LOGIC HỌC Khoa Khoa học cơ bản Sinh viên tìm những ví dụ vi phạm quy luật cơ bản của tư duy trong chuyên ngành của các bạn

Không được phép dùng một từ hoặc một biểu thức ngôn ngữ nói chung lúc thì với nghĩa này, lúc thì với nghĩa khác trong cùng một quá trình tư duy.. Không được phép dùng một từ hoặc một biể

Trang 1

LOGIC HỌC Khoa Khoa học cơ bản

09/18/2022 ĐẠI HỌC LUẬT TP.HCM

Trang 2

Sinh viên tìm những ví dụ vi phạm quy luật cơ bản của

tư duy trong chuyên ngành của các bạn

Trang 3

QUY LUẬT CƠ BẢN

CỦA TƯ DUY

Trang 5

Yêu cầu bài học

 Sinh viên nắm được rõ ràng, chuẩn xác nội dung các quy luật cơ bản

 Sinh viên nắm vận dụng được các quy luật cơ bản của

tư duy vào các trường hợp cụ thể trong thực tế

Trang 6

Ta xét 2 ví dụ sau:

1 Mọi người đều phải chết Tôi là người Vậy tôi phải

chết

2 Vợ tôi là phụ nữ Mai là phụ nữ Vậy Mai là vợ tôi

Cơ sở nào để xác định suy luận nào đúng?

Suy luận nào sai?

QUY LUẬT

Trang 7

TƯ DUY HIỆN THỰC

KHÁCH QUAN

Trang 8

 Quy luật của tư duy là những mối liên hệ bên trong, bản chất, lặp đi lặp lại trong các quá trình

Trang 10

I QUY LUẬT ĐỒNG NHẤT

 A là A

 Một tư tưởng, khi đã định hình, phải luôn là chính nó

trong một quá trình tư duy.

 Phản ánh tính ổn định, xác định của tư duy

 Một tư tưởng có thể thay đổi, nhưng khi đã hình

thành xong thì không được thay đổi nữa

Trang 11

Cơ sở khách quan:

Tính đứng im tương đối của sự vật, hiện tượng.Tính ổn định, xác định của tư duy

Trang 12

Yêu cầu:

 Một từ chỉ được dùng trong suy luận với một nghĩa duy nhất Không được phép dùng một từ hoặc một biểu thức ngôn ngữ nói chung lúc thì với nghĩa này, lúc thì với nghĩa khác trong cùng một quá trình tư duy Không tùy tiện thay đổi (nội dung, quan điểm, ý nghĩa từ ngữ, nội hàm khái niệm.)

 Đồng nhất tư tưởng giống nhau

 Tư tưởng tái tạo phải đồng nhất với tư tưởng ban đầu

Trang 13

 Một từ chỉ được dùng trong suy luận với một nghĩa

duy nhất Không được phép dùng một từ hoặc một biểu thức ngôn ngữ nói chung lúc thì với nghĩa này, lúc thì với nghĩa khác trong cùng một quá trình tư duy Không tùy tiện thay đổi (nội dung, quan điểm, ý nghĩa từ ngữ, nội hàm khái niệm.)

 Ví dụ về vị vua Ba Tư hỏi vị quan

Trang 15

Khi dạy dỗ 3.000 môn sinh của mình, Khổng Tử cũng sẽ tùy theo mỗi người mà giáo dục chữ Nhân này một khác

• Tỉ như biết tật lớn nhất của trò là không biết quan tâm tới

người khác, thì Khổng Tử bèn nói: “Nhân giả ái nhân dã”,

tức là con người phải học cách yêu mến và bảo hộ người khác Với một người không thể xử lý tốt mối quan hệ với

người khác, Khổng Tử lại nói rằng: “Nhân giả nhị nhân dã”,

ý rằng hy vọng học trò của mình có thể chung sống hoà

thuận với người khác

Trang 16

Tiêu chuẩn kép (double standard)

 Áp dụng những nguyên tắc, cách thức xử lý khác nhau cho cùng một vấn đề hoặc một tình huống.

 Ví dụ:

Chính sách hạt nhân của Israel, ký thỏa thuận bán công nghệ hạt nhân cho Ấn Ðộ - nước chưa đặt bút ký Hiệp ước Không phổ biến hạt nhân (NPT). Cho phép

Iran phát triển chương trình hạt nhân mà Tehran khẳng định chỉ vì mục đích dân sự Không cho phép

Trang 17

 Đồng nhất tư tưởng giống nhau

 Ví dụ:

Nguyễn Du là tác giả của Truyện Kiều.Tác giả Truyện Kiều quê ở Hà Tĩnh.Quê của Nguyễn Du ở đâu?

