Luận văn thạc sỹ - Quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường Tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh theo hướng phát triển năng lực học sinh

MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Hiệu quả quá trình dạy học được đánh giá bằng chất lượng dạy học, nó quy định sự tồn tại và phát triển của giáo dục. Đặc biệt là trong triển khai CTGDPT 2018. Hiện nay giáo dục phổ thông đang triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018, năm học 2021-2022 triển khai dạy học lớp 1, tiếp theo triển khai chương trình lớp 2 và các lớp khác theo lộ trình. Chất lượng giáo dục phổ thông nói chung chất lượng giáo dục tiểu học nói riêng phụ thuộc lớn vào hiệu quả dạy học bộ môn. Qua hiệu quả dạy học bộ môn sẽ nâng cao chất lượng giáo dục chung của toàn thể ngành giáo dục. Trong những năm gần đây, các trường tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh có nhiều chuyển biến rõ rệt trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Chương trình giáo dục phổ thông mới đã có một bước tiến đánh dấu bước ngoặt cho ngành giáo dục đó là chuyển mạnh quá trình giáo dục truyền thụ kiến thức sang phát triển năng lực và phẩm chất người học; vận dụng vào thực tiễn cuộc sống. Khi triển khai các quan điểm và quy định đó, từng trường trường tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh có chỉ đạo của Hiệu trưởng bắt tay vào triển khai dạy học môn Tiếng Việt theo định hướng phát triển năng lực và cũng đã để lại một số kết quả khả quan. Nhưng so với yêu cầu đặt ra và mong muốn về hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở các trường tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh thì vẫn chưa đạt được kết quả, những hạn chế bất cập vẫn còn tồn tại: Một số mục tiêu đề ra chưa có kết quả như mong muốn, nội dung triển khai chưa đồng bộ, phương pháp, HTTCDH chưa linh hoạt. Việc quản lý hoạt động dạy học Tiếng Việt còn nhiều hạn chế. Vì những lý do trên, tác giả chọn đề tài nghiên cứu: “Quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường Tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh theo hướng phát triển năng lực học sinh” với hy vọng đáp ứng mục tiêu của môn học Tiếng Việt lớp 1 qua đó góp phần nâng cao chất lượng dạy học Tiếng Việt ở Tiểu học. 2. Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 theo hướng phát triển năng lực học sinh tại các trường Tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh, tác giả đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường Tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh theo hướng phát triển năng lực học sinh nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 nói riêng và chất lượng dạy học ở các trường Tiểu học nói chung đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. 3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3.1. Khách thể nghiên cứu Hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường Tiểu học theo hướng phát triển năng lực học sinh. 3.2 Đối tượng nghiên cứu Biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở các trường Tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh theo hướng phát triển năng lực học sinh. 4. Nhiệm vụ nghiên cứu 4.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề, phân tích bàn luận thêm cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 theo hướng phát triển năng lực học sinh. 4.2. Thực trạng hoạt động dạy học của giáo viên môn Tiếng Việt theo hướng phát triển năng lực học sinh đã được tác giả tiến hành khảo sát, phỏng vấn để đánh giá. 4.3. Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học của giáo viên môn Tiếng Việt và cách thức quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường Tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh theo hướng phát triển năng lực học sinh. 5. Giả thuyết khoa học Trong giai đoạn hiện nay, các trường tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh đã triển khai dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 theo chương trình giáo dục phổ thông 2018. Trong quá trình triển khai, HT chỉ đạo TCM sát sao trong quá trình kiểm tra thực hiện chuyên môn giáo viên đặc biệt đảm bảo yêu cầu năng lực cần đạt theo CTGDPT 2018. Hiệu trưởng và CBQL đã Tổ chức chuyên đề, thao giảng về PPDH tích cực, ứng dụng công nghệ thông tin, dạy tích hợp vào hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1. Hiệu trưởng và CBQL tổ chức quán triệt các văn bản về KTĐG lồng ghép vào cuộc họp chuyên môn. Tuy nhiên, còn những hạn chế như: Tổ chức bồi dưỡng năng lực thiết yếu cho GV về các phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học sinh chưa đem lại hiệu quả như mong muốn, trong quá trình tổ chức còn hình thức. Đôn đốc GV tích cực sử dụng TBDH có hiệu quả để thực hiện tốt hoạt động đổi mới PPDH môn Tiếng Việt lớp 1 chưa tạo được động lực. Cần bổ sung CSVC, TBDH đảm bảo yêu cầu hiện nay. Nếu đề xuất biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở các trường Tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh theo hướng phát triển năng lực học sinh sẽ góp phần nâng cao chất lượng dạy học môn Tiếng Việt ở trường tiểu học theo yêu cầu đổi mới giáo dục. 6. Phạm vi nghiên cứu của đề tài - Địa điểm khảo sát tại 7 trường tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh - Đối tượng khảo sát gồm 230 người trong đó: + Cán bộ quản lý (HT, HP): 15 người + Giáo viên ( TTCM, TPT, GV) : 215 người 7. Phương pháp nghiên cứu 7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận Nghiên cứu các tài liệu liên quan đến đề tài, tác giả đã đọc tổng hợp các khái niệm khoa học, các quan điểm chủ trưởng,..các tài liệu khoa học là các bài báo, các đề tài nghiên cứu sinh các đề tài cấp bộ về dạy học nói chung và về dạy học Tiếng Việt lớp 1 và quản lý dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường Tiểu học làm cơ sở lý luận của đề tài nghiên cứu. 7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn 7.2.1 Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi Tác giả xây dựng phiếu điều tra xã hội học để lấy ý kiến về thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 tại các trường tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh 7.2.2. Phương pháp quan sát Tác giả đã trực tiếp quan sát giờ dạy của giáo viên, việc học tập của học sinh và các hoạt động trải nghiệm về chủ đề dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường Tiểu học 7.2.3. Phương pháp phỏng vấn Tác giả phát phiếu phỏng vấn đối tương làCBQL, tổ trưởng chuyên môn, giáo viên. Bên cạnh đó tác giả trao đổi trực tiếp để đặt câu hỏi làm rõ thực trạng khi cần thiết. 7.2.4. Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động: Nghiên cứu kế hoạch dạy học, giáo án, vở ghi, bài kiểm tra của GV, HS, sổ theo dõi chất lượng, sổ nhật ký hàng ngày… để xem xét thêm thực trạng dạy học và quản lý hoạt động dạy học Tiếng Việt lớp 1 tại các trường tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh 7.3. Nhóm phương pháp xử lý số liệu Tác giả dùng phần mềm Excel để tính toán phần trăm và tính điểm trung bình 8. Đóng góp mới của đề tài Hệ thống hóa, phân tích bàn luận thêm về quản lý hoạt động dạy học của giáo viên môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường Tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh theo hướng phát triển năng lực học sinh. Nghiên cứu này làm sáng tỏ thực trạng cũng như các yếu tố liên quan đến thực trạng về hoạt động dạy học của giáo viên môn Tiếng Việt và cách thức quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường Tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh theo hướng phát triển năng lực học sinh, chỉ ra những vấn đề cần giải quyết trong quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt ở trường Tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh theo hướng phát triển năng lực học sinh. Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường Tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh theo hướng phát triển năng lực học sinh trước yêu cầu đổi mới căn bản toàn diện giáo dục Việt Nam. 9. Cấu trúc luận văn Tác giả trình bày trong 3 chương cũng chính là nội dung chính của luận văn gồm: Vấn đề thứ nhất: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 theo hướng phát triển năng lực học sinh Tiểu học, được trình bày trong chương 1 Vấn đề thứ 2 Thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường Tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh theo hướng phát triển năng lực học sinh, trình bày trong chương 2 Vấn đề thứ 3 Biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường Tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh theo hướng phát triển năng lực học sinh được trình bày trong chương 3.

