Đề cương luật thương mại 1 và câu hỏi ôn tập

Nắm bắt thành thạo quy chế pháp lí của thương nhân bao gồm cácquy định của pháp luật về điều kiện thành lập doanh nghiệp, vấn đề góp vốn, cơ cấu tổ chức và hoạt động, quyền và nghĩa vụdo

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA LUẬT

ĐỀ CƯƠNG HỌC PHẦN LUẬT THƯƠNG MẠI 1

MÃ: BSL2001

(DÀNH CHO CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO CHUẨN TRÌNH

ĐỘ ĐẠI HỌC NGÀNH LUẬT HỌC, LUẬT KINH DOANH)

Hà Nội, năm 2019

LUẬT THƯƠNG MẠI 1

1 Thông tin về giảng viên:

1.1 Phan Thị Thanh Thủy

Chức danh, học hàm, học vị: Giảng viên chính, Tiến sĩ

Địa điểm làm việc: Bộ môn Luật Kinh doanh, Khoa Luật, Nhà E1, 144Xuân Thủy, Cầu Giấy, Hà Nội

Địa chỉ liên hệ: Bộ môn Luật Kinh doanh, Khoa Luật, P215 - Nhà E1,

144 Xuân Thủy, Cầu Giấy, Hà Nội

Số điện thoại liên hệ: 04 3754 8516

Hướng nghiên cứu chính: Luật thương mại, Luât doanh nghiệp

1.2 Họ và tên: Nguyễn Trọng Điệp

Chức danh, học hàm, học vị: Giảng viên chính, Tiến sĩ

Thời gian, địa điểm làm việc: Thời gian, địa điểm làm việc: Bộ môn LuậtKinh doanh, Khoa Luật, Nhà E1, 144 Xuân Thủy, Cầu Giấy, Hà NộiĐịa chỉ liên hệ: Bộ môn Luật Kinh doanh, Khoa Luật, P215 - Nhà E1,

144 Xuân Thủy, Cầu Giấy, Hà Nội

Điện thoại: 04 3754 8516 Email:

Thời gian, địa điểm làm việc: Bộ môn Luật Kinh doanh, Khoa Luật, Nhà E1, 144 Xuân Thủy, Cầu Giấy, Hà Nội

Địa chỉ liên hệ: Bộ môn Luật Kinh doanh, Khoa Luật, P215 - Nhà E1,

144 Xuân Thủy, Cầu Giấy, Hà Nội

Điện thoại: 04 3754 8516 Email: tutrananh78@yahoo.comCác hướng nghiên cứu chính: Luật thương mại, Luật phá sản, Luật cạnhtranh

1.4 Họ và tên: Nguyễn Đăng Duy

Chức danh, học hàm, học vị: Giảng viên, Thạc sĩ

Thời gian, địa điểm làm việc: Bộ môn Luật Kinh doanh, Khoa Luật, P215 - Nhà E1, 144 Xuân Thủy, Cầu Giấy, Hà Nội

Địa chỉ liên hệ: Bộ môn Luật Kinh doanh, Khoa Luật, Nhà E1, 144 Xuân Thủy, Cầu Giấy, Hà Nội

Điện thoại: 04 3754 8516

Các hướng nghiên cứu chính: Luật thương mại, Luật doanh nghiệp

1.5 Họ và tên: Trần Trí Trung

Chức danh, học hàm, học vị: Giảng viên chính, Tiến sĩ

Thời gian, địa điểm làm việc: Bộ môn Luật Kinh doanh, Khoa Luật, P215 - Nhà E1, 144 Xuân Thủy, Cầu Giấy, Hà Nội

Địa chỉ liên hệ: Bộ môn Luật Kinh doanh, Khoa Luật, Nhà E1, 144 Xuân Thủy, Cầu Giấy, Hà Nội

Điện thoại: 04 3754 8516

Các hướng nghiên cứu chính: Luật thương mại, Luật doanh nghiệp

1.6 Họ và tên: Nguyễn Vinh Hưng

Các hướng nghiên cứu chính: Luật thương mại, Luật doanh nghiệp

1 Thông tin chung về học phần:

Tên học phần: Luật thương mại 1

Mã học phần: BSL2001

Số tín chỉ: 03

Học phần: Bắt buộc:

