(142 TRANG) BỘ ĐỀ ÔN LUYỆN THI THPTQG MÔN NGỮ VĂN

BỘ ĐỀ LUYỆN THI THPT QUỐC GIA Năm học 2020 2021 Đề 1 I ĐỌC HIỂU Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu Người có tính khiêm tốn thường hay tự cho mình là kém, còn phải phấn đấu thêm, trau dồi thê.

BỘ ĐỀ LUYỆN THI THPT QUỐC GIA

Năm học 2020 - 2021 Đề 1

I ĐỌC HIỂU

Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:

Người có tính khiêm tốn thường hay tự cho mình là kém, còn phải phấn đấu thêm, trau dồi thêm, cần được trao đổi, học hỏi nhiều thêm nữa Người có tính khiêm tốn không bao giờ chịu chấp nhận sự thành công của cá nhân mình trong hoàn cảnh hiện tại, lúc nào cũng cho sự thành công của mình là tầm thường, không đáng kể, luôn luôn tìm cách để học hỏi thêm nữa.

Tại sao con người lại phải khiêm tốn như thế? Đó là vì cuộc đời là một cuộc đấu tranh bất tận, mà tài nghệ của mỗi cá nhân tuy là quan trọng, nhưng thật ra chỉ là những giọt nước bé nhỏ giữa đại dương bao la Sự hiểu biết của mỗi cá nhân không thể đem so sánh với mọi người cùng chung sống với mình Vì thế, dù tài năng đến đâu cũng luôn luôn phải học thêm, học mãi mãi.

Tóm lại, con người khiêm tốn là con người hoàn toàn biết mình, hiểu người, không tự mình đề cao vai trò,

ca tụng chiến công của cá nhân mình cũng như không bao giờ chấp nhận một ý thức chịu thua mang nhiều mặc cảm tự ti đối với mọi người.

Khiêm tốn là một điều không thể thiếu cho những ai muốn thành công trên đường đời.

(Trích Tinh hoa xử thế, Lâm Ngữ Đường,

Ngữ văn 7, tập 2, NXB Giáo dục, 2015, tr.70 – 71)

Câu 1 Trong đoạn văn thứ nhất, người có tính khiêm tốn có biểu hiện như nào?

Câu 2 Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp liệt kê được sử dụng trong đoạn văn thứ nhất?

Câu 3 Anh/chị hiểu như thế nào về câu nói sau: “Tài nghệ của mỗi cá nhân tuy là quan trọng, nhưng thật ra chỉ là

những giọt nước nhỏ giữa đại dương bao la”.

Câu 4 Anh/chị có đồng tình với ý kiến: Dù tài năng đến đâu cũng luôn luôn phải học thêm, học mãi mãi? Vì sao?

II LÀM VĂN

Câu 1.

Từ nội dung phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về ý kiến:

“Khiêm tốn là một điều không thể thiếu cho những ai muốn thành công trên đường đời”.

HƯỚNG DẪN CHẤM

1 Người có tính khiêm tốn có biểu hiện:

-Người có tính khiêm tốn thường hay tự cho mình là kém, còn phải phấn đấu thêm, trau dồi thêm, cần được trao đổi, học hỏi nhiều thêm nữa.

- Người có tính khiêm tốn không bao giờ chịu chấp nhận sự thành công của cá nhân mình trong hoàn cảnh hiện tại, lúc nào cũng cho sự thành công của mình là tầm thường, không đáng kể, luôn luôn tìm cách để học hỏi thêm nữa

3 Tài nghệ của mỗi người quan trọng nhưng hữu hạn, bé nhỏ như “những giọt nước”

trong thế giới rộng lớn, mà kiến thức của loài người lại mênh mông như đại dương bao

la Vì thế cần khiêm tốn để học hỏi

1.0

4 -Đồng tình với quan điểm trên

1 Từ nội dung phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình

bày suy nghĩ về ý kiến: “Khiêm tốn là một điều không thể thiếu cho những ai muốn

thành công trên đường đời”.

2.0

a Đảm bảo cấu trúc đoạn văn nghị luận: có đủ mở đoạn, thân đoạn, kết đoạn 0.25

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: “Khiêm tốn là một điều không thể thiếu cho những ai muốn thành công trên đường đời”.

0.25

c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm, vận dụng tốt các thao tác lập luận;

kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng; rút ra bài học nhận thức và hành động về vấn

đề nghị luận Học sinh có nhiều cách trình bày khác nhau, có thể đảm bảo các ý sau:

* Giới thiệu vấn đề

* Giải thích vấn đề

- Khiêm tốn: là đức tính nhã nhặn, nhún nhường, không đề cao cái mình có và luôn coitrọng người khác

- Thành công là là đạt được kết quả như mong muốn, thực hiện được mục tiêu đề ra

⟹ Khiêm tốn và thành công có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, chỉ khi bạn có lòngkhiêm tốn mới đạt được thành công thực sự trên đường đời

*Bàn luận vấn đề

- Vì sao phải khiêm tốn mới đạt được thành công thực sự

+ Cá nhân dù có tài năng đến đâu cũng chỉ là giọt nước bé nhỏ giữa đại dương bao la

Bởi vậy cần học nữa, học mãi để làm đầy, làm phong phú vốn tri thức, sự hiểu biết củabản thân

+ Chúng ta đạt được thành công mà không khiêm tốn dẫn đến thói tự cao, tự đại, đềcao thái quá thành tích của bản thân, không chịu tiếp tục cố gắng, tất yếu sẽ dẫn đếnthất bại

+ Khi đạt được thành công bước đầu, nếu có lòng khiêm tốn, không ngừng học hỏithêm chúng ta sẽ đạt được thành công lớn hơn, vinh quang hơn

- Ý nghĩa của lòng khiêm tốn:

+ Khiêm tốn là biểu hiện của con người biết nhìn xa, trông rộng

+ Khiêm tốn giúp hiểu mình, hiểu người

* Đặt vấn đề:

- Quang Dũng là một nghệ sĩ đa tài: Làm thơ, viết văn, vẽ tranh, soạn nhạc nhưng thànhcông hơn cả là ở lĩnh vực thi ca, với hồn thơ hồn hậu, lãng mạn, phóng khoáng và tàihoa Quang Dũng tham gia đoàn quân Tấy Tiến từ năm 1947 đến cuối năm 1948 thì

chuyển sang đơn vị khác Trong một đêm liên hoan mừng công, ông viết bài thơ Tây Tiến, in trong tập Mây đầu ô

- Khổ thơ đầu là nỗi nhớ của tác giả về những cuộc hành quân gian khổ gắn với thiên

nhiên Tây Bắc hùng vĩ, dữ dội:

Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!

… Mai Châu mùa em thơm nếp xôi.

* Triển khai:

- Hai câu đầu khái quát nỗi nhớ :

Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!

Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi.

+ Sông Mã là con sông lưu giữ nhiều kỉ niệm về đồng đội cũ, được nhắc đến như một cái cớ khơi gợi cảm xúc Cụm từ xa rồi, cảm giác tiếc nuối, xót xa đến quặn lòng như bị mất mát một điều gì lớn lao Lời thơ cảm thán Tây tiến ơi, là tiếng kêu xé lòng, day dứt

về đồng đội

+ Điệp từ nhớ lặp lại hai lần làm cho nỗi nhớ cháy bỏng, da diết đến quặn lòng Nhớ rừng núi là nhớ về thiên nhiên Tây Bắc, nhớ về con đường hành quân cũng là nhớ về Tây Tiến Từ láy chơi vơi diễn tả cảm giác bồng bềnh, huyền ảo, lơ lửng Đó là nỗi nhớ

xóa nhòa không gian, thời gian, đưa con người đắm vào quá khứ, sống với kỉ niệm Với

cách sử dụng điệp vần ơi trong các tiếng ơi, chơi, vơi tạo âm hưởng mênh mang như

kéo dài thêm nỗi nhớ

- Nhớ Tây Bắc khắc nghiệt :

Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi Mường Lát hoa về trong đêm hơi.

+ Tác giả liệt kê các địa danh Sài Khao, Mường Lát để tạo ấn tượng về sự xa xôi, heo

hút, bí ẩn của những vùng đất lạ, chứa đựng nhiều khó khăn, thử thách ý chí của con

người Hình ảnh sương lấp và đoàn quân mỏi là những hình ảnh miêu tả hiện thực Các

chiến sĩ hành quân trong sương mù giá lạnh Sương dày đặc, sương che lấp cả đoàn

quân Chữ mỏi nói lên bao gian khó mà người lính phải trải qua.

+ Hình ảnh hoa về trong đêm hơi thật đẹp, vừa khắc họa vẻ thơ mộng của núi rừng Tây Bắc vừa gợi nét lạc quan ở những người lính trẻ (so sánh: Nhà thơ không nói hoa

nở mà nói hoa về; không nói đêm sương mà nói đêm hơi) Người lính như đi ở chốn

bồng lai tiên cảnh, xứ sở thần tiên, ở cõi mộng chứ không phải nơi trần thế)

- Nhớ địa hình Tây Bắc hiểm trở :

Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm Heo hút cồn mây súng ngửi trời.

Ngàn thước lên cao ngàn thước xuống Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi.

+ Điệp từ dốc và từ láy khúc khuỷu, thăm thẳm diễn tả sự quanh co, hiểm trở của dốc núi, đường lên rất cao và xuống rất sâu Câu thơ có năm thanh trắc (dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm) tạo âm điệu trúc trắc, vừa gợi con đường ghập ghềnh cheo leo vừa gợi

hơi thở gấp gáp của người lính khi vượt dốc

+ Từ láy heo hút gợi nét hoang sơ, vắng vẻ đồng thời vẻ ra thế núi hùng vĩ Núi cao

ngập vào trong những cồn mây

- Hình ảnh súng ngửi trời là cách nói nhân hóa thú vị, vừa tả núi, dốc như cao đến tận trời vừa thể hiện nét tinh nghịch của người lính Từ ngửi có hiệu quả nghệ thuật cao,

thể hiện tư thế hiên ngang, vững chãi của người lính bảo vệ vùng trời, vùng đất của Tổquốc

+ Điệp ngữ ngàn thước chỉ độ cao vô cùng, vô tận của núi Câu thơ ngàn thước lên cao

ngàn thước xuống như bị bẻ làm đôi, diễn tả hai sườn núi dốc dựng đứng, vút lên cao

rồi đổ đổ xuống sâu rất nguy hiểm

+ Câu thơ Nhà Pha Luông mưa xa khơi mở ra một không gian xa rộng, thoáng đãng.

Người lính tạm dừng chân bên dốc núi, phóng tầm mắt ra xa Trong màn mưa giăng mịt

mù, những ngôi nhà sàn như bồng bềnh ẩn hiện Câu thơ toàn thanh bằng gợi tả niềm

vui, một chút bình yên trong tâm hồn người lính

- Nhớ những gian khổ hi sinh của đồng đội:

Anh bạn dãi dầu không bước nữa Gục lên súng mũ bỏ quên đời Chiều chiều oai linh thác gầm thét Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người

- Từ láy dãi dầu nghĩa là chịu đựng gian khổ, vất vả lâu ngày Người lính phải hành

quân trong thời tiết khắc nghiệt, địa hình hiểm trở, thiếu thốn mọi thứ khiến nhiều

người kiệt sức vì mỏi mệt Nghệ thuật nói giảm,nói tránh không bước nữa, bỏ quên đời

diễn tả cái chết nhẹ nhàng Đó là cách nói còn thể hiện thái độ trân trọng, tự hào vềđồng đội Câu thơ này còn có cách hiểu khác là, người lính tạm dừng chân, nghỉ ngơilấy lại sức để tiếp tục hành quân

+ Các từ láy nhấn mạnh chiều chiều, đêm đêm chỉ thời gian nhiều chiều, nhiều đêm,

người lính phải đối mặt với hiểm nguy

- Nhớ tình cảm sâu nặng của người dân Tây Bắc:

Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói Mai Châu mùa em thơm nếp xôi.

+ Đảo ngữ Nhớ ôi nhấn mạnh nỗi nhớ thấm thía, sâu sắc của tác giả Hình ảnh cơm lên khói vừa chân thật vừa trữ tình nói lên tình quân dân ấm áp.

+ Cách dùng từ sáng tạo mùa em chứ không phải là mùa của quê em, gợi nét trẻ trung,

tình cảm sâu nặng của nhà thơ

- Mười bốn câu thơ đầu, với sự kết hợp giữa chất hiện thực và lãng mạn, Quang Dũng

đã dựng lại cảnh núi rừng Tây Bắc hùng vĩ, dữ dội trong nỗi nhớ miên man Đoàn quânTây Tiến đã vượt những chặng đường dài gian khổ, có mất mát, hi sinh nhưng vẫn ánhlên niềm tin, nét trẻ trung kiêu dũng

* Đánh giá:

- Với cảm hứng lãng mạn và ngòi bút tài hoa, Quang Dũng đã khắc họa thành công

hình tượng người lính Tây Tiến trên cái nền cảnh thiên nhiên Tây Bắc hùng vĩ, dữ dội,

mĩ lệ Hình tượng người lính Tây Tiến mang vẻ đẹp lãng mạn, đậm chất bi tráng sẽ mãicòn hấp dẫn mọi thế hệ

- Đọc đoạn thơ, ta càng biết ơn, trân trọng quá khứ hào hùng của cha ông để từ đó sốngtốt, sống có trách nhiệm hơn với quê hương đất nước

Đề 2

I ĐỌC HIỂU

Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi từ 1 – 4.

Có rất nhiều người đinh ninh rằng hiện tại của mình đã được số mệnh định sẵn, nhưng thực ra không phải như vậy Khả năng kỳ diệu nhất của con người đó là có được quyền tự do chọn lựa, chọn lựa một thái độ, chọn lựa một cách sống, một cách nhìn…Chúng ta vẫn quen đổ lỗi cho những người khác Có những lúc tôi cũng cho là mình kém may mắn, nhưng rồi tôi hiểu ra rằng không ai có thể kiểm soát được những biến cố xảy đến, nhưng mỗi người luôn có quyền chọn lựa cách đối phó với chúng.

Những người suy sụp tinh thần hay thất bại, thường đưa ra những lý do như là: do không có tiền, không

có thời gian, do kém may mắn, do quá mệt mỏi hay tâm trạng chán nản… để biện minh cho việc bỏ qua những cơ hội thuận lợi trong cuộc sống Nhưng sự thực chỉ là do họ không biết sử dụng quyền được lựa chọn của mình Chính vì thế, họ chỉ là đang tồn tại chứ không phải đang sống thực sự Điều đó cũng giống như việc bạn muốn mở khóa để thoát khỏi nơi giam cầm, nhưng lại không biết rằng chiếc chìa khóa đang ở ngay trong chính bản thân mình, trong cách suy nghĩ của mình Cuộc sống là do chúng ta lựa chọn chứ không phải do may rủi Bản chất của

sự việc xảy đến không quan trọng bằng cách chúng ta đối phó với nó Chính điều chúng ta chọn để nghĩ và chọn để làm mới là quan trọng hơn cả.

(Theohttps://sachvui.com/doc-sach/nhung-bai-hoc-cuoc-song/chuong-4.html)

Câu 1 Khả năng kì diệu của con người được nói đến là gì? (0,5 điểm)

Câu 2 Những người nào được xem là những người đang tồn tại chứ không phải sống thực sự? (0,5điểm)

Câu 3 Anh/chị hiểu như thế nào về ý kiến của tác giả “Bản chất của sự việc xảy đến không quan trọng bằng cách

chúng ta đối phó với nó” (1,0 điểm)

Câu 4 Anh/chị đồng tình với quan điểm “Cuộc sống là do chúng ta lựa chọn chứ không phải do may rủi” không?

(3 điểm) Câu 1 Khả năng kỳ diệu nhất của con người đó là có được quyền tự do chọn lựa, Nội dung Điêm

chọn lựa một thái độ, chọn lựa một cách sống, một cách nhìn

0,5

2 - Những người suy sụp tinh thần hay thất bại, thường đưa ra những lý do

để biện minh…

- Không biết sử dụng quyền được lựa chọn của mình

4 Cuộc sống là do chúng ta lựa chọn chứ không phải do may rủi

- Đồng tình hoặc không đồng tình

- Lí giải

- Chính tả, dùng từ, ngữ pháp

0,250,50,25

PHẦN B

(7 điểm)

Câu 1 Suy nghĩ của mình về việc chọn để nghĩ và chọn để làm trong cuộc sống 2,0

b Nội dung

- Giới thiệu vấn đề cần nghị luận

- Suy nghĩ về vấn đề nghị luận

+ Trong cuộc sống, luôn có rất nhiều điều xảy ra, đôi khi là những trở ngại rất lớn nên

phải tính toán, tìm ra những giải pháp hợp lí nhất đề giải quyết

+ Từ những định hướng đã được xác định, con người bắt đầu quá trình thực hiện côngviệc

+ Đối với giải quyết sự việc, nghĩ và làm là một quá trình liên tục, có mối quan hệ chặtchẽ với nhau,

- Bài học bản thân

0,251,0

2 * Đặt vấn đề:

- Quang Dũng là nghệ sĩ đa tài: làm thơ, vẽ tranh, soạn nhạc… nhưng thành công nhất

vẫn là thơ Ông có nhiều vần thơ hay viết về người lính trong đó tiêu biểu có bài Tây

Tiến Bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng sáng tác năm 1948 ở Phù Lưu Chanh Thông

qua nỗi nhớ da diết chơi vơi, bài thơ tái hiện lại chặng đường hành quân đầy gian khổ vớinhững hi sinh oanh liệt của người lính

- Với cảm hứng lãng mạn hướng về cái cao cả, phi thường và nhạy cảm với những vẻđẹp mang màu sắc xứ lạ phương xa, Quang Dũng đã khắc họa được những bức tranh vềcảnh sinh hoạt văn nghệ mang đậm tình quân dân và cảnh sông nước mờ ảo hoang dạimà chứa chan thi vị:

Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa

… Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa.

