Điều đó đã gúp nhiều trong những bài thuyết trình của chính tôi” Qua kinh nghiệm, các giáo viên thấy rằng những người nói tốt nhất thường là những người nghe tốt nhất

Mặt lợi của lớp học diễn thuyết là nó mang tới một cơ hội lí tưởngđể tiến hành nghệ thuật lắng nghe Trong 95% thời gian bạn không nói, bạn không có gì khác để làm ngoại trừ lắng nghe và học Bạn có thể ngồi đó như một hòn đá- hoawcjbanj có thể dùng thời gian một cách hữu íchđể nắm vững một kĩ năng mà sẽ có lợi cho bạn trong nhiều tình huống

3.2 Lắng nghe và tư duy biện luận

Một trong những cách để lắng nghe có thể phục vụ bạn là nâng cao những kĩ năng của bạn như một nhà tư duy biện luận.Chúng ta có thể nhận dạng bốn loại lắng nghe:

- Lắng nghe thưởng thức - lắng nghe để giải trí và thưởng thức, như khi chúng ta nghe

nhạc, một buổi diễn hài hay một bài nói thú vị

- Lắng nghe đồng cảm - lắng nghe để đồng cảm với người nói, như khi một bác sĩ tâm lí

lắng nghe bệnh nhân hoặc như chúng ta nghe để cảm thông với một người bạn đang buồn chán

- Lắng nghe hiểu - lắng nghe để hiểu thông điệp của người nói, như khi chúng ta tham dự

một bài thuyết trình trong lớp hoặc nghe lời chỉ dẫn tìm nhà một người bạn

- Lắng nghe biện luận - lắng nghe để đánh giá một thông điệp vì mục đích chấp nhận hoặc

phản đối nó, như khi chúng ta nghe lời giới thiệu bán hàng của một người bán xe hơi cũ, một bài nói

vận động bầu cử của một ứng cử viên chính trị hay những lập luận chung cuộc của một công tố viên trong một phiên tòa xét xử

Mặc dù cả bốn loại nghe đều quan trọng, chương này sẽ chú ý đến hai loại sau: lắng nghe hiểu và lắng nghe biện luận Đó là những loại lắng nghe bạn sẽ sử dụng hầu như thường xuyên khi nghe những bài thuyết trình trên lớp, khi chép bài giảng trong những khóa học khac, khi giao tiếp ở nơi làm việc, và khi phản ứng lại những lời quảng áo, những thông điệp chính trị, và những lời kêu gọi thuyết phục khác bạn đối mặt hàng ngày trong xã hội phát triển nhanh của chúng ta Chúng cũng là loại lắng nghe cần có tư duy biện luận

Như chúng ta thấy trong chương 1, tư duy biện luận liên quan đến một số kỹ năng Một số trong các kỹ năng đó-tóm tắt thông tin, nhắc lại sự kiện,, phân biệt những điểm chính với những điểm thứ yếu-là trọng tâm để lắng nghe hiểu Những kỹ năng khác của tư duy biện luận-tách biệt sự kiện khỏi quan điểm, phát hiện ra những điểm yếu trong lập luận, đánh giá sự hợp lý của bằng chứng-là đặc biệt quan trọng trong lắng nghe biện luận Khi bạn đang lắng nghe hiểu hoặc đang lắng nghe biện luận, bạn phải sử dụng đầu óc cũng như đôi tai của bạn Khi bạn không để tâm chú

ý, bạn có thể là đang nghe chứ không phải là đang lắng nghe Thật ra, lắng nghe và tư duy biên luận liên quan rất mật thiết đến nỗi rèn luyện lắng nghe cũng là rèn luyện làm thế nào để tư duy Phần cuối của chương này, chúng ta sẽ thảo luận các bước bạn có thể sử dụng để cải thiện những kĩ năng của bạn trong việc lắng nghe hiểu và lắng nghe biện luận Nếu bạn làm theo các bước này, bạn cũng

có thể trở thành nhà tư duy biện luận tốt hơn

3.3 Bốn nguyên nhân của lắng nghe kém

 Không tập trung

Bộ não có khả năng đáng ngạc nhiên Mặc dù chúng ta nói với tốc độ 120 đến 150 từ trong một phút, bộ não có thể xử lí 400 đến 800 từ trong một phút Điều này làm cho việc lắng nghe rất dễ dàng, nhưng thật ra nó có một hiệu quả ngược Bởi vì chúng ta có thể tiếp nhận lời của người nói và vẫn có nhiều “thời gian não” rỗi, chúng ta bị cám dỗ làm gián đoạn việc lắng nghe của chúng ta bằng cách nghĩ về những điều khác Và nghĩ về những điều khác chính là những gì chúng ta làm

 Cố gắng lắng nghe quá mức

Cho đến bây giờ chúng ta đã nói về việc không chú ý kĩ những điều chúng ta nghe Nhưng đôi khi chúng ta nghe quá khó nhọc Chúng ta biến thành những người xốp, chúng ta thấm mọi từ của người nói như thể mọi từ quan trọng như nhau Chúng ta cố gắng nhớ lại tất cả các tên gọi, ngày tháng, nơi chốn Trong quá trình nghe, chúng ta thường bỏ sót điểm chính của người nói bằng cách

nhấn chìm nó trong bãi lầy các chi tiết Điều tồi tệ hơn, chúng ta cũng có thể lết luận gây nhầm lẫn các sự kiện

 Vội đi đến kết luận

Khi chúng ta biết quá chắc chắn biết những gì họ muốn nói, chúng ta không lắng nghe điều

họ thật sự nói Thỉnh thoảng chúng ta thậm chí bỏ ngoài tai Đây là một hình thức vội đi đến kết luận-cướp lời người nói Đó là lí do tại sao đôi khi chúng ta giao tiếp quá nghèo nàn với những người chúng ta thân thiết nhất

Một cách khác của việc vội đi đến kết luận là hấp tấp phản đối ý kiến của người nói vì nhàm chán hoặc bị lạc đề Chúng ta có thể sớm quyết định rằng người nói không có gì giá trị để nói Giả

sử bạn nghĩ hội nam sinh và hội nữ sinh là một sự bùng nổ giá trị đối với xã hội và cuộc sống công dân ở đại học, nhưng một đề tài được thông báo của một diễn giả là “hệ thống Hy Lạp: Một thể chế

mà thời gian là dĩ vãng?” Bạn có thể quyết định trước là không lắng nghe diễn giả đó Điều đó sẽ là một sai lầm Bạn có thể tìm được những thông tin mà có thể củng cố hoặc bổ sung suy nghĩ vốn có của bạ Trong một tình huống khác, bạn có thể vội đi đến kết luận rằng đề tài nhàm chán Chúng ta hãy nói đề tài được thông báo là “Kiến trúc và lịch sử” Nghe có vẻ buồn tẻ Vì vậy bạn không chú ý- và bỏ qua phần thảo luận hấp dẫn của những câu chuyện lí thú của nhân loại về những tòa nhà và những kiến trúc khác từ những kim tự tháp cổ đến những tòa nhà chọc trời hiện đại nhất

