TÀI LIỆU VĂN ÔN THI ĐẠI HỌC CÁC CÁCH MỞ BÀI HAY – TÀI LIỆU VĂN Lý thuyết mở bài CẤU TRÚC MỞ BÀI Gồm 3 phần Dẫn dắt (Tạo nên sự độc đáo trong phần mở bài) Nêu nội dung chính sẽ viết trong bài (Đã có tr.
Trang 1TÀI LIỆU VĂN ÔN THI ĐẠI HỌC
CÁC CÁCH MỞ BÀI HAY – TÀI LIỆU VĂN
Lý thuyết mở bài
CẤU TRÚC MỞ BÀI
Gồm 3 phần
- Dẫn dắt (Tạo nên sự độc đáo trong phần mở bài)
- Nêu nội dung chính sẽ viết trong bài (Đã có trong phần đề bài)
- Phạm vi kiến thức và phương thức chính sử dụng trong bài viết
Cách mở bài dùng cho được đa số các tác phẩm trong CT Ngữ văn 12
1. Như cây đàn mất đi một dây, vườn hoa mất đi những bông hoa giàu hương sắc, như bầu trời thiếu vắng những vì sao, không có Huygô, Bandắc, Puskin hay Nguyễn Du, Nguyễn Tuân, Nam Cao… nền văn học của nhân loại sẽ trống trải biết nhường nào Bởi lẽ những tác giả ấy thực sự đã tìm được “giọng nói của riêng mình” Và đó chính
là “điều còn lại đối với mỗi nhà văn”, điều làm nên vị trí của họ trong lòng người đọc
2. Ai đó đã từng nói rằng hoa hồng ở lại giữa cuộc đời nhờ hương thơm say đắm, không nồng nàn như hoa cúc hay ngọt ngào như ngọc lan; loài chim sơn tước ở lại giữa đời bởi tiếng hót thiết tha vút lên giữa dàn đồng ca của núi rừng Câu chuyện ấy gợi nhắc trong lòng người đọc nỗi băn khoăn: “Có phải điều còn lại với mỗi nhà văn chính là giọng điệu của riêng mình”
3. Có ai đó đã từng ví mỗi nhà văn như một loài hoa, một thứ chim trong cánh rừng đại ngàn văn học Mỗi loài hoa tỏa một hương thơm riêng cũng như mỗi thứ chim cất lên một giọng hót riêng Mỗi nhà văn sẽ chỉ sống được trong lịch sử văn học, trong tâm hồn người đọc khi anh ta tạo ra được một giọng hót, một hương thơm riêng của mình Bởi lẽ, điều còn lại đối với mỗi nhà văn, chính là giọng nói của riêng mình
4. “Thơ hay giống như người con gái đẹp, cái để làm quen là nhan sắc, cái để sống với nhau lâu là đức hạnh Nhanh sắc của thơ là chữ nghĩa, tấm lòng mới là đức
TÀI LIỆU VĂN ÔN THI ĐẠI HỌC
5. Các tác phẩm về đề tài đất nước, Cách mạng
“Ôi Tổ quốc ta yêu như máu thịt Như mẹ như cha như vợ như chồng
Trang 2Ôi Tổ quốc nếu cần ta chết Cho mỗi ngôi nhà ngọn núi dòng sông ” Lịch sử dân tộc ta đã trải qua những năm tháng kháng chiến trường kỳ gian khổ để có được độc lập tự do và hạnh phúc như ngày hôm nay Trong những tháng ngày mưa bom bão đạn, những giây phút thiêng liêng một thời khói lửa, ta càng trân trọng hơn những tiếng thơ hay của các văn nghệ sĩ viết về quê hương đất nướ, về cách mạng Một trong số
đó không thể không kể tới…
6. Đề tài tình yêu