Trang 18

Trong lúc xét xử vụ án Nguyễn Thị Huyền Như chiếm đoạt tài sản (2011) Khi HĐXX hỏi về việc các ngân hàng, tổ chức tín dụng được thực hiện việc cho vay ủy thác

Huyền Như và đại diện Ngân hàng

VietinBank

Đại diện Ngân hàng

ACB

và NaviBank

Trang 19

Trang 20

 Tư tưởng tái tạo phải đồng nhất với tư tưởng ban

Trang 21

Trang 23

Yêu cầu

 Những từ ngữ khác nhau nhưng có nội dung như nhau, những tư tưởng tương đương với nhau về mặt logic phải được đồng nhất với nhau trong quá trình suy luận

Ví dụ: Báo cáo giá trị hàng tồn kho của doanh nghiêp.

1 Những tài sản được giữ để bán trong SX và kinh doanh.

2 Đang trong quá trình sản xuất và kinh doanh dở dang.

3 Nguyên liệu, vật liệu, công cụ để sử dụng trong quá trình

sản xuất, kinh doanh hoặc cung cấp dịch vụ, hàng hóa của DN đang trên đường nhập về kho.

Trang 24

Ví dụ

 Đại diện VKS phải công bố cáo trạng như cáo trạng

đã có trong hồ sơ vụ án khi chuyển cho tòa án

 Phạm tội với cùng vai trò, mức độ, hoàn cảnh phải bị trừng phạt như nhau

Trang 25

 Bà già đi chợ cầu ĐôngBói xem một quẻ lấy chồng lợi không

Thầy bói xem quẻ nói rằngLợi thì có lợi nhưng răng không còn

 Kiến bò đĩa thịt bò

 Ruồi đậu mâm xôi đậu

 Hoa mua ai bán mà mua

Trang 26

Con mèo đuổi theo con chuột tới khi nó bị vấp và té

Hổ mang bò lên núi

Sáng nay tôi đã nhìn thấy một người thợ săn với cái ống nhòm

Hai người mua ba quyển sách

Trang 27

BÀI TẬP

Trang 28

Quan tòa hỏi:

 “Tại sao anh nhặt được chiếc nhẫn không trả lại”

 “Dạ thưa, em thấy trên này có dòng chữ Mãi mãi

thuộc về anh ạ”

Trang 29

“Với người phương Tây thì một cộng một bằng hai,

Trang 30

MƯỜI HAI TRỪ BỐN

Một lần, Hoàng đế hỏi Bi-rơ-ban:

o Nói đi, Bi-rơ-ban, mười hai trừ bốn bằng bao nhiêu?

o Hết sạch cả! – Bi-rơ-ban đáp.

o Sao lại hết sạch – Hoàng đế ngạc nhiên.

o Đây nhé, tâu bệ hạ: Nếu lấy mười hai tháng của cả năm trừ bỏ đi bốn mùa thì còn gì nữa? Chẳng phải là hết sạch hay sao!

(Báo Nhi Đồng)

Trang 31

Trước Tòa bà Minh nói “Tôi đồng ý bán nhà giúp con trả nợ” nhưng thư ký phiên tòa ghi “Tôi đồng ý bán nhà trả

nợ giúp con”

Trang 32

Có diễn giả nói: “Hình như trên đời có luật bù trừ Người ta bị mù một mắt thì mắt kia sẽ tinh hơn Bị điếc một tai thì tai kia sẽ nghe rõ hơn, ” Nghe vậy, có thính giả kêu lên: “Rất đúng, tôi cũng thấy rằng nếu một người cụt chân thì y như rằng chân kia sẽ dài hơn” Câu nói này của anh ta làm cho cả thính phòng cười ồ lên

Trang 33

II QUY LUẬT KHÔNG

MÂU THUẪN

 Hai phán đoán, nhận định mâu thuẫn nhau, trái

ngược nhau không thể nào cùng đúng

 Trong hai phán đoán, nhận định như vậy có ít nhất là

một phán đoán, nhận định sai.