Các học phần tiên quyết: Luật dân sự 2

Các yêu cầu đối với học phần:

Giờ tín chỉ đối với các hoạt động:

 Nghe giảng lý thuyết : 36

Địa chỉ Khoa/Bộ môn phụ trách học phần: Khoa Luật, Bộ môn Luật kinhdoanh, địa chỉ: Phòng 405, Nhà E1, Đại học Quốc gia Hà Nội, 144 XuânThủy, Cầu Giấy, Hà Nội, ĐT: (04) 754 8516

3 Chuẩn đầu ra của học phần

 Về kiến thức

1 Nắm bắt thành thạo những kiến thức cơ bản của luật thương mại

2 Phân biệt được các loại hình thương nhân theo pháp luật thươngmại Việt Nam hiện nay.

3 Nắm bắt thành thạo quy chế pháp lí của thương nhân bao gồm cácquy định của pháp luật về điều kiện thành lập doanh nghiệp, vấn

đề góp vốn, cơ cấu tổ chức và hoạt động, quyền và nghĩa vụdoanh nghiệp, mối quan hệ của doanh nghiệp với người góp vốn

và những người liên quan khác Người học nắm bắt được quy định

về cơ cấu tổ chức, quản lý doanh nghiệp Đồng thời, người họchiểu được những nội dung cơ bản của quyền tự do kinh doanh thểhiện trong cơ cấu tổ chức, quản lý doanh nghiệp và phân tíchđược một số rào cản quyền tự do kinh doanh trong pháp luật hiệnhành và thực tiễn áp dụng

4 Nắm bắt được mục đích, các hình thức và cách thức tổ chức lại doanhnghiệp, chấm dứt tồn tại bằng giải thể hay vấn đề tái cấu trúc củadoanh nghiệp

5 Nhận biết những vấn đề cơ bản về các hình thức đầu tư trực tiếptại Việt Nam hiện nay

 Về kỹ năng

6 Người học tiếp cận, nhận diện, phân tích các vấn đề thực tiễnpháp lý hiện nay về kinh doanh, thương mại và hình thành, pháttriển năng lực thu thập thông tin, kỹ năng tổng hợp, hệ thống hóacác vấn đề của luật thương mại

7 Hình thành các kỹ năng ban đầu về tìm, tra cứu và sử dụng các quyđịnh của pháp luật để giải quyết các tình huống nảy sinh trong thựctiễn kinh doanh, thương mại

8 Vận dụng kiến thức về doanh nghiệp để có thể tư vấn lựa chọn loạihình doanh nghiệp phù hợp yêu cầu, khả năng của khách hàng

9 Phát hiện các bất cập trong quy định của pháp luật và đề xuất cáchthức giải quyết các vấn đề thực tế có liên quan phát sinh.

 Về phẩm chất, thái độ

10 Thực hiện đúng các yêu cầu của học phần và của giảng viên

11 Tự nghiên cứu và rèn luyện tư duy pháp lý, nhất là cách tư duytheo luật tư

12 Tôn trọng và bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mọi tổ chức,

cá nhân, doanh nghiệp

4 Tóm tắt nội dung học phần:

Học phần Luật thương mại (1) là một nội dung quan trọng trong quátrình xây dựng các kiến thức nền tảng về pháp luật kinh tế cho sinh viên.Trong đó, nội dung chính của học phần nhằm cung cấp các kiến thức phápluật về phần chung - các vấn đề lý luận cơ bản về luật thương mại và thươngnhân Đây đều là những vấn đề trọng yếu về lý luận và liên quan chặt chẽvới môi trường kinh doanh, thương mại tại Việt Nam Về kết cấu, chươngtrình được chia thành 15 tuần làm việc về các chủ đề khác nhau Để có thểhọc tập môn học, sinh viên được chia thành các nhóm và tự tìm kiếm tư liệu,thảo luận các chủ đề mà giảng viên gợi ý