Suốt cả chặng đường dài sáng tác của mình, có rất nhiều những người nghệ sĩ cứ đeo đuổi giấc mơ, tìm hiểu và cắt nghĩa về tình yêu Thế nhưng, câu trả lời vẫn cứ là một con số khó đoán định Trong nền văn học Việt Nam, ta biết tới ông hoàng thơ tình Xuân Diệu với những vần thơ tình đắm đuối, nồng nàn Trên thế giới, bản thân ta cũng không thể nào quên đi một trong những bài thơ tình nổi tiếng – “Tôi yêu em” của nhà thơ Puskin Và giữa biết bao chông chênh cuộc đời, ta lại tình cờ xô trái tim mình vào tiếng thơ giản dị, gần gũi nhưng vô cùng ấm áp và sâu sắc của Xuân Quỳnh Một trong những tác phẩm nổi tiếng của Xuân Quỳnh không thể không kể tới – với tựa đề vô cùn giản dị: “Sóng”
TỔNG HỢP MỞ BÀI CHƯƠNG TRÌNH VĂN 12
1 Vợ nhặt (Kim Lân)
MB1: Ai đó đã từng nói rằng: "Hãy hướng về phía mặt trời, bóng tối sẽ ngả lại sau
lưng" bởi nói như nhà văn Nguyễn Khải: "Sự sống nảy sinh từ trong cái chết, hạnh phúc hiện hình từ những gian khổ, hy sinh Ở đời, không có con đường cùng, chỉ có những ranh giới, điều cốt yếu là phải có đủ sức mạnh để vượt qua những ranh giới đó." Đọc "Vợ nhặt" của nhà văn Kim Lân , ta thêm một lần nữa hiểu sâu sắc hơn về chân lý này
MB2: Còn nhớ sinh thời tác giả của Bỉ vỏ - nhà văn Nguyên Hồng từng “phán” về đồng nghiệp của mình rằng: Kim Lân là nhà văn một lòng đi về với “đất” với “người” với “thuần hậu nguyên thuỷ” của cuộc sống nông thôn Quả thật không chê vào đâu được lời “truyền thần” ấy của nhà văn Nguyên Hồng! Sự nghiệp và những quan niệm
về văn chương của Kim Lân qua những tác phẩm của ông đã để lại rất nhiều những ấn
Trang 3tượng đẹp trong lòng độc giả, và càng chứng minh nhận định của nhà văn Nguyên Hồng không thể bỏ đi từ nào được Đọc “Vợ nhặt” tác phẩm tiêu biểu trong sự nghiệp sáng tác của Kim Lân, ta càng hiểu rõ và thấm nhuần hơn điều này
2 Vợ chồng A Phủ ( Tô Hoài)
MB1: Nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên nhận xét về văn chương của Tô Hoài: “Văn
chương của Tô Hoài thấm đậm chất Kẻ Chợ trong giọng điệu, cái nhìn, nhân vật, phong cảnh Ông viết nhiều về Hà Nội, cả chuyện xưa và chuyện nay, đã đành Ngay
cả khi ông viết về miền núi, về các chuyện lịch sử, dã sử, về những chuyến đi nước ngoài thì thấp thoáng trong và ngoài trang sách của ông vẫn là tính cách và cốt cách của một nhà văn Kẻ Chợ hóm hỉnh, tinh quái, khôn ngoan, rành đời” Kỳ thực, tôi rất cảm phục nhận định này khi nói về một tác giả mà bản thân mình rất yêu mến – Tô Hoài Từ ký ức tuổi thơ với hình ảnh Dế mèn, cho đến khi trường thành được đọc “Vợ chồng A Phủ” tất cả những gì còn lại trong tôi chính là sự thú vị, sự chân thực, dí dỏm trong từng lời văn của ông Đọc “Vợ chồng A Phủ”, được tìm hiểu về nhân vật Mị, một trong những điều khiến đọc giả ấn tượng nhất chính là sức sống tiềm tang của cô gái dân tộc này
3 Sóng ( Xuân Quỳnh)
MB1: Trong khoảng trời văn học của tình yêu, nếu ta từng bắt gặp Nguyễn Bính say khướt trong niềm nhớ, nha thơ chân quê đã uống cả một trời quan tái:
‘Chiều nay thương nhớ nhất chiều nay Thoáng bóng em trong cốc rượu đầy Tôi uống cả em và uống cả Một trời quan tái, mấy cho say!