* Triển khai:

- Nếu như phần thứ nhất của bài thơ là bức tranh vừa dữ dội hoang sơ vừa hùng vĩ nên

thơ của núi rừng miền Tây và con đường hành quân đầy gian khổ được vẽ bằng nét bút

gân guốc khỏe khoắn, thì đến phần thứ hai này bài thơ Tây Tiến lại mở ra một thế giới

khác của Tây Bắc, một Tây Bắc mĩ lệ tài hoa, duyên dáng với những nét vẽ tinh tế mềmmại

- Bốn câu đầu là kỉ niệm về đêm liên hoan văn nghệ mang đậm tình quân dân: Hình ảnh

một đêm liên hoan văn nghệ được tổ chức tại doanh trại bộ đội được gợi lên với vừa hiện

thực, lại vừa huyền ảo:

Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa

Kìa em xiêm áo tự bao giờ Khèn lên man điệu nàng e ấp Nhạc về Viêng Chăn xây hồn thơ

- Đêm liên hoan văn nghệ ấy có thể được tổ chức tại doanh trại bộ đội có đồng bào dân

tộc để thắt chặt tình quân dân thì hình ảnh em chính là những cô gái người dân tộc Mèo,

Mường, Thái… Cũng có thể hiểu cách khác, đêm liên hoan văn nghệ ấy được tổ chức tại

doanh trại bộ đội chỉ toàn người lính và em đó là những chàng trai đóng giả những cô gái

múa những điệu múa dân tộc Hiểu như thế càng làm nổi bật vẻ đẹp lãng mạn và tinhthần lạc quan của những chiến binh Tây Tiến

- Vẻ đẹp lãng mạn và tinh thần lạc quan của những người lính Tây Tiến thể hiện rõ nétqua tâm hồn lãng mạn và lạc quan của họ Cách cảm nhận về cảnh và người của ngườilính Tây Tiến mang đậm màu sắc lãng mạn

- Nhà đại văn hào nước Pháp V.Huygo có nói: Chữ nào đặt đúng chỗ là chữ đó hay nhất.

Từ bừng vừa gợi hình, vừa gợi cảm Bừng là bừng sáng lên bởi ánh lửa từ ngọn đuốc

trong đêm của bộ đội liên hoan văn nghệ cùng nhân dân; hay là tưng bừng rộn rã củaniềm vui của tiếng khèn bản nhạc man điệu, cùng giọng hát vừa ngọt ngào vừa mê say,

tình tứ của các cô gái dân tộc Đuốc hoa là một từ cổ để chỉ ngọn nến đốt lên trong

phòng cưới đêm tân hôn Hình ảnh này xuất hiện trong đêm vui liên hoan của người lính

đã tạo nên một màu sắc vừa cổ kính, vừa hiện đại, vừa thiêng liêng, vừa ấm áp keo sơntình quân dân gắn bó

- Không chỉ cảm nhận về cảnh lãng mạn mà còn là say đắm trước vẻ đẹp của những bóng

hồng sơn cước - những thiếu nữ Tây Bắc: Kìa em xiêm áo tự bao giờ Câu thơ như một

tiếng trầm trồ đầy trìu mến, thích thú vui sướng đến ngỡ ngàng trước vẻ đẹp vừa e ấp,

vừa tình tứ nàng e ấp với bộ xiêm y lộng lẫy đủ mọi sắc màu trong một vũ điệu mang

màu sắc xứ lạ (man điệu) Tâm hồn người lính hòa theo bản nhạc, điệu múaCâu thơ

Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ có sáu thanh bằng gợi cảm giác lâng lâng chới với như

có thể đưa tâm hồn người lính phiêu diêu về chốn Viên Chăn, thủ đô nước bạn xa xôi đểxây hồn thơ

- Như vậy chỉ bằng bốn câu thơ mà Quang Dũng đã khắc họa được một bức tranh vừa

phong phú về màu sắc, đường nét (đuốc hoa xiêm áo); vừa đa dạng về âm thanh (tiếng

khèn man điệu) Với tâm hồn lãng mạn tài hoa, bằng cảm hứng nhạy cảm với cái lạthường, cái thi vị, tác giả không chỉ cho ta thấy được vẻ đẹp đầy bản sắc văn hóa phongtục của đồng bào miền biên cương Tổ quốc, mà còn cho ta thấy được tình quân dân đằm

thắm keo sơn và tâm hồn lạc quan yêu đời, yêu cuộc sống kháng chiến gian khổ mà vuitươi của người lính Tây Tiến.

- Bốn câu sau miêu tả cảnh sông nước Tây Bắc vừa hiện thực vừa huyền ảo:

Người đi Châu Mộc chiều sương ấy

Có thấy hồn lau nẻo bến bờ

Có nhớ dáng người trên độc mộc Xuôi dòng nước lũ hoa đong đưa.

+ Nếu khung cảnh một đêm liên hoan đem đến cho người đọc không khí mê say ngâyngất thì cảnh sông nước Tây Bắc lại gợi lên được cảm giác mênh mang hoang dại mờ ảotĩnh lặng và chứa chan thi vị Ở đây một lần nữa càng khẳng định rõ hơn nét tài hoa lãng

mạn giàu mộng ảo của người lính Tây Tiến Thiên nhiên ở nơi chốn chỉ có bản sương giăng, đèo mây phủ, khi chiều về vốn mờ ảo lại càng mờ ảo hơn khi có lớp sương mờ

bảng lảng choáng lên như thực như mơ Qua hoài niệm, khung cảnh Tây Bắc như đangsống dậy trong kí ức của tác giả làm cho giọng thơ của ông cất lên như tiếng thì thầm,

như lời tự hỏi có thấy- có nhớ, day dứt càng gợi lên cảm giác bâng khuâng xa vắng đầy

lưu luyến Con người có tâm hồn tài hoa và lãng mạn ấy thấy bạt ngàn hồn lau trong giótrong cây như xôn xao một nỗi niềm

Người đi Châu Mộc chiều sương ấy

Có thấy hồn lau nẻo bến bờ + Từ người được tác giả sử dụng thật tài tình Ở đây nó mang tính chất vừa cụ thể, vừa

phiếm chỉ, vừa là tác giả vừa là đồng đội, những người tri âm, tri kỷ đã từng đồng camcộng khổ sống chết có nhau:

Tôi với anh biết từng cơn ớn lạnh Sốt run người vầng trán ướt mồ hôi

… Thương nhau tay nắm lấy bàn tay.

+ Khi viết câu này hẳn tác giả lại nhớ đến lời ca quan họ: Người ơi người ở đừng về

- một lời ca nặng tình, nặng nghĩa nhờ có từ người - một đại từ thần diệu của Tiếng Việt.

Từ ấy không xác định được thời gian, nhưng lại gợi về thời khắc khó quên, một đi không

trở lại, đã in đậm trong trái tim, trong nỗi nhớ đầy vơi của Quang Dũng và những người

lính Tây Tiến Chữ ấy đó lại bắt vần với chữ thấy ở câu dưới tạo nên một vần lưng đầy

quyến luyến, vấn vương

+ Có lẽ, trong những hình ảnh làm cho người lính Tây Tiến Nghìn năm chưa dễ mấy ai quên ấy thì hình ảnh hồn lau nẻo bến bờ là hình ảnh gợi cảm nên thơ nhất Theo thi sĩ Chế Lan Viên thì “Lau”là biểu tượng cho mùa thu Còn thi sĩ Hoàng Hữu thì hồn lau

trong gió qua hoài niệm lại gợi cảm giác buồn vắng, lặng tờ nhạt nhòa như khói pha nhưthời tiền sử huyền thoại:

Trường vắng mưa mờ buông dốc xa Dây leo nửa mái,sắc rêu nhòa Người xa phơ phất hồn lau gió Thổi trắng chân đồi như khói pha.

(Hoa lau trường cũ)

+ Nhà văn Nguyễn Minh Châu trong truyện ngắn Cỏ lau lại có hình ảnh bông lau; lơ thơ

như thực, như mơ, ở miền rừng núi hoang vu được diễn tả bằng những áng văn tuyệt

hay ở đây, bầu trời, mặt đất thanh vắng hoang dại, hoa lau phơ phất trên nền xanh uyển chuyển của rừng lau Những triền cỏ lau mới nhú mang một vẻ hiu hắt, vài đọt hoa hiếm hoi, điểm xuyết giữa hoàng hôn vùng rừng một sắc tím bâng quơ Những hồn lau như thế

xuất hiện trong làn sương chiều mờ ảo nơi bến bờ sông suối hoang sơ hẻo lánh của miềnChâu Mộc, Châu Mai đã nói với ta rất nhiều về vẻ đẹp tâm hồn của một thi sĩ tài hoalãng mạn đã có cách nhìn, cách cảm thiên nhiên rất lạc quan yêu đời và có phần mộng

+ Tâm hồn lãng mạn mộng mơ đó còn phát hiện ra trong cảnh sông nước chiều sương

mang đậm màu sắc cổ tích huyền thoại ấy, hình ảnh con thuyền độc mộc với dáng mềm

mại của cô gái và bông hoa trôi theo nước lũ:

Có nhớ dáng người trên độc mộc Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa.

+ Đúng là thi chung hữu họa Ngòi bút tinh tế của Quang Dũng chấm phá vài nét không

chỉ gợi được cái hồn của những bông lau, mà còn cả cái dáng rất tạo hình của cô gái lái

đò người Mường,người Thái,…cái dáng ngả nghiêng rất tình tứ đong đưa chứ không

phải đung đưa của những bông hoa rừng như muốn làm duyên bên dòng nước lũ Đung

đưa chỉ thuần túy tả chuyển động đưa đi đưa lại mang tính chất Vật lý, còn đong đưa vừa

tả chuyển động, tả cảnh vừa tả tình làm cho bông hoa trở thành một sinh thể duyên dáng

và rất đa tình Cặp môi hồng con mắt ướt đong đưa (Thị Mầu - Anh Ngọc)

+ Với một chữ trôi mà tác giả dùng ở đây cũng rất tinh tế, gợi lên sự nhẹ nhàng thanh

thoát Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa Phải có tay lái ra hoa thì chiếc thuyền độc mộc

vượt qua suối lũ ghềnh thác mới êm nhẹ đến thế Với một chữ trôi tinh tế và một

chữ đong đưa hơi phong tình, dòng nước lũ dữ dằn bỗng trở thành suối mơ êm đềm yên

ả, để con thuyền lướt nhẹ êm trôi

- Tìm hiểu kĩ đoạn thơ của Quang Dũng, chúng ta thấy hai từ thấy và nhớ được tác giả

dùng trong hai câu thơ giữa cũng thật tài tình Dường như cái hồn thiêng của bông hoa

lau đã in hình rõ nét trong mắt tác giả, còn cái dáng mềm mại, thon thả của cô gái lái đò

đẹp như hoa cùng bông hoa rừng đong đưa trên dòng nước lũ lại khắc sâu vào tâm trí nhà

thơ vốn giàu tình yêu non sông đất nước, vẻ đẹp thiên nhiên miền Tây này Không có

một tâm hồn nhạy cảm, tài hoa thì không thể nắm bắt được những hình ảnh giàu hình sắc

của hoa như thế Đoạn thơ không chỉ được khắc, trạm hình sắc, đường nét vào người và

cảnh, mà còn được tác giả phổ vào câu thơ những nốt nhạc tinh tế (Nhạc điệu thể hiện ở

vần chân: Bờ - đưa, vần lưng: ấy-thấy; ở điệp âm, điệp thanh: Châu Mộc, độc, dòng,

đong) Nhưng đây là nhạc điệu được cất lên từ một tâm hồn say đắm với cảnh và người

miền Tây Tổ quốc của người lính Giữa chiến trường nhiều khi thay cho nhạc; là những

tâm hồn có nhạc ở bên trong (Phạm Tiến Duật) Cho nên rất có lý khi Xuân Diệu nhận

xét: Đọc bài thơ Tây Tiến, ta có cảm giác như ngậm âm nhạc trong miệng.

* Đánh giá:

- Như vậy hùng vĩ gắn với thơ mộng, những nét vẽ bạo khỏe, gân guốc; gắn với nét vẽ

uyển chuyển, tinh tế, mềm mại là cái nhìn riêng của tâm hồn lãng mạn và hào hoa Quang

Dũngtrước khung cảnh núi rừng Tây Bắc hoang sơ mà nên thơ đẹp đẽ Xuyên qua cảnh

vật và con người, là một niềm hoài niệm chơi vơi mà sâu nặng, bâng khuâng da diết một

tình yêu nói khôn cùng của tác giả với một miền thiên nhiên Tổ Quốc đã gắn bó tha thiết

với người lính về một thời oanh liệt:

Ơi kháng chiến! Mười năm qua như ngọn lửa Nghìn năm sau; còn đủ sức soi đường.

(Trích Tiếng hát con tàu Chế Lan Viên)

- Đoạn thơ như một bức tranh thủy mặc với những nét vẽ chấm phá tinh tế, mềm mại, tài

hoa đã truyền được cái hồn của cảnh vật Tây Bắc Với bút pháp thiên về cảnh vật và con

người ấy của Quang Dũng, bức tranh của cảnh và nguời miền Tây Tổ quốc hiện lên thật

duyên dáng, thơ mộng dễ làm đắm say lòng người đọc Đằng sau bức tranh đó, ta thấy

nổi rõ tâm hồn lạc quan, yêu đời, lãng mạn, giàu mộng mơ của tác giả nói riêng và của

người lính Tây Tiến nói chung trong Những năm tháng không thể nào quên của cuộc

kháng chiến chống Pháp gian khổ mà vô cùng oanh liệt

Đề 3

I ĐỌC HIỂU

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Jonathan, một người có bộ óc thông minh, nhanh nhạy trong những phân tích về tình hình kinh tế, ông sống và làm việc hết sức chăm chỉ Hiện Jonathan đang là một tỉ phú Và Authur cũng là một người có trí thông minh không kém, chỉ cần ba mươi phút để giải ô chữ của tờ NewYork Times, phân tích tình hình kinh tế Mĩ Latinh trong vòng nửa giờ và tính nhẩm nhanh hơn hầu hết mọi người dù họ có dùng máy tính Nhưng hiện giờ, Authur

đang là tài xế của Jonathan Điều gì giúp Jonathan đường hoàng ngồi ở băng ghế sau của xe limousine còn Authur thì ở phía trước cầm lái? Điều gì phân chia mức độ thành đạt của họ? Điều gì giải thích sự khác biệt giữa thành công và thất bại?

Câu trả lời nằm trong khuôn khổ một cuộc nghiên cứu của trường đại học Standford Những nhà nghiên cứu tập hợp thật đông những trẻ em từ 4 đến 6 tuổi, sau đó đưa chúng vào một căn phòng và mỗi em được phát một viên kẹo Chúng được giao ước: có thể ăn viên kẹo ngay lập tức hoặc chờ thêm mười lăm phút nữa sẽ được thưởng thêm một viên kẹo cho sự chờ đợi Một vài em ăn kẹo ngay lúc đó Những em khác thì cố chờ đợi để có phần kẹo nhiều hơn Nhưng ý nghĩa thực sự của cuộc nghiên cứu chỉ đến mười năm sau đó, qua điều tra và theo dõi sự trưởng thành của các em Các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng những đứa trẻ kiên trì chờ đợi phần thưởng

đã trưởng thành và thành đạt hơn so với những trẻ vội ăn ngay viên kẹo.

Điều đó được giải thích ra sao? Điểm khác biệt mấu chốt giữa thành công và thất bại không chỉ đơn thuần

là làm việc chăm chỉ hay sở hữu bộ óc của thiên tài mà đó chính là khả năng trì hoãn những mong muốn tức thời Những người kiềm chế được sự cám dỗ của “những viên kẹo ngọt” trên đường đời thường vươn tới đỉnh cao thành công Ngược lại, những ai vội ăn hết phần kẹo mình đang có thì sớm hay muộn cũng sẽ rơi vào cảnh thiếu thốn, cùng kiệt (…) Có thể nói, cuộc đời như một viên kẹo thơm ngọt, nhưng khi nào thưởng thức và thưởng thức nó như thế nào thì đó là điều chúng ta phải tìm hiểu.

(Joachim de Posada & Ellen Singer – Không theo lối mòn,

NXB Tổng hợp TP.Hồ Chí Minh, 2016, tr.03)

Câu 1 Theo tác giả,ông Jonathan và ông Authur giống và khác nhau ở điểm nào?

Câu 2 Từ câu chuyện về ông Jonathan và Authur, tác giả chỉ ra điểm khác biệt mấu chốt giữa thành công và thất

Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) về khả năng trì

hoãn những mong muốn tức thời của bản thân để vươn tới thành công.

Câu 2.

Cảm nhận vẻ đẹp của người lính Tây Tiến qua đoạn thơ sau:

Tây tiến đoàn binh không mọc tóc Sông Mã gầm lên khúc độc hành.

(Tây Tiến, Quang Dũng)

Đáp án

1

Ông Jonathan và ông Authur giống và khác nhau ở chỗ:

- Giống: đều có bộ óc thông minh, nhanh nhạy

- Khác: Ông Jonathan là tỉ phú Ông Authur là người lái xe cho Jonathan 0.5

2

Từ câu chuyện về ông Jonathan và Authur, tác giả chỉ ra điểm khác biệt mấuchốt giữa thành công và thất bại là: khả năng trì hoãn những mong muốn tứcthời, kiềm chế được sự cám dỗ trên đường đời

0.5

3

Ngoài sự lí giải của tác giả, chỉ ra một điểm khác biệt tạo nên thành công và

thất bại theo quan điểm của mình: Học sinh chọn ít nhất 2 lí giải khác, miễnlà hợp lí (mỗi lí giải đúng đạt 0.5 điểm):

- Những mục tiêu và quyết định đúng đắn

- Sự đam mê và kiên trì

- Sử dụng thời gian khôn ngoan…

1.0

4

Học sinh nêu ý kiến của mình và lí giải được quan điểm đó Học sinh có thể

trả lời:

- Đồng tình, vì: tác giả cho rằng cuộc đời như một viên kẹo thơm ngọt là một

ví von để chỉ cuộc đời rất nhiều cám dỗ ngọt ngào đòi hỏi con người phảitỉnh táo kiềm chế để vươn tới thành công

- Đồng tình nhưng bổ sung thêm ý kiến riêng: vì cuộc đời có thể như viênkẹo thơm ngọt nhưng cũng có thể như viên thuốc đắng, quan trọng là thái độứng phó với cám dỗ cũng như trở ngại để vươn tới thành công

- Nếu học sinh trả lời không đồng tình, nhưng giải thích hợp lí vẫn chođiểm

1.0

1 Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn

(khoảng 200 chữ) về khả năng trì hoãn những mong muốn tức thời của

bản thân để vươn tới thành công.