Kết thúc môn, sinh viên có thể thi viết hoặc thi vấn đáp

5 Nội dung chi tiết học phần:

Nội dung 1: Nhập môn Luật thương mại

1.1 Khái quát ngành Luật thương mại

1.1.1 Khái niệm và đặc điểm của Luật thương mại

1.1.2 Đối tượng điều chỉnh của Luật thương mại

1.1.3 Phương pháp điều chỉnh của Luật thương mại

1.1.4 Các chức năng của Luật thương mại

1.2 Các nguyên tắc cơ bản của pháp luật Luật thương mại

1.2.1 Nguyên tắc tự do ý chí

1.2.2 Nguyên tắc tự do lập hội

1.2.3 Nguyên tắc tự do kinh doanh

1.2.4 Nguyên tắc thiện chí

1.2.5 Nguyên tắc áp dụng các thói quen thương mại

1.3 Phân biệt Luật thương mại với các ngành luật khác

1.3.1 Luật thương mại với Luật Dân sự

1.3.2 Luật thương mại với Luật Hành chính

Nội dung 2: Thương nhân và hành vi thương mại

2.1 Thương nhân

2.1.1 Khái niệm, đặc điểm thương nhân

2.1.2 Phân loại thương nhân

2.1.4 Chế độ trách nhiệm tài sản của thương nhân

2.1.5 Quyền và nghĩa vụ cơ bản của thương nhân

2.2 Hành vi thương mại

2.2.1 Khái niệm, đặc điểm của hành vi thương mại

2.2.3 Phân loại hành vi thương mại

Nội dung 3: Doanh nghiệp tư nhân và hộ kinh doanh

3.1 Doanh nghiệp tư nhân

3.1.1 Khái niệm, đặc điểm và bản chất pháp lý của doanh nghiệp tư nhân

3.1.2 Quyền của chủ doanh nghiệp tư nhân đối với doanh nghiệp tư nhân

3.2 Bản chất pháp lý của hộ kinh doanh

3.2.1 Khái niệm, đặc điểm và bản chất pháp lý của hộ kinh doanh

3.2.3 Đăng ký kinh doanh đối với hộ kinh doanh

Nội dung 4: Những vấn đề chung về công ty

4.1 Khái quát về công ty

4.1.1 Khái niệm, lịch sử, phân loại công ty

4.1.2 Đặc điểm, bản chất pháp lý của công ty

4.1.3 Đại diện công ty

4.1.4 Điều lệ công ty

4.1.5 Góp vốn thành lập công ty

4.2 Quản lý và điều hành công ty

4.2.1 Quyền, nghĩa vụ của chủ sở hữu, người quản lý công ty

4.2.2 Kiểm soát các giao dịch tư lợi

Nội dung 5: Công ty hợp danh

5.1 Khái niệm và đặc điểm của công ty hợp danh

5.1.1 Khái niệm

5.1.2 Đặc điểm

5.2 Tổ chức và quản lý công ty hợp danh

5.2.1 Tổ chức công ty hợp danh

5.2.2 Quản lý công ty hợp danh

5.3 Thành viên công ty hợp danh

5.3.1 Thành viên hợp danh

5.3.2 Thành viên góp vốn

5.4 Quy chế pháp lý về vốn của công ty hợp danh

5.4.1 Tăng vốn trong công ty hợp danh

5.4.2 Giảm vốn trong công ty hợp danh

Nội dung 6: Công ty trách nhiệm hữu hạn

6.1 Khái niệm, đặc điểm công ty trách nhiệm hữu hạn

6.1.1 Khái niệm, đặc điểm công ty trách nhiệm hữu hạn 2 thành viên trở lên6.1.2 Khái niệm, đặc điểm công ty trách nhiệm hữu hạn 1 thành viên