Quy luật này phản ánh tính chất không

mâu thuẫn của quá trình tư duy

Trang 34

Xưa có một người bán mâu và thuẫn Y khen thuẫn (mộc) của mình chắc đến nỗi không có gì đâm thủng Sau đó, y cũng nói mâu (giáo) của mình cái gì cũng đâm thủng Có người hỏi: “Thế lấy mâu của anh đâm vào thuẫn của anh, thì thế nào?” Y làm ngơ, không trả lời được.'

Trang 35

Yêu cầu:

 Quá trình tư duy không được chứa mâu thuẫn trực tiếp Cụ thể là không được cùng một lúc vừa khẳng định vừa phủ định một điều gì đó

Tôi tin là không có niềm tin trên đời

Trang 36

Vụ án thi thể trong thùng bê tông

 Mâu thuẫn từ lời khai bị cáo

- Bị cáo lúc khai nhận giết, lúc khai nhận không giết

- Bị cáo lúc thừa nhận đã khai (theo bút lục), lúc thừa nhận không khai.

Trang 37

Yêu cầu

 Quá trình tư duy không được chứa mâu thuẫn gián tiếp Cụ thể là không được khẳng định (hay phủ định) một vấn đề nào đó rồi lại phủ định (hay khẳng định) các hệ quả của nó

Trang 39

Để phát hiện mâu thuẫn cần:

- Hiểu biết rộng

- Suy luận tốt

- Nhanh nhạy trong tư duy, liên hệ tốt

Trang 40

Để sử dụng mâu thuẫn tốt:

- Không vội vàng nêu ra mâu thuẫn

- Để đối phương tự làm bật ra mâu thuẫn của mình

- Suy luận tốt

- …

Trang 41

Lưu ý: Không vi phạm quy luật khi:

- Khẳng định cùng một điều trong hoàn cảnh khác nhau

+Trời mưa

+ Trời không mưa

- Các khẳng định xuất phát từ việc xem xét các đối tượng từ các Mặt khác nhau

+ Trong cái rủi có cái may

Trang 42

BÀI TẬP

Trang 43

4 “Giải vô địch bóng đá vừa qua vừa đạt, vừa chưa đạt”.

5 Lời bài hát ““Ngày mai hãy cho tôi ngủ quên - Ngắm trọn vẹn bình minh”.

Trang 44

Trump tuyên bố: “Không ai tôn trọng phụ nữ hơn tôi”

“Chúng ta cần phải đầu tư thêm tiền vào các quỹ tín thác an sinh

xã hội Đó là một phần trong cam kết của chúng tôi nhằm tăng thuế đối với người giàu Đóng góp về bảng lương an sinh xã hội của chúng ta sẽ tăng thêm, và Donald sẽ không thể tỏ ra là ông

ấy không biết làm thế nào để thoát ra khỏi việc này” – bà Hillary Clinton trình bày.

Ngay lập tức, Donald Trump chen ngang: “Thật là một người đàn

bà hiểm độc”.

Trang 45

“Fox News đưa tin, Haiden Morgan chào đời trong hoàn cảnh ít ai ngờ đến Trong chuyến du hành 7 ngày trên biển bằng con tàu Royal Caribbean, mẹ em bé là Emily Morgan được các bác sĩ thông báo bị sảy thai 45 phút sau, bác sĩ đính chính rằng thai nhi vẫn còn sống

Bé Haiden sinh sớm hơn dự định 15 tuần và nặng 2 kg.” (theo báo Vnexpress)

Trang 46

Vào một tối mùa đông, John đang ở nhà một mình và ngồi đọc sách bên lò sưởi bỗng nghe thấy tiếng đổ vỡ trong phòng ngủ Ông vội chạy vào và thấy bức tượng

vợ ông thích nhất đã bị vỡ toang, đồng thời có một người từ phòng ngủ lao ra, xô John té và chạy ra khỏi căn nhà John cố đuổi theo Nhưng khi lao ra ngoài căn nhà thì kính của ông bị sương lạnh gây mờ đi, và kẻ đột nhập kia nhờ thế mà chạy thoát

Trang 47

III QUY LUẬT TRIỆT TAM

 Một phán đoán, nhận định hoặc đúng hoặc sai chứ

không thể có một giá trị thứ ba nào khác.

Trang 48

 Nội dung bản án:

Hoặc xác định bị cáo phạm

tội, hoặc xác định bị cáo không phạm tội, không có kết luận nào khác ngoài hai kết luận trên.