Hầu như mỗi bài nói đều có cái gì đó cung cấp cho bạn- nó có thể là thông tin Quan điểm hoặc kĩ thuật Bạn có thể lừa dối chính mình nếu bạn đánh giá trước và không lắng nghe

 Tập trung vào cách nói và diện mạo cá nhân

Chúng ta có khuynh hướng đánh giá con người qua bề ngoài, cách nói và vì vậy không lăng nghe những điều họ nói Một số người trở nên quá xao lãng vì giọng nói của diễn giả, diện mạo cá nhân hoặc là kiểu cách phát âm mà họ mất đi cách nhìn nhận thông điệp Như trong trường hợp của Tim, điều này có thể xảy ra ngay khi cả người nghe quan tâm đến đề tài và mong đợi trình bày Tập trung vào cách nói hoặc diện mạo cá nhân của người nói là một trong những nguyên nhân chính của việc gây trở ngại trong quá trình giao tiếp bằng lời, và đấy là điều chúng ta luôn luôn cần đề phòng

3.4 Nghệ thuật lắng nghe

 Hãy lắng nghe nghiêm túc

Bước đầu tiên để trở thành một người nghe tốt hơn là hãy trao cho việc nghe sự nghiêm túc

nó xứng đáng có Những người nghe tốt không phải sinh ra đã như vậy Họ đã làm việc cực nhọc để

học cách lắng nghe có hiệu quả Việc nghe tốt không đi đôi với sự thông minh, giáo dục hoặc vị trí

xã hội Cũng giống như bất kì kĩ năng nào khác, nó xuất phát từ sự rèn luyện và ý thức tự giác Hãy kiểm tra những kĩ năng hiện tại của bạn như một người nghe bằng cách hoàn thành mẫu tự đánh giá

về việc nghe ở trang 60 Một khi bạn xác định những điều thiếu sót của bạn với tư cách một người nghe, hãy nỗ lực hết mình để vượt qua chúng

 Hãy là một người nghe chủ động

Quá nhiều mặt của cuộc sống hiện đại làm chúng ta nghe một cách thụ động Chúng ta nghe một đĩa CD trong khi học, hoặc nghe truyền hình trong khi đi từ phòng này sang phóng khác Cha

mẹ nghe con cái của họ trong khi chuẩn bị bữa tối; các sinh viên nghe một bài thuyết trình trong khi giải ô chữ; các phóng viên truyền hình nghe bài nói chuyện của chính trị gia trong khi đi quanh thính phòn tìm kiếm cuộc phỏng vấn tiếp theo của họ

Loại lắng nghe thụ động này là một thói quen-nhưng lắng nghe chủ động cũng thế Những người lắng nghe chủ động giành sự chú ý không bị phân tâm của họ cho diễn giả trong một nỗ lực chân thật để hiểu được quan điểm của người ta Trong đàm thoại, họ không ngắt lời người nói hoặc hoàn tất câu nói của người ta Khi lắng nghe một bài thuyết trình, họ không cho phép chính họ bị xao lãng vì sự nhiễu bên trong hoặc bên ngoài, và họ cũng không đánh giá trước người nói Họ lắng nghe một cách nghiêm túc và cố gắng hết sức để giữ sự tập trung vào người nói và những thông điệp của người ta

Tất nhiên, một số tình huống mà lắng nghe chủ động hông cần thiết- khi bạn đang nói đùa với bạn bè hoặc nói chuyện bình thường với một người lạ trong khi xếp hàng chờ đợi Nhưng có rất nhiều tình huống mà lắng nghe chủ động là bắt buộc Nếu bạn phát triển thói quen của một người nghe chủ động, bạn sẽ nhận được những phần thưởng trong việc học tập của bạn, trong mối quan hệ

cá nhân và gia đình và trong sự nghiệp của bạn

Có một số bước bạn có thể dùng để cải thiện những kĩ năng nghe chủ động của bạn Chúng bao gồm việc cưỡng lại sự xao lãng, không cho phép chính bạn bị phân tán vì diện mạo, cách nói chuyện của người nói, hãy khoan đánh giá trước cho đến khi bạn nghe người ta nói xong, tập trung lắng nghe, và phát triển kĩ năng ghi chép Chúng ta sẽ lần lượt thảo luận chúng

Điểm Hầu như

luôn luôn

Thường Thỉnh

thoảng Ít Khi

Hầu như không

1 Thể hiện sự xao lãng tinh

thần

2 Thể hiện sự xao lãng về

thể chất

3 Cố gắng nhắc lại mọi

thứ diễ giả nói

4 Phản đối đề tài không

hấp dẫn

5 Làm bộ chú ý

6 Vội đi đến kết luận về ý

kiến diễn giả muốn nói

7 Cho rằng diễn giả sai

trước khi nghe mọi thứ

người đó nói

8 Đánh giá người ta nói

dựa vào diện mạo bên

ngoài

9 Không chú ý đến những

bằng chứng của người nói

10 Tập trung vào cách nói

hơn là những gì diễn giả

nói

Tổng cộng Cách tính điểm

Mỗi câu trả lời “hầu như không bao giờ” bạn được tính 2 điểm

Tổng số điểm giải thích Dưới 70 Bạn cần rèn luyện nghe nhiều hơn nữa

Từ 71 – 90 Bạn nghe tốt Trên 90 Bạn lắng nghe rất tuyệt vời

 Cƣỡng lại sự xao lãng

Trong một thế giới lý tưởng, chúng ta có thể loại bỏ tất cả những xao lãng tinh thần và thể chất Tuy nhiên, trong thế giới thật, điều này là không thể Vì chúng ta suy nghĩ nhanh hơn nhiều so với diễn giả có thể nói Điều đó dễ dàng đưa sự chú ý của chúng ta lang thang trong khi lắng nghe Thỉnh thoảng điều đó rất dễ xảy ra- khi căn phòng quá nóng, khi máy móc xây dựng đang hoạt động bên ngoài của sổ, khi diễn giả chán ngắt Nhưng sự chú ý của chúng ta có thể tản mạn ngay cả trong những hoàn cảnh tốt nhất- không có lí do gì hơn ngoài sự thất bại trong việc cảnh giác và có ý thức tập trung

Bất cứ khi nào bạn thấy điều này xảy ra, hãy cố gắng tỉnh táo kéo đầu óc của chúng ta về với những gì diễn giả đang nói Rồi buộc nó ở đó Một cách để làm việc này là hãy suy nghĩ xa hơn người nói một chút- cố gắng đoàn trước điều gì sẽ xảy ra tiếp theo Điều này không giống như vội

đi đến kết luận Khi bạn vội đi đến kết luận, bạn cướp lới người nói mà mà thực ra không chịu lắng nghe điều được nói Trong trường hợp này bạn sẽ lắng nghe- và so sánh điều diễn giả nói với những

gì bạn đã dự đoán

Một cách khác để cho đầu óc tập trung vào bài thuyết trình là ôn lại trong đầu diều diễn giả vừa mới nói và chắc chắn là bạn hiểu nó Một cách nữa là vừa lắng nghe vừa đánh giá điều mà diễn gải ngụ ý bắng lời hay không phải bằng lời mà bằng ngôn ngữ cử chỉ Những người lắng nghe chú ý

có thể lượm lặt được các loại manh mối dẫn đến thông điệp thật sự của người nói Thoạt tiên bạn sẽ thấy khó khăn khi phải chăm chú lắng nghe Tuy nhiên, nếu bạn làm như thế, sự tập trung của bạn chắc chắn được cải thiện