2.0

a Đảm bảo yêu cầu về hình thức đoạn văn

Học sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng –

phân – hợp, song hành hoặc móc xích

0.25

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: khả năng trì hoãn những mong

muốn tức thời của bản thân để vươn tới thành công 0.25

c Triển khai vấn đề cần nghị luận

Học sinh chọn lựa các thao tác lập luận phù hợp để triển khai vấn đề nghị

luận theo nhiều cách nhưng phải làm rõ các ý sau:

- Giải thích vấn đề:

+ Khả năng trì hoãn những mong muốn tức thời: Cái có thể làm được trong

điều kiện nhất định là làm chậm lại, kéo dài những ham muốn, mong muốn

đang diễn ra ngay lúc đó

+ Vấn đề nghị luận: là khả năng kiềm chế cám dỗ, ham muốn tức thì của bản

thân để đạt được kết quả, mục tiêu xa hơn

- Bàn luận:

+ Cuộc đời ẩn chứa rất nhiều cám dỗ ngọt ngào mà con người khó vượt qua,

dễ dẫn đến ham muốn tức thì, hưởng thụ tạm thời và dễ dẫn đến thất bại

+ Nếu biết vượt qua những cám dỗ tức thì đó có thể đưa con người tới

những mục tiêu xa hơn, những kết quả to lớn hơn

- Bài học: Để làm được điều đó đòi hỏi con người phải hiểu rõ điểm yếu,

điểm mạnh của bản thân, phải có mục tiêu, kế hoạch và quyết tâm hành

động, phải biết kiên nhẫn, tỉnh táo trước cám dỗ,…

1.0

d Chính tả, ngữ pháp

e Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ 0.25

2 * Đặt vấn đề:

- Quang Dũng (1921-1988 ) là nghệ sĩ đa tài, có hồn thơ phóng khoáng, hồn

hậu, lãng mạn và tài hoa, đặc biệt khi ông viết về những người lính Tây Tiến

và xứ Đoài của mình Tây Tiến là bài thơ xuất sắc nhất, tiêu biểu cho đời

thơ, phong cách sáng tác của ông

- Bài thơ bằng bút pháp lãng mạn, sự sáng tạo về hình ảnh, ngôn ngữ, giọng

điệu đã bộc lộ một nỗi nhớ sâu sắc da diết của tác giả về những người lính

Tây Tiến anh dũng hào hoa và núi rừng miền Tây hùng vĩ, mĩ lệ Có thể nói,

nỗi nhớ da diết những người đồng đội Tây Tiến của Quang Dũng được lắng

đọng trong tám câu thơ khắc hoạ bức chân dung người lính Tây Tiến:

Tây tiến đoàn binh không mọc tóc

… Sông Mã gầm lên khúc độc hành.

* Triển khai:

- Bài thơ Tây Tiến được in trong tập thơ Mây đầu ô ( xuất bản năm 1986 )

nhưng trước đó đã được bao thế hệ người yêu thơ truyền tay tìm đọc

- Tác giả sáng tác bài thơ này từ năm 1948 tại làng Phù Lưu Chanh khi ông

đã rời khỏi đoàn quân Tây Tiến chuyển sang hoạt động tại một đơn vị khác

Đơn vị quân đội Tây Tiến được thành lập năm 1947 có nhiệm vụ phối hợp

với bộ đội Lào bảo vệ biên giới Việt Lào, đánh tiêu hao sinh lực Pháp tại

Thượng Lào và miền Tây Bắc bộ Việt Nam Địa bàn hoạt động của đoàn

quânTây Tiến khá rộng; chiến sĩ Tây Tiến phần đông là thanh niên Hà Nội,

có nhiều học sinh, sinh viên, trong đó có Quang Dũng

- Họ sống và chiến đấu trong hoàn cảnh gian khổ, thiếu thốn, bệnh sốt réthoành hành nhưng vẫn lạc quan và chiến đấu anh dũng Hoạt động được hơnmột năm thì đơn vị Tây Tiến trở về Hoà Bình thành lập trung đoàn 52 Lúc

đầu, nhà thơ đặt tên tác phẩm là Nhớ Tây Tiến, nhưng sau đó lại đổi lại là Tây Tiến Bài thơ được sáng tác dựa trên nỗi nhớ, hồi ức, kỉ niệm của Quang

Dũng về đơn vị cũ Thế nên toàn bài thơ là một nỗi nhớ cồn cào, da diết

- Đoạn thơ thứ ba, Quang Dũng tái hiện lại chân dung người lính Tây Tiến:

+ Hình tượng người lính Tây Tiến mang vẻ đẹp lãng mạn, đậm chất bi trángtrên cái nền cảnh thiên nhiên núi rừng miền Tây hùng vĩ, dữ dội, mĩ lệ NhớTây Tiến, Quang Dũng không chỉ nhớ núi rừng mà còn nhớ những ngườiđồng đội cùng trèo đèo lội suối, vượt qua muôn ngàn thử thách, vào sinh ra

tử

+ Nhà thơ đã hồi tưởng và vẽ lại bức chân dung của họ với vẻ đẹp đậm chất

bi tráng Quang Dũng đã chọn lọc những nét tiêu biểu nhất của những ngườilính Tây Tiến để tạc nên bức tượng đài tập thể, khái quát được gương mặtchung của cả đoàn quân

- Quang Dũng đã khắc họa thành công những khó khan, thiếu thốn màngười lính phải trải qua:

Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc Quân xanh màu lá dữ oai hùm.

+ Hai câu thơ gợi nhắc đến hình ảnh người lính trong bài thơ Đồng chí của

+ Những câu thơ của Quang Dũng đề cập đến một hiện thực, đó là căn bệnhsốt rét hiểm nghèo mà người lính thường mắc phải Quang Dũng trong bàithơ cũng không che giấu những gian khổ, khó khăn, căn bệnh quái ác đó và

sự hi sinh lớn lao của người lính Tây Tiến, nhưng hiện thực nghiệt ngã ấy lạiđược nhìn qua một tâm hồn lãng mạn Những cái đầu cạo trọc để thuận lợicho việc đánh giáp lá cà, nhữnh cái đầu bị rụng tóc, vẻ xanh xao vì đói khát,

vì sốt rét của những người lính qua cái nhìn của Quang Dũng lại trở nên oaiphong, dữ dằn, lẫm liệt như những con hổ chốn rừng thiêng

- Những người lính ấy một mặt đầy oai hùng, một mặt lại rạo rực tình yêuthương:

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm.

+ Mắt trừng là đôi mắt mở to, nhìn thẳng, hướng về phía trước để quan sát

kẻ thù Các chàng trai Tây Tiến với đôi mắt thao thức trừng lên quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ nhưng trái tim vẫn để dành chỗ cho những dáng kiều thơm chốn Hà thành, những người em, những người bạn gái thân thương

quê nhà

- Quang Dũng với cái nhìn nhiều chiều, đã khắc hoạ chân dung người línhkhông chỉ ở dáng vẻ bên ngoài mà còn thể hiện được thế giới nội tâm, tâmhồn mộng mơ lãng mạn, phong phú của họ

- Trong chiến tranh, mất mát hi sinh là không tránh khỏi Quang Dũng đãnêu lên hiện thực này không che giấu theo cách riêng của ông:

Rải rác biên cương mồ viễn xứ Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh.

+ Những từ Hán Việt cổ kính, trang trọng: biên cương, mồ, viễn xứ, chiến trường kết hợp với từ láy rải rác đã làm giảm nhẹ yếu tố bi thương, làm

những đau thương vì mất mát lắng xuống

+ Điều nổi bật lên là vẻ đẹp lãng mạn của lí tưởng quên mình, xả thân vì Tổ

quốc của những người lính Tây Tiến Cách nói chẳng tiếc đời xanh vang lên

khảng khái khẳng định vẻ đẹp hào hùng của các chàng trai Tây Tiến

- Hai câu thơ :

Áo bào thay chiếu anh về đất Sông Mã gầm lên khúc độc hành.

+ Nhắc đến một sự thật bi thương: những người lính Tây Tiến gục ngã bênđường hành quân chiến đấu không có đến cả manh chiếu bó thân, qua cáinhìn của Quang Dũng lại được bọc trong những tấm áo bào sang trọng mangdáng dấp của những tráng sĩ oai hùng thuở xưa, coi cái chết nhẹ tựa lông

hồng Cách nói giảm anh về đất làm vơi đi cái bi thương, rồi cái bi ấy bị lấn

át hẳn đi trong tiếng gầm thét dữ dội của sông Mã Nhà thơ đã mượn âmthanh của dòng sông, của thiên nhiên, của hồn thiêng Tây Bắc để nói lời từbiệt, lời biết ơn ngợi ca đồng đội Câu thơ mang âm hưởng vừa dữ dội, vừahào hùng khiến cho sự hi sinh của người lính không hề bi luỵ mà thấm đẫmtinh thần bi tráng

* Đánh giá:

- Đoạn thơ thứ ba có giọng điệu chủ đạo là trang trọng, thể hiện tình cảmđau thương vô hạn và sự trân trọng, kính cẩn của nhà thơ trước sự hy sinhcủa đồng đội Đoạn thơ với, cảm hứng lãng mạn, ngòi bút sắc sảo, táo bạo,trên nền hiện thực nghiệt ngã đã chạm khắc chân dung tập thể những ngườilính Tây tiến đậm chất bi tráng

- Đoạn thơ Tây Tiến thơ có nhạc, họa; bên cạnh cái bi là cái hùng, bên cạnh

mất mát, đau thương là anh hùng Chính vì vậy mà nửa thế kỉ đã qua, bài thơngày một thêm sáng giá và đoạn thơ khắc họa đoàn quân Tây Tiến đã trởthành một hoài niệm khó quên của một thời kì lịch sử hào hùng trong buổiđầu cuộc kháng chiến chống Pháp

Đề 4

I ĐỌC HIỂU

Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:

“Theo Tiến sĩ Vũ Thu Hương, chuyên gia tâm lý giáo dục, các “giang hồ” mạng truyền cảm hứng cho giới trẻ chẳng khác nào sự nguy hại của trò chơi “Cá voi xanh”, “Thử thách momo” mà phụ huynh lo lắng bấy lâu

“Hiện tượng này đặc biệt nguy hiểm, bởi việc học sinh thần tượng những "giang hồ" mạng có thể là một trong những nguyên nhân khiến bạo lực học đường gia tăng Những hành vi vi phạm pháp luật được cổ vũ như hành động anh hùng sẽ góp phần làm tăng các vụ án nghiêm trọng về cả mức độ lẫn số lượng”, Tiến sĩ Vũ Thu Hương phân tích ( )

Tâm lý lứa tuổi với sở thích vượt khỏi sự hiểu biết của phụ huynh cùng những ảnh hưởng của đám đông bạn bè khiến cho “văn hóa thần tượng” của giới trẻ ngày càng khó nắm bắt, khó kiểm soát Nhiều xu hướng thần tượng lệch lạc hiện diện rõ hơn Hành động của giới trẻ với cộng đồng cũng có nhiều biểu hiện không giống với thế hệ trước ( ).

Xu hướng thần tượng đến mê muội, cảm tính đang trở thành mối lo ngại về những hành vi lệch chuẩn của một bộ phận thanh niên Để ngăn chặn xu hướng này, không chỉ trông cậy sự vào cuộc, quản lý của cơ quan chức năng

mà hơn hết là sự chung tay của gia đình, nhà trường trong tuyên truyền, nâng cao khả năng thẩm mỹ và nhân cách, đạo đức đối với giới trẻ”

(Trích “Thần tượng” lệch lạc - Hồi chuông báo động trong giới trẻ,

theo Hoàng Lân, báo Hà Nội mới) Câu 1 (0.5điểm) Xác định nội dung chính của văn bản trên ?

Câu 2 (0.5điểm) Theo tác giả, hậu quả của việc giới trẻ thần tượng các hiện tượng giang hồ “mạng” là gì ?

Câu 3 (1.0điểm) Theo anh chị, tại sao một bộ phận giới trẻ ngày nay lại thần tượng các hiện tượng “giang hồ” trên

Từ những thông tin của văn bản phần đọc hiểu, anh / chị hãy viết một đoạn văn nghị luận xã hội (khoảng

200 chữ ) bàn về lẽ sống đẹp cho giới trẻ ngày nay.

Phần Câu Nội dung Điểm

I

1 - Nội dung chính bàn về xu hướng thần tượng lệch lạc đáng báo động trong giới trẻ 0.5

2 - Hậu quả : khiến bạo lực học đường gia tăng ; sẽ góp phần làm tăng các vụ án

3 - Nguyên nhân: do thiếu hiểu biết về các chuẩn mực đạo đức và pháp luật, đua đòi

theo đám đông, tâm lý tò mò, thích nổi loạn để khẳng định bản thân, không ý thức

4 - Học sinh trả lời ngắn gọn rõ ý theo quan điểm cá nhân

- Học sinh giải thích hợp lí, tránh lối diễn đạt chung chung hoặc sáo rỗng (hiện tượng giang hồ mạng thường gắn liền với hành vi bạo lực và các tệ nạn xã hộikhác; từ đó sẽ kích động giới trẻ adua, học đòi dùng bạo lực để giải quyết các mâuthuẫn, hoặc khẳng định bản thân, )

0.50.5

II

1 Viết một đoạn văn với chủ đề : lẽ sống đẹp cho giới trẻ ngày nay 2.0

a Đảm bảo yêu cầu về hình thức đoạn văn

Học sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng - phân - hợp,móc xích hoặc song hành

0.25

c Triển khai vấn đề cần nghị luận

Học sinh lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để triển khai vấn đề cần nghị luận theonhiều cách nhưng cần làm rõ

Có thể theo hướng sau:

- Giải thích được lẽ sống đẹp là gì (tuân theo các chuẩn mực đạo đức pháp luật, phát huy

được năng lực sở trường của bản thân, sống nhân hậu, sống có ích, )

- Bàn luận được về vai trò, giá trị của lẽ sống đẹp : + Sống đẹp mang lại hạnh phúc cho bản thân và những điều tốt đẹp cho người thân,bạn bè, đồng nghiệp, cộng đồng nói chung (dẫn chứng )

+ Sống đẹp không đồng nghĩa với một cuộc sống giàu có dùng tiền bạc để làm từ thiệnnhằm đánh bóng tên tuổi , hay một cuộc sống nổi tiếng mà tai tiếng, (dẫn chứng )

- Rút ra được bài học cho bản thân – làm thế nào để hình thành nếp sống đẹp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp, ngữ nghĩa tiếng Việt 0.25

- Tố Hữu là lá cờ đầu của nền thi ca cách mạng Việt Nam Thơ ông gắn liền với từngchặng đường lịch sử của đất nước

- Việt Bắc là một trong những bài thơ hay của ông viết sau chiến thắng Điện Biên Phủ,

là khúc ca hào hùng của cuộc kháng chiến chống Pháp, là khúc hát ân nghĩa thủychung của tình quân dân thắm thiết Tám câu thơ đầu là những giai điệu mở đầu củacuộc chia li:

Mình về mình có nhớ ta.

… Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay.

* Triển khai:

- Bốn câu thơ đầu là lời của người Việt Bắc:

Mình về mình có nhớ ta Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng Mình về mình có nhớ không Nhìn cây nhớ núi nhìn sông nhớ nguồn ?

+ Nhà thơ để cho người ở lại lên tiếng trước Hai đại từ mình - ta được lặp lại nhiều

lần Đó là cách xưng hô thân mật lấy trong ca dao, dân ca, là lời xưng hô trong tình yêulứa đôi, nghe thiết tha bâng khuâng được Tố Hữu sử dụng rất linh hoạt

- Trong ca dao:

Mình nói với ta mình hãy còn son

Ta đi ngang ngõ thấy con mình bò Con mình những trấu cùng tro

Ta đi ghánh nước tắm cho con mình.

Hay:

Mình về có nhớ ta chăng?

Ta về nhớ bạn như trăng nhớ trời.

+ Trong bài thơ Việt Bắc, mình là người cán bộ về xuôi, ta là người Việt Bắc Cụm từ Mười lăm năm ấy gợi nhắc câu Kiều của Nguyễn Du: Mười lăm ấy biết bao nhiêu tình.

Đó là sự kế thừa thơ ca truyền thống của dân tộc của Tố Hữu Câu hỏi tu từ có nhớ ta,

có nhớ không nghe da diết, nhắn nhủ, tâm tình Lời hỏi cũng là lời nhắc nhở, nhắn gửi

người về đừng quên Việt Bắc

- Bốn câu thơ tiếp là lời cán bộ về xuôi

Tiếng ai tha thiết bên cồn, Bâng khuâng trong dạ bồn chồn bước đi.

