Giải pháp hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại các hợp tác xã vận tải đường bộ ở TPHCM luận văn thạc sĩ

Vói mô hình này, phvong ti¾n dvoc hình thành tù nguon von góp cúa xã viênbang tien, công cn sán xuat kinh doanh, tài sán theo quy d%nh cúa lu¾t Hop tác xãnam 2003 mang tên só huu cúa hop

B® GIÁO DUC VÀ ÐÀO TAO TRUèNG ÐAI HOC KINH TE TP HCM

-NGUYEN TH± NGOC TRÂM

ÐE TÀI:

GIÃI PHÁP HOÀN THI½N TO CHÚC CÔNG TÁC KE TOÁN

TAI CÁC HeP TÁC XÃ V¾N TÃI ÐUèNG B®

e THÀNH PHO HO CHÍ MINH

LU¾N VAN THAC SI KINH TE

Tp HCM – Nam 2012

B® GIÁO DUC VÀ ÐÀO TAO TRUèNG ÐAI HOC KINH TE TP HCM

-NGUYEN TH± NGOC TRÂM

ÐE TÀI:

GIÃI PHÁP HOÀN THI½N TO CHÚC CÔNG TÁC KE TOÁN

TAI CÁC HeP TÁC XÃ V¾N TÃI ÐUèNG B®

e THÀNH PHO HO CHÍ MINH

Chuyên ngành: Ke toán

Mã so: 60.34.03.01

LU¾N VAN THAC SI KINH TE

NGUèI HUéNG DAN KHOA HOC:

PGS TS NGUYEN VI½T

Tp HCM – Nam 2012

LèI CAM ÐOAN

“Giãi pháp hoàn thi¾n to chúc công tác ke toán tai các hop tác xã v¾n tãi dvòng b® õ Thành pho Ho Chí Minh” là công trình nghiên cúu khoa hoc,

d®c l¾p cúa bán thân tôi Ðây là lu¾n van thac si, chuyên ngành ke toán Lu¾nvan này chva dvoc ai công bo dvói bat ky hình thúc nào

Tác giáNGUYEN TH± NGOC TRÂM

DANH MUC CÁC TÙ VIET TAT

TP.HCM Thành pho Ho Chí Minh

MUC LUC PHAN Me ÐAU Trang 1 Chvong 1

TONG QUAN VE HeP TÁC XÃ V¾N TÃI VÀ TO CHÚC CÔNG TÁC KE TOÁN TRONG HeP TÁC XÃ V¾N TÃI .Trang 5

1.1 Nhung van de chung Trang 51.1.1 Khái ni¾m Hop tác xã Trang 51.1.2 Phvong thúc to chúc và hoat d®ng cúa hop tác xã v¾n tái Trang 51.1.3 Vai trò cúa v¾n tái doi vói sn phát trien kinh te - xã h®i Vi¾t Nam Trang

7 1.2 Các nguyên tac to chúc và hoat d®ng cúa HTX Trang8

1.3 Khái quát ve công tác to chúc ke toán trong HTX Trang 91.3.1 Khái ni¾m ke toán HTX Trang 91.3.2 Nhi¾m vn, yêu cau và ý nghia cúa công tác to chúc ke toán trong HTX Trang 101.3.2.1 Nhi¾m vn cúa công tác to chúc ke toán trong HTX Trang 101.3.2.2 Yêu cau cúa công tác to chúc ke toán trong HTX Trang 101.3.2.3 Ý nghia công tác to chúc ke toán trong HTX Trang 111.3.3 N®i dung công tác to chúc ke toán Trang 111.3.3.1 To chúc b® máy ke toán Trang 111.3.3.2 To chúc thnc hi¾n và v¾n dnng h¾ thong chúng tù ke toán Trang 121.3.3.3 To chúc v¾n dnng h¾ thong tài khoán ke toán Trang 121.3.3.4 To chúc v¾n dnng hình thúc ke toán Trang 131.3.3.5 To chúc v¾n dnng che d® báo cáo tài chính Trang 141.3.3.5.1 H¾ thong báo cáo tài chính cúa HTX Trang 151.3.3.5.2 Trách nhi¾m l¾p và trình bày báo cáo tài chính Trang 151.3.3.5.3 L¾p và trình bày báo cáo tài chính Trang 15Tóm tat chvong 1 Trang 15

CHUÐNG 2 THUC TRANG TO CHÚC CÔNG TÁC KE TOÁN TRONG CÁC HeP TÁC

XÃ V¾N TÃI ÐUèNG B® TAI TP HCM Trang 17

2.1 Mô hình hop tác xã ó Vi¾t Nam và m®t so quoc gia Trang 172.1.1 Mô hình hop tác xã ó Vi¾t Nam Trang 17

2.1.2 Mô hình hop tác xã ó m®t so quoc gia Trang 212.2 оc diem to chúc hoat d®ng kinh doanh tai các hop tác xã v¾n tái dvòng b® tai

Tp HCM Trang26

2.3 Thnc trang công tác to chúc ke toán tai các hop tác xã v¾n tái hi¾n nay Trang 322.3.1 Ve to chúc b® máy ke toán Trang 322.3.2 Ve to chúc v¾n dnng che d® chúng tù ke toán Trang 382.3.3 Ve to chúc v¾n dnng h¾ thong tài khoán ke toán Trang 412.3.4 Ve hình thúc ke toán Trang 422.3.5 To chúc h¾ thong báo cáo tài chính Trang 442.4 Ðánh giá thnc trang công tác to chúc ke toán tai các hop tác xã Trang 452.4.1 Ðánh giá chung Trang 452.4.2 Nguyên nhân cúa nhung thieu sót Trang 472.4.2.1 Nguyên nhân khách quan Trang 472.4.2.2 Nguyên nhân chú quan Trang 47Tóm tat chvong 2 Trang 48

KET LU¾N Trang 71

DANH MUC SÐ ÐO, BÃNG BIEU

Báng 2.1 So lvong hoc viên dvoc dào tao tù nam 2007 den 2010 29

Báng 2.2 Trình d® cúa ke toán hop tác xã tai các HTX kháo sát 33

Báng 2.3 Che d® ke toán các HTX kháo sát áp dnng hi¾n nay 38

Báng 2.4 M®t so tài khoán chi tiet HTX áp dnng 41

Báng 2.5 Hình thúc ghi so ke toán các HTX kháo sát áp dnng hi¾n nay 42

Báng 2.6 Thong kê thòi diem l¾p BCTC cúa các HTX kháo sát 45

Báng 3.1 M®t so tài khoán ke toán bo sung 60

Báng 3.2 Mau báo cáo ket quá kinh doanh 67

So do 2.1 So do mô hình ke toán t¾p trung tai HTX so 9 35

So do 2.2 So do to chúc b® máy ke toán Tai Liên Hi¾p Hop Tác Xã V¾n Tái TP.HCM 35

So do 2.3 So do to chúc b® máy ke toán tai Hop tác xã v¾n tái du l%ch so 15 TP.HCM 36

PHAN Me ÐAU

1 Tính cap thiet cua de tài

Thòi gian qua, Ðáng và Nhà nvóc ta luôn quan tâm, tao dieu ki¾n bang nhieuchú trvong, dvòng loi, chính sách de tao dieu ki¾n cho hop tác xã phát trien, phùhop vói dieu ki¾n tình hình mói Chien lvoc phát trien kinh te - xã h®i giai doan2011-2020 dã nêu rõ: “Kinh te Nhà nvóc giu vai trò chú dao, là lnc lvong v¾t chatquan trong de Nhà nvóc d%nh hvóng và dieu tiet nen kinh te, góp phan on d%nh kinh

te vi mô Phát trien kinh te t¾p the vói nhieu hình thúc hop tác da dang mà nòng cot

là hop tác xã.” (theo Van ki¾n dai h®i XI cúa Ðáng)Theo so li¾u thong kê cúa Liên Minh Hop Tác Xã, so lvong hop tác xã tronglinh vnc giao thông v¾n tái dúng v% trí thú 5 trong tong so hop tác xã cúa Vi¾t Nam

Trong dó Thành pho Ho Chí Minh dan dau ve so lvong hop tác xã giao thông v¾ntái

Ðieu này cho thay Hop Tác Xã v¾n tái Thành Pho Ho Chí Minh giu vai tròquan trong trong quá trình phát trien Công nghi¾p hóa - Hi¾n dai hóa dat nvóc nóichung và Thành Pho Ho Chí Minh nói riêng Hi¾n nay sn nh¾n thúc và công tác tochúc cúa các Hop tác xã v¾n tái ve mô hình to chúc ke toán còn nhung m¾t rat yeu

Ða so ó các phòng ke toán cúa các don v% có so nhân viên ke toán ít, ve trìnhd® ke toán chuyên môn cúa các don v% da phan là Trung cap Hon nua, m®t so donv% có nhân viên ke toán nhvng ho lai không rành ve cách hach toán, ho¾c các don v

% áp dnng nhung phvong thúc ke toán không phù hop Ðieu này se làm cho cácdon v% Hop tác xã khó quán lý dvoc các chi phí bó ra, loi nhu¾n thu dvoc tù don v

%

Ðe Hop Tác Xã v¾n tái dvoc v¾n hành m®t cách tot nhat thì công tác quán lý

ke toán dóng m®t vai trò quan trong Chính vì dieu này nên tôi chon de tài “To chúccông tác ke toán tai các Hop Tác Xã v¾n tái dvòng b® ó Thành Pho Ho Chí Minh –Thnc trang và giái pháp”, mnc dích de cái tien chvong trình giáng day cúa trvòng

dvoc sát vói thnc te hon và de de xuat phvong pháp hoàn thi¾n công tác ke toán tai các Hop Tác Xã v¾n tái dvòng b® tai Thành Pho Ho Chí Minh.