 Đừng bị phân tâm vì diện mạo và cách nói

Nếu bạn tham dự buổi nói chuyện quan trong tại trường đại học Cooper Union của Abraham Lincoln vào năm 1860, đây là những gì bạn được nhìn thấy:

Một dáng người dài lóng ngóng trong bộ áo quần mới rõ ràng là do một thợ may không khéo; bàn chân to, đôi tay vụng về ít nhất ngay từ đầu, nhà hùng biện dường như chưa ý thức rõ; đầu dài, hốc hác được che phủ bởi một mớ tóc rối mà dường như không được chải kĩ, đã tạo ra một bức tranh không phù hợp với khái niệm về một chính khách hoàn thiện

Mặc dù ông ấy dường như vụng về và thiếu lịch lãm, Lincoln có một thông điệp tác động mạnh mẽ về những tội lỗi vi phạm đạo đúc của chế độ nô lệ Thật may, khán giả tại Cooper Union

đã không để diện mạo của ông ấy ảnh hưởng đến lời nói của ông

Tương tự, bạn phải sẵn sàng vượt qua một bên sự đánh giá nhận thức trước về bài diễn thuyết dựa vào bề ngoài hoặc tính cách của người đó Gandhi là một người trông có vẻ không ấn tượng, khi nói chuyện thường mặc áo bàng vải cô-tông trắng đơn giản Helen Keller, vừa điếc vừa

mù từ thời bé, luôn luôn gặp khó khăn phát âm các từ rõ ràng Nhà vật lí học nổi tiếng Stephen Hawking là một người tàn tật nặng và chỉ có thể nói được nhờ sự trợ giúp của thiết bị điện tử Hãy tưởng tượng nếu không ai lắng nghe họ Thậm chí dù điều đó có đòi hỏi sự khoan dung, lòng kiên nhẫn, sự tập trung của bạn, đừng để hững cảm xúc tiêu cự về diện mạo hoặc cách nói của diễn giả làm cho bạn không lắng nghe thông điệp

Mặt khác cố gắng đừng bị mê muội nếu diễn giả có một vẻ ngoài thu hút khác thường Quá

dễ khi cho rằng nếu ai đó trông dễ nhìn và có lối nói bóng bẩy, thì người đó nói hùng hồn

Một số trong các diễn giả vô đạo đức nhất trong lịch sử là những người điển trai với các kĩ năng nói chuyện thôi miên Hơn nữa, hãy chắc chắn bạn đáp lại thông điệp không phải chỉ nghe thôi

 Hãy khoan đánh giá

Trừ phi chúng ta lắng nghe những người có suy nghĩ giống như chúng ta, chúng ta sẽ nghe những điều mà chúng ta không đồng ý Khi điều này xảy ra, khuynh hướng tự nhiên của chúng ta là tranh luận trong đầu với người nói hoặc bác bỏ mọi thứ người ta nói Nhưng cả hai phản ứng này đều thiếu công bằng- đối với người nói hặc đối với chính chúng ta Trong cả hai trường hợp, chúng

ta đánh mất cơ hội học tập hoặc cơ hội được thuyết phục

Điều này có nghĩa là bạn phải đồng ý với mọi thứ mà bạn nghe hay không? Không hẳn thế

Nó có nghĩa bạn nên nghe người ta nói hết trước khi đưa ra sự đánh giá sau cùng Cố gắng hiểu quan điểm của họ Hãy lắng nghe ý kiến của ho, xem xét các chứng cứ, đánh giá sự hợp lí của họ Rồi hãy quyết định Mục đích của việc lắng nghe chủ động là để qua một bên “những đinh kiến của riêng mình, khung tham chiếu và những khát vọng của mình để trải nghiệm càng nhiều càng tốt thế giới của diễn giả từ bên trong” Nếu bạn chắc chắn về niềm tin của bạn, bạn không cần phải sợ lắng nghe những quan điểm đối lập Nếu bạn không chắc chắn, bạn có mọi lí do để lắng nghe một cách cẩn thận Hơn một lần người ta đã nói rằng một đầu óc hẹp hòi là một tâm trí trống rỗng

 Hãy tập trung lắng nghe

Như chúng ta đã thấy những người lắng nghe có kĩ năng không hấp thu mọi từ của người nói Hơn thế, họ chỉ tập trung những từ tiêu biểu trong một bài nói Đây là ba gợi ý để bạn tập trung lắng nghe:

- Hãy lắng nghe những ý chính: Hầu hết những bài thuyết trình bao gồm từ hai đến bốn ý

chính Trừ khi người nói là một người tản mạn kinh khủng, bạn có thể nhận ra những ý chính của họ không mấy khó khăn Thường người nói sẽ đưa ra ngay từ đầu những ý chính để được thảo luận trong bài thuyết trình

- Nghe để tìm chứng cứ: Tuy nhiên, xác định ý chính của một diễn giả là chưa đủ Bạn phải

lắng nghe để tìm những chứng cứ hỗ trợ Ngoài ra, một người nghe cẩn thận sẽ quan tâm về những

chứng cứ bất kể người nói là ai

- Lắng nghe để lấy kỹ thuật: Để trở thành diễn giả gây ấn tượng, bạn nên học những phương pháp mà người khác sử dụng để nói một cách có hiệu quả Khi lắng nghe những bài diễn văn, hãy tập trung vào nội dung thông điệp của diễn giả, bên cạnh đó cũng chú ý đến những kỹ thuật mà diễn giả sử dụng để đưa ra thông điệp

 Phát triển những kỹ năng ghi chép

Khi ghi chép được thực hiện 1 cách đúng đắn, nó là một cách chắc chắn thành công để cải thiện sự tập trung của bạn và theo dõi những ý kiến của diễn giả Hầu hết những người ghi chép không hiệu quả phải chịu đựng 2 vấn đề là: họ không biết lắng nghe cái gì và họ không biết ghi lại điều họ nghe như thế nào Giải pháp là hãy tập trung vào những ý chính và chứng cứ của diễn giả Tìm cách phác thảo từ khóa, ghi chú ngắn gọn những ý chính Việc ghi chép đòi hỏi sự luyện tập, khi bạn trở thành người viết ghi chú tốt hơn thì bạn sẽ thành người nghe tốt hơn

CÂU HỎI ÔN TẬP

1 Sự khác nhau giữa nghe và lắng nghe là gì ?

2 Lắng nghe liên quan với tư duy biện luận như thế nào ?

3 Tại sao phát triển những kỹ năng nghe tốt là quan trọng ?

4 Bốn nguyên nhân chính của việc lắng nghe kém là gì ?

5 Bảy cách để trở thành một người nghe tốt là gì?

CHƯƠNG 4:

CHỌN ĐỀ TÀI VÀ MỤC ĐÍCH KHI NÓI TRƯỚC CÔNG CHÚNG

 Mục tiêu

- Kiến thức:

Giúp cho sinh viên hiểu được tầm quan trọng của việc chọn đề tài, xác định được mục đích

chung và mục đích cụ thể của bài thuyết trình, nắm được khái niệm về ý chủ đạo

- Kỹ năng:

Nhận diện được tầm quan trọng của việc chọn đề tài, vận dụng được các cách thức để chọn

đề tài phù hợp để nói và trình bày một vấn đề trước đám đông cần phải bắt đầu từ ý thức về tầm quan trọng của vấn đề này

 Hình thức và phương pháp giảng dạy

- ND1: Hình thức: trình chiếu PP, viết bảng; Phương pháp: thuyết trình, vấn đáp, thảo luận

- ND2: Hình thức: trình chiếu PP, viết bảng; Phương pháp: thuyết trình, lấy ví dụ mẫu

- ND3: Hình thức: trình chiếu PP, viết bảng; Phương pháp: thuyết trình, vấn đáp, ra tình huống

* Tài liệu tham khảo

Nội dung 1, 2, 3

1 Barry Clough, Nghệ thuật nói trước công chúng, NXB Hồng Đức, 2008

2 Dale Carnegie (2009), Nghệ thuật nói trước công chúng, NXB VH thông tin, HN

3 Chu Văn Đức (2005), Giáo trình kỹ năng giao tiếp, Sở Giáo dục & ĐT, HN

4 Stephen S Lucas, Nghệ thuật nói chuyện trước công chúng, Trương Thị Huệ, Nguyễn Mạnh Quang dịch, NXB Tổng hợp, Thành phố Hồ Chí Minh, 2011

 Nội dung chi tiết của chương

4.1 Cách thức chọn đề tài

Bước đầu tiên trong việc thực hiện bài thuyết trình là chọn đề tài Thường chủ đề bài thuyết trình được xác định bởi hoàn cảnh, khán giả và khả năng của người nói Có hai phạm trù lớn về những đề tài tiềm năng cho các bài thuyết trình trong lớp: những đề tài bạn biết rõ về chúng và những đề tài bạn muốn biết thêm

4.1.1 Những đề tài bạn biết rõ

Hầu hết mọi người nói sẽ dễ dàng hơn khi nói trước đám đông về những chủ đề mà họ ham hiểu Khi nghĩ về một đề tài, bạn dựa vào kiến thức và kinh nghiệm của chính mình Hãy suy nghĩ

về những trải nghiệm khác thường bạn có thể có, các kiến thức hoặc chuyên môn đặc biệt mà bạn

đã đạt được, bạn sẽ tìm thấy điều gì đó

Ví dụ: Một sinh viên lớn lên ở Pakistan trình bày bài nói hấp dẫn về cuộc sống hàng ngày ở đất nước đó hơn là nói về một vùng đất khác mà họ chưa từng sống mà chỉ được tìm hiểu qua thông tin đại chúng

Một sinh viên khác sử dụng kiến thức của cô như một người bán hàng ở cửa hiệu nữ trang

để chuẩn bị bài nói về việc làm thế nào để đánh giá giá trị của những viên kim cương đã bị cắt ra

Sinh viên thứ ba đã sống trong một cơn lốc xoáy trình bày bài nói hấp dẫn về những trải nghiệm kinh hoàng

4.1.2 Đề tài mà bạn muốn biết thêm

Bạn có thể quyết định thực hiện bài thuyết trình để đem đến sự hiểu biết cho mình và khán giả Bạn có thể chọn đề tài bạn có một số kiến thức và kinh nghiệm nhưng chưa đủ để chuẩn bị một bài nói mà không có sự nghiên cứu thêm Thậm chí bạn có thể chọn đề tài mà chưa hề biết đến chút nào trước đó nhưng bạn muốn khám phá Điều này sẽ là cơ hội tốt dể nghiên cứu một chủ đề thú vị

và biến nó thành một bài thuyết trình hấp dẫn

Còn một khả năng khác - đặc biệt cho những bài nói thuyết phục - là suy nghĩ về những chủ

đề mà bạn có niềm tin và quan điểm rõ ràng Giống như mọi người khác, chắc chắn bạn có những vấn đề bạn quan tâm sâu sắc Chúng có thể là những mối quan tâm về quốc gia hay quốc tế như việc kiểm soát súng, bảo vệ môi trường hoặc đe doạ khủng bố Hoặc có thể bạn quan tâm nhiều đến vấn

đề địa phương như cuộc đình công của giáo viên, chiến dịch bầu thị trưởng hoặc một lời đề nghị tăng học phí Không bắt buộc tất cả những chủ đề như thế phải liên quan “chính trị” Chúng có thể

đề cập đến bất kỳ điều gì từ các yêu cầu cho buổi lễ tốt nghiệp đến việc giúp những người tàn tật về thể xác, từ việc ăn chay đến việc bảo vệ một khu bảo tồn thiên nhiên, từ các nội qui của ký túc xá đến việc xây dựng một trung tâm giải trí của nhà thờ

4.1.3 Cần phải động não về đề tài

Nếu bạn gặp khó khăn trong việc chọn đề tài, có một số phương pháp động não để chọn chủ

đề sau:

 Bản tóm tắt cá nhân

Trước hết hãy làm một bản tóm tắt nhanh về kinh nghiệm, mối quan tâm, sở thích, kỹ năng, tín ngưỡng,…của bạn Hãy viết liền bất cứ điều gì xuất hiện trong đầu bất chấp nó dường như ngớ ngẩn hoặc không liên quan chút nào Từ sự liệt kê này có thể dẫn đến một nhóm chủ đề chung mà bạn có thể tạo ra một đề tài cụ thể Phương pháp này hợp với nhiều sinh viên

 Bắt đầu tập hợp lại

Nếu phương pháp đầu không được, hãy thử cách thứ hai Đó là một chiến thuật gọi là sự tập hợp lại Hãy lấy một tờ giấy và chia nó thành chín cột như sau: Con người, Nơi chốn, Đồ vật, Sự kiện, Quá trình, Khái niệm, Hiện tượng tự nhiên, Vấn đề, Kế hoạch và Chính sách Rồi liệt kê trong mỗi cột năm hoặc sáu mục đầu tiên xuất hiện trong đầu

Rất có khả năng, một số hạng mục trên bảng liệt kê sẽ gây ấn tượng cho bạn như những chủ

đề tiềm năng Nếu không, hãy lấy những mục bạn thấy hấp dẫn nhất và soạn ra những danh sách phụ cho mỗi cái Cố gắng liên kết tự do Viết một từ hoặc một ý Điều đó gây ra cái gì trong đầu bạn? Bất cứ nó là cái gì, hãy viết điều tiếp theo, và cứ tiếp tục cho đến khi bạn có sáu hoặc bảy ý kiến trên bảng liệt kê Rất có khả năng, một số hạng mục trên bảng liệt kê sẽ gây ấn tượng cho bạn như những chủ đề tiềm năng Nếu không, hãy lấy những mục bạn thấy hấp dẫn nhất và soạn ra những danh sách phụ cho mỗi cái Cố gắng liên kết tự do Viết một từ hoặc một ý Điều đó gây ra cái gì trong đầu bạn? Bất cứ nó là cái gì, hãy viết điều tiếp theo, và cứ tiếp tục cho đến khi bạn có sáu hoặc bảy ý kiến trên bảng liệt kê