Áo chàm đưa buổi phân ly, Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay

+ Ai là đại từ phiếm chỉ, chỉ người Việt Bắc Từ láy: tha thiết, bâng khuâng, bồn chồn

đặc tả chính xác tâm trạng vấn vương, lưu luyến, bịn rịn Hình ảnh áo chàm là nghệ

thuật hoán dụ để chỉ đồng bào Việt Bắc, vì người Việt Bắc thường mặc áo loại áo này

Màu chàm là màu đơn sơ, chân thực, không lòe loẹt mà giản dị, chân thành, chung

thủy Câu hỏi tu từ và dấu chấm lửng ở cuối câu: Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay…

Thể hiện tình cảm tha thiết, mặn nồng, ấm áp Ngôn ngữ bàn tay nóng ấm gắn với trái

tim đầy xúc động Cụm từ Biết nói gì, không phải là cả người ra đi và người ở lại

không biết nói gì, không có gì để nói mà là không biết nói sao cho thỏa nỗi nhớthương

- Việt Bắc chỉ với tám dòng thơ mở đầu, người đọc cảm nhận một cách khá đầy đủ âm

hưởng chung của cả bài thơ, âm hưởng khúc hát đối đáp, khúc hát ru nhẹ nhàng sâulắng Cùng với ngôn ngữ đậm màu sắc trữ tình của ca dao chúng ta có thể cảm nhậnmột cách sâu sắc đặc trưng trữ tình chính trị của thơ Tố Hữu

* Đánh giá:

- Đoạn thơ được viết bởi thể thơ lục bát đậm đà bản sắc dân tộc Lối hát đối đáp tạo ra

giai điệu phong phú cho đoạn thơ Nhiều biện pháp tu từ được tác giả vận dụng khéoléo (Điệp từ, hoán dụ, câu hỏi tu từ) Ngôn ngữ trong sáng, nhuần nhị và có nhiều nétcách tân

- Tám câu thơ đầu khái quát cảm xúc bao trùm bài thơ: Tình cảm gắn bó, ân tình, thủychung sâu nặng giữa người dân Viết Bắc và chiến sĩ cách mạng được diễn tả chân thật,tha thiết, trìu mến bằn âm điệu thơ lục bát Chính tình quân dân cao quý này đã gópphần làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ lẫy lừng

Đề 5

I ĐỌC HIỂU

Đọc văn bản sau:

“Nhiều người chúng ta từ lâu đã quen đối phó với cuộc sống và hoàn cảnh thay vì hãy hành động Chúng

ta để thái độ người khác chi phối cảm nhận của mình về bản thân Để có sự lựa chọn hành động một cách kín đáo thay vì đối phó, chúng ta cần có sự suy nghĩ chín chắn Sẵn sàng chịu trách nhiệm về bản thân, cam kết giữ vững lập trường thay vì sự phụ thuộc vào ý kiến người khác là điều góp phần thiết lập nên cái nhìn tổng quát về bản chất của mỗi cá nhân Đối với nhiều người đây là một bước tiến vĩ đại.

Khi quyết định chịu trách nhiệm về bản thân và cố gắng kiểm soát mọi hành động và cảm xúc cho phù hợp với từng hoàn cảnh, chúng ta đã tạo tiền đề cho việc hình thành những mối quan hệ tốt đẹp Nhiều người tỏ ra không thích “sự độc lập” mà chúng ta lựa chọn, bởi điều đó đồng nghĩa với việc họ không còn có khả năng kiểm soát hành động của chúng ta nữa Việc giải phóng bản thân khỏi sự kiểm soát của người khác có lợi cho cả hai bên Mỗi lần áp dụng cách cư xử này, bạn sẽ cảm nhận được nguồn sức mạnh tiềm ẩn mà bạn chưa từng biết mình đang sở hữu.

Hành động thay vì đối phó không chỉ hữu ích trong những cuộc chạm trán gây go Và việc tự giác chịu trách nhiệm về hành vi của mình là một yêu cầu quan trọng.”

( “Khi thay đổi thế giới sẽ đổi thay”- Karen Casey,

NXB Tổng hợp TP HCM, 2010, tr.72)

Thực hiện các yêu cầu dưới đây:

Câu 1 Dựa vào đoạn trích hãy cho biết điều “góp phần thiết lập nên cái nhìn tổng quát về bản chất của mỗi cá nhân” là gì?

Trả lời: Điều góp phần thiết lập nên cái nhìn tổng quát về bản chất của mỗi cá nhân: “Sẵn sàng chịu trách nhiệm về bản thân, cam kết giữ vững lập trường thay vì sự phụ thuộc vào ý kiến người khác.”(0.5 điểm)

Câu 2 Theo tác giả, tại sao “Nhiều người tỏ ra không thích “sự độc lập” mà chúng ta lựa chọn”? (0.5 điểm) Trả lời:Theo tác giả, “Nhiều người tỏ ra không thích “sự độc lập” mà chúng ta lựa chọn” vì nó đồng nghĩa với việc họ không còn có khả năng kiểm soát hành động của chúng ta nữa.

Câu 3 Anh/chị hiểu như thế nào về ý kiến: “Việc giải phóng bản thân khỏi sự kiểm soát của người khác có lợi cho

cả hai bên” ?

Trả lời: Có thể hiểu về ý kiến: “Việc giải phóng bản thân khỏi sự kiểm soát của người khác có lợi cho cả hai bên”như sau:

-Đối với người bị kiểm soát: khiến họ tự tin, phát huy ưu thế của bản thân.(0.5 điểm)

- Đối với người kiểm soát: học được cách tôn trọng người khác, từ đó có được mối quan hệ bình đẳng, hài

hòa.(0.5 điểm)

Câu 4 Bài học có ý nghĩa mà anh/chị rút ra cho bản thân từ việc đọc văn bản trên?

Trả lời: Có thể rút ra những bài học khác nhau:

Phải có sự độc lập trong suy nghĩ và hành động; chịu trách nhiệm về suy nghĩ và bản thân,… (1.0 điểm)

.II LÀM VĂN

Câu 1.

Từ nội dung văn bản phần Đọc-hiểu, anh/chị viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) nêu ý kiến của mình về

sự cần thiết của “việc tự giác chịu trách nhiệm về hành vi” đối với bản thân của mỗi người trong cuộc sống.

Trả lời:

a.Đảm bảo cấu trúc đoạn văn:

HS có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng - phân- hợp, móc xích, song hành.(0,25 điểm)

b Xác định đúng vấn đề nghị luận:(0,25 điểm)

Nêu kiến của bản về sự cần thiết của “việc tự giác chịu trách nhiệm về hành vi” đối với bản thân của mỗi người

trong cuộc sống

c.Triển khai vấn đề nghị luận (1,0 điểm)

Học sinh lựa chọn thao tác lập luận phù hợp để triển khai vấn đề một cách mạch lạc sáng rõ Có thể trình bàytheo hướng sau:

-“Việc tự giác chịu trách nhiệm về hành vi” là một biểu hiện của lòng tự trọng, khiến con người trưởng thành hơn,

không dựa dẫm vào người khác…

-“Việc tự giác chịu trách nhiệm về hành vi” là cần thiết để cải thiện các mối quan hệ, giúp xã hội phát triển

d.Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, đặt câu (0,25 điểm)

e Sáng tạo: Có cách diễn đạt mới lạ, suy nghĩ sâu sắc.(0,25 điểm)

Câu 2.

Cảm nhận lời nhắn nhủ thiết tha của Việt Bắc – người ở lại qua đoạn thơ sau:

Mình đi có nhớ những ngày,

… Tân Trào Hồng Thái mía đình cây đa.

* Đặt vấn đề:

- Tố Hữu là lá cờ đầu của nền thi ca cách mạng Việt Nam Thơ ông gắn liền với từng chặng đường lịch sử của đấtnước

- Việt Bắc là một trong những bài thơ hay của ông viết sau chiến thắng Điện Biên Phủ, là khúc ca hào hùng của

cuộc kháng chiến chống Pháp, là khúc hát ân nghĩa thủy chung của tình quân dân thắm thiết Nhớ về Việt Bắc lànhớ về cái nôi của cách mạng:

Mình đi có nhớ những ngày,

Tân Trào Hồng Thái mía đình cây đa.

* Triển khai:

- Hình thức lặp mình đi, mình về, có nhớ đặt trong hàng loạt câu hỏi khiến đoạn thơ tràn đầy cảm xúc, gợi nhớ về

những kỉ niệm đẹp đầy tự hào và yêu thương Hai tiếng mình đi, mình về được luân phiên, chuyển đổi, gợi hình ảnh

người cán bộ kháng chiến về xuôi mỗi lúc một xa dần:

Mình đi có nhớ những ngày, Mưa nguồn suối lũ những mây cùng mù.

- Hình ảnh ẩn dụ mưa nguồn, suối lũ, mây mù nhằm miêu tả thời tiết Việt Bắc thật khắc nghiệt, mưa lớn gây lũ

sông suối, trời luôn u ám đầy mây đen Thời tiết càng khắc nghiệt, họ càng gắn bó đoàn kết để vượt qua và chiếnđấu Ngoài ra, những hình đó nhằm hàm chỉ những gian khó, thử thách mà cán bộ cách mạng và nhân dân Việt Bắcphải trải qua trong những năm tháng dài máu lửa

- Nhớ về cuộc sống khó khăn, vất vả, mối thù đè nặng lên đôi vai:

Mình về có nhớ chiến khu, Miếng cơm chấm muối mối thù nặng vai.

- Chi tiết có thực miếng cơm chấm muối nhằm phản ánh cuộc sống thiếu thốn gian khổ về vật chất nhưng họ vẫn

lạc quan chiến đấu bởi người cán bộ cách mạng và nhân dân Việt Bắc có chung một lý tưởng, một mối thù Cách

nói mối thù nặng vai nhằm cụ thể hóa nhiệm vụ chống thực dân Pháp đang đè nặng lên đôi vai dân tộc ta.

- Tình cảm của người ở lại được dấu kính trong lòng:

Mình về rứng núi nhớ ai Trám búi để rụng măng mai để già.

- Nghệ thuật hoán dụ rừng núi nhớ ai, người ở lại đã lấy nỗi buồn của núi rứng để thổ lộ thầm kính nỗi buốn của

mình trong niềm vui chung đất nước được giải phóng Việt Bắc có nỗi buồn riêng, có nỗi nhớ riêng đó là phải chia

tay với cán bộ cách mạng Họ buồn đến nỗi không còn tha thiết trong lao động Trám bùi để rụng măng mai để già.

Trám, măng là những nguồn lương thực vô tận của núi rừng Việt Bắc để nuôi cán bộ đánh giặc, nay cán bộ về xuôithì họ đi hái trám, bẻ măng để làm gì? Câu thơ gợi nỗi buồn thiếu vắng trong lòng người ở lại

- Nỗi nhớ về bản làng nghèo khó mà thủy chung:

Mình đi có nhớ những nhà, Hắt hiu lau xám đậm đà lòng son.

- Cụm từ những nhà được nhà thơ nhắc đến ý chỉ đồng bào Việt Bắc Câu tiểu đối hắt hiu lau xám đậm đà lòng son

chứa đựng sự tương phản giữa cuộc sống nghèo khó về vật chất và phẩm chất cao đẹp cuả người Việt Bắc, đó lànhiệt tình và thủy chung cách mạng

- Nhớ Việt Bắc là nhớ cội nguồn quê hương cách mạng cùng với những địa danh lịch sử:

Mình đi có nhớ núi non Nhớ khi kháng Nhật thuở còn Việt Minh Mình đi, mình có nhớ mình

Tân Trào, Hồng Thái, mái đình cây đa

- Điệp từ nhớ và hình ảnh liệt kê Tân Trào, Hồng Thái mài đình cây đa nhằm nhắc nhở người cán bộ cách mạng luôn nhớ đến cội nguồn, nhớ đại điểm thành lập quân đội đầu tiên của nước ta đó là cây đa Tân Trào Nhớ đình

Hồng Thái là nơi hội họp quốc dân lần đầu khai sinh ra chính phủ lâm thời của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa.

- Đây là cuộc chia tay của những người từng sống gắn bó suốt mười mấy năm với biết ba kỉ niệm ân tình, từng chia

sẻ mọi cay đắng ngọt vùi, nay cùng nhau gợi lại những hồi ức đẹp đẽ, khẳng định tình cảm thủy chung và hướng vềtương lai tươi sáng

- Chuyện ân tình cách mạng được Tố Hữu khéo léo thể hiện như tâm trạng tình tình đôi lứa Diễn biến tâm trạngđược tổ chức theo lối đối đáp quen thuộc của ca dao dân ca, mở ra bao nhiêu kỉ niệm về một thời cách mạng vàkháng chiến gian khổ mà annh hùng

* Đánh giá:

- Tóm lại, đoạn thơ trên là nỗi lòng thương nhớ, là lời tâm tình của Việt Bắc Đoạn thơ trên tiêu biểu sắc thái phongcách Tố Hữu, giọng điệu thơ ngọt ngào truyền cảm, mang đậm phong vị ca dao dân gian, đề cập đến con người vàcuộc sống kháng chiến

- Thông qua hình tượng Việt Bắc, tác giả ca ngợi phẩm chất cách mạng cao đẹp của quân dân ta, khẳng định nghĩatình thuỷ chung son sắt của người cán bộ, chiến sĩ đối với Việt Bắc

Đề 6

I ĐỌC – HIỂU

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

[ ]Cứ đến chủ đề về ơn nghĩa sinh thành thì ngập tràn hộp thư “Thay lời muốn nói” sẽ là những câu xin lỗi ba mẹ từ các bạn trẻ Là những lời xin lỗi được gửi đến những bậc ba mẹ còn sống Mà, nội dung của những lời xin lỗi cũng na ná nhau, kiểu như: “Con biết ba mẹ rất cực khổ vì con Con biết con đã làm cho ba mẹ buồn rất nhiều Con xin lỗi ba mẹ” Xin lỗi, nhưng mình hay gọi đây là “những lời xin lỗi mang tính phong trào ”, và những

áy náy ray rứt này là “những áy náy ray rứt theo làn sóng”, mỗi khi có ai hay có chương trình nào gợi nhắc, thì các bạn mới sực nhớ ra Mà khổ cái, bản thân những lời xin lỗi ấy sợ rằng khó làm người được xin lỗi vui hơn, bởi

vì đâu đợi tới chính họ, ngay cả chúng mình là những người làm chương trình đây cũng đều hiểu rằng, có lẽ chỉ vài ngày sau chương trình, cùng với nhịp sống ngày càng nhanh ngày càng vội, cùng với lịch đi học, đi làm, đi giải trí sau giờ học, giờ làm , những lời xin lỗi ấy sợ rằng sẽ sớm được vứt ra sau đầu; và những cảm giác áy náy, ăn năn ấy sẽ sớm chìm sâu, chẳng còn mảy may gợn sóng Cho đến khi lại được nhắc mà sực nhớ ra ở lần kể tiếp.Điều đó, đáng buồn là một sự thật ở một bộ phận không nhỏ những người trẻ, bây giờ.

(Thương còn không hết , ghét nhau chi,

Lê Đỗ Quỳnh Hương, Nxb Trẻ, tr.31-32)

1.Chỉ ra những nghịch lí trong những lời xin lỗi của các bạn trẻđược nêu trong đoạn trích (0.5 điểm)

2.Tác giả thể hiện tâm trạng như thế nào trước thực trạng những lời xin lỗi phong trào tràn ngập mỗi dịp làm về

chủ đềơn nghĩa sinh thành? (0.5 điểm)

3.Theo anh/chị, nguyên nhân nào dẫn tới những lời xin lỗi mang tính phong trào và những áy náy ray rứt theo làn

sóng trong ứng xử của một bộ phận không nhỏ những người trẻ ngày nay? (1.0 điểm)

4 Theo anh/chị, điều gì quan trọng nhất trong một lời xin lỗi? Vì sao? (1.0 điểm)

II LÀM VĂN

Câu 1.

Từ thông điệp của đoạn trích ở phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) với chủ đề:

Giá trị của lời xin lỗi đúng cách.

Câu 2.

Cảm nhận nỗi nhớ nhung da diết của người cán bộ về xuôi qua đoạn thơ sau:

Ta với mình, mình với ta Ngòi Thia sông Đáy suối Lê vơi đầy.

- Nội dung lời xin lỗi na ná nhau, không xuất phát từ tình cảm chân

thành của con cái với đấng sinh thành;

- Tâm trạng của người xin lỗi: áy náy ray rứt theo làn sóng, xuất hiện

rồi tan biến ngay sau đó

- Người được nhận lời xin lỗi: khó có thể vui hơn.

0.5

2 Trước thực trạng những lời xỉn lỗi phong trào tràn ngập mỗi dịp làm về

chủ đề về ơn nghĩa sinh thành, tác giả thể hiện tâm trạng băn khoăn, lòng ngậm

ngùi buồn

0.5

3 Học sinh có thể để xuất những nguyên nhân khác nhau Yêu cầu hợp lí và

thuyết phụcGợi ý:

-Tâm lí e ngại thể hiện tình cảm của người Á Đông

-Lối sống hời hợt, thiếu sâu sắc

- Bị cuốn theo nhịp sống vội vã khiến con người dễ quên đi những việc ânnghĩa

1.0

4 Học sinh có thể có nhiều lựa chọn trả lời

Gợi ý: Sự chân thành; Thái độ hối lỗi

1.0

Ví dụ: Điều quan trọng nhất trong một lời xin lỗi là thái độ chân thành.

Vì một lời xin lỗi chân thành cho thấy sự hối lỗi thực sự, tỏ rõ người xin lỗimuốn được cảm thông, tha thứ và muốn khắc phục, sửa chữa lỗi lầm mình mắcphải

1 Từ thông điệp của đoạn trích, hãy viết một đoạn văn khoảng 200 chữ

với chủ đề: Giá trị của lời xin lỗi đúng cách.

2.0

a Đảm bảo cấu trúc đoạn văn nghị luận 200 chữCó đủ các phần mở đoạn, phát triển đoạn, kết đoạn Mở đoạn nêu được vấn đề,phát triển đoạn triển khai được vấn đề, kết đoạn kết luận được vấn đề

( Nếu HS viết từ 2 đoạn trở lên thì không cho điểm cấu trúc)

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận về một tư tưởng đạo lí: Giá trị của lời xin lỗi đúng cách.