2 Tình hình nghiên cúu cua de tài:

Ðe tài liên quan den hop tác xã dã có nhieu tác giá dã trình bày nhv:

- Ke toán tien lvong và các khoán trích theo lvong

- Ke toán von bang tien

- Ke toán tài sán co d%nh

- Hoàn thi¾n công tác to chúc ke toán tai HTX nông nghi¾p các tính phía Nam

- Thnc trang và m®t so de xuat cái thi¾n công tác quán tr% nguon nhân lnc doi

vó tài xe và tiep viên xe buýt tai Hop tác xã V¾n tái 19/5

- Ke toán chi phí sán xuat và tính giá thành d%ch vn v¾n tái hành khách côngc®ng bang xe buýt tai các don v% v¾n tái ó thành pho ho chí minh – thnctrang và giái pháp

- Ke toán hop tác xã tieu thú công nghi¾p

Tuy nhiên các de tài trên nghiên cúu ve công tác ke toán tai các hop tác xãnông nghi¾p, còn các de tài ve hop tác xã phi nông nghi¾p thì chí trình bàym®t ho¾c m®t so phan hành ke toán tai các hop tác xã, chva có de tài nàonghiên cúu ve công tác to chúc ke toán tai các hop tác xã v¾n tái óTP.HCM

các m¾t, to chúc thnc hi¾n chúng tù ke toán, to chúc che d® so sách ke toán, báo cáotài chính , thông qua dó dánh giá múc d® phù hop cúa che d® ke toán hi¾n hành doivói các hoat d®ng cúa hop tác xã v¾n tái;

• Ðva ra m®t so giái pháp nham hoàn thi¾n công tác to chúc ke toán tai các hop tác

xã v¾n tái dvòng b® ó Tp.HCM

• Ngoài ra, bán thân là m®t giáo viên cúa trvòng Cao dang giao thông v¾n táiTP.HCM, d¾c bi¾t là vói chuyên ngành ke toán giao thông v¾n tái, de tài này se gópphan nâng cao chat lvong giáng day, dám báo chvong trình giáng day tai trvòng sesát vói thnc te và giúp cho hoc viên có the nam vung cá lý thuyet lan thnc hành

4 Ðoi tvong nghiên cúu và pham vi nghiên cúu

4.1 Ðoi tvong nghiên cúu

To chúc công tác ke toán tai các Hop tác xã bao gom các n®i dung sau:

- To chúc chúng tù tai các Hop tác xã

- To chúc h¾ thong tài khoán ke toán tai các Hop tác xã

- To chúc so sách ke toán tai các Hop tác xã

- To chúc báo cáo tài chính tai các Hop tác xã

4.2 Pham vi nghiên cúu

Pham vi nghiên cúu de tài cúa tôi chí giói han trong nghiên cúu hoàn thi¾nm®t so van de ve to chúc công tác ke toán tai các hop tác xã v¾n tái dvòng b® óThành pho Ho Chí Minh Vì to chúc công tác ke toán là vi¾c làm tvong doi phúctap, da dang và phong phú, do dó de có the nghiên cúu trong diem de tài chí gióihan ó các van de chú yeu

Hi¾n nay, tai Thành pho Ho Chí Minh có 187 Hop tác xã v¾n tái dang hoatd®ng, trong pham vi de tài này tác giá chon kháo sát 71 Hop tác xã có danh sách li¾t

kê (phn lnc 1), vì các hop tác xã này có quy mô lón, so xe hop tác xã dang quán lýtvong doi nhieu có the dai di¾n cho các hop tác xã khác

Ðe tài nghiên cúu nham dánh giá khái quát tình hình to chúc công tác ke toántai các Hop tác xã v¾n tái dvòng b® trong khu vnc Thành pho Ho Chí Minh Tù dó

dva ra các giái pháp nham hoàn thi¾n h¾ thong ke toán cúa Hop tác xã và bo sungthêm nhung phan chva dvoc to chúc.

5 Phvong pháp nghiên cúu.

Phvong pháp nghiên cúu: duy v¾t bi¾n chúng, nghiên cúu van de thnc tienm®t cách logic, sú dnng các phvong pháp kinh te tong hop, phvong phápthong kê, phvong pháp so sánh, phvong pháp phóng van de phân tích các van de,khái quát hóa và tong hop de rút ra các ket lu¾n can thiet Dna vào vi¾c kháo sátthnc te ve to chúc công tác ke toán hi¾n nay ó các hop tác xã v¾n tái dvòng b® taiTP.HCM de thay rõ nhung ton tai và m¾t tích cnc cúa nó Trên co só dó dva ranhung phvong hvóng hoàn thi¾n phù hop và có khá nang thnc hi¾n dvoc

6 Bo cnc cua de tài:

Ngoài phan mó dau và ket lu¾n, de tài dvoc trình bày thành các phan chính nhv sau:Chvong 1: Tong quan ve hop tác xã v¾n tái và to chúc công tác ke toán tronghop tác xã v¾n tái

Chvong 2: Thnc trang công tác to chúc ke toán tai hop tác xã v¾n tái dvòng b® ó Tp.HCM hi¾n nay

Chvong 3: Phvong hvóng hoàn thi¾n công tác to chúc ke toán tai hop tác xãv¾n tái dvòng b® ó Tp.HCM

Ngoài ra, de tài còn có các phn lnc, báng bieu minh hoa

Chvong 1 TONG QUAN VE HeP TÁC XÃ V¾N TÃI VÀ TO CHÚC CÔNG

TÁC KE TOÁN TRONG HeP TÁC XÃ V¾N TÃI

1.1 Nhung van de chung

1.1.1 Khái ni¾m Hop tác xã

Theo lu¾t hop tác xã so 18/2003/QH 11 ngày 26 tháng 11 nam 2003, Hop tác

xã là to chúc kinh te t¾p the do các cá nhân, h® gia dình, pháp nhân (sau dây goichung là xã viên) có nhu cau, loi ích chung, tn nguy¾n góp von, góp súc l¾p ratheo quy d%nh cúa Lu¾t này de phát huy súc manh t¾p the cúa tùng xã viên thamgia hop tác xã, cùng giúp nhau thnc hi¾n có hi¾u quá các hoat d®ng sán xuat, kinhdoanh và nâng cao dòi song v¾t chat, tinh than, góp phan phát trien kinh te - xãh®i cúa dat nvóc

Hop tác xã hoat d®ng nhv m®t loai hình doanh nghi¾p, có tv cách pháp nhân,

tn chú, tn ch%u trách nhi¾m ve các nghia vn tài chính trong pham vi von dieu l¾,von tích luy và các nguon von khác cúa hop tác xã theo quy d%nh cúa pháp lu¾t

Tù khái ni¾m hop tác xã cho ta thay dó vùa là to chúc kinh te, m®t doanhnghi¾p lai vùa mang tính chat cúa m®t to chúc xã h®i Là m®t doanh nghi¾p, hoptác xã có tài sán riêng thu®c só huu cúa t¾p the, có dieu ki¾n riêng, có tên goi vàbieu tvong riêng, tn ch%u trách nhi¾m ve ket quá sán xuat kinh doanh, d%ch vn vàbình dang nhv các doanh nghi¾p khác, dvoc thành l¾p theo trình tn thành l¾p m®tdoanh nghi¾p Tính chat xã h®i cúa hop tác xã the hi¾n ó mnc dích cúa nó khôngphái lay vi¾c thu loi nhu¾n là chính nhv các loai hình kinh te khác mà nham taodieu ki¾n cho các thành viên trong to chúc ho tro nhau trong hoat d®ng sán xuatkinh doanh d%ch vn

1.1.2 Phvong thúc to chúc và hoat d®ng cua hop tác xã v¾n tãi

Các hop tác xã v¾n tái dvoc to chúc và hoat d®ng theo 3 loai mô hình:

- HTX dieu hành sán xuat kinh doanh t¾p trung

Vói mô hình này, phvong ti¾n dvoc hình thành tù nguon von góp cúa xã viênbang tien, công cn sán xuat kinh doanh, tài sán (theo quy d%nh cúa lu¾t Hop tác xãnam 2003) mang tên só huu cúa hop tác xã, sau dó dvoc giao lai cho xã viên quán

lý, hoat d®ng theo dieu hành trnc tiep cúa Ban quán lý hop tác xã, nham thnc hi¾ncác mnc tiêu sán xuat kinh doanh; hach toán t¾p trung và coi moi phvong ti¾n nhvm®t xí nghi¾p thành viên Trên thnc te, các hop tác xã v¾n tái to chúc và hoat d®ngtheo mô hình này còn ít vì dòi hói chú nhi¾m hop tác xã phái có nang lnc quán lý,dieu hành nhay bén hoat d®ng sán xuat kinh doanh, d®i ngu ke toán, cán b® quán lýdvoc dào tao và am hieu sâu ve hoat d®ng sán xuat kinh doanh v¾n tái; ve co bándáp úng dvoc yêu cau theo quy d%nh cúa Lu¾t Hop tác xã nam 2003, hoat d®ngtheo nguyên tac quán lý nhv mô hình doanh nghi¾p, m®t so tính, thành pho dangphát huy hi¾u quá mô hình này ó các linh vnc nhv: v¾n tái (thúy, b®), ben xe, cokhí (súa chua, dóng mói phvong ti¾n), xây dnng công trình giao thông

Thnc hi¾n mô hình này là dieu ki¾n de hop tác xã v¾n tái khac phnc thnctrang lóng léo ve to chúc, yeu kém ve nang lnc tài chính, nâng cao trình d® quán lýsán xuat kinh doanh, hoat d®ng phù hop vói các quy d%nh cúa Lu¾t chuyên ngành(GTVT), Lu¾t Thue, Lu¾t Dân sn và các quy d%nh pháp lu¾t liên quan khác

- Mô hình hop tác xã hon hop

Mô hình này là các hop tác xã vùa to chúc hoat d®ng d%ch vn ho tro vùa hoat d®ngdieu hành và hach toán t¾p trung sán xuat kinh doanh, do thnc hi¾n Lu¾t Hop tác xãnam 1996, dang chuyen doi to chúc và hoat d®ng theo Lu¾t Hop tác xã nam 2003

- Mô hình hop tác xã d%ch vc ho tro

Ðây là mô hình dang ton tai chú yeu hi¾n nay, vói mô hình này, xã viên là chú sóhuu, tn quán lý và khai thác kinh doanh phvong ti¾n v¾n tái cúa mình (tài sán chính

de kinh doanh v¾n tái) hop tác xã không dieu hành trnc tiep các hoat d®ng sán xuatkinh doanh cúa các xã viên, không hach toán t¾p trung, hop tác xã và moi xã viêncùng có dang ký kinh doanh và n®p thue môn bài riêng; chí cung cap cho xã viênm®t so d%ch vn nhat d%nh nhv:

Sap xep, phân bo luong, tuyen v¾n tái Ðai di¾n thu thue theo tùng phvong ti¾n

de n®p cho co quan thue d%a phvong Thay m¾t xã viên giái quyet các thú tnc pháp

lý cho phvong ti¾n hoat d®ng nhv: Ðang ký luong tuyen v¾n tái co d%nh, gióithi¾u kiem d%nh phvong ti¾n, mua báo hiem trách nhi¾m dân sn cúa chú phvongti¾n, giái quyet tranh chap hop dong v¾n tái, giái quyet h¾u quá các vn tai nangiao thông, xuat hóa don GTGT cho xã viên theo quy d%nh cúa pháp lu¾t….chúd®ng tìm và ký ket các hop dong v¾n tái vói nguon hàng lón và on d%nh, cung capthêm d%ch vn tv van ky thu¾t khi cái tao và súa chua phvong ti¾n…

Cá 3 phvong thúc hoat d®ng chú yeu cúa các hop tác xã trong ngành giao thông v¾ntái hi¾n nay deu có nhung loi the nhat d%nh Chang han phvong thúc dieu hành sánxuat, kinh doanh t¾p trung, phvong ti¾n dvoc hình thành tù nguon von góp cúa xãviên mang tên só huu t¾p the, sau dó bàn giao cho xã viên quán lý, hoat d®ng dedieu hành t¾p trung, coi moi phvong ti¾n là m®t xí nghi¾p thành viên Phvong thúcnày tuy còn ít nhvng dã khac phnc thnc trang lóng léo ve to chúc, yeu kém ve nanglnc tài chính, nâng cao dvoc trình d® quán lý cúa các hop tác xã

Ho¾c phvong thúc hop tác xã d%ch vn ho tro hi¾n chiem chú yeu hi¾n nay,

xã viên là chú só huu, tn quán lý và khai thác kinh doanh phvong ti¾n v¾n táicúa mình Hop tác xã làm nhi¾m vn cung cap d%ch vn ho tro cho xã viên, phvongthúc này có loi the xã viên hoàn toàn chú d®ng trong vi¾c khai thác nguon hàngquán lý phvong ti¾n có hi¾u quá

1.1.3 Vai trò cua v¾n tãi doi vói sn phát trien kinh te - xã h®i Vi¾t Nam

Giao thông v¾n tái là m®t ngành d%ch vn, tham gia vào vi¾c cung úng v¾t

tv ky thu¾t, nguyên li¾u, nang lvong cho các co só sán xuat và dva sán pham denth% trvòng tiêu thn, giúp cho các quá trình sán xuat xã h®i dien ra liên tnc vàbình thvòng Giao thông v¾n tái phnc vn nhu cau di lai cúa nhân dân, giúp cho cáchoat d®ng sinh hoat dvoc thu¾n ti¾n

Các moi liên h¾ kinh te, xã h®i giua các d%a phvong dvoc thnc hi¾n nhòmang lvói giao thông v¾n tái Vì the, nhung noi nam gan các tuyen v¾n tái lónho¾c các dau moi giao thông v¾n tái cung là nhung noi t¾p trung các ngành sánxuat, d%ch

vn và dân cv Nhò hoàn thi¾n ky thu¾t, mó r®ng cn li v¾n tái, tang toc d® v¾nchuyen mà các vùng xa xôi ve m¾t d%a lí cung tró nên gan Nhung tien b® cúangành v¾n tái dã có tác d®ng to lón làm thay doi sn phân bo sán xuat và phân bodân cv trên the giói.