Thì Xuân Quỳnh lại như rơi vào “bể tình yêu” , đắm say trong không gian ngập tràn cảm xúc cháy bỏng, nồng nàn cảm xúc tình yêu qua một thi phẩm mang tựa đề giản dị
- “Sóng” Với Xuân Quỳnh, “Sóng” là cả một bầu trời tâm tư , tình cảm là tất cả sự cháy bỏng và rạo rực nhất của trái tim tình yêu
MB2: Nhà thơ Xuân Diệu – ông hoàng thơ tình Việt Nam đã từng viết trong thi phẩm của mình:
“ Yêu là chết ở trong lòng một ít
Vì mấy khi yêu mà chắc được yêu
Trang 4Cho rất nhiều song nhận chẳng bao nhiêu Người ta phụ hoặc thờ ơ chẳng biết…”
Khi đọc những vần thơ này, tôi lại tự bồi hồi hỏi lòng chẳng rõ, rằng tình yêu là gì mà khiến cho hàng triệu triệu con người trên thế giới này cứ quyến luyến, đắm say Đối với tình yêu, những người bình thường như chúng ta còn đượm nồng rung động huống chi những người nghệ sĩ – những con người luôn mang trong mình những tế bào cảm xúc nhiều hơn Trong văn đàn Việt Nam, có rất nhiều nhà thơ viết về tình yêu như Xuân Diệu, Nguyễn Bính,… thế nhưng, lại bắt gặp một điệu thơ tình rất lạ khi đến với thơ Xuân Quỳnh Xuân Quỳnh viết nhiều, viết rất hay về tình yêu, tiêu biểu nhất trong những sáng tác ấy là bài thơ: “Sóng”
MB3:
Trong lồng ngực của mỗi người trẻ, trái tim vẫn còn mãi ngân rung hát những khúc ca của tình yêu tươi xanh Chiều nay, tôi ngang qua một quán cà phê cũ, lục lại tất cả những kỷ niệm về mối tình vừa thoáng bay đi trong phút chốc, rồi chợt nhớ người Những rung cảm của mối tình đầu vẫn khiến trái tim tôi hay yếu lòng đến vậy, rồi lại
tự hỏi mình: “Người đang ở nơi nao?” Tôi rất thích đọc thơ tình trong những tháng ngày cô đơn chọn tôi làm bạn, không phải vì tôi đang cố gắng trốn tránh sự thật mà chỉ bởi những vẫn thơ ấy vẫn luôn làm tôi luyến lưu Hôm nay tôi chọn đọc “ Sóng” – chọn đọc về một khúc ca tình yêu của một “cô gái 25 tuổi” tràn đầy nhiệt huyết
4 Việt Bắc (Tố Hữu)
Có một nhà thơ đã từng tâm sự: “Tôi phải lòng đất nước và nhân dân của mình” đã viết về đất nước, về nhân dân của mình như nói với người đàn bà mình yêu Có một nhà thơ cũng đã từng khẳng định: “Thơ là tiếng nói đồng ý, đồng chí, đồng tình” và gắn cả cuộc đời của mình với cuộc đời cách mạng, nhà thơ đó không ai khác ngoài Tố Hữu Trong sự nghiệp sáng tác của mình, Tố Hữu đã để lại cho văn đàn Việt Nam rất nhiều những áng thơ hay, một trong số đó không thể không nhắc tới đó là bài thơ Việt Bắc Việt Bắc – khúc tình ca chính trị, được đánh giá là một trong những tác phẩm xuất sắc nhất của đời thơ Tố Hữu
5 Tây Tiến (Quang Dũng)
MB1: Nhà thơ Giang Nam đã từng viết trong tác phẩm của mình:
“Tây Tiến biên cương mờ khói lửa Quân đi lớp lớp động cây rừng
Trang 5Và bài thơ ấy con người ấy Vẫn sống muôn đời với núi sông”
Mỗi lần đọc lại những câu thơ này là trong lòng tôi lại dâng lên những nỗi niềm bồi hồi khó tả Bởi nhà thơ Giang Nam đã từng cảm động vì Tây Tiến nhiều như thế, tôi