0.25

0.25

c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm; vận dụng tốt các thao táclập luận; các phương thức biểu đạt, nhất là nghị luận; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ

và dẫn chứng; rút ra bài học nhận thức và hành động Cụ thể:

c.1 Câu mở đoạn: Dẫn ý liên quan (có thể lấy câu chuyện trong phần Đọc

hiểu ) để nêu vấn đề cần nghị luận

c.2 Các câu phát triển đoạn:

- Giải thích: Lời xin lỗi là lời nói, hành động thể hiện sự nhận thức và hốilỗi của mình khi có những suy nghĩ, hành động sai trái

- Bàn luận:

+ Có nhiều cách để thực hiện lời xin lỗi, tuy nhiên để lời xin lỗi có giá trịcao nhất, cần thực hiện nó đúng cách

+ Xin lỗi đúng cách sẽ dễ nhận được sự đồng cảm tha thứ hơn

+ Xin lỗi đúng cách sẽ giúp bạn thoải mái hơn vì được giải tỏa mặc cảmtội lỗi

+ Xin lỗi đúng cách cũng góp phần nâng cao phẩm giá, nhân cách củabạn

c.3 Câu kết đoạn: đưa ra bài học nhận thức và hành động phù hợp: Cần rèn

luyện cho mình một cái tâm chân thành để khi sai lỗi, biết nhận lỗi và thực hiệnviệc hối lỗi đúng đắn

1.00

d Sáng tạoCó cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện suy nghĩ sâu sắc, mới mẻ về vấn đề nghịluận

0,25

- Tố Hữu một hồn thơ dân tộc, một nhà thơ lớn trong nền văn học Việt nam

Có thể nói, những tác phẩm của ông không chỉ thể hiện tư tưởng, lẽ sống củabản thân mình mà qua đó ta còn thấy được những sự kiện quan trọng của cáchmạng nước nhà

- Tháng 10- 1954 sau khi chiến thắng Điện Biên Phủ bộ đội ta phải chuyển lựclượng thủ đô và chia tay với chiến khu Việt bắc Kẻ ở người đi lòng không khỏinhớ thương nuối tiếc tình quân dân trong mười lăm năm khánh chiến Trướcnhững lời chia tay thương nhớ thiết tha của đồng bào Việt Bắc, người chiến sĩcách mạng cũng như trải lòng mình nói lên những tâm tư tình cảm gắn bó:

Ta với mình, mình với ta

… Ngòi Thia sông Đáy suối Lê vơi đầy.

* Triển khai:

- Khúc tâm tình của người cán bộ kháng chiến:

Ta với mình, mình với ta Lòng ta sau trước mặn mà đinh ninh.

+ Cách ngắt nhịp 3/3 ta với mình/mình với ta làm cho người đọc cảm nhận, ta với mình tuy hai mà một gắn bó không thể tách rời Cấu trúc so sánh, tăng tiến

kết hợp với từ láy mặn mà, đinh ninh nhằm nhấn mạnh tình cảm của người ra

đi đối với Việt Bắc bao la và sâu nặng

+ Câu thơ gợi nhớ câu Kiều của Nguyễn Du:

Vầng trăng vằng vặc giữa trời Đinh ninh hai miệng một lời song song.

- Nỗi nhớ được cụ thể hóa:

Mình đi mình lại nhớ mình Nguồn bao nhiêu nước nghĩa tình bấy nhiêu.

+ Từ mình được dùng đa nghĩa thể hiện sự sáng tạo, độc đáo trong việc bộc lộ tình cảm Từ lại như nhân tình cảm lên gấp đôi.

+ Nghệ thuật so sánh Nguồn bao nhiêu nước nghĩa tình bấy nhiêu thể hiện cụ

thể và sinh động hơn nghĩa tình sâu đậm của người cán bộ kháng chiến với quêhương Việt Bắc Câu thơ gợi liên tưởng đến câu ca dao:

Qua đình ngả nón trông đình Đình bao nhiêu ngói em thương mỉn bấy nhiêu.

- Nỗi nhớ lại được khắc họa cụ thể:

Nhớ gì như nhớ người yêu Trăng lên đầu núi, nắng chiều lưng nương Nhớ tùng bản khói cùng sương

sớm khuy bếp lửa người thương đi về Nhớ từng rừng nứa bờ tre

Ngòi Thia sông Đáy suối Lê vơi đầy.

+ Qua hồi tưởng của cán bộ cách mạng, cảnh và người Việt Bắc hiện lên thậtđẹp, vừa hiện thực lại vừa thơ mộng, tạo nét đẹp riêng biệt không nơi nào có

được Nỗi nhớ Việt Bắc được tác gỉa so sánh nhớ gì như nhớ người yêu, mà

nhớ người yêu thì thật da diết, cồn cào Ca dao có viết:

Nhớ ai bổi hổi bồi hồi Như đứng đống lửa, như ngồi đống than.

bằng hàng loạt hình ảnh liệt kê ngòi Thia, sông Đáy, suối Lê

- Sau khi khẳng định tấm lòng trước sau như một, người ra đi nhớ về một ViệtBắc ắp đầy kỉ niệm Hình ảnh chiến khu càng sống động bao nhiêu càng chothấy nỗi nhớ, tình cảm kẻ đi với người ở tươi mới bấy nhiêu Cảnh sắc thiênnhiên, cuộc sống sinh hoạt, kỉ niệm kháng chiến lần lượt hiện hình nổi sắc

Đề 7

I ĐỌC HIỂU

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

Nhà tâm lí học Angela Lee Duckworth đã bỏ ra nhiều năm tìm hiểu về chìa khoá để thành công Sau thời gian nghiên cứu, bà chỉ ra rằng: Điều cơ bản làm nên thành công của con người là sự bền bỉ Bà nói: “Bền bỉ là

sự đam mê, tính kiên trì cho những mục tiêu dài hạn Bền bỉ là có khả năng chịu đựng khó khăn Bền bỉ là tập

trung vào tương lai của mình một cách liên tục, không phải tính theo tuần, theo tháng mà là năm Bền bỉ là làm việc thật chăm chỉ để biến tương lai thành hiện thực Bền bỉ là việc sống một cuộc đời như thể nó là một cuộc chạy marathon, chứ không phải là một cuộc đua nước rút” Không phải chỉ số IQ, không phải ngoại hình, hay sức mạnh thể chất, hay kỹ năng xã hội Sự bền bỉ là yếu tố quyết định để thành công.

Sân vườn nhà tôi có bày những cái ghế đá, trên một trong những cái ghế ấy có khắc dòng chữ: “Cây kiên nhẫn đắng chát nhưng quả nó rất ngọt.” Nếu không có những giờ ngồi kiên trì từ ngày này qua ngày khác trong phòng suốt nhiều năm liền của những con người bền bỉ cống hiến như thế, chúng ta đã không có Hesman, One Piece, Sherlock Holmes, Tarzan, Doraemon Không có sự bền bỉ, sẽ không có bất cứ thứ gì vĩ đại được sinh ra trên đời Bóng đèn điện, định luật bảo toàn năng lượng, thuyết tương đối, máy bay và nhiều phát minh khác Nếu không

có những giờ kiên tâm hy sinh thầm lặng hay nhẫn nại làm việc của con người, nhân loại sẽ tổn thất biết bao.

Hôm trước một anh bạn gửi cho tôi câu danh ngôn: “Những người đứng đầu trên thế giới đều là những người bình thường với ý chí phi thường.” Nên ta làm gì không quan trọng Quan trọng là ta có làm cho đến khi ra được kết quả mong muốn hay không Người ta thường nhấn mạnh tới việc sống phải có ước mơ, hoài bão nhưng theo tôi cái khó là kiên trì từng ngày vươn tới nó.

(Tuổi trẻ đáng giá bao nhiêu, Rosie Nguyễn,

NXB Nhã Nam, 2017)

Câu 1 Tác giả đề cập đến yếu tố nào được coi là điều cơ bản làm nên thành công của con người ?

Câu 2 Theo anh (chị) vì sao tác giả cho rằng bền bỉ là sống một cuộc đời như thể nó là một cuộc chạy marathon?

Câu 3 Việc tác giả liệt kê các nhân vật văn học nổi tiếng: “Hesman, One Piece, Sherlock Holmes, Tarzan,

Doraemon” có tác dụng gì?

Câu 4 Anh chị đồng tình hay không đồng tình với ý kiến “Những người đứng đầu trên thế giới đều là những

người bình thường với ý chí phi thường.”? Vì sao?

ĐÁP ÁN

Đọc đoạn trích sau đây và thực hiện các yêu cầu:

Câu 1

Cơ Điều cơ bản làm nên sự thành công của con người là sự bền bỉ.

0,5

Câu 2 Vì cuộc chạy marathon là một cuộc chạy dài, người muốn chiến thắng cần nỗ lực

liên tục trong suốt cuộc hành trình Bền bỉ cũng cần cố gắng liên tục không ngừng

Câu 3 Tác dụng của việc liệt kê:

+ Các nhân vật văn học đều rất nổi tiếng, rất quen thuộc và gần gũi với người đọc,

do đó khiến lập luận chặt chẽ, thuyết phục hơn

+Nhấn mạnh vào dẫn chứng lập luận, tăng sức thuyết phục bởi các nhân vật ấy đều là

kết quả của sự bền bỉ, nỗ lực của các nhà văn

1,0

Câu 4 - Đồng tình

- Phải có nghị lực phi thường thì những con người đó mới có thể vượt qua mọi khó

khăn, thử thách để đi đến thành công

1,0

Phần làm văn ( 7,0 điểm)

Câu 1

Hãy viết 01 đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về điều quantrong nhất để có được thành công trong cuộc đời

* Về hình thức yêu cầu

- Viết đúng một đoạn văn, khoảng 200 chữ

- Trình bày mạch lạc, rõ ràng, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu,

* Về nội dung, đoạn văn cần thể hiện được những ý cơ bản sau:

a Câu mở đoạn: Nêu vấn đề cần nghi luận

b Các câu phát triển đoạn:

- Giải thích: Thành công là kết quả quý giá mà con người đạt được sau một quá trìnhlao động, đấu tranh mất nhiều công sức

- Bàn luận:

+ Điều quan trọng nhất để có được thành công : …

+ Lý do :

+ Dẫn chứng minh họa

- Phê phán một bộ phận giới trẻ hiện nay không dám đương đầu với thử thách, chỉbiết sống nhờ, sống gửi, lệ thuộc vào người khác…

c.Câu kết đoạn: đưa ra bài học nhận thức và hành động phù hợp:

0.250,25

0.50.5

0,250,252

* Đặt vấn đề:

- Tháng 10 năm 1954, sau thắng lợi vẻ vang của cuộc kháng chiến chống thực dânPháp, trung ương Đảng và chính phủ đã rời Việt Bắc để trở về Hà Nội tiếp tục lãnh

đạo phong trào cách mạng Trước sự kiện đó, Tố Hữu đã viết bài thơ Việt Bắc

- Bài thơ như một chất men say ngấm sâu vào lòng người, trở nên gần gũi, đằm thắmhơn với những cung bậc lan toả của nó Trước lúc về xuôi, người cán bộ kháng chiếnkhẳng định một điều đinh ninh tình nghĩa của mình vẫn rất sâu nặng, dẫu có thế nàothì sự keo sơn, gắn bó bền chặt vẫn không phai nhạt theo thời gian:

Ta đi ta nhớ những ngày

… Chày đêm nện cối đều đều suối xa.

* Triển khai:

- Nhớ sự gần gũi, quấn quýt chia ngọt sẻ bùi của tình quân dân:

Ta đi ta nhớ những ngày, Mình đây ta đó đắng cay ngọt bùi.

+ Nhớ Việt Bắc không phải là nỗi nhớ chung chung mà rất cụ thể Nhớ những ngày

gần gũi mình đây ta đó, cùng chia sẻ đắng cay ngọt bùi Có những ngày lũ rừng về

xối xả, mưa rừng ào ào, gạo muối bị cuốn trôi, địch phục kích sau lưng…Những đêm

bị sốt rét rừng hành hạ được các mẹ, các chị chăm sóc…thấm thía vô cùng tình quândân keo sơn gắn bó

+ Hàng loạt tính từ đắng cay, ngọt bùi thể hiện những khó khăn tột cùng của cuộc

sống trong kháng chiến Nhờ tinh thần đồng cam cộng khổ giữa nhân dân Việt Bắc vàcán bộ cách mạng, họ đã thương yêu đùm bọc lẫn nhau, chia từng củ khoai, sẻ từngbát cơm và cùng đắp chung chăn để vượt qua mùa đông lạnh lẽo

Thương nhau chia củ sắn lùi, Bát cơm sẻ nửa chăn sui đắp cùng.

- Nhớ hình ảnh người lao động khó nhọc:

Nhớ người mẹ nắng cháy lưng, Địu con lên rẫy bẻ từng bắp ngô.

+ Hình ảnh người mẹ giúp người đọc cảm nhận hình ảnh người dân Việt Bắc laođộng tạo ra của cải vật chất thật khó nhọc, thế mà họ vẫn sẵn sàng nuôi dưỡng cáchmạng Nhớ Việt Bắc là nhớ những hình ảnh mộc mạc, thân thương, chân thực:

Nhớ sao lớp học i tờ Đồng khuya đuốc sáng những giờ liên hoan Nhớ sao ngày tháng cơ quan

Gian nan đời vẫn ca vang núi đèo Nhớ sao tiếng mõ rừng chều Chày đêm nện cối đều đều suối xa.

+ Điệp ngữ nhớ sao được lặp lại nhiều lần nhằm nhấn mạnh nỗi nhớ của tác giả càng

lúc càng day dứt Nhớ cảnh học tập của lớp bình dân học vụ, nhớ niềm vui trong đêmliên hoan, nhớ tinh thần lạc quan yêu đời của nhân dân Việt Bắc, đặc biệt là nhớ âmthanh đặc trưng của núi rừng với tiếng mõ, tiếng chày giã gạo Nếu thờ ơ nhà thơ sẽchẳng thấy có gì nên thơ nhưng sự lưu luyến gắn bó yêu thương thực sự khiến tác giảthấy có ngọn lửa lung linh, bền bỉ của sự sống

- Cả đoạn thơ mang đậm màu sắc dân tộc, thể hiện rõ hồn thơ của Tố Hữu Điệp từ

nhớ cùng lối so sánh đặc biệt để bộc lộ một cảm xúc thương nhớ dạt dào Cách gieo

vần, sử dụng tài tình thể thơ lục bát đã làm cho đoạn thơ mang âm điệu ngọt ngào, êm

ái

* Đánh giá:

- Sự gắn bó sâu nặng với Việt Bắc đã làm cho khung cảnh và con người Việt Bắc táihiện trong nỗi nhớ của người về xuôi đã đẹp lại càng trở nên đẹp hơn, càng trở nênlung linh huyền ảo

- Nỗi nhớ trong lòng người đi day dứt, thiết tha đến độ cồn cào, ám ảnh như nhớngười yêu Lấy nỗi nhớ trong tình yêu lứa đôi để đo nỗi nhớ về ngọn nguồn khángchiến, về nghĩa tình cách mạng, đó là một sáng tạo của hồn thơ Tố Hữu

Đề 8

I ĐỌC HIỂU

Đọc văn bản:

Điều cô chưa nói

Trời đã không mưa cho tới buổi chiều nay Các em đẹp bất ngờ buổi sáng ngày bế giảng Cái khoảnh khắc em cầm sen tạo dáng Thướt tha áo dài điệu múa ở đằng xa Sau sân trường này sẽ là những ngã ba Các em phải đi và tự mình chọn lựa Lắm chông gai và cũng nhiều lời hứa Cám dỗ em, em phải biết giữ mình Đời người tránh sao được những phút “chùng chình”

Ai cũng có một “bến quê” để lãng quên rồi mơ ước Mong em bình tâm trước những điều mất được

Và bền gan đi đến cuối hành trình Trái tim em thao thức một mối tình Mối tình nói hay mối tình chưa ngỏ Những hạnh phúc ngọt ngào hay phút giây lầm lỡ Những nỗi nhớ không lời, những cảm xúc không tên

Và giấc mơ theo điệu múa cháy lên

Cô ở lại, cánh chim bay đi nhé

Lau nước mắt đi những tâm hồn rất trẻ

Ngoài cửa sổ này, chân trời mới đợi em

( “Điều cô chưa nói”- Hà Thị Hạnh, Trích Văn học và Tuổi trẻ, số 5+ 6 năm 2014, tr 64 )

Thực hiện các yêu cầu sau:

Câu 1: Bài thơ là lời của ai, nói với ai?

Câu 2: Vẻ đẹp của “em” trong ngày bế giảng hiện lên qua những hình ảnh nào?

Câu 3: Tác giả muốn gửi gắm tâm sự gì qua hai câu thơ:

Lau nước mắt đi những tâm hồn rất trẻ

Ngoài cửa sổ này, chân trời mới đợi em

Câu 4: Anh/chị có đồng tình với quan điểm của tác giả trong câu thơ “Sau sân trường này sẽ là những ngã ba/ Các

em phải đi và tự mình chọn lựa” không? Vì sao?

Phần Câu Nội dung Điểm

I

1 Bài thơ là lời của người cô, nói với các em học sinh chuẩn bị ra trường 0.5

2 Vẻ đẹp của “em” trong ngày bế giảng hiện lên qua những hình ảnh : em cầm sen tạo

3 Qua hai câu thơ: Lau nước mắt đi những tâm hồn rất trẻ/Ngoài cửa sổ này, chân trời

mới đợi em, người cô bộc lộ tình cảm yêu mến, xúc động, niềm tin, niềm hi vọng vào

các em học sinh cuối cấp- thế hệ trẻ của đất nước Đó cũng là lời nhắn nhủ, động viêncác em về con đường rộng mở, tương lai tươi sáng phía trước

1.0

4 Học sinh trả lời ngắn gọn rõ ý theo quan điểm cá nhân và giải thích hợp lí, tránh lối

II

1 Viết đoạn văn trình bày suy nghĩ về: Vai trò của nghị lực, sự kiên trì, biết chấp

nhận thất bại trên con đường vươn đến mục tiêu trong cuộc sống 2.0

a Đảm bảo yêu cầu về hình thức đoạn văn

Học sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng - phân - hợp,móc xích hoặc song hành

0.25

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Trên con đường vươn đến các mục tiêu trong

cuộc sống mỗi cá nhân cần có nghị lực, sự kiên trì, biết chấp nhận thất bại 0.25

c Triển khai vấn đề cần nghị luận

Học sinh lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để triển khai vấn đề cần nghị luận theonhiều cách nhưng cần làm rõ vai trò của ý chí, nghị lực, lòng kiên trì, biết chấp nhậnthất bại trên con đường vươn đến mục tiêu trong cuộc sống

Có thể theo hướng sau:

- Giải thích được có nghị lực, sự kiên trì là gì, thế nào là biết chấp nhận thất bại?