 Tìm kiếm tài liệu tham khảo

Bằng cách tập hợp lại, hầu hết mọi người có thể dừng lại ở một đề tài khá nhanh Nhưng nếu bạn vẫn còn lúng túng, đừng thất vọng Có một chiến thuật thứ ba bạn có thể sử dụng Hãy đến phòng tài liệu tham khảo của thư viện và xem lướt qua một cuốn bách khoa toàn thư, một cuốn cơ

sở dữ liệu xuất bản định kỳ hoặc vài tác phẩm tham khảo khác cho đến khi bạn tình cờ gặp vấn đề

có thể là chủ đề một bài nói hay

 Tìm kiếm trên Internet

Một khả năng khác nữa là kết nối một phương tiện tìm kiếm dựa vào chủ đề

Bất kể phương tiện gì bạn sử dụng để tìm kiếm đề tài, hãy bắt đầu sớm Lý do chủ yếu sinh viên gặp khó khăn trong việc chọn đề tài là, như hầu hết mọi người, họ có khuynh hướng trì hoãn - hoãn việc bắt đầu kế hoạch càng lâu càng tốt Vì chọn đề tài là bước đầu tiên của bạn trong quá trình chuẩn bị bài nói, thật tự nhiên khi hoãn đối mặt với nó Nhưng nếu bạn trì hoãn quá lâu, bạn có

lẽ tự đào hố chôn mình mà không thể thoát ra được

Hãy bắt đầu nghĩ về đề tài của bạn càng sớm càng tốt mỗi khi được giao nhiệm vụ Chú ý những đề tài hấp dẫn trong lớp và đàm thoại, trên đài phát thanh và truyền hình, trên báo và tạp chí Hãy ghi nhanh vào sổ những ý tưởng về các chủ đề khi chúng xuất hiện với bạn Có một bản liệt kê

về những đề tài tiềm năng để lựa chọn tốt hơn nhiều việc vắt óc tìm một đề tài ở phút cuối Nếu bạn

bắt đầu việc chọn đề tài sớm, bạn sẽ có nhiều thời gian chọn đề tài thích hợp và chuẩn bị bài nói tốt hơn

4.2 Xác định mục đích cho bài nói trước công chúng

4.2.1 Xác định mục đích chung

Cùng với việc chọn đề tài, bạn cần xác định mục đích chung về bài nói của bạn Thông thường, nó sẽ rơi vào một trong hai phạm trù chồng chéo lên nhau - để thông tin hoặc để thuyết phục

Mục đích để thông tin Mục đích để thuyết phục

Bạn đóng vai trò như giáo viên hoặc giảng viên Bạn đóng vai trò như luật sư hoặc người ủng hộ Mục đích của bạn là để truyền đạt thông tin - và

nói rõ ràng, chính xác và hấp dẫn Mục đích của

Bạn muốn thay đổi hoặc kiến thiết thái độ hoặc hành động của khán giả Mục đích chính của bạn

việc nói để thông tin là để nâng cao kiến thức và

sự hiểu biết của người nghe - để cung cấp cho họ

thông tin mà trước đó họ chưa biết

là làm cho người nghe theo quan điểm của bạn - làm cho họ tin vào điều gì đó hoặc làm điều gì

đó nhờ kết quả bài nói của bạn

Trong các lớp học diễn thuyết, mục đích chung thường được xác định sẵn như một phần trong bài tập thuyết trình được giao Tuy nhiên, đối với những bài nói bên ngoài lớp học, bạn phải

tự mình xác định mục đích chung Trong bất kỳ tình huống nào, bạn phải chắc chắn hy vọng đạt được chính xác điều gì qua việc diễn thuyết

Mục đích cụ thể cho thấy không những người nói muốn nói gì mà người nói còn muốn

khán giả biết gì như mong đợi của bài nói Điều này rất quan trọng vì nó giúp lấy khán giả làm

trung tâm sự chú ý của bạn khi bạn chuẩn bị bài nói Khi người nghe không hiểu đúng mục đích cụ thể, họ có thể đánh giá sai sự hiểu biết của người nói

4.3 Phát biểu ý chủ đạo

Ý chủ đạo là một lời phát biểu ngắn gọn về điều bạn mong muốn nói Đôi khi nó được gọi là câu luận đề, câu chủ đề hoặc ý chính Bất chấp thuật ngữ là gì, ý chủ đạo thường được diễn đạt như một câu tường thuật đơn làm cho tinh tế hơn và sâu sắc thêm lời phát biểu mục đích cụ thể

Một cách khác để hiểu về ý chủ đạo là thông điệp còn lại của bạn - điều bạn muốn khán giả

nhớ đến sau khi họ quên hết mọi thứ khác trong bài nói Hầu hết thời gian, ý chủ đạo sẽ tóm lược những điểm chính được phát triển trong phần thân bài của bài nói Để biết điều này diễn ra thế nào, chúng ta hãy lấy vài ví dụ chúng ta thấy ở đầu chương này và phát triển chúng từ đề tài, mục đích chung và mục đích cụ thể đến ý chủ đạo

Ý chủ đạo nên được diễn đạt bằng 1 câu hoàn chính, không nên dưới hình thức của 1 câu hỏi, nên tránh ngôn ngữ ẩn dụ và không nên mơ hồ hoặc quá chung chung Ý chủ đạo làm tinh tế hơn và sâu sắc thêm mục đích cụ thể của bạn, thường tóm lược những ý chính được phát triển trong phần thân bài của bài nói Đó là một lời phát biểu ngắn gọn về những điều bạn sẽ nói trong bài diễn

thuyết, và nó thường kết tinh trong suy nghĩ của bạn sau khi bạn thực hiện nghiên cứu và quyết định các ý chính của bài nói

CÂU HỎI ÔN TẬP

1 Bốn phương pháp động não gì bạn có thể làm theo nếu bạn gặp khó khăn trong

việc chọn đề tài cho bài nói?

2 Hai mục đích chung của hầu hết các bài thuyết trình trong lớp là gì?Chúng khác

nhau như thế nào ?

3 Tại sao việc xác định mục đích cụ thể là bước quan trọng đầu tiên trong việc trình

bày bài thuyết trình? Tại sao đề cập đến khán giả rất quan trọng trong lời phát biểu mục đích cụ thể ?

4 Năm lời khuyên cho việc đề cập đến khán giả rất quan trọng trong lời phát biểu

mục đích cụ thể ?

5 Năm câu hỏi để hỏi về mục đích cụ thể của bạn là gì ?

6 Sự khác nhau giữa mục đích cụ thể và ý chủ đạo của bài nói là gì ?Bốn hướng dẫn

cho ý chủ đạo hiệu quả là gì ?

