BÀI GIẢNG GIẢI PHẪU HỆ HÔ HẤP BS ĐÀO THÚY HẰNG

BÀI GIẢNG GIẢI PHẪU HỆ HÔ HẤP BÀI GIẢNG GIẢI PHẪU BS ĐÀO THÚY HẰNG HỆ HÔ HẤP 1 MŨI 2 HẦU 3 THANH QUẢN 4 KHÍ QUẢN 5 PHẾ QUẢN CHÍNH 6 PHỔI HỆ HÔ HẤP 1 MŨI 2 HẦU 3 THANH QUẢN 4 KHÍ QUẢN 5 PHẾ QUẢN CHÍNH.

HỆ HÔ HẤP

BÀI GIẢNG GIẢI PHẪU

BS ĐÀO THÚY HẰNG

1.1 MŨI NGOÀI

- Là phần mũi lộ ra ở chính giữa mặt

- Cấu tạo bởi khung xương – sụn được phủ bằng da ở ngoài và niêm mạc ở trong

1.1.1 HÌNH THỂ NGOÀI

GỐC MŨI GỐC MŨI

SỐNG MŨI

ĐỈNH MŨI CÁNH MŨI

LỖ MŨI TRƯỚC

1.1.2 CẤU TẠO

XƯƠNG TRÁN

XƯƠNG MŨI

XƯƠNG HÀM TRÊN

1.2 Ổ MŨI

1.2.1 THÀNH TRÊN1.2.2 THÀNH DƯỚI1.2.3 THÀNH TRONG1.2.4 THÀNH NGOÀI

1.2.4 THÀNH NGOÀI

XƯƠNG HÀM TRÊN XƯƠNG XOĂN MŨI DƯỚI

XƯƠNG SÀNG

GIỮA

DƯỚI NGÁCH BƯỚM SÀNG

* THÀNH PHẦN KHÁC

THỀM MŨI

TIỀN ĐÌNH MŨI

* NIÊM MẠC Ổ MŨI

VÙNG KHỨU GIÁC

VÙNG HÔ HẤP

1.3.1 XOANG TRÁN

- Nằm trong phần trai xương trán

- Thông với ngách mũi giữa

NGÁCH MŨI GIỮA

1.3.3 XOANG HÀM TRÊN

- Là xoang lớn nằm trong thân xương hàm trên

- Thông với ngách mũi giữa

- Đáy thấp hơn nền ổ mũi khoảng 0.5 – 1.0 cm nên dễ ứ đọng mủ

1.3.4 XOANG BƯỚM

- Nằm trong thân xương bướm

- Thông với ngách bướm – sàng

NGÁCH BƯỚM SÀNG

2 HẦU

2.1 HÌNH THỂ NGOÀI

2.1.1 HẦU MŨI (TỊ HẦU)

2.1.2 HẦU MIỆNG (KHẨU HẦU)

2.1.3 HẦU THANH QUẢN (THANH HẦU)

2.1.1 HẦU MŨI (TỊ HẦU)

KHẨU CÁI MỀM

LỖ MŨI SAU HẠNH NHÂN HẦU

LỖ VÒI TAI HẦU

2.1.2 HẦU MIỆNG (KHẨU HẦU)

CUNG KHẨU CÁI LƯỠI

HẠNH NHÂN LƯỠI

CUNG KHẨU CÁI HẦU

HẠNH NHÂN KHẨU CÁI

C2

C3

2.1.2 HẦU MIỆNG (KHẨU HẦU)

- Thành sau nằm trước C2, 3

- Trên mỗi thành bên có 2 nếp niêm mạc từ khẩu cái mềm đi

xuống: cung khẩu cái lưỡi ở phía trước và cung khẩu cái hầu ở phía sau Giữa 2 cung là 1 hố chứa hạnh nhân khẩu cái.

- 2 hạnh nhân khẩu cái cùng với hạnh nhân lưỡi, 2 hạnh nhân vòi

và hạnh nhân hầu tạo nên vòng bạch huyết quanh hầu.

2.1.2 HẦU MIỆNG (KHẨU HẦU)

CUNG KHẨU CÁI LƯỠI

HẠNH NHÂN LƯỠI

CUNG KHẨU CÁI HẦU

HẠNH NHÂN KHẨU CÁI

C2

C3

2.1.3 HẦU THANH QUẢN (THANH HẦU)

C4 C5 C6

PHẦN TRÊN

PHẦN DƯỚI

2.2 CẤU TẠO

2.2.1 ÁO NIÊM MẠC

2.2.2 TẤM DƯỚI NIÊM MẠC2.2.3 ÁO CƠ

2.2.1 ÁO NIÊM MẠC

Niêm mạc tị hầu

- Thuộc loại thượng mô trụ có lông chuyển

- Liên tiếp với niêm mạc ổ mũi và vòi tai

Niêm mạc khẩu hầu, thanh hầu

- Thuộc loại thượng mô lát tầng

- Liên tiếp với với niêm mạc miệng, thanh quản và thực quản

2.2.2 TẤM DƯỚI NIÊM MẠC

2.2.3 ÁO CƠ

Lớp ngoài: 3 cơ khít hầu trên – giữa – dưới.