đã đọc bài thơ này và có vẻ như cũng phải lòng thi phẩm này như vậy Với Tây Tiến đặc biệt là với … dòng thơ, Quang Dũng đã phác họa lên …
MB2:
“Có khoảng không gian nào, đo chiều dài nỗi nhớ
Có khoảng mênh mông nào, sâu thẳm hơn tình thương ” Thơ ca Việt Nam hiện đại có cả một khoảng trời dành cho nỗi nhớ thương Nếu như Giang Nam gửi nỗi nhớ về quê hương của mình qua bài thơ cùng tên (Quê hương), Hoàng Cầm gửi tình yêu vùng đất Kinh Bắc qua bài thơ “ Bên kia sông Đuống” thì Quang Dũng – nhà thơ đa tài và cũng rất mình đa tình lại lựa chọn và khai phá một nỗi nhớ thương mới – nỗi nhớ thương về đoàn quân, nhớ thương về vùng đất, về con người qua một thi phẩm với tựa đề: “Tây Tiến”…
TỔNG HỢP MỞ BÀI CHƯƠNG TRÌNH VĂN 12
1 Người lái đò sông Đà (Nguyễn Tuân)
MB1: Tôi còn nhớ Nguyễn Tuân – với sự kính trọng, cảm phục Ông luôn tâm niệm, đã chọn nghề viết, là không ngừng viết bất cứ lúc nào, dẫu với bất cứ chuyển động nào của lịch
sử Cũng xuất phát từ cái tâm đó mà người nghệ sĩ này đã để lại cho văn đàn Việt Nam biết bao tác phẩm hay Tháng Tám - mùa thu cũng đã vào văn Nguyễn Tuân trong vẻ lộng lẫy của một bức sơn mài Ông không ngần ngại đi lên chiến khu Việt Bắc, viết những trang mới nồng ấm tình người trong “Đường vui”, “Tình chiến dịch”… Trong sự nghiệp sáng tác của mình, cả trước và sau Cách mạng Tháng Tám, ông đều để lại rất nhiều tác phẩm có giá trị như “Vang bóng một thời”, “Tuỳ bút I”, “Thiếu quê hương”, “Chiếc lư đồng mắt cua”, “Tóc chị Hoài”, “Đường vui”, “Tình chiến dịch”, “Hà Nội ta đánh Mỹ giỏi”… và không thể không kể tới tùy bút “Sông Đà” – những áng văn đã để lại dấu ấn sâu sắc trong lòng người đọc bởi nó mang phong cách uyên bác, tài hoa, độc đáo và một giọng văn rất riêng của người nghệ sĩ này
MB2:
Trang 6Kể cả trước đây và mãi sau này, những người nghệ sĩ cứ hát mãi khúc ca về những dòng sông Hoàng Cầm hát về sông Đuống “ nghiêng nghiêng trong kháng chiến trường kỳ”, Văn Cao hát về sông Lô với điệu hồn hùng tráng, Hoàng Phủ Ngọc Tường lại đưa sông Hương vào những điệu hồn êm dịu Một nhà văn độc đáo như Nguyễn Tuân cũng hát – hát về sông
Đà – bằng tất cả sự hiểu biết, tình cảm, tâm tư Tùy bút Sông Đà là kết quả chuyến đi thực
tế năm 1958 của nhà văn Nguyễn Tuân, gồm 15 bài tùy bút và một bài thơ phác thảo Nội dung chủ yếu là ca ngợi cảnh vật và con người Tây Bắc, đặc biệt nhà văn đã khám phá "chất
vàng mười" đã qua thử lửa của vùng đất này Tùy bút Sông Đà tiêu biểu cho phong cách
nghệ thuật độc đáo của Nguyễn Tuân sau Cách mạng tháng Tám: uyên bác, tài hoa, tìm cái đẹp từ cuộc sống hiện tại của nhân dân lao động
MB3:
Nguyễn Tuân đã từng chọn câu của Paul Morand làm đề từ cho tác phẩm “Thiếu quê hương” của mình : “Ta muốn sau khi ta chết, có người thuộc da ta làm chiếc va ly”, Nguyễn Tuân dứt khoát khẳng định: “Đứng về phương diện một người lấy sự hoàn toàn phát triển giác quan của mình làm lẽ chính cuộc sống” thì “không gì thiệt thòi bằng trung thành với một chỗ ở” Trong sự nghiệp sáng tác nghệ thuật của Nguyễn Tuân, khi tìm hiểu về những tác phẩm của ông, có thể nhận ra một điều đó là 2 nội dung chi phối trong những tác phẩm của ông đó là “ hoài cổ và xê dịch”, ông ham đi, luôn luôn muốn được trải nghiệm những điều mới mẻ Cũng chính vì nguyên cớ này, năm 1958, Nguyễn Tuân đã lên đường, ngược
về vùng núi cao Tây Bắc, để “gặp, làm quen, hiểu và viết” về sông Đà Chuyến đi thực tế này được ông ghi lại một cách “tuyệt đẹp” qua tùy bút “Sông Đà” Để lại nhiều ấn tượng nhất có lẽ là hình ảnh ông lái đò sông Đà qua thiên tùy bút này
MB4:
Những vần thơ Anđécxen, những vần thơ ngân vang từ thung lũng Ôđenzơ, nơi có những hẻm núi sương giăng mờ ảo và những vòm hoa thạch thảo tim tím nên thơ đã gieo vào tâm hồn nhà văn Pauxtôpxki niềm xúc cảm mãnh liệt: “Anđécxen đã lượm lặt hạt thơ trên luống đất của người dân cày, ấp ủ chúng nơi trái tim ông rồi gieo vào những túp lều, từ đó lớn lên
và nảy nở những bó hoa thơ tuyệt đẹp, chúng an ủi trái tim những người cùng khổ”.Còn đối với Nguyễn Tuân trên con đường tìm kiếm nghệ thuật nơi con sông Đà
2 Ai đã đặt tên cho dòng sông (HPNT)
Trang 7Sông Hương – Khúc hát tình ca của Huế Nói đến sông Hương nhiều người hình dung dòng sông êm ả, thơ mộng nơi cây cầu Trường Tiền hay thành quách, đền đài, chùa miếu cổ kính soi mình Nhưng còn có một sông Hương rất khác nhìn từ cội nguồn Trường Sơn, với những cụm rừng già nguyên sinh hoang sơ xanh ngút ngàn bên dòng nước nơi giang đầu xanh biếc
Và cũng có một sông hương “nồng nàn” và khao khát đến vậy khi được về gặp lại thành phố của riêng mình Hình như, người nghệ sĩ nào khi biết tới dòng sông này đều như lẽ tự nhiên
mà dành cho nó nhiều tình yêu đến vậy Huống hồ, một người yêu Huế như Hoàng Phủ Ngọc Tường, trong những tác phẩm của mình cứ nhắc mãi về dòng Hương Một trong những tác phẩm tiêu biểu nhất của người nghệ sĩ này chính là ký: “Ai đã đặt tên cho dòng sông”…
MB2:
Ai đó đã từng nói rằng: “Đất nước có nhiều dòng sông nhưng chỉ có một dòng sông để thương để nhớ, giống như cuộc đời của mỗi con người, có nhiều cuộc tình nhưng chỉ có một cuộc tình để mãi mãi mang theo” Vâng! Dòng sông để thương để nhớ của mỗi người rất khác nhau Nếu như Văn Cao cả đời gắn liền với dòng sông Lô hùng tráng, nếu Hoàng Cầm
là nỗi nhớ khi ta đi ngang qua “sông Đuống trôi đi một dòng lấp lánh”, nếu Hoài Vũ cả đời gắn liền với con sông Vàm Cỏ tha thiết chở Phù Sa thì HPNT lại song hành cùng sông Hương đi vào trái tim độc giả qua ký: “Ai đã đặt tên cho dòng sông.”