CHƯƠNG 5 : TÌM HIỂU KHÁN GIẢ

- ND2: Phương pháp để có thông tin về khán giả

- ND3: Điều chỉnh bài nói cho phù hợp với khán giả

 Hình thức và phương pháp giảng dạy

- ND1: Hình thức: trình chiếu PP, viết bảng; Phương pháp: thuyết trình, vấn đáp, thảo luận

- ND2: Hình thức: trình chiếu PP; Phương pháp: thuyết trình, lấy ví dụ mẫu

- ND3: Hình thức: trình chiếu PP, viết bảng; Phương pháp: thuyết trình, vấn đáp, ra tình huống

* Tài liệu tham khảo

Nội dung 1, 2, 3

1.Barry Clough, Nghệ thuật nói trước công chúng, NXB Hồng Đức, 2008

2 Dale Carnegie (2009), Nghệ thuật nói trước công chúng, NXB VH thông tin, HN

3 Chu Văn Đức (2005), Giáo trình kỹ năng giao tiếp, Sở Giáo dục & ĐT, HN

4 Stephen E Lucas – Trương Thị Huệ, Nguyễn Mạnh Quang dịch (2009), Nghệ thuật nói

chuyện trước công chúng, NXB Tổng hợp, TP.HCM

Nội dung chi tiết của chương

5.1 Những vấn đề cần tìm hiểu về khán giả

5.1.1 Xác định khán giả trung tâm

Lấy khán giả làm trung tâm không liên quan đến việc lấy bất kỳ phương tiện gì để đạt mục đích Bạn có thể giữ nguyên sự thật với chính mình và nói một cách đạo lý trong khi điều chỉnh thông điệp của bạn phù hợp với nhu cầu người nghe Bạn cần nhớ một số câu hỏi trong đầu khi bạn thực hiện các bài nói của bạn:

- Tôi đang nói chuyện với ai?

- Tôi muốn họ biết, tin hoặc làm gì theo kết quả bài nói của tôi?

- Cách hiệu quả nhất của việc soạn và trình bày bài nói của tôi để hoàn thành mục đích đó là gì?

Những câu trả lời cho các câu hỏi đó sẽ ảnh hưởng đến mọi quyết định của bạn trong khi làm - chọn đề tài, xác định mục đích cụ thể, đưa ra những ý chính và những tư liệu hỗ trợ, tổ chức thông điệp, và cuối cùng là thuyết trình

Trong nhiều trường hợp, điều chỉnh cho phù hợp với khán giả trong một bài nói trước công chúng không khác mấy với những điều bạn làm trong những cuộc giao tiếp xã hội hằng ngày Người ta thường thích đưa ra những đề tài có thể gây tranh luận hơn với một địa vị hoàn toàn không

bị ràng buộc Bạn có thể nói, “Bạn đã nghe những điều người thống trị làm hôm nay chưa?” Hoặc,

“Điều gì đang xảy ra tại tòa nhà chính phủ?” Rồi khi đó bạn nghe và xử lý câu trả lời của bầu bạn, bạn có thể thể hiện vị trí của bạn một cách đúng đắn

Những diễn giả có ảnh hưởng cố gắng tạo ra một mối quan hệ với người nghe bằng cách nhấn mạnh những giá trị, mục đích và kinh nghiệm chung Các học giả về giao tiếp gọi quá trình này là sự gắn bó chặt chẽ Khi chúng ta thuyết trình hoặc trong lớp hoặc trong diễn đàn khác, hãy nhớ lấy khán giả làm trung tâm Hãy nghĩ trước về địa vị và mối quan tâm của người nghe, về mức

độ kiến thức của họ trong việc nhìn nhận bài nói, về thái độ của họ trong việc quan tâm đến lập

trường của bạn về đề tài Khi bạn phát triển bài nói, hãy tiếp tục giải thích những ý kiến của bạn để chúng rõ ràng, hấp dẫn và thuyết phục đối với khán giả

Một chìa khóa để nói thành công là hãy xem mọi khán giả đáng được bạn cố gắng hết sức để truyền đạt những kiến thức và lời thuyết phục Ít nhất là bày tỏ sự tôn trọng đối với người nghe, nhiều nhất là bạn có thể tạo một sự khác biệt thực sự trong cuộc đời họ

5.1.2 Nắm bắt tâm lý khán giả

Bạn làm gì khi bạn lắng nghe một bài nói? Thỉnh thoảng bạn chăm chú lắng nghe; vào những lúc khác bạn để cho những suy nghĩ của bạn đi miên man Người ta có thể bị ép buộc tham

dự một bài nói, nhưng không ai có thể làm cho họ lắng nghe trừ phi họ muốn Người nói có nhiệm

vụ phải làm cho khán giả chú ý Ngay cả khi người ta chú ý, họ không xử lý thông điệp của người nói một cách chính xác như người nói có ý muốn nói Sự nhận thức tri giác là có lựa chọn Mỗi bài nói bao hàm hai thông điệp - một cái được người nói gửi đi và một cái được người nghe đón nhận

Người nghe muốn nghe điều gì? Rất đơn giản, họ thường muốn nghe những điều có ý nghĩa

đối với họ Con người vốn quy Họ rất chú ý tới những thông điệp ảnh hưởng giá trị của riêng họ,

niềm tin của riêng họ, hạnh phúc của riêng họ Người nghe tiếp cận điển hình những bài nói bằng một câu hỏi trên hết trong đầu: “Tại sao điều này lại quan trọng với tôi?” Vì vậy bạn cần nghiên cứu khán giả của bạn và điều chỉnh trực tiếp bài nói của bạn cho phù hợp với khán giả, với niềm tin

và mối quan tâm của họ

Những nguyên tắc tâm lý này có nghĩa gì đối với bạn trong vai trò người nói? Trước hết chúng có nghĩa là người nghe của bạn sẽ nghe và đánh giá những điều bạn nói trên cơ sở những điều họ đã biết và tin tưởng Thứ hai, chúng có nghĩa là bạn phải liên hệ thông điệp của bạn với gười nghe - cho thấy nó gắn liền với họ như thế nào, giải thích tại sao họ nên quan tâm về nó nhiều như bạn

Dĩ nhiên, bạn không thể thật sự hiểu kinh nghiệm của một người khác Nhưng bạn có thể nắm đầy đủ thông tin về khán giả của bạn để biết được điều bạn nên làm để làm cho các ý kiến của bạn rõ ràng và có ý nghĩa Bạn có thể làm được điều này như thế nào là đề tài tiếp theo của chúng

ta

5.1.3 Phân tích nhân khẩu học của khán giả

Một trong những cách mà người nói phân tích khán giả là nhìn vào những đặc điểm nhân khẩu học như tuổi, giới tính, xu hướng giới tính, tôn giáo, hội viên nhóm, và chủng tộc, dân tộc

hoặc nền tảng văn hoá; và những cái tương tự Điều này được gọi là phân tích nhân khẩu của khán giả Nó bao gồm hai bước:

- Bước 1: nhận dạng những nét đặc trưng nhân khẩu học chung của khán giả

- Bước 2: đánh giá tầm quan trọng của những nét đặc trưng này đối với một tình huống cụ thể