CƠ KHÍT HẦU TRÊN

CƠ KHÍT HẦU GIỮA

CƠ KHÍT HẦU DƯỚI

2.2.3 ÁO CƠ

CƠ VÒI HẦU

CƠ TRÂM HẦU

Lớp trong: cơ vòi hầu và cơ trâm hầu.

3 THANH QUẢN

3.1 CÁC SỤN THANH QUẢN

3.2 CÁC KHỚP THANH QUẢN3.3 CÁC MÀNG VÀ DÂY CHẰNG3.4 CÁC CƠ THANH QUẢN

3.5 Ổ THANH QUẢN

3.1.1 SỤN GIÁP

LỒI THANH QUẢN

KHUYẾT GIÁP TRÊN

SỪNG TRÊN

SỪNG DƯỚI

3.1.2 SỤN NHẪN

CUNG SỤN NHẪN

MẢNH SỤN NHẪN

3.1.3 SỤN PHỄU

MỎM CƠ MỎM THANH ÂM

3.1.4 SỤN SỪNG

Là đôi sụn nhỏ nằm ở đỉnh 2 sụn phễu

3.1.5 SỤN THƯỢNG THIỆT

Là sụn đơn, hình chiếc lá mà cuống dính vào góc giữa 2 mảnh sụn giáp

3.2 CÁC KHỚP THANH QUẢN

3.2.1 KHỚP NHẪN – GIÁP

3.2.2 KHỚP NHẪN – PHỄU

3.2.1 KHỚP NHẪN - GIÁP

Là khớp giữa mặt khớp ở mảnh sụn nhẫn với sừng dưới sụn giáp

4 KHÍ QUẢN

4.1 VỊ TRÍ VÀ HÌNH THỂ NGOÀI4.2 HÌNH THỂ TRONG

4.3 LIÊN QUAN

4.4 CẤU TẠO

4.1 VỊ TRÍ VÀ HÌNH THỂ NGOÀI

4.2 HÌNH THỂ TRONG

- Mặt trong thường nhẵn, có màu hồng và nhìn rõ các gờ vòng ngang của các sụn

- Nơi khí quản tận hết có 2 lỗ của 2 PQ chính ngăn cách nhau bởi

1 mào dọc trước - sau gọi là cựa khí quản.

4.3 LIÊN QUAN

4.3.1 ĐOẠN ĐI QUA CỔ

4.3.2 ĐOẠN ĐI QUA NGỰC

4.3.1 ĐOẠN ĐI QUA CỔ

4.3.2 ĐOẠN ĐI QUA NGỰC

Trong trung thất trên, trước thực quản, giữa 2 ổ màng phổi, sau cung ĐMC và các nhánh của cung

4.4 CẤU TẠO

4.4.1 BÊN NGOÀI

4.4.2 MẶT TRONG

4.4.1 BÊN NGOÀI

Là 1 ống được cấu tạo bởi lớp sụn - sợi - cơ trơn

- Gồm 16-20 cung sụn hình chữ C khuyết ở phía sau, nằm chồng lên nhau Mỗi cung dày 1mm, cao 2-5mm

- Màng sợi gồm 2 lớp phủ ngoài và trong các cung sụn và nối các cung lại với nhau

4.4.2 MẶT TRONG

Được lót bởi niêm mạc loại thượng mô trụ có lông và nhiều

tuyến gọi là tuyến khí quản.

5 PHẾ QUẢN CHÍNH

6.1 HÌNH THỂ NGOÀI

- Là 1 tạng xốp và đàn hồi nên thể tích thay đổi theo lượng khí chứa bên trong

- Chứa tối đa 4500 - 5000 ml không khí

- Tỉ trọng nặng hơn nước khi chưa thở và ngược lại

6.1.1 ĐỈNH PHỔI

Tròn, nhô lên vào nền cổ qua lỗ trên lồng ngực

6.1.2 ĐÁY PHỔI

Được coi là vùng thấp của phổi

6.1.3 CÁC MẶT PHỔI

Mặt sườn

- Nhẵn và lồi, áp sát vào mặt trong của lồng ngực nên có vết ấn lõm của xương sườn

6.1.3 CÁC MẶT PHỔI

Mặt trung thất (mặt trong)

- Lõm sâu do có ấn tim.