Ngành giao thông v¾n tái phát trien góp phan thúc day hoat d®ng kinh te, vanhoá ó nhung vùng núi xa xôi, cúng co tính thong nhat cúa nen kinh te, tang cvòngsúc manh quoc phòng cúa dat nvóc và tao nên moi giao lvu kinh te giua các nvóctrên the giói

Ngoài ra, nó còn dóng góp cho ngân sách qua nhieu loai thue và nhò nhungd%ch vn di theo dvoc phát trien tao thêm hàng tri¾u vi¾c làm cho ngvòi lao d®ng.Thông qua dó góp phan giám tí l¾ that nghi¾p và nhung tiêu cnc xau trong xã h®i

Sn phát trien cúa v¾n tái dvòng b® cung là sn huy d®ng nguon von ve dau tv trong

xã h®i rat lón mà không phái ngành nghe nào cung có dvoc

1.2 Các nguyên tac to chúc và hoat d®ng cua hop tác xã

Can cú Ðieu 7 Lu¾t hop tác xã và nhung quy d%nh chung trong các Ðieu l¾ mauhop tác xã cúa tùng ngành nghe, có 5 nguyên tac to chúc và hoat d®ng hop tác xãnhv sau:

- Tn nguy¾n gia nh¾p và ra khói hop tác xã:

Moi công dân khi có dú dieu ki¾n theo quy d%nh cúa Lu¾t hop tác xã, thùa nh¾ndieu l¾ hop tác xã deu có the tró thành xã viên cúa hop tác xã, xã viên có quyen rakhói hop tác xã theo quy d%nh cúa dieu l¾ tùng hop tác xã

- Quán lý dân chú và bình dang:

Xã viên hop tác xã có quyen bau cú, úng cú vào các co quan quán lý và kiem soátcúa hop tác xã, có quyen tham gia dóng góp ý kien vào vi¾c kiem tra, giám sát cáchoat d®ng cúa hop tác xã và có quyen ngang nhau trong bieu quyet, moi chútrvong, công vi¾c cúa hop tác xã deu dvoc bieu quyet theo da so Moi xã viên chí

có m®t phieu khi bieu quyet Nguyên tac này the hi¾n m®t trong nhung hoatd®ng rõ nét nhat de phân bi¾t hop tác xã vói các thành phan kinh te khác

- Tn ch%u trách nhi¾m và cùng có loi:

Hop tác xã có quyen tn chú trong sán xuat, kinh doanh d%ch vn nhvng cung phái

tn ch%u trách nhi¾m ve ket quá cúa nhung hoat d®ng dó, tn quyet d%nh ve vi¾cphân phoi thu nh¾p, dám báo cho hop tác xã và các xã viên cùng có loi

- Vi¾c chia lãi phái dám báo ket hop loi ích cúa xã viên và sn phát trien cúa hoptác xã:

Hop tác xã sau khi làm xong nghia vn n®p thue theo quy d%nh cúa pháp lu¾t hoptác xã trích m®t phan lãi de chia cho von góp và công súc cúa xã viên dã dóng gópvào sán xuat kinh doanh d%ch vn cúa hop tác xã và phái dvoc Ðai h®i xã viênthông qua

- Hop tác và phát trien c®ng dong:

Sn hop tác và tvong tro, giúp dõ lan nhau là m®t nguyên tac can bán de phân bi¾tmoi quan h¾ giua các xã viên vói moi quan h¾ các thành viên trong các doanhnghi¾p thu®c các thành phan kinh te khác Nguyên tac này mang tính nhân vancao và gan ket các xã viên cúa hop tác xã thành m®t khoi doàn ket ben vung lâudài Xã viên phái phát huy tinh than t¾p the, nâng cao ý thúc trong hop tác xã vàtrong c®ng dong xã h®i Ngoài ra, các hop tác xã can xây dnng sn hop tác giua cácdon v% trong nvóc vói nhau và hop tác vói các to chúc kinh te cúa các nvóc khác

1.3 Khái quát ve công tác to chúc ke toán trong hop tác xã

1.3.1 Khái ni¾m ke toán hop tác xã

Ke toán là 1 b® ph¾n cau thành h¾ thong công cn quán lý nen kinh te quoc dân nóichung, quán lý hop tác xã nói riêng

- Theo liên doàn ke toán quoc te (IFAC): ke toán là ky thu¾t ghi chép, phán ánh,tong hop theo m®t cách riêng có bang chúng ve nhung khoán tien, các nghi¾p vn vàcác sn ki¾n có tính chat tài chính và trình bày ket quá cúa nó

- Theo quy d%nh cúa lu¾t ke toán: ke toán là vi¾c thu nh¾p, xú lý, kiem tra, phântích và cung cap thông tin kinh te, tài chính dvói hình thúc giá tr%, hi¾n v¾t và thòigian lao d®ng

Trên thnc te, có nhieu nh¾n thúc, quan ni¾m ve ke toán ó nhung pham vi, góc d®khác nhau, nhvng deu gan ke toán vói vi¾c phnc vn cho công tác quán lý Do v¾y,

ke toán là công cn không the thieu dvoc trong h¾ thong công cn quán lý, ke toán làkhoa hoc thu nh¾n, xú lý và cung cap toàn b® thông tin ve tài sán và sn v¾n d®ngcúa tài sán, các hoat d®ng kinh te tài chính trong don v%, nham kiem tra, giám sáttoàn b® hoat d®ng, tài chính cúa don v%

Ke toán hop tác xã là công vi¾c to chúc h¾ thong thông tin bang so li¾u de quán lý

và kiem soát tình hình v¾n d®ng cúa các loai tài sán, quá trình và ket quá hoat d®ngsán xuat, kinh doanh cúa hop tác xã

1.3.2 Nhi¾m vn, yêu cau và ý nghia cua công tác to chúc ke toán trong HTX 1.3.2.1 Nhi¾m vn cua công tác to chúc ke toán trong HTX

- Ghi chép, tính toán, phán ánh so hi¾n có và tình hình luân chuyen, sú dnng tài sán,v¾t tv, tien von, quá trình và ket quá hoat d®ng kinh doanh, d%ch vn cúa hop tác xã

- Thnc hi¾n kiem tra, kiem soát tình hình thnc hi¾n ke hoach kinh doanh, ke hoachtài chính, kiem tra tình hình thnc hi¾n các chí tiêu tài chính, các tiêu chuan, d%nhmúc cúa hop tác xã, kiem tra vi¾c quán lý và sú dnng các loai v¾t tv, tài sán, tienvon, doanh thu, chi phí và vi¾c xác d%nh ket quá kinh doanh trong hop tác xã, kiemtra tình hình n®p thue cho Nhà nvóc, kiem tra tình hình chap hành che d® chínhsách cúa Nhà nvóc

- Theo dõi, kiem soát tình hình phân phoi lãi cho xã viên

- L¾p các báo cáo tài chính

1.3.2.2 Yêu cau cua công tác to chúc ke toán trong HTX

- Phán ánh k%p thòi, day dú, chính xác toàn b® tài sán, nguon von, công no, chi phí

và doanh thu cúa moi hoat d®ng kinh te, tài chính phát sinh trong hop tác xã

- Chí tiêu ke toán phán ánh phái thong nhat vói công tác l¾p ke hoach tài chính

ve n®i dung và phvong pháp tính toán

- So li¾u trong báo cáo tài chính phái rõ ràng, de hieu, dám báo cho nhung ngvòi

sú dnng thông tin có dvoc nhung thông tin can thiet ve tình hình tài chính cúaHTX

- To chúc b® máy ke toán phái gon nhe, tiet ki¾m và hi¾u quá

1.3.2.3 Ý nghia công tác to chúc ke toán trong HTX

Muon thnc hi¾n tot chúc nang, nhi¾m vn cúa ke toán, hop tác xã can phái to chúccông tác ke toán m®t cách khoa hoc và hop lý To chúc công tác ke toán khoa hoc

và hop lý có ý nghia nhv sau:

- Là dieu ki¾n quan trong dám báo cho n®i dung công tác ke toán thnc hi¾n day dú

1.3.3 N®i dung công tác to chúc ke toán

1.3.3.1 To chúc b® máy ke toán

To chúc b® máy ke toán là vi¾c sap xep, bo trí, phân công vi¾c cho nhungngvòi làm công tác ke toán trong don v%, sao cho b® máy ke toán phái phù hop vóiquy mô sán xuat, kinh doanh và yêu cau quán lý hop tác xã

Hop tác xã phái to chúc b® máy ke toán, bo trí ngvòi làm ke toán ho¾cthuê làm ke toán phái bo trí ngvòi làm ke toán trvóng Trvòng hop chva bo trídvoc ngvòi làm ke toán trvóng thì phái cú ngvòi phn trách ke toán ho¾c thuêngvòi ngoài làm ke toán trvóng

Yêu cau cúa vi¾c to chúc b® máy ke toán:

- B® máy ke toán phái dám báo chí dao và thnc hi¾n toàn di¾n thong nhat vàt¾p trung công tác ke toán, thong kê thông tin kinh te cúa don v%

- B® máy ke toán phái gon nhe hop lý, chuyên môn hóa, dú nang lnc hoànthành nhi¾m vn cúa ke toán don v%

Tùy theo d¾c diem hoat d®ng và to chúc cúa hop tác xã mà b® máy ke toán

có the to chúc theo các mô hình sau:

- Mô hình t¾p trung

- Mô hình phân tán

- Mô hình hon hop

1.3.3.2 To chúc thnc hi¾n và v¾n dnng h¾ thong chúng tù ke toán

Chúng tù ke toán là nhung giay tò và v¾t mang tin phán ánh nghi¾p vn kinh

te, tài chính phát sinh và dã hoàn thành, làm can cú ghi so ke toán

Chat lvong ghi chép vào chúng tù ban dau quyet d%nh chat lvong cúa toàn b® côngvi¾c ke toán sau này Do v¾y, cán b® ke toán trong hop tác xã có nhi¾m vn hvóngdan các b® ph¾n và cá nhân liên quan den vi¾c l¾p và duy¾t chúng tù ban dau pháichap hành tot nguyên tac ghi chép do Nhà nvóc quy d%nh

hop tác xã cung can quy d%nh rõ trách nhi¾m cá nhân ve n®i dung ghi chép, kýduy¾t; quy d%nh ve thòi han hoàn thành chúng tù, tránh ton dong chúng tù Vi¾chop tác xã quy d%nh ve trình tn luân chuyen chúng tù nham phát huy day dú chúcnang thông tin cung nhv tao dieu ki¾n de phán ánh vào các so liên quan m®tcách k%p thòi

Chúng tù ke toán phái dvoc kiem tra ve n®i dung nghi¾p vn kinh te, so li¾utính toán, phvong pháp ghi chép …

M¾t khác, cung can phái can cú vào yêu cau to chúc thông tin và d¾c diem hoatd®ng cúa hop tác xã de xác d%nh nhung chúng tù cn the can dvoc sú dnng trong hoptác xã mình

Danh mcc chúng tù ke toán dvoc quy d%nh trong Che d® ke toán doanh nghi¾p vùa

và nhó ban hành theo Quyet d%nh 48/2006/QÐ-BTC ngày 14/9/2006 (phc lcc 3)

1.3.3.3 To chúc v¾n dnng h¾ thong tài khoãn ke toán

Ðe có the tong hop các nghi¾p vn kinh te cùng tính chat m®t cách khoa hoc, hìnhthành nên các yeu to cúa Báo cáo tài chính nham dáp úng nhu cau sú dnng thông tin

ke toán m®t cách k%p thòi, moi hop tác xã có the sú dnng nhieu tài khoán khácnhau Toàn b® các tài khoán sú dnng trong ke toán hop tác xã dvoc sap xep theom®t tr¾t tn nhat d%nh tao thành m®t h¾ thong tài khoán

H¾ thong tài khoán ke toán hop tác xã là m®t b® ph¾n cau thành quan trong cúa

công tác ke toán cúa các hop tác xã, h¾ thong tài khoán bao gom nhung quy d%nhthong nhat ve loai tài khoán, tên goi, so hi¾u tài khoán và n®i dung ghi chép cúatùng tài khoán.

V¾n dnng h¾ thong tài khoán ke toán là xác d%nh rõ danh mnc nhung tài khoán, tieukhoán trong h¾ thong tài khoán ke toán thong nhat can dvoc sú dnng trong hop tác

xã Khi xác d%nh danh mnc tài khoán can dùng, hop tác xã phái can cú vào:

- H¾ thong tài khoán ke toán thong nhat do B® tài chính ban hành

- Ðoi tvong ke toán trong hop tác xã

- N®i dung kinh te cúa các hoat d®ng trong hop tác xã

- Moi quan h¾ ve quán lý giua hop tác xã vói các co quan huu quan

H¾ thong tài khoán ke toán thong nhat áp dcng cho hop tác xã dvoc quy d%nh trong Che d® ke toán doanh nghi¾p vùa và nhó ban hành theo Quyet d%nh 48/2006/QÐ- BTC ngày 14/9/2006, súa doi bo sung theo thông tv 138/2011/TT-

BTC ngày 4/10/2011 cúa B® Tài chính (phc lcc 4)

1.3.3.4 To chúc v¾n dnng hình thúc ke toán

Hình thúc ke toán thnc chat là h¾ thong to chúc so ke toán vói trình tn vàphvong pháp ghi so nhat d%nh nham ghi chép, tong hop, h¾ thong hóa so li¾u tùchúng tù goc vào các so ke toán và l¾p báo cáo tài chính Lna chon hình thúc ketoán cung là m®t trong nhung n®i dung quan trong cúa to chúc công tác ke toán.Lna chon hình thúc ke toán phù hop de sú dnng trong công tác ke toán góp phanphát huy tác dnng cúa hach toán ke toán, không nhung dám báo cho vi¾c thu nh¾n,h¾ thong hóa thông tin ke toán day dú, k%p thòi, dáng tin c¾y phnc vn cho công tácquán lý kinh te tài chính, mà còn giúp hop tác xã quán lý ch¾t che tài sán cúa doanhnghi¾p, ngan ngùa nhung hành vi làm ton hai den tài sán cúa hop tác xã

Che d® ke toán doanh nghi¾p vùa và nhó ban hành theo Quyet d%nh BTC quy d%nh 4 hình thúc ke toán sau:

48/2006/QÐ Hình thúc ke toán Nh¾t ký chung;

- Hình thúc ke toán Nh¾t ký - So Cái;

- Hình thúc ke toán Chúng tù ghi so;

- Hình thúc ke toán trên máy vi tính

Moi hình thúc ke toán dvoc phân bi¾t vói nhau bói d¾c trvng co bán ve so lvongcác loai so ke toán chi tiet, so ke toán tong hop, ket cau so, trình tn và phvongpháp ghi chép, kiem tra, doi chieu so li¾u giua các so ke toán cung nhv vi¾ctong hop so li¾u de l¾p báo cáo tài chính

Trình tn ghi so ke toán:

1 Kiem tra dám báo tính hop lý, hop pháp cúa chúng tù

2 Ghi so ke toán chi tiet

3 Ghi so ke toán tong hop

4 Kiem tra doi chieu so li¾u

5 Tong hop so li¾u

6 Tong hop so li¾u l¾p báo cáo tài chính

Moi hình thúc ke toán có n®i dung, vu, nhvoc diem và pham vi thích hop Các hoptác xã có the can cú vào quy mô, d¾c diem sán xuat kinh doanh, yêu cau quán lý,trình d® d®i ngu cán b® ke toán và múc d® trang b% co só v¾t chat, phvong ti¾ntính toán de lna chon áp dnng hình thúc ke toán nào cho phù hop, phát huy totnhat vai trò chúc nang ke toán trong công tác quán lý

1.3.3.5 To chúc v¾n dnng che d® báo cáo tài chính

Báo cáo tài chính the hi¾n ket quá cuoi cùng cúa công vi¾c ke toán, báo cáotài chính cung cap nhung thông tin kinh te cho ngvòi sú dnng Cuoi moi ky ke toántong hop so li¾u l¾p các báo cáo tài chính theo quy d%nh Các báo cáo tài chính pháidvoc gúi k%p thòi cho các noi nh¾n báo cáo Ðoi vói nhung báo cáo tài chính batbu®c phái to chúc ghi chép theo dúng bieu mau quy d%nh Nhung báo cáo khác tùythu®c vào quy d%nh và yêu cau quán lý cúa don v% de xây dnng mau bieu cho phùhop

Báo cáo tài chính phán ánh tình hình tài chính cúa hop tác xã bang cách tonghop các nghi¾p vn kinh te tài chính có cùng tính chat kinh te thành các yeu to cúabáo cáo tài chính

1.3.3.5.1 H¾ thong báo cáo tài chính cua HTX

DANH MUC BÁO CÁO TÀI CHÍNH HeP TÁC XÃ

1 Báng Cân doi Tài khoán - Mau so B01-DNN/HTX

2 Báo cáo Ket quá hoat d®ng kinh doanh - Mau so B02-DNN

3 Bán Thuyet minh báo cáo tài chính - Mau so B09-DNN/HTX

Bieu mau BCTC cúa Hop tác xã (phc lcc 10)

1.3.3.5.2 Trách nhi¾m l¾p và trình bày báo cáo tài chính

Tat cá các hop tác xã deu phái l¾p và trình bày báo cáo tài chính theo quyd%nh cúa Lu¾t ke toán, Chuan mnc ke toán so 21, che d® ke toán hi¾n hành

1.3.3.5.3 L¾p và trình bày báo cáo tài chính

Vi¾c l¾p và trình bày báo cáo tài chính phái tuân thú các yêu cau dã dvoc quid%nh tai Chuan mnc ke toán so 21 “Trình bày báo cáo tài chính”, gom:

+ Trung thnc và hop lý;

+ Lna chon và áp dnng các chính sách ke toán phù hop vói qui d%nh cúa tùngchuan mnc ke toán nham dám báo cung cap thông tin thích hop vói nhu cau ra cácquyet d%nh kinh te cúa ngvòi sú dnng và cung cap dvoc các thông tin dáng tin c¾y,khi:

- Trình bày trung thnc, hop lý tình hình tài chính, tình hình và ket quá kinh doanh cúa doanh nghi¾p;

- Phán ánh dúng bán chat kinh te cúa các giao d%ch và sn ki¾n không chí donthuan phán ánh hình thúc hop pháp cúa chúng;

- Trình bày khách quan, không thiên v%;

- Tuân thú nguyên tac th¾n trong;

- Trình bày day dú trên moi khía canh trong yeu

Tóm tat chvong 1

Toàn b® chvong 1, lu¾n van dã de c¾p den nhung n®i dung co bán liên quan tóikhái ni¾m hop tác xã, các phvong thúc hoat d®ng cúa hop tác xã v¾n tái, vi¾cxem xét d¾c diem cúa các phvong thúc hoat d®ng này giúp ta dánh giá dvoccông tác to chúc ke toán cúa các hop tác xã Chvong 1 cúa lu¾n van cung trìnhbày ve vai trò

cúa v¾n tái doi vói sn phát trien kinh te xã h®i, d¾c diem cúa hop tác xã nhv quátrình hình thành von, phvong thúc hoat d®ng, quy trình phân phoi loi nhu¾n, trìnhbày các van de lý lu¾n trong công tác to chúc ke toán ó các hop tác xã, to chúc v¾ndnng chúng tù, to chúc v¾n dnng h¾ thong tài khoán ke toán, to chúc v¾n dnng ched® báo cáo tài chính Nhung n®i dung trên dã làm co só lý thuyet cho vi¾c phân tíchthnc trang cúa công tác to chúc ke toán hi¾n nay ó các hop tác xã, dong thòi cungxác d%nh dvoc các van de can phái nghiên cúu khi tìm hieu ve thnc tien công tác ketoán trong các hop tác xã v¾n tái hi¾n nay.