+ Có nghị lực, sự kiên trì: có bản lĩnh, không nản chí, lùi bước, quyết tâm với mục tiêu

- Bàn luận được về vai trò, giá trị của ý chí, nghị lực, lòng kiên trì, biết chấp nhận thấtbại trên con đường vươn đến mục tiêu trong cuộc sống

- Rút ra được bài học cho bản thân

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp, ngữ nghĩa tiếng Việt 0.25

- Việt Bắc là một trong những bài thơ hay nhất của Tố Hữu Lời thơ như khúc hát ân

tình tha thiết về Việt Bắc, quê hương của cách mạng Việt Nam trong thời kỳ khángchiến chống Pháp

- Ở đó, bên cạnh cách những bức tranh hùng tráng, đậm chất sử thi về cuộc sống đờithường gần gũi, thân thiết được bao bọc bởi thiên nhiên vô cùng tươi đẹp:

Ta về, mình có nhớ ta

Nhớ ai tiếng hát ân tình thuỷ chung.

* Triển khai:

- Cảm hứng chủ đạo của đoạn thơ là nỗi nhớ về Việt Bắc:

Ta về mình có nhớ ta

Ta về ta nhớ những hoa cùng người.

+ Tác giả sử dụng điệp ngừ hai lần ta về Cùng một thời điểm chia tay nhưng ở trên là

hỏi người, ở dưới là giãi bày lòng mình Cặp từ ta, mình được xưng hô như cách đối

đáp giao duyên của trai gái trong ca dao, dân ca khiến cho cuộc chia tay của người cán

bộ và Việt Bắc thành cuộc giã bạn của lứa đôi Ta là người cán bộ kháng chiến, mình là nhân dân Việt Bắc đang lưu luyến chia tay Câu hỏi tu từ mình có nhớ ta thể hiện sự lưu

luyến của người đi, kẻ ở

+ Nhớ hoa là nhớ thiên nhiên Việt Bắc thơ mộng làm đắm say lòng người Nhớ người

là nhớ người dân Việt Bắc từng cưu mang, gắn bó, đồng cam cộng khổ với cán bộ cáchmạng

- Bức tranh mùa đông:

Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng + Hoa chuối rừng đỏ như son nổi bật trên nền xanh bạt ngàn của lá Sự tương phản của

hai màu xanh, đỏ làm cho núi rừng bớt hoang vu, lạnh lẽo mà trở nên ấm áp hơn Hoachuối là bông hoa có thật chứ không mông mênh chóng tàn như những loài hoa khác.+ Vượt qua mùa đông lạnh giá, con người lên nương, lên rừng Nghệ thuật đảo ngữ

nắng ánh (động từ) là các luồng sáng của nắng chói lên bởi sự phản quang của lưỡi dao

rừng thắt trên lưng người dân khi họ đi khai thác lâm, thổ sản Đó là cái đẹp rất đờithường, rất giản dị của người lao động

- Bức tranh mùa xuân:

Ngày xuân mơ nở trắng rừng Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang.

+ Hoa mơ tinh khôi, thanh khiết phủ trắng cả cánh rừng, gợi cảm giác choáng ngợp

trước cảnh thơ mộng Âm điệu mạnh mẽ của hai chữ trắng rừng bộc lộ cảm giác ngỡ

ngàng, hạnh phúc của con người Một bài thơ khác, Tố Hữu cũng viết rất hay về mùaxuân của núi rừng Việt Bắc:

Ôi sáng xuân nay xuân, xuân 41 Trắng rừng biên giới nở hoa mơ.

Bác về nín lặng con chim hót Thánh thót bờ lau vui ngẩn ngơ (Xuân 41) + Hình ảnh người lao động chuốt từng sợi giang rất nhịp nhàng, khoan thai Động từ chuốt là làm cho thật nhẵn sợi giang để đan nón Hai từ chuốt và từng gợi tả đức tính

cẩn thận, tỉ mỉ, chịu thương chịu khó của người đan nón Họ làm ra sản phẩm để phục

vụ cho lao động và còn để tặng cán bộ kháng chiến

- Bức tranh mùa hạ:

Ve kêu rừng phách đổ vàng Nhớ cô em gái hái măng một mình.

+ Câu thơ sáu chữ xôn xao cả màu sắc lẫn âm thanh Khi tiếng ve râm ran, cả một rừng

phách như hối hả, nhanh chóng thay màu, cùng đồng loạt đổ vàng Hai động từ kêu và

đổ thể hiện không khí rạo rực rất đặc trưng của mùa hạ Đổ vàng là ngả vàng hàng loạt

hoặc là cây trút lá vàng Hai câu thơ gợi nhắc ý thơ của Xuân Diệu:

Đổ trời xanh ngọc qua muôn lá Thu đến nơi nơi động tiếng huyền.

(Trích Thơ duyên)

+ Hình ảnh người lao động: Cô gái đi hái măng, khơi dậy trong ta những rung động

ngọt ngào, sâu lắng Đọc câu thơ, ta nghe như có tiếng nhạc ngân nga bởi nghệ thuật gieo vần lưng (gái, hái) và điệp phụ âm đầu m (măng, một, mình) Cô gái say sưa lao

động trong một không gian vui tươi, trong trẻo Sự hiện diện của cô gái càng tăng thêm

nét duyên dáng, trẻ trung cho bức tranh mùa hạ.

- Bức tranh mùa thu:

Rừng thu trăng rọi hòa bình Nhớ ai tiếng hát ân tình thủy chung.

+ Ánh trăng vàng êm dịu trải dài lên cảnh vật, gợi không khí thanh bình, yên ả Từ hòa bình vừa khẳng định cuộc sống êm đềm, vừa nói đến sự thanh tĩnh của rừng khuy Đêm

trăng thu huyền ảo nơi núi rừng Việt Bắc thấp thoáng ước mơ thầm kính về cuộc sốngthanh bình êm ả

+ Trên cái nền gợi cảm ấy văng vẳng tiếng hát ân tình thủy chung của ai đó nghe thật

bâng khuâng, xao xuyến Tiếng hát ấy chính là tấm lòng của người Việt Bắc, dù nghèokhó nhưng suốt đời thủy chung với cách mạng

- Mỗi câu lục bát làm thành một bức tranh trong bộ tứ bình Mỗi bức tranh có vẻ đẹpriêng hòa kết bên nhau tạo vẻ đẹp chung Đó là sự hài hòa giữa âm thanh, màu sắc

Tiếng ve của mùa hè, tiếng hát của đêm thu, màu xanh của rừng già, sắc đỏ của hoachuối, trắng tinh khôi của rừng mơ, vàng ửng của hoa phách Trên cái nền thiên nhiênấy, hình ảnh con người hiện lên thật bình dị, thơ mộng trong công việc lao động hàngngày

* Đánh giá:

- Với những nét chấm phá đơn sơ giản dị, vừa cổ điển vừa hiện đại, đoạn thơ trên củaTố Hữu đã làm nổi bật được bức tranh cảnh và người qua bốn mùa của chiến khu ViệtBắc Cảnh và người hòa hợp với nhau tô điểm cho nhau, làm cho bức tranh trở nên gầngũi thân quen, sống động và có hồn hơn Tất cả đã tan chảy thành nỗi nhớ nhung quyếnluyến thiết tha trong tâm hồn người cán bộ về xuôi

- Có thể nói, đây là một trong những đoạn thơ đặc sắc nhất, tài hoa nhất trong bài Việt Bắc Nó góp phần làm cho bài thơ xứng đáng là viên ngọc sáng long lanh trong kho

tàng văn học hiện đại Việt Nam

Đề 9

I ĐỌC HIỂU

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời các câu hỏi :

“Có lẽ chúng ta cần một cái nhìn khác Rằng chẳng có ước mơ nào tầm thường Và chúng ta học không phải để thoát khỏi nghề rẻ rúng này, để được làm nghề danh giá kia Mà học để có thể làm điều mình yêu thích một cách tốt nhất và từ đó mang về cho bản thân thu nhập cao nhất có thể, một cách xứng đáng và tự hào

Mỗi một người đều có vai trò trong cuộc đời này và đều đáng được ghi nhận Đó là lí do để chúng ta không vì thèm khát vị thế cao sang này mà rẻ rúng công việc bình thường khác Cha mẹ ta, phần đông, đều làm công việc rất đỗi bình thường Và đó là một thực tế mà chúng ta cần nhìn thấy Để trân trọng Không phải để mặc cảm Để bình thản tiến bước Không phải để tự ti Nếu tất cả đều là doanh nhân thành đạt thì ai sẽ quét rác trên những đường phố? Nếu tất cả đều là bác sĩ nổi tiếng thì ai sẽ là người dọn vệ sinh bệnh viện? Nếu tất cả đều là nhà khoa học thì ai sẽ là người tưới nước những luống rau? Nếu tất cả đều là kĩ sư phần mềm thì ai sẽ gắn những con chíp vào máy tính?

Phần đông chúng ta cũng sẽ là người bình thường Nhưng điều đó không thể ngăn cản chúng ta vươn lên từng ngày Bởi luôn có một đỉnh cao cho mỗi nghề bình thường ”

(Phạm Lữ Ân – Nếu biết trăm năm là hữu hạn,

NXB Hội Nhà văn, 2012)

Câu 1: Tác giả đã chỉ ra những thái độ nào của con người đối với công việc ?

Câu 2: Theo tác giả, vì sao chúng ta “ không vì thèm khát vị thế cao sang này mà rẻ rúng công việc bình thường

khác” ?

Câu 3: Chỉ ra các biện pháp tu từ và phân tích hiệu quả biểu đạt của chúng trong những câu văn sau trong văn bản :

Nếu tất cả đều là doanh nhân thành đạt thì ai sẽ quét rác trên những đường phố? Nếu tất cả đều là bác sĩ nổi tiếng thì ai sẽ là người dọn vệ sinh bệnh viện? Nếu tất cả đều là nhà khoa học thì ai sẽ là người tưới nước những luống rau? Nếu tất cả đều là kĩ sư phần mềm thì ai sẽ gắn những con chíp vào máy tính?

Câu 4: Anh chị có đồng tình với ý kiến “Phần đông chúng ta cũng sẽ là người bình thường Nhưng điều đó không

thể ngăn cản chúng ta vươn lên từng ngày Bởi luôn có một đỉnh cao cho mỗi nghề bình thường ” ? Vì sao?

Cảm nhận những kỉ niệm và nỗi nhớ về kháng chiến của người về xuôi qua đoạn thơ sau:

Nhớ khi giặc đến giặc lùng

… Nhớ từ Cao Lạng, nhớ sang Nhị Hà.

ĐÁP ÁN

Phần I

(Đọc hiểu)

Câu 1 Tác giả đã chỉ ra những thái độ nào của con người đối với công việc : thèm khát, rẻ

rúng, trân trọng, mặc cảm, bình thản ,tự ti

+ Nhấn mạnh mỗi người có một nhiệm vụ, một vai trò khác nhau trong xã hội và

tất cả đều đáng trân trọng vì đều góp phần giúp ích cho cuộc sống, xây dựng xã hội

+ Tạo giọng điệu khẳng định, tăng sức thuyết phục trong bàn luận và tạo sự liên kết câu trong đoạn văn

+ Cuộc sống luôn vận động và phát triển đòi hỏi con người phải có ý thức sống tích cực (sống có mục đích, lí tưởng,…), cố găng, vươn lên từng ngày.

+ Phải quyết tâm, tâm huyết với nghề mình đã chọn, nỗ lực không ngừng để đạtđược thành quả cao nhất, đạt đến đỉnh cao của nghề

+ Vươn lên trong cuộc sống để khẳng định giá trị bản thân, hoàn thành vai trò trách nhiệm công dân trong việc xây dựng và phát triển đất nước

Câu 1

Hãy viết 01 đoạn văn (khoảng 100 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị hiểu về việctheo đuổi ước mơ

* Về hình thức yêu cầu

- Viết đúng cấu trúc một đoạn văn NLXH , khoảng 100 chữ

- Vận dụng linh hoạt các thao tác lập luận đã học

- Lập luận chặt chẽ, lý lẽ xác đáng, có dẫn chứng thuyết phục

- Trình bày mạch lạc, rõ ràng, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu,

* Về nội dung, đoạn văn cần thể hiện được những ý cơ bản sau:

- Uớc mơ là gì ?

- Vai trò, ý nghĩa của ước mơ trong cuộc sống con người

- Làm thế nào để biến ước mơ thành hiện thực

- Rút ra bài học cho bản thân

0.50.50.50.5

* Đặt vấn đề:

- Tố Hữu là một trong những là cờ đầu của nền văn học cách mạng Việt Nam Conđường thơ của Tố Hữu gắn bó và phản ánh chân thật những chặn đường cách mạngđầy gian khổ hy sinh nhưng cũng nhiều thắng lợi vinh quang của dân tộc Đồngthời cũng là những chặng đường vận động quan điểm tư tưởng và bản lĩnh nghệthuật của chính nhà thơ

- Bài Việt Bắc trong tập thơ cùng tên là một trong những bài thơ hay nhất của Tố

Hữu, của thơ ca Việt Nam Bài thơ có giá trị sâu sắc về nội dung và nghệ thuật màtiêu biểu là đoạn thơ sau :

Nhớ khi giặc đánh giặc lùng

… Nhớ từ Cao Lạng nhớ sang Nhị Hà.

* Triển khai:

- Đứng trước gian khổ khó khăn, ý chí quật cường và tinh thần đoàn kết của dântộc ta được nhân lên gấp bội Theo dòng hồi tưởng của nhà thơ, ta như được chứngkiến sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân trong cuộc kháng chiến trường kìchống thực dân Pháp với bao chiến thắng lẫy lừng:

Nhớ khi giặc đến giặc lùng Rừng cây núi đá ta cùng đánh Tây Núi giăng thành lũy sắt dày Rừng che bộ đội rừng vây quân thù.

+ Nhớ những lần giặc càn quét săn lùng, chúng như bầy dã thú khát máu, tìm mọicách khủng bố, đàn áp nhân dân ta, để lại bao oán hận

+ Nghệ thuật nhân hóa đã làm sinh động hơn hình ảnh thiên nhiên Việt Bắc Thiênnhiên cũng như con người Việt Bắc kiên cường, anh dũng Đoạn thơ trên, tác giả

đã làm rõ sứ mệnh của rừng núi che bộ đội, vây quân thù.

+ Các điệp từ rừng, núi và nghệ thuật đối lập che bộ đội, vây quân thù càng làm

nổi bật vai trò của những cánh rừng trùng điệp, nhấn mạnh một trong ba yếu tố vô

cùng quan trọng trong cuộc chiến: thiên thời, đại lợi, nhân hòa Việt Bắc quả là

một vùng đại linh quý báu, tạo điều kiện thuận lợi cho ta đánh giặc:

Mênh mông bốn mặt sương mù Đất trời ta cả chiến khu một lòng.

- Cả núi rừng Việt Bắc cùng nhịp đập trái tim quyết hoàn thành sứ mệnh bảo vệ

quê hương đất nước mến yêu

+ Cụm từ cả chiến khu một lòng cho thấy rõ sự đồng tâm hiệp lực của quân dân ta,

sự nhất trí cao độ của ý Đảng, lòng dân Đó cũa là bí quyết thành công của ta trongkháng chiến

- Chính sức mạnh đoàn kết và ý chí quyết tâm đã giúp quân dân VB lập nên nhữngchiến công vang dội:

Ai về ai có nhớ không ?

Ta về ta nhớ phủ Thông đèo Giàng Nhớ sông Lô, nhớ phố Ràng Nhớ từ Cao Lạng, nhớ sang Nhị Hà.

+ Hàng loạt những địa danh gắn với thắng lợi vinh quang: phủ Thông, đèo Giàng, sông Lô, phố Ràng, Đó là chiến công ngập tràn không gian, trải dài theo nỗi nhớ.

+ Câu hỏi tu từ Ai về ai có nhớ không ? nghe đậm đà âm hưởng ca dao Hỏi mà

như khẳng định: người ra đi làm sao quên được những trận đánh, những chiếncông Bởi trong vinh quang còn bao đau thương phải trả giá bằng máu xương củađồng đội Nhớ về chiến công cũng là nhớ về những người đã ngã xuống để mà tựhào, để mà nhận thức sâu sắc trách nhiệm của mình trong hiện tại

- Cả đoạn thơ mang đậm màu sắc dân tộc, thể hiện rõ hồn thơ của Tố Hữu Cáchgieo vần, sử dụng tài tình thể thơ lục bát đã làm cho đoạn thơ mang âm điệu ngọtngào, êm ái Việc liệt kê một loạt những hình ảh cùng địa danh của Việt Bắc đãkhắc họa thật sâu nỗi niềm thương nhớ của một người chiến sĩ - thi sĩ đối với quêhương thứ hai của mình

* Đánh giá:

- Bằng nhiều biện pháp nghệ thuật, qua nỗi nhớ của người cán bộ về xuôi đã manglại cho đọc giả không khí nóng hổi từ những cuộc kháng chiến đỉnh điểm của dântộc ta trong thời kì kháng chiến chống Pháp

- Đoạn thơ cũng khắc họa được hình ảnh thiên nhiên Việt Bắc trù phú, giữ dộinhưng cũng rất lãng mạn Đồng thời thể hiện niềm tin vào chiến thắng cuối cùngcủa quân và dân ta và khẳng định một điều: Việt Bắc chính là cái nôi, nuôi dưỡngcách mạng

Đề 10

I ĐỌC HIỂU

Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:

Mới đây các giáo sư tâm lí học ở Trường Đại học York và Toronto đã tìm ra những bằng chứng để chứng

minh rằng: Đọc sách văn học thực sự giúp con người trở nên thông minh và tốt tính hơn.

Những nghiên cứu của các giáo sư đã cho thấy những người thường xuyên đọc sách văn học thường cókhả năng thấu hiểu, cảm thông và nhìn nhận sự việc từ nhiều góc độ Ngược lại những cá nhân có khả năng thấucảm tốt cũng thường lựa chọn sách văn học để đọc Sau khi đã tìm thấy mối liên hệ hai chiều ở đối tượng độc giả làngười lớn, các nhà nghiên cứu tiếp tục tiến hành với trẻ nhỏ và nhận thấy những điều thú vị, rằng những trẻ đượcđọc nhiều sách truyện thường có cách ứng xử ôn hòa, thân thiện hơn, thậm chí trở thành những đứa trẻ được yêumến nhất trong nhóm bạn

Đọc một nội dung sâu sắc khác với cách đọc “mì ăn liền của chúng ta” khi lướt qua các trang mạng Hiệntại, việc thực sự đọc, chìm lắng vào một nội dung văn học là việc ngày càng hiếm thấy trong đời sống đương đại Theo các nhà tâm lí học, việc chú tâm đọc một nội dung sâu sắc có tầm quan trọng đối với mỗi cá nhân giốngnhư việc người ta cần bảo tồn những công trình lịch sử hay những tác phẩm nghệ thuật quý giá Việc thiếu đi thói quenđọc nghiêm túc sẽ gây ảnh hưởng tới sự phát triển trí tuệ và cảm xúc của những thế hệ “sống trên mạng”

(Trích Đọc sách văn học giúp chúng ta thông minh hơn?