- Ở sau - trên ấn tim là 1 vùng hình vợt gọi là rốn phổi Rốn là

nơi các thành phần tạo nên phổi đi vào và đi ra phổi Ở ngoài

phổi, các thành phần này tạo nên cuống phổi.

6.1.3 CÁC MẶT PHỔI

Mặt hoành (bề mặt đáy phổi)

- Lõm, úp lên vòm hoành, qua cơ hoành liên quan với mặt trên của gan Mủ của áp - xe gan có thể qua cơ hoành lên ổ màng phổi

- Riêng phổi trái qua cơ hoành còn liên quan với đáy vị và tì

6.1.3 CÁC MẶT PHỔI

6.1.4 CÁC BỜ PHỔI

Bờ dưới: vây quanh mặt hoành.

6.1.5 CÁC KHE VÀ THÙY PHỔI

Phổi phải

- Được chia làm 3 thùy trên, giữa và dưới bởi 2 khe chếch và khe

ngang.

- Các khe từ bề mặt phổi ăn sâu vào đến tận rốn phổi

- Khe chếch đi qua cả 3 mặt phổi, ngăn cách thùy dưới với thùy trên và giữa

- Khe ngang ngắn hơn, đi qua mặt sườn và mặt trung thất, ngăn cách thùy trên với thùy giữa

6.1.5 CÁC KHE VÀ THÙY PHỔI

6.2.1 SỰ PHÂN CHIA CỦA PQC TRONG PHỔI

1 2 3

4 5 6

7 8

9 10

1+2

3

4 5 6

7+8

9 10

6.2.1 SỰ PHÂN CHIA CỦA PQC TRONG PHỔI

6.2.2 SỰ PHÂN NHÁNH CỦA ĐM PHỔI

- Có 2 ĐMP trái và phải tách ra từ thân ĐMP.

+ ĐMP phải: chạy ngang qua phải, qua rốn phổi, bắt chéo mặt trước PQC ngay dưới PQT trên

+ ĐMP trái: nhỏ và ngắn hơn, chạy chếch lên trên, sang trái, bắt chéo mặt trước PQC ở phía trên PQT trên

- Vào trong phổi, cả 2 ĐM chạy xoắn quanh thân PQC và phân

chia thành các nhánh thùy, các nhánh cho phân thùy rồi lại tiếp tục phân chia nhỏ dần cho tới mạng mao mạch quanh phế nang.

6.2.1 SỰ PHÂN NHÁNH CỦA ĐM PHỔI

6.2.3 SỰ PHÂN CHIA CỦA TM PHỔI

Các lưới MM quanh phế nang tập trung dần để đổ vào các TM

quanh tiểu thùy, các TM nhỏ hợp nên các TM lớn dần, cuối cùng

tạo thành TMP trên và dưới ở mỗi bên và đổ vào tâm nhĩ trái.

6.2.4 SỰ PHÂN CHIA CỦA ĐM – TM PHẾ QUẢN

Động mạch phế quản: nuôi dưỡng

cho cây PQ và mô phổi là các

ngoài phổi và màng phổi tạng đổ

vào TM đơn và bán phụ đơn

6.2.5 SỰ PHÂN CHIA CỦA BẠCH HUYẾT

VÀ CÁC THẦN KINH ĐÁM RỐI PHỔI

6.3 CUỐNG PHỔI

- Bao gồm các thành phần từ ngoài đi vào phổi (PQC, ĐMP, ĐMPQ, TK) hoặc từ trong phổi đi ra (TMP, TMPQ, bạch mạch) qua rốn phổi

- PQC, ĐMP, TMP là những thành phần trực tiếp tham gia vào

chức năng hô hấp của phổi nên được gọi là cuống phổi chức phận.

- Các thành phần còn lại có vai trò nuôi dưỡng phổi và tạo nên

cuống phổi dinh dưỡng.

6.3 CUỐNG PHỔI

6.4 MÀNG PHỔI

- Là 1 bao thanh mạc kín bọc lấy phổi

- Gồm 2 lá màng phổi tạng và màng phổi thành, giữa 2 lá là 1 khoang tiềm tàng gọi là ổ màng phổi Bình thường 2 lá áp sát

nhau, chỉ tách nhau ra khi có dịch hoặc khí

6.5 HÌNH ẢNH X - QUANG

6.5 HÌNH ẢNH X – QUANG

6.5 HÌNH ẢNH X - QUANG

THANKS FOR WATCHING