6.2 Quy chế pháp lý về vốn của công ty trách nhiệm hữu hạn

6.2.1 Khái niệm về vốn và cấu trúc vốn của doanh nghiệp

6.2.2 Huy động vốn

6.2.3 Tăng, giảm vốn điều lệ

6.2.4 Chuyển nhượng và mua lại vốn góp

6.3 Thành viên công ty trách nhiệm hữu hạn

6.3.1 Quyền và nghĩa vụ của thành viên

6.3.2 Xác lập, thay đổi và chấm dứt tư cách thành viên

6.4 Tổ chức và quản lý công ty trách nhiệm hữu hạn

6.4.1 Quản trị công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên

6.4.2 Quản trị công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên

Nội dung 7: Công ty cổ phần

7.1 Khái niệm công ty cổ phần và đặc điểm pháp lý của công ty cổ phần

7.1.1 Khái niệm công ty cổ phần

7.1.2 Đặc điểm pháp lý của công ty cổ phần

7.2 Quy chế pháp lý về vốn của công ty cổ phần

7.2.1 Khái niệm về vốn và cấu trúc vốn của doanh nghiệp

7.2.2 Huy động vốn

7.2.3 Tăng, giảm vốn điều lệ

7.2.4 Chuyển nhượng và mua lại vốn góp

7.3 Tổ chức và quản trị công ty cổ phần

7.3.1 Tổ chức công ty cổ phần

7.3.2 Quản trị công ty cổ phần

Nội dung 8: Doanh nghiệp nhà nước

8.1 Lịch sử hình thành, khái niệm và đặc điểm của công ty nhà nước

8.1.1 Lịch sử hình thành

8.1.2 Khái niệm, đặc điểm của công ty nhà nước

8.2 Tổ chức quản lý công ty nhà nước

8.2.1 Công ty nhà nước không có hội đồng thành viên

8.2.2 Công ty nhà nước có hội đồng thành viên

8.3 Quyền và nghĩa vụ của chủ sở hữu nhà nước đối với công ty nhà nước

8.3.1 Chủ sở hữu nhà nước và đại diện chủ sở hữu công ty nhà nước8.3.2 Quyền và nghĩa vụ của chủ sở hữu nhà nước đối với công ty nhà nước

Nội dung 9: Một số mô hình tổ chức kinh doanh khác

9.1 Một số mô hình công ty khác

9.1.1 Công ty hợp vốn đơn giản

9.1.2 Công ty hợp vốn cổ phần

9.2 Nhóm công ty

9.2.1 Công ty mẹ - công ty con

9.2.2 Tập đoàn kinh tế - Tổng công ty

9.3 Hợp tác xã

9.3.1 Khái niệm và đặc điểm hợp tác xã

9.3.2 Tổ chức và hoạt động của hợp tác xã

9.4 Doanh nghiệp xã hội

9.4.1 Khái niệm, đặc điểm và bản chất pháp lý của doanh nghiệp xã hội9.4.2 Vai trò của doanh nghiệp xã hội

Nội dung 10: Tổ chức lại và giải thể doanh nghiệp

10.1 Tổ chức lại doanh nghiệp

10.1.1 Khái niệm tổ chức lại doanh nghiệp

10.1.2 Các hình thức tổ chức lại doanh nghiệp

10.2 Giải thể doanh nghiệp

10.2.1 Các trường hợp giải thể và thủ tục giải thể

10.2.2 Thủ tục giải thể

10.3 Chuyển đổi hình thức pháp lý công ty

Nội dung 11: Khái quát về pháp luật đầu tư tại Việt Nam

11.1 Khái niệm đầu tư trực tiếp

11.2 Phương thức đầu tư trực tiếp

11.3 Hình thức đầu tư trực tiếp

6 HỌC LIỆU

6.1 Tài liệu bắt buộc

1 Ngô Huy Cương, Khoa luật - Đại học quốc gia Hà Nội, Giáo trình luật

thương mại (Phần chung và thương nhân), Nhà xuất bản Đại học Quốc

Gia Hà Nội, 2013

2 Phạm Duy Nghĩa, Giáo trình Luật Kinh tế, Nhà xuất bản Công an nhân

dân, 2015

3 Ngô Huy Cương, Khoa Luật - Đại học quốc gia Hà Nội, Bài tập tình

huống, Nhà xuất bản Đại học Quốc Gia Hà Nội, 2013

6.2 Tài liệu tham khảo thêm

Sách và bài báo khoa học:

1 Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật thương mại (tập 1 và tập 2),

Nhà xuất bản công an nhân dân, Hà Nội, 2006;

2 Nguyễn Như Phát (đồng tác giả), Luật kinh tế Việt Nam, Nhà xuất bản

Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002;

3 Lê Tài Triển, Luật thương mại Việt Nam dẫn giải, quyển 1, Kim Lai ấn

quán, Sài gòn, 1972;

4 Lê Hồng Hạnh (chủ biên), Những nền tảng pháp lý cơ bản của nền kinh tế

thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, Nhà in Trung tâm học

liệu, Trường Đại học sư phạm, Hà Nội, 2002;

5 Phạm Duy Nghĩa, Sự thay đổi trong pháp luật công ty Cộng hòa liên

bang Đức, Nghiên cứu lập pháp, 2006, 7, pp 54-57.

6 Bùi Xuân Hải, Người quản lý công ty theo Luật doanh nghiệp: Nhìn từ

9 Phan thị Thanh Thủy, Hình thức pháp lý của Doanh nghiệp xã hội: Kinh

nghiệm nước Anh và một số gợi ý cho Việt Nam, Khoa học Đại học Quốc gia

Hà Nội: Luật học, Tâp ̣ 31, Số 4 (2015) 56-64

10 Phan Thị Thanh Thủy, “Doanh nghiệp xã hội theo Luật Doanh nghiệp

năm 2014”, Dân chủ và pháp luật, số 6 (279), 2015, tr 25-26.

Trang Web tham khảo cho học phần:

1 Cơ sở dữ liệu quốc gia về văn bản quy phạm pháp luật - Bộ Tư pháphttp://vbpl.vn/botuphap/Pages/Home.aspx

2 Phòng thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) http://vcci.com.vn;

3 Ngân hàng Nhà nước Việt Nam https://www.sbv.gov.vn/

4 Bộ Kế hoạch và Đầu tư www.mpi.gov.vn/

5 Ủy Ban Chứng khoán Nhà nước www.ssc.gov.vn

6 Thời báo Kinh tế Sài tại www.thesaigontimes.vn/

4 Luật Thương mại năm 2005;

5 Nghị định 107/2017/NĐ-CP ngày 15 tháng 9 năm 2017 sửa đổi một

(03 giờ

tín chỉ)

đường Luật thương mại

+ Khái quát ngành Luậtthương mại

- Khái niệm và đặc điểmcủa Luật thương mại

- Đối tượng điều chỉnh củaLuật thương mại

- Phương pháp điều chỉnhcủa Luật thương mại

- Các chức năng của Luậtthương mại

+ Các nguyên tắc cơ bảncủa pháp luật Luật thươngmại

- Nguyên tắc tự do ý chí

- Nguyên tắc tự do lập hội

- Nguyên tắc tự do kinhdoanh

- Nguyên tắc thiện chí

- Nguyên tắc áp dụng cácthói quen thương mại

+ Phân biệt Luật thươngmại với các ngành luậtkhác

trình: Luật thương mại (phần chung và thương nhân) của Ngô Huy Cương, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia

tr 9 - 38.

liệu tại thư viện và do giảng viên cung cấp thêm.

- Luật thương mại với LuậtDân sự

- Luật thương mại với LuậtHành chính

- Quyền và nghĩa vụ cơ bảncủa thương nhân

+ Hành vi thương mại

 Đọc Giáo trình: Luật thương mại (phần chung và thương nhân) của Ngô Huy Cương, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội, 2014, tr 63 - 105; Phạm Duy Nghĩa, Giáo trình Luật Kinh

- Khái niệm, đặc điểm của hành vi thương mại

- Phân loại hành vi thươngmại

học trong danh mục tài liệu tham khảo (giáo trình Luật Thương mại tập I, Đại học Luật Hà Nội, tr 58 - 82).