 Tuổi

Bạn là một thành viên của thế hệ X chăng? Thế hệ ? Thế hệ 2 K? Bạn đang ở độ tuổi hai mươi hay ba mươi? Dĩ nhiên, với một số phạm vi nào đó, những điều này chỉ là cái người ta gán cho Không phải tất cả những người thuộc thế hệ X suy nghĩ giống nhau, mua cùng những sản phẩm, hoặc bầu cùng những ứng cử viên chính trị - không có gì khác những người thế hệ baby boomers đã làm trước đây

Bạn có thể thấy điều này có ý nghĩa gì đối với những bài nói của mình Tùy thuộc vào thành phần lớp học diễn thuyết, bạn có lẽ đối mặt với khán giả mà hầu hết nằm trong độ tuổi cuối mười mấy, đầu hai mươi Nếu vậy, bạn có thể chấp nhận mức độ chung về kinh nghiệm tuổi tác Mặt khác, 45 phần trăm những sinh viên đại học ngày nay là ở tuổi 25 hoặc lớn hơn, và nhiều lớp bao gồm những sinh viên trong độ tuổi ba mấy, bốn mấy, hoặc lớn hơn Có lẽ khi ấy bạn phải lưu ý đến hai hoặc ba thế hệ Điều này sẽ cho bạn một thực tiễn tốt với những bài nói bên ngoài lớp học, nơi tuổi tác là một nhân tố chính trong việc phân tích khán giả

 Giới tính

Trong việc trình bày bài nói bạn phải đề phòng tạo ra những giả định bằng sự tôn trọng về giới tính cho đến khi bạn thử nghiệm những giả định này và thấy chúng đúng Sự phân biệt xã hội giữa các giới tính đang giảm dần trong nhiều năm Đàn ông bây giờ nội trợ, làm lễ tân, và làm tình nguyện trong các trường học của con cái họ Phụ nữ làm việc trong những nghề xây dựng, quản lý các công ty kinh doanh Nam giới và phụ nữ ngày nay chia sẻ nhiều kinh nghiệm, niềm tin và khát vọng rộng hơn ngày xưa

Một diễn giả khôn ngoan cũng tránh sử dụng ngôn ngữ phân biệt giới tính Hầu như bất kỳ khán giả nào bạn nói chuyện sẽ bao gồm những người - nam giới và phụ nữ đều như nhau - người

sẽ mếch lòng vì những từ và cụm từ thể hiện những khuôn mẫu về giới tính hoặc hạ thấp người ta

về giới tính của họ Hãy biết cố gắng không dùng ngôn ngữ phân biệt giới tính là một phần quan trọng của người nói trước công chúng lấy khán giả làm trung tâm là đủ rồi

 Xu hướng giới tính

Khi bạn thực hiện những bài nói của bạn, hãy chú ý ngôn ngữ, các ví dụ và những nhân tố khác mà có thể loại trừ một cách không có chủ tâm những người nghe là những cặp cùng giới Trong một bài nói về kế hoạch tài chính, bạn nên nói “Hầu hết chúng ta hy vọng tốt nghiệp, có một việc làm tốt và tìm được một người để chia sẻ cuộc sống với chúng ta” hơn là nói “Hầu hết chúng ta

hy vọng tốt nghiệp, có một việc làm tốt và lập gia đình” Trong một bài nói về giá tăng vọt nhà ở, bạn có thể nói “những đôi trẻ đang gặp khó khăn hơn để có đủ khả năng mua một ngôi nhà” hơn là chỉ nói “những cặp vợ chồng đã kết hôn trẻ tuổi”

Bạn có thể có khuynh hướng loại bỏ những gợi ý này như là một hình thức khác của sự chính xác về chính trị, nhưng cũng như khán giả bao gồm những người khác nhau về tuổi tác, chủng tộc và tôn giáo, thì họ cũng bao gồm những người có định hướng giới tính khác nhau Những diễn giả nói trước công chúng hiệu quả lưu ý tới tất cả những nhân tố nhân khẩu học này khi chuẩn bị những lời nhận xét của họ

 Chủng tộc d n tộc và nền tảng văn hóa

Thậm chí thái độ đối với chủng tộc và tính cách sắc tộc hoàn toàn khác với những gì cách đây vài thập niên Hiểu được thái độ này là cốt yếu đối với các diễn giả nói trước công chúng nếu

họ đang nói chuyện với khán giả bao gồm nhiều chủng tộc hoặc với khán giả đa dạng chủng tộc ít

rõ ràng Diễn giả cần phải nhạy cảm với các vấn đề cề chủng tộc, tính cách sắc tộc và nền tảng văn hóa Như một nhà bình luận chính trị đã giải thích, “để chiến thắng một cách tự nhiên, người lãnh đạo của đảng phải có lòng kiên nhẫn và sẵn sàng tiếp thu cái mới của quốc gia đó nói chung”

Ngoài việc ghi nhớ thái độ chung về chủng tộc và dân tộc, những diễn giả trước đám đông cũng cần xem xét sự khác nhau về chủng tộc, dân tộc và văn hóa trong số các thành viên của khán giả có thể ảnh hưởng như thế nào đến những phản ứng của họ với một bài nói Mặc dù sự giống nhau của họ như những người Mỹ, người thuộc dòng dõi châu u, người da đen, người La tinh, người châu và những người khác có thể có những tập quán và niềm tin khác nhau mà có liên quan đến chủ đề bài nói của bạn Bởi vì chúng ta sống trong một thời đại toàn cầu hóa, bạn cũng có thể thấy chính mình nói chuyện với khán giả là những người nghe từ những đất nước khác bạn

Làm thế nào để bạn có thể tránh những sai lầm trong bài nói của bạn?

- Bước đầu tiên là nhận ra rằng một số người nghe của bạn quả thực có thể có sự nhạy cảm

về chủng tộc, dân tộc hoặc văn hóa mà sẽ ảnh hưởng đến thái độ của họ đối với chủ đề bài nói của bạn

- Bước thứ hai là hãy cố gắng xác định những mặt đó là gì và chúng ảnh hưởng thế nào đến

sự hưởng ứng của khán giả đối với thông điệp của bạn

- Bước thứ ba là điều chỉnh bài nói của bạn để nó càng rõ ràng, thích hợp và thuyết phục càng tốt Bất kể diễn giả là ai, bất kỳ nói trong dịp nào, điều chỉnh cho phù hợp với khán giả khác nhau về chủng tộc, dân tộc và nền tảng văn hóa là một vấn đề cần thiết của nghệ thuật nói trước công chúng

 Tôn giáo

Những sự kiện gần đây trên khắp thế giới cho thấy, những quan điểm tôn giáo là vấn đề nhạy cảm nhất và được bảo vệ mạnh mẽ nhất trong tất cả các mối quan tâm của con người Ngay cả lớp diễn thuyết nhỏ của bạn có thể bao gồm nhiều người theo đạo cũng như những người theo thuyết vô thần và người theo thuyết bất khả tri

Khi Mỹ trở nên đa dạng về văn hóa, nó cũng trở nên đa dạng về tôn giáo Một sự trộn lẫn truyền thống của người theo đạo Tin Lành, đạo Thiên Chúa và đạo Do Thái được làm cho thêm phong phú bởi số người theo đạo Phật, đạo Hồi, đạo Ấn, đạo Sikh, Chính thống giáo Nga và những người khác nữa Một học giả đứng đầu về chủ đề này nói Mỹ bây giờ là “quốc gia đa dạng về tôn giáo nhất thế giới”