CHUÐNG 2 THUC TRANG TO CHÚC CÔNG TÁC KE TOÁN TRONG CÁC HeP

TÁC XÃ V¾N TÃI ÐUèNG B® TAI TP HCM

2.1 Mô hình hop tác xã õ Vi¾t Nam và m®t so quoc gia

2.1.1 Mô hình hop tác xã õ Vi¾t Nam

Theo so li¾u thong kê cúa Liên minh Hop tác xã Vi¾t Nam, hi¾n nay Vi¾tNam có khoáng 18.104 HTX, trong dó có 8.828 HTX hoat d®ng trong linh vncnông nghi¾p, 896 HTX thvong mai d%ch vn, 1.927 HTX giao thông v¾n tái, 510HTX thúy sán, 916 HTX xây dnng, 2.571 HTX công nghi¾p – tieu thú công nghi¾p,1.037 HTX Quy tín dnng, 1.932 HTX di¾n nvóc, 121 HTX môi trvòng và 266 HTX hoat d®ng trong linh vnc khác (phn lnc 2)

Hop tác xã ó Vi¾t Nam dvoc ra dòi tù nam 1954 ó mien Bac trong tat cá cácngành nghe, các linh vnc kinh te, trong dó nông nghi¾p là linh vnc phát trien r®ngrãi nhat, ngoài ra còn ó linh vnc tieu thú công nghi¾p và v¾n tái Ðen cuoi nam 1960

dã có 2.760 hop tác xã sán xuat tieu thú công nghi¾p và mua bán, 5.294 hop tác xãtín dnng và den cuoi nam 1965 mien Bac dã có 24.406 hop tác xã nông nghi¾p,trong dó có 71,74% là hop tác xã nông nghi¾p b¾c cao, dvoc to chúc, hình thànhnhung don v% kinh doanh có tv cách pháp nhân nhv: Hop tác xã nông nghi¾p, hoptác xã tieu thú công nghi¾p, hop tác xã v¾n tái, hop tác xã tín dnng, hop tác xã xâydnng hoat d®ng theo t¾p the, tv li¾u sán xuat dvoc t¾p trung lai d¾t dvói sn quán

lý cúa Ban chú nhi¾m hop tác xã, moi ngvòi cùng di làm chung, sán pham dvoc

chia bình quân theo so lvong công tham gia cúa moi ngvòi “vói khau hi¾u hop

tác là nhà, xã viên là chú” Nhvng trên thnc te xã viên không có tham gia gì trong

hop tác xã mà tat cá moi hoat d®ng sán xuat deu do Ban chú nhi¾m hop tác xã trnctiep dieu hành và hach toán t¾p trung Ðieu này dã dan tói các thành viên trong t¾pthe không nêu cao trách nhi¾m cúa mình doi vói tv li¾u sán xuat

Sau ngày mien Nam hoàn toàn giái phóng, dat nvóc hoàn toàn d®c l¾p chútrvong cá nvóc di lên chú nghia xã h®i, trong dó hop tác xã dvoc day lên m®t bvócvói tinh than xây dnng quy mô lón, vói sán xuat chuyên môn hóa trong tùng hop tác

xã Tuy nhiên, trvóc thnc te da so nông dân Nam B® tuy có ghi danh vào hop tác xãnhvng van làm an cá the, hop tác xã chí là hình thúc Bên canh dó, nhieu yeu kémtrong quán lý dã náy sinh dan den phong trào hop tác xã nhanh chóng thoái trào.Nhv v¾y, mô hình hop tác xã theo kieu cu dã tó ra không phù hop, khúng hoángtrên di¾n r®ng cá nông nghi¾p, công nghi¾p, thvong nghi¾p ó khap moi miencúa dat nvóc.

Nam 2003 lu¾t hop tác xã dvoc súa doi cho phù hop vói sn phát trien kinh

te cúa dat nvóc trong giai doan mói các hop tác xã to chúc theo kieu cu dã dvocthay the bang mô hình hop tác xã kieu mói vói nhung d¾c diem sau:

Hop tác xã to chúc theo kieu mói xã viên vùa là chú só huu tài sán hop tác

xã vùa là ngvòi sú dnng, quán lý tài sán và cung là ngvòi cung cap d%ch vn, dieunày rat thu¾n loi cho moi xã viên hop tác xã phát huy vai trò quán lý cúa mìnhnham mang lai hi¾u quá sán xuat kinh doanh, cung cap d%ch vn tot nhat

Loi ích kinh te là loi ích co bán cúa hop tác xã doi vói xã viên; xã viên thamgia hop tác xã phái cùng nhau góp von vào hop tác xã de cùng thnc hi¾n vi¾c dápúng nhu cau chung cúa c®ng dong xã viên Ngoài vi¾c cung úng sán pham d%ch vntot hon cho xã viên, loi nhu¾n ho¾c th¾ng dv (bang thu nh¾p trù chi phí) cúa hoptác xã dvoc phân phoi tró lai cho moi xã viên

Hop tác xã to chúc theo kieu mói dna trên só huu cúa cá thành viên và t¾pthe ve tv li¾u sán xuat, có nghia là trong hop tác xã bao gom só huu tv và só huuchung (t¾p the) Só huu hop tác xã ó dây dvoc hình thành thông qua nguyên tac tnnguy¾n cùng góp von kinh doanh, có the bieu hi¾n ó hình thái pháp lý là só huuchung hop nhat, hay só huu chung theo phan Só huu chung hop nhat là só huu cúanhieu chú mà trong dó phan quyen só huu cúa moi chú không dvoc xác d%nh vói tàisán chung Só huu chung hop nhat bao gom: Só huu chung hop nhat có the phânchia (dat dai nhà nvóc cap, von tích luy trong quá trình sán xuat kinh doanh ), cácchú só huu chung hop nhat có quyen, nghia vn ngang nhau doi vói tài sán chung.Còn só huu chung theo phan là só huu trong dó phan quyen só huu cúa moi chú sóhuu dvoc xác d%nh vói tài sán chung Moi chú só huu chung theo phan có quyen,

nghia vn doi vói tài sán thu®c só huu chung tvong úng vói phan quyen và só huucúa mình Hình thúc só huu này ve pháp lý là só huu riêng cúa tùng chú só huunhvng do t¾p the chiem huu, t¾p the sú dnng là co só hình thành phan tài sán khôngchia là só huu t¾p the trong hop tác xã.

Nhv v¾y, hop tác xã dvoc to chúc theo kieu mói là thành phan kinh te t¾p the cúanhung ngvòi lao d®ng sán xuat nhó trên con dvòng di lên sán xuat lón xã h®i chúnghia, bao gom nông dân, tho thú công, ngvòi buôn bán và làm d%ch vn nhó, cùngnhau làm an t¾p the Hình thúc to chúc hop tác xã dna trên lao d®ng t¾p the có phâncông, an chia theo nguyên tac phân phoi theo lao d®ng và theo von góp Bên canh

dó còn phan quy không chia là tài sán t¾p the sú dnng cho các mnc dích chung cúat¾p the, phan tài sán này chiem tý trong ngày càng lón trong sn phát trien cúa kinh

te hop tác Ngvòi lao d®ng tham gia kinh te hop tác van có the duy trì và phát triennhung hoat d®ng kinh te riêng cúa tùng h® Vói kieu to chúc này vùa phát huy dvocsúc manh t¾p the, vùa phát huy dvoc nang lnc và trách nhi¾m cúa moi thành viên,

nó khac phnc dvoc nhung m¾t yeu cúa mô hình hop tác xã theo kieu cu Qua haikieu to chúc mô hình hop tác xã có the cho thay:

- HTX kieu cu: hình thành và phát trien trvóc khi có lu¾t HTX mói nam 2003

- HTX kieu mói: tù khi có lu¾t HTX nam 2003 cho den nay

So sánh giua mô hình HTX kieu cu và mô hình HTX kieu mói, noi b¾t m®t so n®idung chú yeu sau:

Giong nhau:

- Ðeu là hình thúc kinh te t¾p the nham thúc day phát trien sán xuat và ond%nh, nâng cao dòi song cúa các thành viên tham gia

- Ðeu dvoc hình thành trên co só nguyên tac hop tác hóa cúa Lê-nin

- Ðeu có sn ho tro ve kinh te cúa Nhà nvóc và lãnh dao cúa Ðáng qua chútrvong dvòng loi chính sách

Khác nhau:

Môi trvòng cúa HTX trvóc dây; kinh te th% trvòng chva phát trien, hi¾n nay kinh teth% trvòng dã phát trien manh hon trvóc

- Nguyên tac to chúc cùng dna trên nguyên tac hop tác hóa cúa Lê-nin nhvngtrvóc dây n¾ng ve hình thúc, hi¾n nay thnc te hon, tôn trong quyen cúa cácchú the trvóc khi tró thành thành viên cúa hop tác xã.

- Tuy cung thông qua dai h®i xã viên de bau ra h®i dong quán tr%, nhvng trvócdây chú nhi¾m nam trong h®i dong quán tr% là do h®i dong quán tr% cú,còn hi¾n nay chú nhi¾m có the cú, chon, thuê có nghia là chú nhi¾m khôngnhat thiet phái nam trong h®i dong quán tr%; chú nhi¾m có the di thuê

- Chú the tham gia trvóc dây chí có cá the h® gia dình, còn hi¾n nay ngoài haithành viên ay còn có: các pháp nhân, to chúc xã h®i, to chúc chính tr%, cácthành phan kinh te, cán b® công chúc

- Giói han tham gia hop tác xã trvóc dây b% han che bói d%a giói hành chínhngvòi ó dâu chí dvoc tham gia hop tác xã ó dó, còn hi¾n nay không b% gióihan d%a giói hành chính - m®t chú the có the tham gia nhieu hop tác xã ónhieu vùng mien khác nhau

- Sn góp von, góp tài sán cúa các thành viên trvóc dây khi tham gia vào hoptác xã nông nghi¾p là phái dóng góp tat cá công cn, trâu bò… vào hop tác xã,còn hi¾n nay khi tham gia vào hop tác xã, xã viên dóng góp phan nào thì tínhphan dó

- Pham vi phát trien hình thành hop tác xã: chú yeu trvóc dây trong nôngnghi¾p, hop tác xã tín dnng và hop tác xã mua bán So lvong hop tác xã muabán không dáng ke Còn hi¾n nay thì Nhà nvóc khuyen khích thành l¾p hoptác xã mà lu¾t pháp không cam nhvng trong dó vu tiên trong linh vnc nôngnghi¾p (vì dân so nvóc ta có 87% ó nông thôn) Bên canh dó, khuyen khíchphát trien hop tác xã d%ch vn: nhv hop tác xã nhà ó, hop tác xã ngv nghi¾p,giao thông v¾n tái…

Hi¾n nay, Nhà nvóc khuyen khích moi chú the tang thêm nguon von de tham giahop tác xã nhvng khi quyet d%nh nhung van de lón cúa hop tác xã thì theo nguyêntac bình dang

Khuynh hvóng phát trien: trvóc dây tù to doi công, hoàn công, t¾p doàn sán xuattien lên hop tác xã b¾c thap roi hop tác xã b¾c cao chú yeu mang n¾ng tính hìnhthúc Hi¾n nay, trong quá trình phát trien hop tác xã nào có the tró thành công ty cophan deu dvoc Nhà nvóc khuyen khích.