Theo http://www.dantri.com.vn, ngày 12/08/2015)

Câu 1 Ghi lại câu nêu ý khái quát của đoạn trích trên.

Câu 2 Anh/ Chị hiểu ý kiến sau như thế nào?

Theo các nhà tâm lí học, việc chú tâm đọc một nội dung sâu sắc có tầm quan trọng đối với mỗi cá nhân giống như việc người ta cần bảo tồn những công trình lịch sử hay những tác phẩm nghệ thuật quý giá.

Câu 3 Dựa vào đoạn trích giải thích vì sao: Việc thiếu đi thói quen đọc nghiêm túc sẽ gây ảnh hưởng tới sự phát

triển trí tuệ và cảm xúc của những thế hệ “sống trên mạng”.

Câu 4 Từ đoạn trích anh/ chị hãy rút ra 2 bài học cho bản thân

Cảm nhận âm vang hào hùng chiến thắng Điện Biên Phủ qua đoạn thơ sau:

Những đường Việt Bắc của ta

… Vui lên Việt Bắc, đèo De núi Hồng.

1 Câu nêu ý khái quát của đoạn trích: Đọc sách văn học thực sự giúp con

người trở nên thông minh và tốt tính hơn.

0,5

2 Tham khảo cách trả lời sau: Ý kiến đó nhấn mạnh tầm quan trọng của việc

chú tâm “đọc một nội dung sâu sắc” giống như “người ta cần bảo tồn nhữngcông trình lịch sử hay những tác phẩm nghệ thuật quý giá” vì: những tácphẩm và công trình ấy cần công phu, cẩn trọng, tỉ mỉ,… Việc “chú tâm đọcmột nội dung sâu sắc” cũng phải như vậy: giúp người ta có khả năng thấuhiểu, cảm thông, và nhìn nhận sự việc từ nhiều góc độ

0,5

3 Có thể nói Việc thiếu đi thói quen đọc nghiêm túc sẽ gây ảnh hưởng tới sự

phát triển trí tuệ và cảm xúc của những thế hệ “sống trên mạng” vì: không

đọc nghiêm túc người ta sẽ không có khả năng thấu hiểu, cảm thông, nhìnnhận sự việc từ nhiều góc độ Việc đọc “mì ăn liền” của chúng ta khi lướtqua các trang mạng hiện nay đang gây ảnh hưởng tới sự phát triển trí tuệ và

cảm xúc của chúng ta

1.0

4 Tham khảo 2 bài học:

• Cần hình thành thói quen thường xuyên đọc sách văn học và cổ vũmọi người đọc sách văn học để trở nên thông minh và tốt tính hơn

Mặt khác góp phần làm cho những lối sống đẹp, những giá trị nhânvăn được nhân rộng lên

• Cần rèn luyện thói quen chú tâm “đọc một nội dung sâu sắc” để trởthành người có khả năng thấu cảm tốt, không nên đọc theo kiểu “mì

ăn liền”

1.0

* Đặt vấn đề:

- Việt Bắc là bài thơ được Tố Hữu sáng tác sau khỉ cuộc kháng chiến chống

Pháp đã kết thúc thắng lợi bằng chiến dịch Điện Biên Phủ vang dội, chấn

động địa cầu Có thể coi Việt Bắc là một bản tổng kết về một giai đoạn lịch

sử bằng thơ, tái hiện lại hiện thực đau thương và oanh liệt của cuộc khángchiến chín năm chống thực dân Pháp xâm lược bảo vệ chủ quyền độc lập tự

do của dân tộc Việt Nam

- Đoạn trích dưới đây là bức tranh sống động, hào hùng về khí thế tiến côngnhư vũ bão của quân dân ta:

Những đường Việt Bắc của ta

…

Vui lên Việt Bắc, đèo De núi Hồng.

* Triển khai:

- Cả núi rừng đất trời vang dậy trong bước hành quân Cả nước ta đangchuyển sang giai đoạn mới của cuộc kháng chiến Hàng vạn người ra trận,từng đoàn bộ đội, dân công đi như sóng cuộn, rung chuyển cả núi rừng, đêmđốt đuốc sáng rừng:

Những đường Việt Bắc của ta Đêm đêm rầm rập như là đất rung Quân đi điệp điệp trùng trùng Ánh sao đầu súng bạn cùng mũ nan + Một loạt điệp từ, điệp âm, điệp vần và từ láy: đêm đêm, rầm rập, điệp

điệp, trùng trùng miêu tả cảnh hành quân thật sinh động, khiến người đọc

cảm thấy hối hả, luân chuyển không ngừng của những đoàn quân ra trậndài, dài mãi dường như không dứt Âm hưởng thơ thật hào hùng

+ Hình ảnh thơ chân thực, đậm chất lãng mạn: Ánh sao đầu súng bạn cùng

vững vàng Nhịp thơ 2/2 như nhịp bước hành quân sôi nổi, háo hức Lối nói

quá khắc họa sức mạnh của con người được nhân lên gấp bội: Bước chân

nát đá muôn tàn lửa bay Nghệ thuật đối lập: Nghìn đêm thăm thẳm và đèn pha bật sáng và nghệ thuật so sánh như ngày mai lên thể hiện tinh thần lạc

quan, khí thế hào hùng của quân dân Việt Bắc

- Sự hào hùng ấy biểu hiện rõ trên con đường Việt Bắc trải dài bất tận, có sựhoà hợp tiếp nối của mọi lực lượng từ bộ đội du kích dân công đến nhữngđoàn xe vận tải Con đường đi đến tiền tuyến là con đường đến chiến thắng:

Tin vui chiến thắng trăm miền Hòa Bình, Tây Bắc, Điện Biên vui về Vui từ Đồng Tháp An Khê,

Vui lên Việt Bắc, đèo De núi Hồng.

- Trong bốn câu thơ, tác giả đã liệt kê một loạt 8 địa danh, kết hợp với điệp

từ vui, nhịp thơ nhanh, mạnh, dồn dập bộc lộ một cách sâu sắc niềm sungsướng về chiến thắng của dân tộc Chiến thắng ấy trải dài khắp mọi miền Tổquốc tạo nên ngày hội chiến thắng của toàn thể dân tộc ta

- Đoạn thơ 12 câu diễn tả khí thế hào hùng sục sôi của Việt Bắc khángchiến Đoạn thơ có âm điệu sôi nổi, dồn dập, mạnh mẽ, sử dụng nhiều hìnhảnh phóng đại, tiêu biểu cho phong cách thơ trữ tình chính trị của Tố Hữu

* Đánh giá:

- Với lối thơ lục bát ngọt ngào như ca dao, với chất thơ trữ tình cách mạng,thật sôi nổi, hào hùng, thiết tha, nhà thơ Tố Hữu trong đoạn thơ này đã thểhiện nổi bật khí thế hào hùng của quân và dân ta trong cuộc kháng chiếnchống Pháp ở Việt Bắc

- Đoạn thơ tái hiện lại quá trình phát triển lực lượng của dân ta trong khángchiến, từ những chiến công nhỏ đến những chiến thắng lớn hơn, dồn dậphơn, vang dội hơn Đó là nỗi nhớ sâu sắc, là niềm tự hào lớn lao của nhà

Đề 11

I ĐỌC HIỂU

Đọc đoạn văn sau và thực hiện nhiệm vụ nêu bên dưới:

Lãng phí thời gian là mất tuyệt đối Mất tiền có thể kiếm lại được tiền, mất xe có thể sắm lại được nhưng mất thời gian thì chịu, đố ai có thể kiếm lại được Thời gian là một dòng chảy thẳng; không bao giờ dừng lại và cũng không bao giờ quay lùi Mọi cơ hội, nếu bỏ qua là mất Tuổi trẻ mà không làm được gì cho đời, cho bản thân thì nó vẫn xồng xộc đến với tuổi già Thời gian là một dòng chảy đều đặn, lạnh lùng, chẳng bao giờ chờ đợi sự chậm trễ Hãy quý trọng thời gian, nhất là trong thời đại trí tuệ này; nền kinh tế tri thức đã và đang làm cho thời gian trở nên vô giá Chưa đầy một giờ, công nghệ Nhật Bản đã có thể sản xuất một tấn thép; con tàu tốc hành của các nước phát triển trong vài giờ đã có thể vượt qua được vài ngàn kilomet Mọi biểu hiện đủng đỉnh, rềnh ràng đều trở nên lạc lõng trong xu thế toàn cầu hiện nay Giải trí là cần thiết, nhưng chơi bời quá mức, để thời gian trôi qua vô vị là có tội với đời, với tương lai đất nước…

(Phong cách sống của người đời - http://www.chungta.com)

Câu 1: (0.5đ) Xác định đề tài của văn bản

Câu 2: (0.5đ) Tác giả đã triển khai lập luận (trình bày văn bản) theo cách nào?

Câu 3: (1.0đ) Chỉ ra dẫn chứng mà tác giả dùng để minh họa cho lí lẽ: nền kinh tế trí thức đã và đang làm cho

thời gian trở nên vô giá.

Câu 4: (1.0đ) Tại sao tác giả viết: Giải trí là cần thiết nhưng chơi bời quá mức, để thời gian trôi qua vô vị là có tội

với đời, với tương lai đất nước? (trình bày 3 đến 4 câu).

II LÀM

Câu 1.

Từ thông điệp của văn bản trên, hãy viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về câu

nói của Steve Jobs: Tương lai được mua bằng hiện tại.

Câu 2.

Cảm nhận Đất Nước được cảm nhận từ phương diện văn hóa dân gian,văn học dân gian qua đoạn thơ sau:

Khi ta lớn Đất Nước đã có rồi Đất Nước có từ ngày đó.

Phần Câu Đáp án - Hướng dẫn chấm

Đọc- Hiểu 1 Đề tài: Vai trò, tầm quan trọng của thời gian với cuộc sống của con người hiện đại

2 Đoạn văn trình bày theo cách: diễn dịch

3 Dẫn chứng: Chưa đầy một giờ, công nghệ Nhật Bản đã có thể sản xuất một tấn thép;

con tàu tốc hành của các nước phát triển trong vài giờ đã có thể vượt qua được vài ngàn kilomet

4 Tác giả viết như vậy bởi:

- Giải trí giúp chúng ta cân bằng lại cuộc sống, cân bằng lại tâm trạng sau những giờlao động mệt nhọc, lấy lại tinh thần và thể chất để tiếp tục công việc

- Còn chơi bời là sự ăn chơi quá mức, không lo đến tương lai, công việc, để thời giantrôi đi một cách vô nghĩa

Bởi vậy, giải trí trong một thời gian nhất định sẽ giúp ta làm việc tốt hơn, còn chơibời là tiêu tốn thời gian một cách vô ích nên sẽ làm hại đên tương lai bản thân và đấtnước

Làm văn 1 * Yêu cầu về kĩ năng:

- Viết đúng 1 đoạn văn khoảng 200 chữ

- Trình bày mạch lạc, rõ ràng, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu

- Hiểu đúng yêu cầu của đề, có kĩ năng viết đoạn văn nghị luận, vận dụng tốt các thaotác lập luận trong một đoạn văn Thí sinh có thể làm bài theo nhiều cách khác nhau, có

thể bày tỏ quan điểm, suy nghĩ riêng nhưng phải có lí lẽ và căn cứ xác đáng; có thái độchân thành, nghiêm túc, phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.

* Yêu cầu về kiến thức:

- Giải thích:

+ Tương lai: là những diễn biến, sự kiện diễn ra ở phía trước, cái mà không thể đoán

trước, biết trước được

+ Hiện tại: là thời điểm này, lúc này, là không gian và thời gian mà chúng ta đang hít

thở, đang sống

Vậy tại sao nói Tương lai được mua bằng hiện tại ? Bởi: * Cuộc sống của chúng ta không phải ngẫu nhiên mà có, cứ vậy mà diễn ra mà nó

là cả một quá trình, là mối quan hệ nhân - quả

* Tương lai ngày mai sẽ là kết quả của những cố gắng, nỗ lực của chúng ta trongcuộc sống hiện tại

=> Câu nói hoàn toàn chính xác: chỉ khi chúng ta cố gắng, nỗ lực ở hiện tại thì kết quả

2

* Đặt vấn đề:

- Nguyễn Khoa Điềm (1943) thuộc thế hệ nhà thơ chống Mỹ cứu nước Đất nước,

nhân dân, cách mạng luôn là nguồn cảm hứng phong phú của thơ ông Đất Nước là một đọan trích thuộc chương V trong bản trường ca Mặt đường khát vọng của Nguyễn

Khoa Điềm, sáng tác năm 1971, tại chiến trường Bình Trị Thiên

- Chín câu thơ đầu của đọan thơ :

Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi

… Đất Nước có từ ngày đó.

là những cảm nhận sâu sắc của nhà thơ về sự sinh thành và phát triển của Đất Nướcqua những hình tượng cụ thể, sinh động, gợi cảm sôi nổi và thiết tha

* Triển khai:

- Tòan đọan thơ có chín câu, được viết theo thể thơ tự do, hình ảnh thơ giàu sức liêntưởng…, nhà thơ giúp cho người đọc có những suy nghĩ, cảm nhận về cội nguồn và sựhình thành của Đất Nước một cách sâu sắc

- Trước hết, ở hai câu thơ đầu của đọan thơ, Tác giả đi tìm sự lý giải về sự sinh thànhcủa Đất Nước Đất Nước có từ bao giờ ? Để trả lời cho câu hỏi này, nhà thơ đã viết :

Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi, Đất Nước có trong những cái ngày xửa ngày xưa mẹ thường hay kể + Tham vọng tính tuổi Đất Nước của nhà thơ thật khó bởi chính cái ngày xửa ngày xưa (thời gian nghệ thuật thường thấy trong truyện cổ tích) có tính phiếm chỉ, trừu

tượng, không xác định Đó là thời gian huyền hồ, hư ảo, thời gian mang màu sắc

huyền thoại Song chính ở cái ngày xửa ngày xưa đó, nhà thơ đã giúp cho chúng ta

nhận thức được: Đất Nước đã có từ rất lâu, rất xa, từ bao giờ chẳng biết Chỉ biết rằng:Khi ta cất tiếng khóc chào đời, thì Đất Nước đã hiện hữu

- Không dừng lại ở khát vọng đo đếm tuổi của Đất Nước, nhà thơ còn nỗ lực hìnhdung về khởi đầu và quá trình trưởng thành của Đất Nước:

Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn, Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc.

+ Phải chăng, khởi thủy của Đất Nước là văn hóa được kết tinh từ tâm hồn và tính

cách anh hùng của con người Việt Nam Ở đây, hình ảnh miếng trầu đã là một hình

tượng nghệ thuật giàu tính thẩm mỹ từng xuất hiện trong các câu chuyện cổ tích, ca

dao, tục ngữ Bởi lẽ, miếng trầu là hiện thân của tình yêu thương, lòng thủy chung của

Tóc mẹ búi sau đầu Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn Cái kèo, cái cột thành tên,

Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, dần ,sàng…

+ Đọan thơ, bằng những ý thơ giàu sức liên tưởng, nhà thơ đã đưa người đọc trở về với

những nét đẹp văn hóa một thời của người phụ nữ Việt Nam bằng hình ảnh tóc mẹ búi sau đầu, gợi tả một nét đẹp thuần phong mỹ tục của người Việt; và những câu ca dao xưa ca ngợi vẻ đẹp đậm tình nặng nghĩa trong cuộc sống vợ chồng cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn Không những vậy, hình ảnh thơ còn thể hiện sự cảm

nhận về Đất Nước gắn với nền văn hóa nông nghiệp lúa nước

- Có thể nói, đọan thơ mở đầu trả lời cho câu hỏi về cội nguồn đất nước - một câu hỏiquen thuộc, giản dị bằng cách nói cũng rất giản dị, tự nhiên nhưng cũng rất mới lạ:Nhà thơ không tạo ra khoảng cách sử thi để chiêm ngưỡng và ca ngợi Đất Nước hoặcdùng những hình ảnh mĩ lệ, mang tính biểu tượng để cảm nhận và lý giải, mà dùngcách nói rất đỗi giản dị, tự nhiên với những gì gần gũi, thân thiết, bình dị nhất

Gịong thơ thâm trầm, trang nghiêm; cấu trúc thơ theo lối tăng cấp: Đất nước đã có; Đất Nước bắt đầu; Đất Nước lớn lên; Đất Nước có từ… giúp cho người đọc hình dung

cả quá trình sinh ra, lớn lên, trưởng thành của đất nước trong thời gian trường kỳ củacon người Việt Nam qua bao thế hệ Đặc biệt là cách nhà thơ viết hoa hai từ Đất Nước(vốn là một danh từ chung) cũng đã giúp ta cảm nhận tình yêu và sự trân trọng của nhàthơ khi nói về đất nước, quê hương của mình

* Đánh giá:

- Chín câu thơ mở đầu cho đọan trích Đất Nước đã thật sự để lại những ấn tượng và

cảm xúc sâu sắc cho người đọc về sự sinh thành và trưởng thành của đất nước Bởi lẽ,đọan thơ đã giúp cho tất cả mọi người, đặc biệt là thế hệ trẻ, những ai mà còn cónhững nhận thức mơ hồ về đất nước mình thật sự phải suy ngẫm

- Đọan thơ còn cho chúng ta hiểu được Đất Nước thật thân thương và gần gũi biếtnhường nào Từ đó đọan thơ bồi dưỡng thêm cho chúng ta về tình yêu đất nước, quêhương mình và biến tình yêu ấy bằng thái độ, hành động dựng xây, bảo vệ đất nước.