Trang 49

Ví dụ:

 Sau sự kiện Vedan Việt Nam xả nước thải chưa qua

xử lý xuống sông Thị Vải, có nhà báo hỏi đại diện phía

thống pháp luật, quy định riêng Cty sẽ cố gắng khắc phục thiếu sót ở Việt Nam thời gian qua”.

Trang 50

Ví dụ: Trong vụ án Huyền Như chiếm đoạt tài sản

HĐXX hỏi: "Các tổ chức tín dụng có được phép gửi tiền và ủy thác tiền gửi không?”

Vị đại diện NHNN đã lôi ra các văn bản, quy định của ngân hàng khiến HĐXX sốt ruột yêu cầu trả lời vào trọng tâm câu hỏi Cuối cùng, vị này lại khẳng định:

“Tôi không trả lời!”.

Trang 51

BÀI TẬP

Trang 52

Tại phiên tòa xét xử vụ án tại VN Pharma.

• Khi xét xử, HĐXX chất vấn: "Với một loại thuốc mà các bị cáo làm giả hồ sơ để nhập khẩu và lưu hành thì có đủ điều kiện để sử dụng tại Việt Nam không?".

• Bị cáo Hùng trả lời: "Nếu hồ sơ bị cáo Cường cung cấp không giả thì đủ điều kiện".

Trang 53

Ví dụ:

Chương trình tư vấn trực tuyến Định hướng ôn thi và chọn nguyện vọng vào lớp 10 tại trường THCS Lê Quý Đôn

Một bạn học sinh đã đặt câu hỏi về chuyện cộng điểm ưu

cộng hay không? Điều gì khiến thầy cô nghĩ rằng việc bỏ điểm cộng HSG sẽ mang đến sự công bằng cho tất cả các bạn đang ngồi ở đây?"

Thầy Nguyễn Minh Hoàng, Trưởng phòng Thanh tra và

Kiểm định chất lượng của Sở GD&ĐT TP.Hồ Chí Minh:

“Chúng ta sống và làm việc theo pháp luật”

Trang 54

IV QUY LUẬT LÝ DO ĐẦY ĐỦ

Một tư tưởng chỉ có giá trị khi nó có đầy đủ các cơ sở.

Quy luật lý do đầy đủ đòi hỏi các tư tưởng phải

được đưa ra trên những cơ sở nhất định

Trang 55

Quy luật lý do đầy đủ dựa trên một quy luật rất cơ bản của tự nhiên là quy luật nhân - quả:

Mọi sự vật và hiện tượng đều có nguyên nhân của nó Trong cùng một điều kiện, cùng một nguyên nhân sẽ đưa đến cùng một kết quả

Trang 56

YÊU CẦU TRONG HOẠT ĐỘNG TƯ PHÁP

1 Các sự kiện phải có thật, liên quan đến vấn đề và

được thu thập theo đúng quy định của pháp luật

2 Các tư tưởng được sử dụng phải đúng, hoặc được

pháp luật quy định

3 Các tư tưởng được sử dụng phải có quan hệ đến điều

cần chứng minh

Trang 57

Ví dụ:

Mô hình vũ trụ địa tâm

Trang 58

Ví dụ :

Thấy một bé gái có các vẩy sần từ cẳng chân đến háng, nhiều người tin rằng đó là “người rồng, có khả năng chữa bệnh”

(Tuổi Trẻ, 02/5/2007)

Trang 59

Ví dụ:

Đốt trạm 5G vì tin vi rút Corona có thể phát tán từ trạm 5G

Người Anh đốt cột phát sóng 5G vì virus corona

Ít nhất ba cột phát sóng 5G vừa bị đốt cháy vì có người tin rằng nó là nguồn phát tán virus corona.

Trang 60

Ví dụ:

Vụ án “7 năm đi tù oan vì lời nói của cháu gái 6 tuổi”

Trang 61

Uống thuốc sốt rét trị Corona

Trang 62

BÀI TẬP

Trang 63

Ví dụ:

Câu chuyện vui về phân tích SWOT của người ăn mày.Nguồn: https

://kenh14.vn/doi-song/bai-hoc-marketing-dang-kinh-ngac-tu-mot-nguoi-an-may-tren-pho-20150320112248425.chn

Trang 64

BÀI HỌC KẾT THÚC

Định dạng
Số trang	64
Dung lượng	1,03 MB