Phân phoi: trvóc dây sau khi thu hoach trù di nghia vn doi vói Nhà nvóc phancòn lai chia theo nguyên tac dong công tính diem bình quân, cách phân phoi này

dã làm tri¾t tiêu d®ng lnc cúa xã viên Hi¾n nay, theo co che th% trvòng, vi¾cphân phoi trong các hop tác xã dvoc quy d%nh trong lu¾t hop tác xã nhv sau:

- Trá bù các khoán lo cúa nam trvóc (neu có) theo quy d%nh cúa pháp lu¾t vethue;

- Trích l¾p quy phát trien sán xuat, quy dn phòng và các quy khác cúa HTX;

- Chia lãi cho xã viên theo von góp, công súc dóng góp cúa xã viên và phan cònlai chia cho xã viên theo múc d® sú dnng d%ch vn cúa hop tác xã

Xem xét dánh giá hi¾u quá hop tác xã: Trvóc dây khi xem xét dánh giá hop tác

xã thvòng dánh giá ve so lvong hop tác xã, so lvong xã viên tham gia còn hi¾nnay khi xem xét hop tác xã là toàn di¾n trong tâm là tang trvóng kinh te

2.1.2 Mô hình hop tác xã õ m®t so quoc gia

Tai An Ю

é An Ю, to chúc HTX dvoc ra dòi tù lâu và chiem v% trí quan trong trongnen kinh te cúa nvóc này, trong dó, Liên minh HTX Quoc gia An Ю - NationalCooperative Union of India (NCUI) là to chúc cao nhat, dai di¾n cho toàn b® HTX

ó An Ю NCUI có 212 thành viên, gom 17 liên doàn HTX chuyên ngành cap quocgia, 171 liên doàn HTX thu®c các bang và 24 liên hi¾p HTX da chúc nang cap quocgia Mnc tiêu chính cúa NCUI là ho tro và phát trien phong trào HTX ó An Ю, giáodnc và hvóng dan nông dân cùng nhau xây dnng và phát trien HTX Do có cácchính sách và phân cap dào tao hop lý nên An Ю dã có m®t d®i ngu cán b® cótrình d® cao, thúc day khu vnc kinh te HTX phát trien, và mô hình HTX tróthành lnc lvong vung manh, tham gia vào hau het các hoat d®ng kinh te cúa datnvóc

Khu vnc HTX có co só ha tang r®ng lón, hoat d®ng trong các linh vnc tíndnng, che bien nông sán, hàng tiêu dùng, hàng thú công my ngh¾ và xây dnng nhà óvói tong so von hoat d®ng khoáng 18,33 tý USD Nhung linh vnc hoat d®ng quantrong cúa khu vnc kinh te HTX ó An Ю dang noi lên là HTX tín dnng nông nghi¾p,

có tý trong chiem tói 43% tong so tín dnng trong cá nvóc, các HTX sán xuat dvòngchiem tói 62,4% tong sán lvong dvòng cúa cá nvóc, HTX sán xuat phân bón chiem34% tong so phân bón cúa cá nvóc

Nh¾n rõ vai trò cúa các HTX chiem v% trí trong yeu trong các linh vnc cúanen kinh te quoc dân, Chính phú An Ю dã thành l¾p công ty quoc gia phát trienHTX, thnc hi¾n nhieu dn án khác nhau trong linh vnc che bien, báo quán, tiêu thnnông sán, hàng tiêu dùng, lâm sán và các m¾t hàng khác, dong thòi thnc hi¾n các dn

án ve phát trien nhung vùng nông thôn còn lac h¾u Ngoài ra, Chính phú dã thnchi¾n chien lvoc phát trien cho khu vnc HTX nhv: Xúc tien xuat khau; Súa doi Lu¾tHTX, tao dieu ki¾n cho các HTX tn chú và nang d®ng hon; Chan chính h¾ thong tíndnng HTX; Thiet l¾p mang lvói thông tin hai chieu giua nhung ngvòi nghèo nôngthôn vói các to chúc HTX; Báo dám trách nhi¾m cúa các liên doàn HTX doi vói cácHTX thành viên

“Co-op”, bao gom lvong thnc, thnc pham và hàng hóa tiêu dùng

HTX Nông nghi¾p Nh¾t Bán dvoc d¾c trvng bói h¾ thong 3 cap: các HTXnông nghi¾p co só, các liên hi¾p và các liên doàn quoc gia Các to chúc HTX co sódvoc to chúc ó cap làng, th% tran và thành pho trnc thu®c tính, gom nhung thành

viên thvòng xuyên là nông dân và các thành viên liên ket khác HTX nông nghi¾p

co só có 2 loai: HTX nông nghi¾p da chúc nang và HTX nông nghi¾p don chúcnang HTX nông nghi¾p da chúc nang có nhi¾m vn hoat d®ng trong các linh vncnông nghi¾p, tiep th% sán pham nông nghi¾p, cung cap nguyên li¾u sán xuat và cácv¾t dnng thiet yeu hàng ngày; Cho vay và dau tv von, cung cap báo hiem HTXnông nghi¾p don chúc nang hoat d®ng trong các linh vnc sán xuat cn the nhv chebien sua, nuôi gia cam và các nghe truyen thong khác Ngoài ra, còn có chúc nangtiep th% sán pham cúa các xã viên thành viên và cung cap nguyên li¾u sán xuat Các to chúc HTX cap tính: Các HTX nông nghi¾p dvoc dieu hành, quán lýthông qua các liên doàn, các hi¾p h®i HTX nông nghi¾p tính và các liên minh HTXnông nghi¾p tính Các liên doàn HTX cap tính dieu phoi các hoat d®ng cúa cácHTX trong pham vi, quyen han cúa mình, dong thòi cung cap các d%ch vn tài chính,báo hiem, tiep th% cho các HTX thành viên Các liên hi¾p HTX tính chí dao các van

de ve to chúc, quán lý, giáo dnc, nghiên cúu cung nhv dva các kien ngh% lên các coquan cúa Chính phú Các liên minh HTX nông nghi¾p tính có nhi¾m vn giám sát vàquán lý toàn b® hoat d®ng cúa các HTX nông nghi¾p liên ket

Ðe giúp các to chúc HTX hoat d®ng, Chính phú Nh¾t Bán dã tang cvòng xâydnng h¾ thong phnc vn xã h®i hóa nông nghi¾p, coi HTX nông nghi¾p là m®ttrong nhung hình thúc phnc vn xã h®i hóa tot nhat và yêu cau các cap, cácngành phái giúp dõ và báo v¾ quyen loi hop pháp cho to chúc này Ðong thòi,Chính phú còn yêu cau các ngành tài chính, thvong nghi¾p giúp dõ ve von, kythu¾t, tv li¾u sán xuat v.v…, tuy nhiên, không làm ánh hvóng den tính tn chú

và d®c l¾p cúa các HTX này

Tai Thái Lan

é Thái Lan, HTX tín dnng nông thôn dvoc thành l¾p tù lâu Do hoat d®ng cúaHTX này có hi¾u quá, nên hàng loat HTX tín dnng dvoc thành l¾p khap cá nvóc.Cùng vói sn phát trien cúa các HTX tiêu dùng, các loai hình HTX nông nghi¾p,công nghi¾p cung dvoc phát trien manh, và tró thành m®t trong nhung yeu to quantrong trong vi¾c phát trien kinh te cúa dat nvóc cung nhv giu vung on d%nh xã h®i

Nam 2001, Thái Lan có 5.611 HTX các loai vói hon 8 tri¾u xã viên, trong dó

có 3.370 HTX nông nghi¾p vói hon 4 tri¾u xã viên; 100 HTX dat dai vói hon 147nghìn xã viên; 76 HTX thúy sán vói hon 13 nghìn xã viên; 1.296 HTX tín dnng vóihon 2 tri¾u xã viên; 400 HTX d%ch vn vói hon 146 nghìn xã viên

Liên doàn HTX Thái Lan - Cooperative League of Thailand (CLT) dvoc thànhl¾p, là to chúc HTX cap cao quoc gia, thnc hi¾n chúc nang dai di¾n, ho tro, giáodnc và báo v¾ quyen loi hop pháp cúa các HTX và xã viên theo lu¾t d%nh

Hi¾n nay, Thái Lan có m®t so mô hình HTX tiêu bieu: HTX nông nghi¾p vàHTX tín dnng HTX Nông nghi¾p dvoc thành l¾p nham dáp úng nhu cau cúa xãviên trong các linh vnc: Vay von, gúi tien tiet ki¾m và tien ký quy, tiêu thn sánpham, tiep th%, ho tro phát trien nông nghi¾p và các d%ch vn khác Thông qua sntro giúp cúa Chính phú, Ngân hàng Nông nghi¾p và HTX Nông nghi¾p, xã viêndvoc vay von vói lãi suat thap vói thòi han vu dãi thích hop cho vi¾c kinh doanhho¾c sán xuat cúa ho Hi¾n nay, so HTX tham gia hoat d®ng kinh doanh nàychiem khoáng 39%

Hoat d®ng cúa HTX tín dnng nham dáp úng nhu cau cúa xã viên ve các linhvnc: Khuyen khích gúi tien tiet ki¾m cúa các xã viên; Góp co phan; Cung cap cácd%ch vn von vay cho xã viên

Ðe tao dieu ki¾n cho khu vnc HTX phát trien và khuyen khích xuat khau,Chính phú Thái Lan dã ban hành nhieu chính sách thiet thnc nhv chính sách giá, tíndnng nham khuyen khích nông dân phát trien sán xuat

Ngoài ra, Chính phú dã thành l¾p B® Nông nghi¾p và HTX, trong dó có 2 vnchuyên trách ve HTX là Vn phát trien HTX và Vn kiem toán HTX Vn phát trienHTX dóng vai trò quan trong trong vi¾c giúp dõ các HTX thnc hi¾n các hoat d®ngkinh doanh, nham dat dvoc các mnc tiêu do các HTX de ra; Vn kiem toán HTXthnc hi¾n chúc nang kiem toán HTX và hvóng dan nghi¾p vn ke toán trong công tácquán lý tài chính, ke toán HTX Hàng nam, Liên doàn HTX Thái Lan to chúc h®ingh% toàn the vói sn tham gia cúa các dai di¾n tù các loai hình HTX trong cá nvóc

và dai di¾n các co quan cúa Chính phú liên quan den to chúc HTX Sn ho tro, giúp

dõ cúa Chính phú Thái Lan thnc sn có hi¾u quá trong vi¾c hoach d%nh các chínhsách doi vói phát trien khu vnc HTX.

Tai Malaysia

é Malaysia, các to chúc HTX dvoc thành l¾p tù nhung nam dau cúa the ký

XX Hi¾n nay, to chúc HTX dang là m®t trong nhung d®ng lnc thúc day sn pháttrien kinh te cúa dat nvóc To chúc HTX Malaysia - ANGKASA là to chúc cap caocúa các HTX Malaysia ANGKASA có nhi¾m vn ho tro các HTX thành viên vephvong thúc dieu hành và quán lý các hoat d®ng cúa HTX bang cách tv van, giáodnc ho¾c to chúc nhung d%ch vn can thiet Hi¾n nay, ANGKASA có 4.049 HTXcác loai vói 4,33 tri¾u xã viên, trong dó, HTX tín dnng và ngân hàng có 442 HTXvói 1,32 tri¾u xã viên; HTX nông nghi¾p có 205 HTX vói 0,19 tri¾u xã viên; HTXxây dnng nhà ó có 103 HTX vói 0,07 tri¾u xã viên; HTX công nghi¾p có 51HTX vói 0,01 tri¾u xã viên; HTX tiêu dùng có 2.359 HTX vói 2 tri¾u xã viên; HTXd%ch vn có 362 HTX vói 0,14 tri¾u xã viên v.v Sn phát trien vung chac cúa cáckhu vnc kinh te HTX dã thúc day nen kinh te Malaysia có bvóc phát trien mói.Các nguyên tac cúa HTX dvoc ANGKASA nêu cn the nhv sau: Quán lý dânchú; Thành viên tn nguy¾n; Thu nh¾p bình dang; Phân phoi loi nhu¾n kinh doanhtheo múc d® sú dnng các d%ch vn cúa các xã viên và múc dóng góp co phan cúa xãviên; Hoàn trá von theo múc dau tv; Xúc tien công tác dào tao pho c¾p kien thúcquán lý và khoa hoc ky thu¾t nông nghi¾p cho các xã viên

