“Giữa cái cảnh tối sầm lại vì đói khát ấy, một buổi chiều người trong xóm bỗng thấy Tràng về với một người đàn bà nữa Mặt hắn có một vẻ gì phớn phở khác thường Hắn tủm tỉm cười nụ một mình và hai mắt.
Trang 1“Giữa cái cảnh tối sầm lại vì đói khát ấy, một buổi chiều người trong xóm bỗng thấy Tràng về với một người đàn bà nữa.Mặt hắn có một vẻ gì phớn phở khác thường Hắn tủm tỉm cười nụ một mình và hai mắt thì sáng lên lấp lánh Người đàn bà đi sau hắn chừng ba bốn bước Thị cắp cái thúng con, đầu hơi cúi xuống, cái nón rách tàng nghiêng nghiêng che khuất đi nửa mặt Thị có vẻ rón rén, e thẹn Mấy đứa trẻ con thấy lạ vội chạy ra đón xem Sợ chúng nó đùa như trước, Tràng vội vàng nghiêm nét mặt, lắc đầu ra hiệu không bằng lòng.
Mấy đứa trẻ đứng dừng lại, nhìn Tràng, đột nhiên có đứa gào
lên:
- Anh Tràng ơi ! - Tràng quay đầu lại Nó cong cổ gào lên lần nữa
- Chông vợ hài.
Tràng bật cười:
- Bố ranh !
Người đàn bà có vẻ khó chịu lắm Thị nhíu đôi lông mày lại, đưa tay lên xóc xóc lại
tà áo Ngã tư xóm chợ về chiều càng xác xơ, heo hút Từng trận gió từ cánh đồng thổi vào, ngăn ngắt…
Họ cùng nín lặng…
Người đàn bà như cũng biết xung quanh người ta đang nhìn dồn cả về phía mình, thị càng ngượng nghịu, chân nọ bước díu cả vào chân kia Hắn cũng biết thế, nhưng hắn lại lấy vậy làm thích ý lắm, cái mặt cứ vênh lên tự đắc với mình.”
(Trích “Vợ nhặt”– Kim Lân, Ngữ văn 12, Tập hai, NXB Giáo Dục Việt Nam, 2020)
Phân tích diễn biến tâm trạng của Tràng trong đoạn trích trên.
* Phân tích diễn biến tâm trạng củanhân vật Tràng được thể hiện trong đoạn trích.
* Khái quát: Bức tranh ngày đói, tình huống truyện
* Ngoại hình và hoàn cảnh của Tràng
* Diễn biến tâm trạng của nhân vật Tràng: một niềm hạnh phúc, vui sướng xâm chiếm tâm
hồn Tràng
Ý chính:
- Vẻ mặt: mặt hắn có vẻ gì phớn phở khác thường
- Hắn vừa đi vừa tủm tỉm cưởi
- Hai mắt sáng lên lấp lánh
- Bật cười khi bọn trẻ trêu
- Thích ý, cái mặt vênh lên
Tham khảo:
- Sau quyết định bất ngờ, đột ngột của chính mình, Tràng vẫn ngờ ngợ, sờ sợ,
không tin nổi mình đã lấy vợ một cách quá dễ dàng, chóng vánh đến thế, không thể tin nổi mình- một anh chàng từng thản nhiên “làm đếch gì có vợ” nay bỗng nhiên có một người vợ thực sự Cảm giác ngạc nhiên đến mức tội nghiệp ấy là nét tâm lí chân thực của một người đàn ông quá nghèo khổ, bất hạnh đến mức không dám tin vào hạnh phúc bất ngờ của mình
- Sau sự ngạc nhiên, lo lắng, Tràng bay bổng trong cảm giác hạnh phúc Diễn biến tâm trạng của nhân vật Tràng trên đường dẫn vợ về nhà là những cảm xúc tự đắc, hồi hộp xen lẫn niềm vui khi “nhặt” được vợ
- Trên đường đưa vợ về nhà, Tràng như trở thành một con người khác hẳn
“Mặt hắn có một vẻ gì phớn phở khác thường Hắn tủm tỉm cười nụ một mình và
hai mắt thì sáng lên lấp lánh” Hạnh phúc như một thứ ánh sáng kì diệu từ bên
trong tâm hồn, đang rạng ngời trên khuôn mặt đang nở ra vì sung sướng, trong ánh mắt lấp lánh không kiềm chế được niềm hân hoan Đó là ánh mắt nụ cười của con người đang sống trong cảm giác hạnh phúc Kim Lân đã chọn được một từ
Trang 2chân quê nhưng rất chính xác “phớn phở” để diễn tả tâm trạng sung sướng, hồ hởi, hân hoan được biểu lộ ra ngoài gương mặt nhân vật
Trên đường về nhà, hình tượng Tràng được nhà văn Kim Lân khắc họa rất chân thực, người đàn ông ấy ý thức rõ sự bối rối của người vợ nhặt khi thấy người dân xóm ngụ cư quan tâm Cùng với niềm vui hạnh phúc, người ta bắt gặp ở Tràng một người đàn ông đã trưởng thành, chững chạc, điều đó bộc lộ ở cách ứng
xử “Sợ chúng nó đùa như trước, Tràng vội vàng nghiêm nét mặt, lắc đầu ra hiệu
không bằng lòng” Nhưng trước lời trên đùa của đám trẻ con qua cách nói láy
“Chông vợ hài”, Tràng đã bật cười mắng yêu: “Bố ranh”.Lời mắng yêu cũng để che
đi cảm giác thích chí đang trỗi dậy trong lòng
Khi chứng kiến hình ảnh những người dân ngụ cư tò mò quan sát sự xuất hiện của mình với người đàn bà lạ, Tràng lấy vậy làm thích ý lắm “Hắn cũng biết
thế, nhưng hắn lại lấy vậy làm thích ý lắm, cái mặt cứ vênh lên tự đắc với mình.”
->Diễn biến tâm trạng theo một tiến trình hợp lí trong tâm lí rất đời thường của con người khi được sở hữu hạnh phúc
Đánh giá=> Thái độ, hành động giản dị nhưng chứa đựng trong đó bao nhiêu nhận thức, tình cảm của nhân vật: có được vợ một cách dễ dàng nhưng không vì thế mà Tràng coi thường vợ, ngược lại vẫn trân trọng hạnh phúc
Nghệ thuật:
- Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật đặc sắc
- Ngôn ngữ giản dị, mộc mạc