Bạn có thể thấy sự đa dạng này trong những thị trấn và thành phố khắp đất nước Khắp đất nước có hơn 1200 nơi thờ cúng của những người đạo Hồi, 1600 nơi cho người đạo Phật, và 600 nơi cho người đạo Ấn…

Cũng có sự đa dạng lớn trong số những tín ngưỡng khác nhau Bạn không thể cho rằng tất cả những người theo đạo công giáo ủng hộ quan điểm chính thức của Giáo hội về những vấn đề như sinh đẻ kế hoạch hoặc phụ nữ trong giới giáo sĩ, bạn không thể rập khuôn tất cả người theo phái Tin lành Baptist là những người được tái sinh hoặc tất cả những người đạo Hồi là ngượng đãi phụ nữ Trong những vấn đề về tôn giáo, Mỹ thực sự là một quốc gia nhiều tín ngưỡng, nhiều tiếng nói, nhiều quan điểm

Bất cứ khi nào bạn nói về một đề tài liên quan đến tôn giáo, khi đó, hãy chắc chắn xem xét những định hướng tôn giáo của người nghe Làm như vậy có thể giúp bạn tránh được những tình huống gây lúng túng có thể xảy ra; trong một số trường hợp, điều đó có thể tạo sự khác biệt giữa một bài nói không thành công và một bài nói thành công

 Thành viên nhóm

“Hãy nói với tôi về bạn của bạn”, Đông-ki-sốt nói, “và tôi sẽ nói bạn là ai” Trong hầu hết những bài nói chuyện của chúng ta về chủ nghĩa cá nhân, người Mỹ rất có xu hướng tập hợp lại Các công nhân thuộc về công đoàn, các doanh nghiệp thuộc về các phòng thương mại Những người đi săn tham gia vào Hiệp hội súng trường Quốc gia, các nhà môi trường tham gia Câu lạc bộ Sierra, người theo thuyết nam nữ bình quyền tham gia tổ chức quốc gia cho phụ nữ Các bác sĩ kết nạp vào Hiệp hội khoa Mỹ, các luật sư tham gia vào Hiệp hội luật sư của Mỹ Có hàng ngàn tổ chức tình nguyện như vậy ở Mỹ

Các nhóm tương tự như vậy đầy rẫy khắp khu đại học Đối với những bài nói trong lớp, cũng như những bài nói ngoài lớp, sự sáp nhập các nhóm khán giả có thể cung cấp những đầu mối quan tâm và thái độ của người nghe

Đối với những bài nói trong lớp, có lẽ bạn cần biết về những chuyên đề thuộc trường đại học của các bạn cùng lớp, những năm ở trường , những hoạt động ngoại khóa, những dự định sống, và những khát vọng nghề nghiệp

Có lẽ điều quan trọng nhất để ghi nhớ về phân tích nhân khẩu học khán giả là chính nó không phải là cùng đích Mục đích của bạn không chỉ là liệt kê những nét chính về người nghe mà còn tìm trong những nét đặc trưng đó các đầu mối cho thấy người nghe của bạn sẽ phản ứng như thế nào với bài nói của bạn Một khi bạn đã làm điều đó, bạn đã sẵn sàng chuyển qua bước tiếp theo của việc phân tích khán giả

5.1.4 Phân tích tình hình khán giả

Phân tích khán giả theo hoàn cảnh thường dựa trên việc phân tích nhân khẩu học Điều này liên quan đến việc nhận dạng những nét đặc trưng của khán giả đến tình huống nói lúc ấy Những nét đặc trưng này bao gồm số lượng khán giả, thái độ bị ảnh hưởng bởi bối cảnh vật chất, và thái độ của khán giả về đề tài, về bạn là một diễn giả, và về dịp nói chuyện

 ố lƣợng

Bên ngoài lớp học, với sự trợ giúp của truyền hình và đài phát thanh, số lượng của khán giả

có thể đến hàng triệu người Tuy nhiên, hầu hết các bài nói trong lớp bao gồm khoảng 20 đến 30 người - khán giả cỡ nhỏ đến cỡ vừa Đây là một kích cỡ lý tưởng cho những diễn giả mới bắt đầu, hầu hết người ta khiếp sợ trước cảnh tượng nói chuyện trước một đám đông khổng lồ Dù vậy, khi bạn có được nhiều kinh nghiệm, bạn có thể hân hoan trước thử thách phải nói với những nhóm lớn hơn Một số diễn giả thực ra thích nhóm khán giả đông hơn nhóm nhỏ

Bất kể bạn đang nói với nhóm khán giả nhỏ hay lớn, hãy ghi nhớ một nguyên tắc cơ bản: Khán giả càng đông, việc trình bày của bạn càng phải trịnh trọng Số lượng khán giả sẽ có ảnh hưởng lớn nhất đối với phong thái phát biểu của bạn, nhưng nó còn có thể ảnh hưởng đến cả ngôn ngữ của bạn, việc lựa chọn lời kêu gọi, và việc sử dụng những thiết bị nghe nhìn

Trên hết đừng để chính mình bị ảnh hưởng bởi những bối cảnh vật chất thiếu thốn Nếu khán giả của bạn thấy rằng bạn đầy nghị lực, nhanh nhẹn và để hết tâm trí vào đề tài của bạn, có khả năng là họ sẽ quên đi sự thiếu thốn tiện nghi và sẽ lắng nghe bạn nói

 Thái độ đối với đề tài

Bạn nên lưu ý đến khán giả khi chọn đề tài Theo lý tưởng bạn nên chọn một đề tài thích hợp với khán giả cũng như phù hợp với bạn Tuy nhiên, một khi bạn có đề tài, bạn phải xem xét chi tiết người nghe sẽ phản ứng như thế nào với nó Đặc biệt, bạn cần đánh giá sự quan tâm của họ về đề tài, kiến thức, thái độ của học đối với nó

- ự qu n t m

Bên ngoài lớp học người ta không bỏ thời gian và cố gắng để tham dự bài nói trừ phi họ quan tâm đến đề tài Nhưng những thành viên trong lớp học diễn thuyết của bạn là những khán giả bắt buộc Đôi khi họ quan tâm sâu sắc đến đề tài của bạn, đặc biệt nếu nó liên quan trực tiếp với họ Phần lớn thời gian người ta sẽ thay đổi từ khá quan tâm đến hơi tò mò đến hết sức thờ ơ Một trong những nhiệm vụ của bạn là đánh giá trước sự quan tâm của khán giả và điều chỉnh bài nói của bạn cho phù hợp Quan trọng nhất, nếu đề tài của bạn không gây nhiều quan tâm, bạn phải có biện pháp đặc biệt để làm cho các bạn cùng lớp tham gia vào

- iến th

Thường có một sự tương quan chặt chẽ giữa mối quan tâm đến đề tài và kiến thức về đề tài

đó Con người có khuynh hướng quan tâm đến những điều họ biết về một đề tài nào đó Cũng như