Nam 1922, Pháp l¾nh dau tiên ve HTX cúa Nhà nvóc Malaysia ra dòi Sau dó,nam 1993, Lu¾t HTX ra dòi, là khung kho pháp lý de các HTX hoat d®ng, dongthòi xây dnng ke hoach phát trien và dào tao cán b® quán lý HTX, cúng co quyencúa xã viên cung nhv công tác dào tao xã viên Lu¾t cung quy d%nh vi¾c kiemtoán n®i b® và xây dnng báo cáo toàn di¾n cúa Ban chú nhi¾m HTX trong Ðaih®i xã viên thvòng ky hàng nam оc bi¾t, Chính phú Malaysia dã thành l¾pCnc Phát trien HTX vói m®t so hoat d®ng chính nhv: Quán lý và giám sát cáchoat d®ng cúa HTX; Giúp dõ tài chính và co só ha tang de HTX có the ton taihoat d®ng; Xây dnng ke hoach phát trien HTX, ke hoach dào tao cán b® quánlý

Tù mô hình hop tác xã cúa m®t so quoc gia trên, ta thay hop tác xã ó da socác quoc gia hoat d®ng chú yeu trong linh vnc nông nghi¾p và tín dnng, deu tuântheo khuôn kho pháp lý là Lu¾t hop tác xã é các nvóc nhv Thái Lan, Malaysia cóthành l¾p m®t b® ph¾n kiem toán hop tác xã de thnc hi¾n chúc nang kiem toán

và hvóng dan nghi¾p vn ke toán trong công tác quán lý tài chính, ke toán HTX.Vi¾c thành l¾p b® ph¾n kiem toán hop tác xã này giúp ích cho vi¾c quán lýHTX, Vi¾t Nam nên hoc t¾p theo de quán lý, v¾n hành hop tác xã cho tot

2.2 оc diem to chúc hoat d®ng kinh doanh tai các hop tác xã v¾n tãi dvòng b® tai Tp HCM

Thành pho Ho Chí Minh là m®t dô th% dông dân nhat nvóc vói hon 8 tri¾ungvòi Thành pho có gan 3.900 con dvòng vói chieu dài khoáng 3.600 km, nhvngchí có 70% trong so dó có be r®ng m¾t dvòng nhó hon 7m Phvong ti¾n giaothông bao gom 470 nghìn ô-tô, 4,8 tri¾u xe mô-tô, gan máy Phvong ti¾n v¾nchuyen hành khách công c®ng hi¾n nay cúa thành pho chú yeu là xe buýt và ta-xi.Nam 2011, xe buýt v¾n chuyen dvoc hon 552 tri¾u lvot hành khách Toàn thànhpho có 146 tuyen xe vói m¾t d® “phú sóng” mang lvói xe buýt hi¾n nay là 1,65km/km2, co bán phú khap các tuyen dvòng

Cùng vói nh%p d® phát trien kinh te nang d®ng, sáng tao cúa thành pho HoChí Minh, các HTX giao thông v¾n tái tai Tp.HCM dã và dang dóng m®t vai trò tolón trong vi¾c giái quyet giao thông c®ng c®ng cúa thành pho, góp phan vào vi¾cthnc hi¾n chú trvong cúa Nhà nvóc ve tang cvòng phát trien giao thông công c®ng,giái quyet ách tac giao thông và van minh dô th%

Theo báo cáo cúa Só Giao Thông V¾n Tái Tp.HCM, tính den ngày 31/12/2010,Thành pho có 187 Hop tác xã v¾n tái bang ô tô, trong dó có 18 HTX dang ký hoatd®ng buýt, 08 HTX hoat d®ng taxi, 16 HTX hoat d®ng tuyen co d%nh, 121 HTXhoat d®ng theo hop dong và còn lai hoat d®ng v¾n tái hàng hóa và boc xep, súachua ôtô Qua so li¾u dang ký cap so nh¾t trình chay xe và phù hi¾u xe hop dongtai Só GTVT, den nay HTX dang ký 8.791 xe Ve th% phan dám nh¾n : khoi kinh tet¾p

the dám nh¾n gan 78% nhu cau di lai bang xe buýt và trên 80% nhu cau v¾n táihàng hoá bang ô tô

Ðúng trvóc nhu cau ngày càng tang, kinh te t¾p the trong ngành giao thông v¾n tái,

mà nòng cot là các HTX dang dúng trvóc nhung v¾n h®i phát trien manh me

M®t là, phát trien kinh te t¾p the nói chung, d¾c bi¾t là các HTX giao thông v¾n

tái thành pho dvoc sn quan tâm chí dao cúa Ðáng b® và chính quyen thành pho

Hai là, cùng vói vi¾c phát trien thành pho ngày càng van minh, hi¾n dai, nhu cau

v¾n chuyen công c®ng, trong dó có xe buýt ngày càng tang Hi¾n nay v¾n chuyenbang xe buýt mói chiem khoáng 6% nhu cau xã h®i Ðe dat dvoc mnc tiêu tý l¾ v¾nchuyen hành khách bang xe buýt 15% vào nam 2015 và 25% vào nam 2020, thì coh®i phát trien cúa v¾n chuyen xe buýt, trong dó có các HTX v¾n tái là rat lón

Ba là, thành pho Ho Chí Minh là m®t trung tâm kinh te nang d®ng, sáng tao, các

HTX v¾n tái thành pho dám nghi, dám làm dã tích tn dvoc khá nhieu kinh nghi¾m

và bài hoc trong quán lý, dieu hành và phát trien HTX v¾n chuyen trong nhieu namqua se tiep tnc tìm tòi và xây dnng chien lvoc phát trien cho giai doan mói Ðongthòi, ngành v¾n tái c®ng c®ng, trong dó có HTX dang dvoc nhân dân thành pho úngh® trong phong trào toàn dân sú dnng xe buýt do UBND thành pho phát d®ng và dãthu dvoc nhung ket quá ban dau

Các Hop tác xã này hoat d®ng theo mô hình d%ch vn ho tro phát trien vói quy môtvong doi lón, có so lvong phvong ti¾n hàng ngàn chiec nhv Hop tác xã V¾n tái so

2, so 4, so 5, so 9, Hi¾p Phát , Vi¾t Thang Hop tác xã liên tính Du l%ch - D%ch vnThong Nhat, Hop tác xã 19/5

оc diem to chúc hoat d®ng kinh doanh cúa Hop tác xã gom rat nhieu khâu: Giaod%ch, d%ch vn, hop dong, thanh toán vói khách hàng ket hop các khâu ngvòi lái xe,dvòng di, hàng hóa, so lvong, chúng loai, hvóng di, các khâu có m®t sn liên ketch¾t che de l¾p ke hoach dieu v¾n, quán lý các khâu ky thu¾t nhv báo quán, báodvõng, súa chua phvong ti¾n và sú dnng phvong ti¾n dvoc hop lý

Pham vi hoat d®ng trên d%a bàn rat r®ng, doi tvong quán lý rat nhieu den tùngchuyen xe, ngvòi lái xe làm vi¾c chú yeu ngoài doanh nghi¾p, riêng lé, d®c l¾p và

lvu d®ng Do dó, phái lên ke hoach tác nghi¾p hàng ngày m®t cách cn the và chitiet.

Các hop tác xã có nhieu kieu xe, nhãn hi¾u xe khác nhau, tính nang ky thu¾tkhác nhau, sú dnng nhiên li¾u cung khác nhau Do dó yêu cau ve quán lýphvong ti¾n cung phái khác nhau

M®t so Hop tác xã kinh doanh ve xe buýt dvoc Nhà nvóc tro giá, túc là khoán tiencúa các doanh nghi¾p v¾n tái hay các Hop tác xã bó ra ve các khoán chi phí se dvocNhà nvóc hoàn lai ó múc dã quy d%nh ho¾c neu so tien lón thì se dvoc xem xét lai

de có the hoàn lai ó múc cao hon

Bên canh dó, Nhà nvóc còn có nhieu chính sách ho tro, khuyen khích phát trienHop tác xã nhv :

- Nam 2002, Thành pho dã chap thu¾n cho Liên hi¾p Hop tác xã V¾n tái thành pho

là chú dau tv thú cap dn án 1.318 xe buýt de tiep nh¾n 653 xe buýt các loai, dã có

co che khuyen khích dau tv bang phvong thúc ho tro m®t phan lãi vay (6,48% theoQuyet d%nh so 330/2003/QÐ-UB) dã ho tro phát trien dvoc 108 dau xe dúng theodoi tvong quy d%nh, dong thòi cung ho tro m®t phan lãi vay cho Liên hi¾p Hop tác

xã V¾n tái thành pho tham gia dau tv 02 xe buýt 02 tang

- Theo de án dau tv phát trien mói phvong ti¾n xe buýt giai doan 2011 -2015 cúa

Só Giao Thông V¾n Tái, trong 5 nam tói se mua mói 1.680 xe buýt, trong dó có

571 xe loai 80 cho, 409 xe loai 55 cho và 700 xe loai 4 cho, tong kinh phí dau tv

là 1.878 tý d®ng, dvoc huy d®ng bang cách kêu goi các công ty, hop tác xã dau

tv mua xe và Nhà nvóc ho tro lãi vay vu dãi và tro giá khi hoat d®ng

- Thành pho có nhieu chvong trình tro giúp phát trien mang lvói xe buýt, trong dó

có HTX, nhv tro giá xe buýt nam 2011, múc tro giá là 1.268 tí dong, tang 450 tídong so vói nam 2010; theo ke hoach, nam 2012 múc tro giá cho xe buýt là 1.500 tídong, tang 230 tí dong

Ðây là nhung tro giúp ve chính sách vô cùng quan trong, vùa the hi¾n sn công nh¾n

sn dóng góp cúa kinh te t¾p the trong linh vnc giao thông công c®ng, vùa the hi¾n

sn quan tâm cúa lãnh dao và chính quyen thành pho den vi¾c phát trien giao thôngcông c®ng cúa thành pho, tao tien de cho sn phát trien cúa các HTX xe buýt.

- Thành pho dã cap kinh phí dào tao boi dvõng cho lái phn xe và nhân viên phnc vntrên xe buýt ke tù nam 2003 den 2006 là 4.160 lvot hoc viên khoi kinh te t¾p the.Nam 2007, giái quyet cho tiep tnc dào tao so hoc viên còn ton cúa nam 2006 là 773hoc viên Qua so li¾u cúa báng sau, ta thay so lvong hoc viên dvoc dào tao tang danqua các nam tù nam 2007 den 2010

Báng 2.1 – So lvong hoc viên dvoc dào tao tù nam 2007 den 2010

Nam So lvong hoc viên (ngvòi)

Nguon: Liên Minh HTX Tp.HCM

Tài sán, phvong ti¾n cúa các Hop tác xã Giao thông v¾n tái dvòng b® chú yeu

là xe ô tô Loai hình d%ch vn v¾n tái cúa các Hop tác xã tai Thành Pho Ho Chí Minh

da so chay theo hop dong

Qua kháo sát, có the rút ra dvoc nhung d¾c diem ve các Hop tác xã giao thôngv¾n tái dvòng b® ó TP.HCM nhv sau:

- Các Hop tác xã Giao thông v¾n tái dvòng b® dã thnc hi¾n chính sách thue vànghia vn vói Nhà nvóc

- Hop tác xã hoat d®ng có hi¾u quá, dúng pháp lu¾t luôn gan ch¾t vói trìnhd® cúa Chú nhi¾m Hop tác xã

- Ða so các Hop tác xã to chúc hoat d®ng theo mô hình d%ch vn ho tro, xã viêndang ký tài sán vào HTX và dvoc tn do hoat d®ng kinh doanh, HTX chí ho tro m®t

so d%ch vn nhat d%nh nhv tìm luong tuyen, ben bãi Mô hình này phát huy dvoctính nang d®ng, trách nhi¾m cúa tùng xã viên vì ho là ngvòi tn quán lý tài sán, tn

ch%u trách nhi¾m ve doanh thu và kinh doanh, nhvng ve m¾t quán lý cúa Nhà nvócthì lai rat lóng léo.