MB3:
Đã có biết bao nhiêu người nghệ sĩ viết về sông Hương bằng tình cảm yêu thương và trân trọng của mình Tôi vẫn còn nhớ những câu thơ của nhà thơ Thu Bồn khi viết về dòng sông này:
“ Con sông dùng dằng, con sông không chảy
Sông chảy vào lòng nên Huế rất sâu”
Tôi lại tự băn khoăn hỏi mình, có khoảng không gian để đó chiều dài của nỗi nhớ thương gửi về dòng Hương muôn đời lững lờ trôi, e ấp nơi thành phố Huế Rồi lại phải tự ôm trọn vào mình nhưng cảm xúc luyến lưu khi tới thành phố này Có một nhà văn, cũng yêu Huế bằng tất cả tình yêu chân thành như thế, viết về Huế xuất phát từ trái tim mình Không ai khác, đó là Hoàng Phủ Ngọc Tường với ký “Ai đã đặt tên cho dòng sông”
3 Vợ chồng A Phủ - Tô Hoài
MB1:
Trang 8Nhà văn Tô Hoài từng tâm sự: “Đất nước và người miền Tây đã để thương để nhớ cho tôi nhiều, không thể bao giờ quên… Hình ảnh Tây Bắc đau thương và dũng cảm lúc nào cũng thành nét, thành người, thành việc trong tâm trí tôi” Bạn đọc chúng ta khi tìm hiểu về Tô Hoài đều biết đến thế mạnh của nhà văn là viết về đồng bào các dân tộc miền núi phía Bắc, trong những trang văn đó chính là quá trình “trải nghiệm nỗi đau của quần chúng, hướng tới lẽ
sống của nhân dân” Đó cũng chính là nguyên cớ để “ Vợ chồng A Phủ” ra đời và trở thành một trong những tác phẩm tiêu biểu nhất trong sự nghiệp sáng tác của nhà văn Tô Hoài
MB2:
Nếu chỉ dừng lại ở tác phẩm “Dế mèn phiêu lưu ký”, nhà văn Tô Hoài đã rất nổi tiếng, đã làm được cái việc mà như nhà văn Nam Cao nói là “để đời” đối với sự nghiệp của bất cứ người cầm bút nào Thế nhưng, nhà văn Tô Hoài không dừng lại ở chú “dế mèn” mà còn đi
xa hơn Nếu tính từ năm 1951 - khi nhà văn Nam Cao ra đi, thì nhà văn Tô Hoài có may mắn hơn người bạn thân thiết của mình ít nhất hơn 50 năm viết Ra đi ở tuổi 95, ông đã để lại cho đời hơn 100 đầu sách Nếu chỉ tính về mặt số lượng thì mấy ai làm được như ông? Còn nói về
khía cạnh nghệ thuật, bảo rằng Tô Hoài đi được xa hơn cũng chính bởi khi nghĩ đến ông, người ta cũng nhớ ngay tới tác phẩm “Vợ chồng A Phủ ” - truyện ngắn đã được dựng thành phim và cũng là một tác phẩm tiêu biểu cho văn học hiện thực dân tộc miền núi mà Tô Hoài
đã cống hiến
4 Đàn ghita của Lorca (Thanh Thả o)
“ Chẳng thể nào làm cây đàn im tiếng
Nó vam vỉ
Như dòng nước sâu thổn thức
Như gió thở dài
Trên đỉnh tuyết lạnh băng”
Tiếng ghita thở than – những cuốc rượu ban mai sóng sánh đổ tràn đã đi theo suốt cuộc đời người nghệ sĩ tài hoa – nhân cách thanh cao nhưng số phận chịu nhiều oan khuất của xứ sở Tây Ban Cầm – P G Lorca Tiếng đàn là nơi ký thác tâm hồn, là niềm tin, tình yêu, là nguồn sống của Lorca, rong ruổi cùng ông trên khắp những nẻo đường ca hát và sáng tạo Đồng vọng và cảm phục với cuộc đời ấy, một cuộc đời gây ấn tượng như một mùa hè không thể
nào quên, rực rỡ và chan hòa ánh nắng Thanh Thảo xuất phát tự sự kính trọng, ngưỡng
Trang 9và cảm phục của mình đã tạc dựng lên bức tượng đài về người nghệ sĩ qua thi phẩm: “ Đàn ghita của Lorca”
5 Đất nước (Nguyễn Đình Thi)