Đề 12

I ĐỌC- HIỂU

Đọc ngữ liệu sau và trả lời các câu hỏi:

Trên thế giới này có quá nhiều sách dạy con người tương tác và giao tiếp, dạy chúng ta làm thế nào để trở thành một “cao thủ thuyết phục”, chuyên gia đàm phán, nhưng lại không có sách nào dạy chúng ta làm thế nào để đối thoại với chính mình Khi bạn bắt đầu hiểu được tất cả những thứ bên trong của bản thân, bạn sẽ nhận được sự tín nhiệm và yêu mến của người khác một cách rất tự nhiên Nếu như không hiểu được chính mình, bạn sẽ khiến nội tâm bị nhiễu loạn, làm nguy hại đến môi trường giao tiếp với mọi người Sự tương tác giả dối với người khác sẽ là mầm họa lớn nhất khiến cho bạn tự trách mình và trách người, nó cũng là mầm mống tạo ra những giông bão

cả phía bên trong và bên ngoài của bạn.

Sự đối nhân xử thế rất quan trọng! Nhưng bạn bắt buộc phải hiểu được chính mình, giao tiếp với chính mình, thì lúc đó bạn mới hiểu và tương tác lành mạnh với người khác Biết được bản thân cần gì, bạn mới biết được người khác cần gì Điều này sẽ giúp ích cho hành trình xuất phát lại từ đầu của sự nghiệp cũng như sự điều chỉnh lại trong gia đình, tất cả đều bắt đầu từ việc bạn buộc phải hiểu được chính mình!

(Lư Tô Vỹ, Con không ngốc, con chỉ thông minh theo một cách khác,

NXB Dân trí, 2017, tr 206-207)Câu 1 Theo tác giả, trên thế giới có quá nhiều loại sách nào và còn thiếu loại sách nào?

Câu 2 Vì sao tác giả cho rằng, “biết được bản thân cần gì, bạn mới biết được người khác cần gì”?

Câu 3 Trong văn bản trên, tác giả đề cao việc “làm thế nào để đối thoại với chính mình”, vì từ “đối thoại với chính mình” mới hiểu được mình để có cách ứng xử và hành động hợp lí.

Theo anh/chị, có thể coi đoạn văn sau (trong tác phẩm Chí phèo của Nam Cao) là lời “đối thoại với chính mình” của Chí Phèo không? Sau những lời này, Chí Phèo có thực sự “hiểu được chính mình” không?

Hắn nhìn bát cháo hành bốc khói mà bâng khuâng […] Thị Nở giục hắn ăn nóng Hắn cầm lấy bát cháo đưa lên mồm Trời ơi cháo mới thơm làm sao! Chỉ khói xông lên cũng đủ làm người nhẹ nhõm Hắn húp một húp và nhận

ra rằng: Những người suốt đời không ăn cháo hành không biết rằng cháo hành ăn rất ngon Nhưng tại sao mãi đến tận bây giờ hắn mới nếm mùi vị cháo?

Hắn tự hỏi rồi lại tự trả lời: Có ai nấu cho mà ăn đâu? Mà còn ai nấu cho mà ăn nữa!( Chí Phèo – Ngữ văn 11 Tập 1)

Câu 4: Từ đoạn trích trong phần Đọc hiểu, anh/chị rút ra cho mình thông điệp gì? Hãy bình luận ngắn gọn về thông điệp ấy.

Cảm nhận Đất Nước được cảm nhận trong sự thống nhất hài hòa các phương diện thời gian, không gian địa

lí và lịch sử qua đoạn thơ sau:

Đất là nơi anh đến trường Cũng biết cúi đầu nhớ ngày giỗ Tổ.

HƯỚNG DẪN CHẤM

I Đọc hiểu

1 Theo tác giả, trên thế giới có quá nhiều loại sách dạy con người tương tác

và giao tiếp, dạy chúng ta làm thế nào để trở thành một “cao thủ thuyết phục”, chuyên gia đàm phán, nhưng lại không có sách nào dạy chúng ta làm thế nào để đối thoại với chính mình.

0,5

2 tác giả cho rằng, “biết được bản thân cần gì, bạn mới biết được người

khác cần gì” Vì phải hiểu rõ nhu cầu của bản thân mới đủ sâu sắc hiểu

được nhu cầu của người khác Không hiểu rõ bản thân mình sẽ khó có sựcảm thông để hiểu người khác

0,5

3 - Đoạn văn được trích viết về những lời độc thoại nội tâm, cũng chính là

đối thoại với chính mình của Chí Phèo

- Sau những lời ấy, Chí Phèo bắt đầu tỉnh táo, ý thức sâu sắc về nhữngbuồn tủi, cay cực trong cuộc đời mình

0,50,5

4 HS có thể tự rút ra những thông điệp phù hợp và bình luận thông điệp ấy

Sau đây là một số gợi ý:

- Hãy cố gắng hiểu mình sâu sắc để biết thêm yêu bản thân mình và mọingười xung quanh

- Đừng sống thờ ơ, vô cảm mà hãy biết cảm thông, yêu thương và thấuhiểu người khác,

- Yêu cầu về hình thức: Viết đúng đoạn văn nghị luận ngắn khoảng 200

từ, yêu cầu trình bày mạch lạc rõ ràng, không mắc lỗi chính tả, dùng từ đặtcâu

- Yêu cầu về nội dung: HS có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau

nhưng cần đạt được các ý sau:

- Hiểu mình và hiểu người là biểu hiện cao của trí tuệ.

+ Hiểu mình là biết rõ những ưu điểm, nhược điểm của mình, hiểu rõnhững điều gì là mình thực sự yêu thích và mong muốn cũng như nhữngđiều khiến mình không hài lòng trong cuôc sống

+ Hiểu người là phát hiện chính xác nhu cầu, mục đích, nỗi lo lắng, niềm

hi vọng, cách nhìn thế giới, các mối quan tâm, hiện trạng cảm xúc củangười đó

0,5

- Hiểu mình và hiểu người là một trong những điều kiện quan trọng giúp

chúng ta biết cách ứng xử và giải quyết các vấn đề trong cuộc sống Hiểungười để rồi đáp ứng người, thì kết quả là người cũng sẽ đáp ứng lại mọiđiều ta mong muốn Nếu không hiểu mình và hiểu người thì mội suy nghĩcủa ta chỉ là áp đặt hoặc hời hợt, mọi vấn đề gặp phải đều khó giải quyếtthấu đáo Hiểu mình để có cái nhìn cảm thông người khác và hiểu được tất

cả những điều người khác nghĩ

0,75

- Phê phán những người sống ích kỉ, hời hợt, vô tâm không hiểu mình mà

cũng không hiểu người, sống lạnh nhạt với mọi vấn đề của cuộc sống

0,25

- Bài học: Nhìn nhận lại bản thân một cách nghiêm túc đề thấy ưu, khuyếtđiểm của mình, hiểu rõ ước mơ khát vọng của bản thân Hãy tập để ý quantâm đến mọi người mình gặp gỡ thường ngày trong cuộc sống, trong côngviệc, lắng nghe những điều họ nói, quan sát những điều họ làm,

0,5

* Đặt vấn đề:

- Hiện thực khốc liệt lịch sử năm 1945-1975 khiến dòng văn học sản sinh

ra nhiều hình tượng giàu tính thẩm mĩ: Hình tượng người lính, hình tượng

mẹ, hình tượng đất nước Trong đó hình tượng đất nước là một trongnhững hình tượng nổi bật nhất trong giai đoạn mang tính lịch sử này

- Tác phẩm Đất Nước của nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm mang đậm đà

phong vị dân gian gắn với cội nguồn văn hóa của dân tộc, cùng tỏa sángtình yêu và niềm tự hào đối với đât nước Đoạn trích dưới đây là một trong

những đoạn trích hay nhất của chương Mặt đường khát vọng viết năm

1971 nhằm khơi dậy, cổ động thế hệ trẻ niềm tin yêu về Tổ Quốc Việt thânthương:

Đất là nơi anh đến trường

… Cũng biết cúi đầu nhớ ngày giỗ Tổ.

* Triển khai:

- Đoạn trích Đất Nước thâu tóm ý nghĩa của cả chương V, sự cảm nhận về

Đất Nước một cách toàn diện, cụ thể, sâu sắc, cốt lõi là tư tưởng Đất Nướccủa Nhân Dân Từ đó nhà thơ bộc lộ lòng yêu quý, niềm tự hào, sự gắn bóvà trách nhiệm với đất nước thân yêu, Tư tưởng chủ đạo này đã đượcNguyễn Khoa Điềm triển khai ở nhiều bình diện: địa lý, lịch sử, văn hóavà thể hiện bằng hình thức thơ trữ tình chính luận, giọng thơ tâm tình, lờithơ đậm đà giàu sắc thái dân gian nhưng đặc biệt gợi cảm, để lại ấn tượngrất sâu sắc trong lòng bạn đọc

- Mượn hình thức trò chuyện tâm tình với người con gái yêu thương Nhàthơ định nghĩa Đất Nước, Đất Nước là gì theo cách riêng của mình, theocách đặc biệt của thơ Và ở đoạn thơ tiếp theo Vận dụng tính đơn lập củatiếng việt, Nguyễn Khoa Điềm đã tách từ Đất nước thành hai thành tố Đấtvà Nước để có thể đi sâu vào khái niệm, biến khái niệm Đất Nước trừutượng thành cụ thể sinh động, gợi cảm:

Đất là nơi anh đến trường Nước là nơi em tắm Đất Nước là nơi hai ta hò hẹn Đất Nước là nơi em đánh rơi chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm

+ Ý thơ ở đây rất mới mẻ cụ thể Đất Nước đã trở thành rất gần gũi thânthương, gắn bó với mỗi người Thân thương như trường ta học, như dòngsông em tắm, như góc phố đình làng, ao sen, lũy tre, cây đa bến nước nơilứa đôi hò hẹn Một không gian nhỏ chỉ hai người biết, hai người hay, rấtriêng tư, nhưng cũng đây hồn quê hương xứ sở Đất Nước còn thân thươngnhư câu ca dao tình yêu quen thuộc cất lên từ mỗi xóm làng:

Khăn thương nhớ ai Khăn rơi xuống đất

Khăn thương nhớ ai Khăn vắt trên vai.

- Vẫn mạch cảm xúc thiết tha, nhà thơ say xưa lý giải:

Đất là nơi con chim phượng hoàng bay về hòn núi bạc Nước là nơi con cá ngư ông móng nước biết khơi Thời gian đằng đẵng

Không gian mênh mông Đất nước là nơi dân mình đoàn tụ

+ Lấy ý từ những câu dân ca Huế mượt mà, câu thơ đưa người đọc về vớikhông gian Đất Nước thân thương, những từ núi bạc biển khơi mang âmhưởng thành ngữ dân gian gợi ra một đất nước mênh mông giàu đẹp Sựmênh mông giàu đẹp đó không tự nhiên mà có được thời gian đằng đẵng,dài lâu, liên tục, bền bỉ, mà nhân dân ta đã đổ bao mồ hôi, nước mắt, cảmáu nữa, để xây dựng bảo vệ bề cõi đất nước, thành giải đất chữ S cho dânmình đoàn tụ, đoàn tụ trong yêu thương tự hào

- Tự hào bởi:

Đất là nơi Chim về Nước là nơi Rồng ở Lạc Long Quân và Âu Cơ Đẻ ra đồng bào ta trong bọc trứng.

+ Ở đoạn thơ này, những hình tượng quen thuộc trong thần thoại truyềnthuyết như Chim Rồng, lạc Long Quân, Âu Cơ bọc trăm trứng cùng tụ vềtrong sự liên tưởng của nhà thơ Sự hội tụ ấy làm bật lên ý thơ có tầm kháiquát cao: Dân tộc ta là con Rồng cháu Tiên, trai tài gái sắc Đất Nước ta lànơi đất lành Chim về, đất thiêng Rồng ở, dân tộc Việt là anh em một nhà,cùng sinh ra từ bọc trăm trứng cảu cha Lạc Long Quân và mẹ Âu Cơ

+ Một đất nước có cội nguồn văn hóa, có truyền thống lâu đời, rất đỗi thânthương và tự hào như thế, chính là Đất Nước của Nhân Dân

+ Đất nước qua cách cảm nhận của Nguyễn Khoa Điềm không khô khantrìu tượng mà tươi sáng cảm xúc Đất Nước gắn liền với đời sống, số phậncủa từng cá nhân ở mọi phương diện: Lịch sử, địa lý, văn hóa

- Đất Nước còn là sự kết tinh, thống nhất sâu sắc những giá trị tinh thần từquá khứ:

Những ai đã khuất Những ai bây giờ Yêu nhau và sinh con đẻ cái Gánh vác phần người đi trước để lại Dặn dò con cháu chuyện mai sau

+ Những ai đã khuất, đến hiện tại những ai bây giờ và tương lai yêu nhau

và sinh con đẻ cái Đặc biệt, mỗi thế hệ, mỗi cá nhân đều gắn bó với Đất

Nước Nhất là trách nhiệm của thế hệ hôm nay vô cùng nặng nề nhưngvinh quang Chúng ta vừa phải gánh vác những công việc nhọc nhằn, nặng

nề mà ông cha ta giao lại vừa phải dặn gò con cháu chuyện mai sau mộtcách ân cần chu đáo để cách thế hệ sau sẽ tiếp tục đưa Đất Nước đi xa đếnmột chân trời hòa bình hạnh phúc, ấm no giàu mạnh Đó là mơ mộng, làước mơ khát vọng của thời đại nhà thơ, nhưng lại là hiện thực tất yếu củatương lai Ước mơ ấy ngày nay đã thành sự thực Lời thơ trong sáng, ấp ủ

niềm tin giữa những ngày đánh Mỹ của nhà thơ, của ông cha ta

- Vì sự mưu sinh, mỗi người có thể làm ăn lập nghiệp ở bất cứ nơi đâu,nhưng trong thẳm sâu tâm hồn của mỗi chúng ta, đều mang trong mìnhdòng máu Việt Những giờ khắc thiêng liêng nhất, niềm tự hào gắn bó vớiĐất Nước, lại trỗi dậy nồng nàn:

Hằng năm ăn đâu làm đâu, Cũng biết cúi đầu nhớ về những ngày giỗ Tổ.

+ Hai dòng thơ của Nguyễn Khoa Điềm đã mượn ý tứ của câu ca dao xưa:

Dù ai đi ngược về xuôi Nhớ ngày giỗ tổ mùng mười tháng ba.

Dù ai buôn bán gần xa Nhớ ngày giỗ tổ tháng ba mùng mười

+ Chỉ một câu ca dao cũng đủ nói lên sự gắn bó máu thịt của người Việtvới quê hương đất nước Dù có bộn bề công việc, dù có ngược xuôi nơinào, họ cũng luôn hướng vè cội nguồn, miền đất tổ linh thiêng đã trở thành

biểu tượng, thành linh hồn của đất nước Hai chữ cúi đầu đầy thể hiện tấm

lòng thành kính của nhàn thơ với Đất Nước thương yêu

- Bằng cách sử dụng sáng tạo các yếu tố ca dao, truyền thuyết dângian, nhà thơ đã lý giải một cách sinh động, cụ thể cho câu hỏi: Đất Nướclà gì? Từ đó, hình ảnh Đất Nước hiện lên qua đọan thơ vừa gần gũi - cụthể, vừa thiêng liêng- khái quát trên cả bề rộng không gian địa lý mênhmông và thời gian lịch sử đằng đẵng của dân tộc

* Đánh giá:

- Có thể nói, đọan thơ là những định nghĩa đa dạng, phong phú về đất nước

từ chiều sâu văn hóa dân tộc, xuyên suốt chiều dài của thời gian lịch sửđến chiều rộng của không gian đất nước

- Nhà thơ vận dụng rộng rãi các chất liệu văn hóa dân gian để cảm nhận và

định nghĩa về đất Từ đó, đọan thơ giúp cho chúng ta hiểu và gắn bó hơnvới đất nước, quê hương mình bằng một tình yêu và ý thức trách nhiệmsâu sắc

Đề 13

Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi

Có bao giờ chúng ta yêu thế gian này như yêu ngôi nhà có bếp lửa ấm áp của mình không? Có bao giờ chúng ta yêu nhân loại như yêu một người máu thịt của mình không? Chúng ta từng nói đến việc làm sao trở thành những công dân toàn cầu Danh từ công dân toàn cầu rất dễ làm cho những ai đó lầm tưởng về một siêu nhân trong những khía cạnh nào đấy Nhưng bản chất duy nhất của một công dân toàn cầu là một người biết yêu thương thế gian này và luôn tìm cách cải biến thế gian Có thể sẽ có những công dân kêu lên đầy bất lực: Ta chỉ là một sinh linh bé nhỏ làm sao ta có thể yêu thương và che chở cả thế gian rộng lớn nhường kia! Việc yêu thương và che chở cho cả thế gian có phải là một lước mơ hay một nhân cách hão huyền không? Không Đó là một hiện thực và

đó là một nguyên lí Khi một con người yêu thương chân thực mảnh đất con người đó đang đứng dù chỉ vừa hai bàn chân thì người đó đã yêu cả trái đất này Khi bạn yêu một cái cây bên cạnh bạn thì bạn yêu mọi cái cây trên thế gian Khi bạn yêu thương một con người bên cạnh thì bạn yêu cả nhân loại Và khi tất cả những con người dù

bé nhỏ đến đâu yêu thương, người bên cạnh thì tình thương yêu ấy sẽ ngập tràn thế gian này

Tình yêu thương nhân loại sẽ ngay lập tức trở nên hão huyền và mang thói đạo đức giả khi chúng ta nói đến tình yêu thương đó mà không bao giờ chúng ta yêu thương nổi một người bên cạnh Và thói đạo đức giả đang lan rộng trên thế gian chúng ta đang sống

Hãy cứu thế gian này khỏi những hận thù, những ích kỉ, những vô cảm và giá lạnh bằng những hành động

cụ thể của mỗi con người đang sống trên thế gian này Đấy là tiếng kêu khẩn thiết, đầy tình thương yêu và trách nhiệm của biết bao con người đang sống trên thế gian này

(Trích Cần một ngày hoà giải để yêu thương,

theo vietnamnet.vn, ngày 7/9/2010)