- M®t so HTX theo mô hình d%ch vn t¾p trung Ðây là mô hình có nhieu vudiem nhat, vùa t¾p trung dvoc quán lý, vùa phát trien dvoc và dám báo an toàn giaothông, nhvng dây là mô hình tvong doi khó vì dòi hói phái có tiem lnc và trình d®quán lý nhat d%nh Vì the, mô hình này hi¾n nay chva phát trien nhieu

- Có sn chuyen bien ve m¾t nh¾n thúc cúa cán b® quán lý Nhà nvóc doi vóikinh te t¾p the - Sn gan bó cúa Liên minh Hop tác xã thành pho vói Hop tác xã

- Ðã trien khai to chúc các to chúc Ðáng, to chúc Công doàn trong các Hoptác xã v¾n tái hoat d®ng theo dúng pháp lu¾t cúa Nhà nvóc và tùng bvóc giáo dncd®i ngu công nhân ngành giao thông công chính

- Tv tvóng manh dan dau tv cúa xã viên Hop tác xã ( nhv HTX v¾n tái so 9 cótrên 1.500 dau xe nhvng HTX dang ký só huu chí có 600 xe còn lai là cúa xã viêndóng góp, HTX v¾n tái du l%ch Phvong Nam, HTX v¾n tái liên tính và du l%chVi¾t Thang, HTX 19/5 )

- Ðong thu¾n ve phát trien mô hình Liên hi¾p Hop tác xã lón, manh và dú nanglnc quán lý trong linh vnc v¾n tái hành khách công c®ng bang xe buýt Hi¾n naydang có chú trvong sáp nh¾p nhung HTX quy mô nhó, hoat d®ng kém hi¾u quá dehình thành nhung don v% có quy mô lón và to chúc quán lý dieu hành khoa hoc hon

Bên canh nhung m¾t dat dvoc thì Hop tác xã còn có m®t so han che nhv :

- Nh¾n thúc ve mô hình Hop tác xã cúa Lu¾t Hop tác xã nam 1996 van cònton tai trong phan lón các Hop tác xã v¾n tái, dva den sn l¾ch lac trong vi¾c thnchi¾n các nghia vn theo quy d%nh Phan lón các Hop tác xã v¾n tái không quán lýdvoc nghia vn khai báo và n®p thue giá tr% gia tang và thue thu nh¾p doanh nghi¾pcúa các xã viên, dây là khâu yeu kém nhat can cúng co, xuat phát tù vi¾c áp dnng

mô hình cu cho Lu¾t Hop tác xã nam 1996, da so các Hop tác xã v¾n tái chí chútrong den vi¾c thu xã phí de dám báo hoat d®ng và các d%ch vn liên quan den giaod%ch hành chính, dang kiem, cung cap v¾t tv , nên không chú trong den vi¾c thnchi¾n các nghia vn cúa xã viên, m¾t khác xã viên cung loi dnng so hó này de dang ký

tham gia hoat d®ng có thòi gian tai Hop tác xã roi bó don v% hoat d®ng tn do de trontránh nghia vn cúa mình, m®t m¾t các quy d%nh ve hình thúc quán lý cho moi loaihình v¾n tái dvòng b® có khác nhau, nhat là công tác quán lý ve kinh doanh v¾n táihàng hóa còn thieu, nên trong m®t thòi gian dài các xe hàng dã bó các Hop tác xã dehoat d®ng d®c l¾p.

- Van còn nhieu Hop tác xã chva thnc hi¾n các quy d%nh ve to chúc dai h®ithvòng ky cúa Hop tác xã dan den tình trang mat dân chú hay d®c doán trong dieuhành sán xuat

- Chat lvong d%ch vn cúa Hop tác xã v¾n tái chva dat dieu ki¾n de có thecanh tranh khi nvóc ngoài tham gia dau tv vào linh vnc này

- Trình d®, ý thúc hoat d®ng kinh te t¾p the cúa các xã viên trong Hop tác xãgiao thông v¾n tái Thành pho thap, lóng léo và còn bieu hi¾n tính vô nguyên tactrong hoat d®ng kinh doanh

- So lvong phvong ti¾n quán lý tai da so Hop tác xã kinh doanh v¾n táihàng hoá b% snt giám dáng ke do không có co che quán lý phù hop

- Chva chú ý den vi¾c phát trien h¾ thong ben bãi phù hop vói so lvong xethu®c khoi HTX do không có von và khá nang huy d®ng von thap, vì dây là m®tdieu ki¾n kinh doanh cung nhv yêu cau ve an tòan giao thông Thành pho, vì v¾y se

là khó khan cho nhieu Hop tác xã v¾n tái chva lo dvoc ben bãi cho don v% mình

- Ve các loai von quy trong các HTX Giao thông v¾n tái nhìn chung còn thap

- Ve co só v¾t chat cúa các Hop tác xã nhìn chung còn rat khó khan, da so cácHop tác xã deu không có dat dai de xây dnng trn só và công trình kien trúc ha tangphnc vn cho sán xuat kinh doanh nhv bãi do xe, co só sua chua, kinh doanh xangdau,… không có dat dai de làm tài sán the chap khi vay von

- Vi¾c khai thác v¾n tái ô tô, hoat d®ng cúa doanh nghi¾p v¾n tái khôngnhung phn thu®c vào phvong ti¾n, khách hàng, hàng hóa mà còn phn thu®c vàothòi vn, thòi tiet, mùa, trang thái ky thu¾t giao thông và dvòng xá Ða so các doanhnghi¾p v¾n tái hoat d®ng nhieu vào mùa nang, nvóc ta là vùng khí h¾u nhi¾t dóigió mùa, d%a hình có nhieu sông ngòi nhat là khu vnc phía Nam, vì v¾y bão lu dãánh hvóng

không nhó den quá trình v¾n chuyen hàng hóa và hành khách, bên canh dó cau phà

và co só ha tang van còn kém

- Hop tác xã da so là do các xã viên có von góp lai làm an chung é Vi¾t Nam,d¾c bi¾t là Thành Pho Ho Chí Minh các Hop tác xã làm vi¾c theo hình thúc “Chatruyen con noi” Vì v¾y m¾t bang trình d® cúa các xã viên không cao, chí can trìnhd® 12/12 tró lên là có the làm dvoc

2.3 Thnc trang công tác to chúc ke toán tai các hop tác xã v¾n tãi dvòng b® tai Tp.HCM hi¾n nay

Ðe nghiên cúu thnc trang to chúc công tác ke toán ó các hop tác xã v¾n táidvòng b® tai TP.HCM, can phái nghiên cúu to chúc b® máy ke toán tai các hop tác

xã này, tình hình v¾n dnng các che d® ke toán, tài chính cúa Nhà nvóc quy d%nh ápdnng cho hop tác xã Ngoài ra can nghiên cúu bán thân các che d® ke toán, tài chính

dó trong môi trvòng hop tác xã nhv the nào, có phù hop không

2.3.1 Ve to chúc b® máy ke toán

Trong toàn b® nhung n®i dung công tác ke toán thì vi¾c to chúc b® máy ke toán

có vai trò quyet d%nh den chat lvong, hi¾u quá cúa toàn b® công vi¾c ke toán vì tat

cá nhung n®i dung công vi¾c trên deu dvoc thnc hi¾n tù chính nhung thành viên cnthe trong b® máy ke toán To chúc b® máy ke toán bao gom các công vi¾c: to chúcnhân sn, to chúc các phan hành ke toán, to chúc moi quan h¾ giua các phan hành ketoán, to chúc moi quan h¾ giua b® ph¾n ke toán và các b® ph¾n khác có liên quan.Trình d® cúa ke toán trvóng và nhân viên ke toán có vai trò quyet d%nh den chatlvong công tác to chúc ke toán Qua thnc te kháo sát các hop tác xã v¾n tái dvòngb® ó TPHCM cho thay da so hop tác xã có m®t ho¾c hai nhân viên ke toán dámnh¾n toàn b® công vi¾c ke toán, m®t so ít hop tác xã có quy mô lón thì so lvongnhân viên ke toán lên den bon ngvòi Trình d® nhân viên ke toán da phan là trungcap, chí m®t vài hop tác xã có ke toán trvóng có trình d® cao dang, cao nhat là daihoc Báng sau cho thay ket quá kháo sát ve trình d® ke toán hop tác xã tai 71 Hoptác xã tai Thành Pho Ho Chí Minh

Báng 2.2 – Trình d® cúa ke toán hop tác xã tai các HTX kháo sát

Nguon: So li¾u kháo sát

Theo ke toán hop tác xã, so lvong nhân viên ke toán ít, ke toán ngoài vi¾c ghichép so sách ke toán, l¾p báo cáo ke toán, còn phái dám nh¾n thêm công vi¾c kháccúa hop tác xã nhv theo dõi hành trình các tuyen xe thông qua h¾ thong giám sáthành trình, theo dõi các tài xe de han che vi¾c bó tram, theo dõi các tuyen xe có trogiá, nh¾n tro giá tù trung tâm và giao lai cho xã viên,…vì the dôi khi công tác ketoán chva dvoc thnc hi¾n k%p thòi

M®t so hop tác xã có quy mô lón, da dang hóa d%ch vn thì công tác to chúc nhân

sn ke toán tvong doi bài bán, dáp úng dvoc yêu cau công vi¾c Vi¾c bo trí nhân sntrong b® máy ke toán ó các hop tác xã này dáp úng dvoc yêu cau quán lý cúa hoptác xã

Só di các hop tác xã này làm tot dvoc công tác to chúc b® máy ke toán là do Banquán tr% hop tác xã nh¾n thúc dúng mnc vai trò cúa b® máy ke toán, xác d%nhdvoc tam quan trong và khoi lvong công vi¾c ke toán trong hop tác xã, quantâm den trình d® nghi¾p vn chuyên môn khi bo nhi¾m ke toán trvóng, chon ngvòibiet cách to chúc và dieu hành công vi¾c, biet phân công, phân nhi¾m rõ rànggiua các ke toán viên, luôn tao dieu ki¾n de b® ph¾n ke toán trong hop tác xãdvoc hoc t¾p và c¾p nh¾t kien thúc

Giua các phòng ban và xã viên có moi quan h¾ m¾t thiet vói nhau Phòng kinhdoanh cung cap các hop dong cho xã viên thnc hi¾n thông qua ban dieu v¾n và capl¾nh v¾n chuyen cho các chú phvong ti¾n nh¾n thnc hi¾n hop dong dó Ban dieuv¾n theo dõi quá trình thnc hi¾n hop dong và báo cáo ve phòng kinh doanh Các