Đã từ lâu, quê hương đất nước đã trở thành đề tài muôn thuở trong thi ca Việt Nam Ta đã bắt gặp hình ảnh của đất nước chìm trong đau thương, mất mát qua những vần thơ của thi sĩ Hoàng Cầm; cũng đã từng gặp đất nước đang đổi mới từng ngày qua “khúc hát ngợi ca” của Nguyễn Đình Thi Nhưng có lẽ hình ảnh đất nước được nhìn từ nhiều khía cạnh, đầy đủ và trọn vẹn nhất được qua bài thơ “Đất nước” của Nguyễn Khoa Điềm Hình hài đất nước từ khi được sinh ra cho đến khi phải trải qua bao nhiêu sóng gió chiến tranh được khắc họa sinh động qua một hồn thơ tinh tế, phóng khoáng của “ông vua thể loại trường ca” – nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm
KĨ THUẬT VIẾT MỞ BÀI CHO BÀI VĂN NGHỊ LUẬN
* Ví dụ minh họa 1
Đề bài :
Bàn về quan niệm sống
– Mở bài trực tiếp:
Trong cuộc sống mỗi người đều có quan niệm sống riêng Có người chỉ sống vì tiền tài danh vọng mà quên đi giá trị đích thực của cuộc sống.Quan niệm sống tốt là sự hài hòa giữa danh vọng ,tiền bạc với các mối quan hệ và giá trị của con người với thiên nhiên,không bị chi phối bởi vật chất, sống hết mình, làm việc hết mình (Bài viết của học sinh)
-Mở bài gián tiếp:
Nhà văn Pháp Đ.Đi-đơ-rô từng quan niệm “ Nếu không có mục đích ,anh không làm được gì cả.Anh cũng không làm được gì vĩ đại nếu như mục đích bình thường.Đây là quan niệm đúng và rất phù hợp với chúng ta.Trong cuộc sống mỗi người đều có một lí tưởng sống riêng để tự vươn tới,tự hoàn thiện và phát triển bản thân Bất kì ai cũng cần tự tạo cho mình một lí tưởng và có lòng quyết tâm theo lí tưởng ấy ”
(Bài viết của học sinh)
Trang 10Đối với nghị luận văn học, các em cũng làm tương tự
* Ví dụ minh họa 2
Đề bài :
Phân tích tình huống truyện độc đáo trong Vợ nhặt của Kim Lân
– Mở bài trực tiếp:
“Vợ nhặt” được coi là kiệt tác trong sự nghiệp sáng tác của Kim Lân, cũng là một truyện ngắn xuất sắc của văn xuôi Việt Nam hiện đại Một trong những yếu tố quan trọng giúp tạo ra những giá trị tư tưởng và nghệ thuật đặc sắc cho truyện ngắn chính là việc Kim Lân đã xây dựng thành công tình huống truyện độc đáo
-Mở bài gián tiếp:
Đối với nghệ thuật truyện ngắn, tạo ra được một tình huống độc đáo mới lạ để làm bật nổi vấn đề, bật nổi tâm trạng, tư tưởng, tính cách của các nhân vật và chủ đề của tác phẩm là một điều có ý nghĩa then chốt Một truyện ngắn đặc sắc là nhờ được tổ chức chung quanh một tình huống như thế, và Vợ nhặt của Kim Lân là một trường hợp tiêu biểu
* Ví dụ minh họa 3
+Nói đến Chính Hữu không thể không nói đến bài thơ “Đồng chí”.Bài thơ như một điểm sáng trong tập “Đầu súng trăng treo”- tập thơ viết về đề tài người lính của ông ( mở bài trực tiếp )
+Đề : Phân tích nhân vật Chí Phèo trong tác phẩm cùng tên của Nam Cao
Khi “Tắt đèn” của Ngô Tất Tố và “Bước đường cùng” của Nguyễn Công Hoan ra đời, tôi chắc ít ai nghĩ rằng, thân phận người nông dân dưới ách đế quốc phong kiến lại có thể có một nỗi khổ nào hơn những nỗi khổ của chị Dậu, anh Pha.Nhưng khi Chí Phèo bước ra từ những trang sách của Nam cao, thì người ta mới nhận ra rằng đây là hiện thân đầy đủ những gì gọi là khốn khổ, tủi nhục nhất của người dân cùng ở một nước thuộc địa Hình ảnh Chí Phèo qua tác phẩm cùng tên của Nam Cao đã khắc họa một cách đầy ám ảnh hình tượng đó
-> Cách dẫn nhập từ các hình tượng có liên quan
II Mẹo viết phần mở bài cho học sinh yếu
Nam Cao là một cây bút chuyên về truyện ngắn Ông đã rất thành công ở các tác phẩm khai thác đề tài về những con người bị tha hóa trong xã hội cũ Một trong những tác