Nội dung 3: Doanh nghiệp

tư nhân và hộ kinh doanh

+ Doanh nghiệp tư nhân

- Khái niệm, đặc điểm vàbản chất pháp lý của doanhnghiệp tư nhân

- Quyền của chủ doanhnghiệp tư nhân đối vớidoanh nghiệp tư nhân

+ Hộ kinh doanh

- Khái niệm, đặc điểm vàbản chất pháp lý của hộkinh doanh

- Đăng ký kinh doanh đối

- Đọc Giáo trình: Luật thương mại (phần chung

và thương nhân) của Ngô Huy Cương, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội, 2014, 119 - 156;

Phạm Duy Nghĩa, Giáo trình Luật Kinh tế, Nhà xuất bản công an nhân dân, 2015, 173 - 186.

- Tìm các tài liệu có liên quan đến nội dung bài học trong danh mục tài liệu tham khảo

Mượn tài liệu tại thư viện và truy cập vào một

số trang web liên quan đến tình hình thông tin doanh nghiệp

với hộ kinh doanh.Tuần 4

Tự ôn tập nội dung các vấn

đề 1-4 theo hướng dẫn của giảng viên

- Đọc các Giáo trình:

Ngô Huy Cương, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội, 2014; Phạm Duy Nghĩa, Giáo trình Luật Kinh tế, Nhà xuất bản công an nhân dân theo các nội dung tại phần trên.

- Tìm các tài liệu có liên quan đến nội dung bài học trong danh mục tài liệu tham khảo (giáo trình Luật thương mại tập I, Đại học Luật Hà Nội và các bài viết liên quan).

Mượn tài liệu tại thư viện và tham khảo thêm các thông tin trên các trang Web.

Kiểm tra đánh

giá

Thu bài tập nhóm

ty hợp danh

- Tổ chức công ty hợp danh

- Quản lý công ty hợp danh+ Thành viên công ty hợp danh

- Thành viên hợp danh

- Thành viên góp vốn+ Quy chế pháp lý về vốn của công ty hợp danh

- Tăng vốn trong công ty hợp danh

- Giảm vốn trong công ty

- Đọc Giáo trình: Luật thương mại (phần chung

và thương nhân) của Ngô Huy Cương, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội, 2014, tr 195 - 212, Phạm Duy Nghĩa, Giáo trình Luật Kinh tế, Nhà xuất bản Công an nhân dân, 2015, tr 187 - 200.

- Tìm các tài liệu có liên quan đến nội dung bài học trong danh mục tài liệu tham khảo (tham khảo giáo trình Luật thương mại I, Đại học Luật Hà Nội, tr, 137 - 166).

Mượn tài liệu tại thư viện và do giảng viên cung cấp thêm.

- Khái niệm, đặc điểm công

ty trách nhiệm hữu hạn 2thành viên trở lên

- Khái niệm, đặc điểmcông ty trách nhiệm hữuhạn 1 thành viên

+ Quy chế pháp lý về vốncủa công ty trách nhiệmhữu hạn

- Khái niệm về vốn và cấu

- Đọc Giáo trình: Luật thương mại (phần chung

và thương nhân) của Ngô Huy Cương, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội, 2014, tr 261 – 272;

Phạm Duy Nghĩa Giáo trình Luật Kinh tế, Nhà xuất bản công an nhân dân, 2015, tr 201 - 224.

Tìm các tài liệu có liên quan đến nội dung bài học trong danh mục tài liệu tham khảo (giáo trình Luật thương mại I, Đại học Luật Hà Nội, tr.

217 - 255).

Mượn tài liệu tại thư viện.

trúc vốn của doanh nghiệp

- Huy động vốn

- Tăng, giảm vốn điều lệ+ Chuyển nhượng và mualại vốn góp

6.3 Thành viên công ty trách nhiệm hữu hạn

- Quyền và nghĩa vụ củathành viên

- Xác lập, thay đổi và chấmdứt tư cách thành viên+ Tổ chức và quản lý công

ty trách nhiệm hữu hạn

- Quản trị công ty tráchnhiệm hữu hạn một thànhviên

- Quản trị công ty tráchnhiệm hữu hạn hai thànhviên trở lên