- -NGUYỄN ĐÌNH HẬU

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG VIỆT LỚP 1 Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN THUẬN THÀNH, TỈNH BẮC NINH

THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

- -NGUYỄN ĐÌNH HẬU

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG VIỆT LỚP 1 Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN THUẬN THÀNH, TỈNH BẮC NINH

THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH

Ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 8 14 01 14

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Cán bộ hướng dẫn khoa học: TS CAO XUÂN LIỄU

LỜI CẢM ƠN

Với lòng biết ơn chân thành và sâu sắc, tôi xin trân trọng cảm ơn Ban giám đốc, đội ngũ cán bộ, giảng viên của Học viện Quản lý giáo dục và giảng viên tại các đơn vị đã hết lòng giảng dạy, tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu khoa học

Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới TS Cao Xuân Liễu người

thầy đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn.

Đồng thời, tôi xin chân thành cảm ơn tới: Lãnh đạo, chuyên viên, phòng GD&ĐT, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh, Ban giám hiệu và thầy cô giáo của các trường tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh, các bạn đồng nghiệp, những người thân đã động viên khuyến khích, tạo điều kiện tốt nhất cho tôi học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn.

Mặc dù bản thân tôi đã rất cố gắng, nỗ lực trong quá trình nghiên cứu đề tài, song luận văn chắc chắn không tránh khỏi những hạn chế Tôi rất mong nhận được

ý kiến đóng góp quý báu của các quý thầy cô và các bạn đồng nghiệp để luận văn được hoàn thiện hơn.

Xin chân thành cảm ơn!

Tác giả luận văn

Nguyễn Đình Hậu

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kì công trình nào khác

Tác giả luận văn

Nguyễn Đình Hậu

Hoạt động dạy học Học sinh

Năng lực học sinh Phương pháp dạy học Thiết bị dạy học

Tổ trưởng chuyên môn Năng Lực phẩm chất Hoàn thành chương trình dạy học Dân tộc

Giáo dục phổ thông Quản lý

Phát triển năng lực

Ủy ban nhân dân

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

LỜI CAM ĐOAN ii

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT iii

MỤC LỤC iv

DANH MỤC BẢNG, BIỂU ix

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 2

4 Nhiệm vụ nghiên cứu 2

5 Giả thuyết khoa học 3

6 Phạm vi nghiên cứu của đề tài 3

7 Phương pháp nghiên cứu 4

8 Đóng góp mới của đề tài 5

9 Cấu trúc luận văn 5

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG VIỆT LỚP 1 THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH TIỂU HỌC 6

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 6

1.1.1 Trên thế giới 6

1.1.2 Ở Việt Nam 7

1.2 Một số khái niệm cơ bản 9

1.2.1 Quản lý, quản lý giáo dục; quản lý nhà trường 9

1.2.2 Năng lực 11

1.2.3 Dạy học 11

1.2.4 Dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 theo hướng phát triển năng lực 12

1.2.5 Quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 theo hướng phát triển năng lực 12

1.3 Yêu cầu đổi mới giáo dục theo chương trình giáo dục phổ thông năm 2018 13

1.3.1 Quan điểm xây dựng chương trình giáo dục phổ thông 2018 13

1.3.2 Yêu cầu đổi mới dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường tiểu học theo hướng phát triển năng lực học sinh 13

1.4 Dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường Tiểu học theo hướng phát

triển năng lực học sinh 14

1.4.1 Mục tiêu, nội dung, chương trình môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường Tiểu học 14

1.4.2 Phương pháp, hình thức tổ chức dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường tiểu học 15

1.4.3 Hình thức tổ chức dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 theo hướng phát triển năng lực 16

1.4.4.Kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường tiểu học 17

1.4.5 Điều kiện tổ chức dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường tiểu học 17

1.5 Quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt ở trường Tiểu học theo hướng phát triển năng lực học sinh 18

1.5.1 Quản lý thực hiện mục tiêu hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường Tiểu học theo hướng phát triển năng lực học sinh 18

1.5.2 Quản lý nội dung chương trình hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường Tiểu học theo hướng phát triển năng lực học sinh 18

1.5.3 Quản lý sử dụng phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường Tiểu học theo hướng phát triển năng lực học sinh 19

1.5.4 Kiểm tra đánh giá kết quả hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường Tiểu học theo hướng phát triển năng lực học sinh 20

1.5.5 Quản lý các điều kiện hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường Tiểu học theo hướng phát triển năng lực học sinh 20

1.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường Tiểu học theo hướng phát triển năng lực học sinh 21

1.6.1 Năng lực đội ngũ cán bộ quản lý 21

1.6.2 Năng lực đội ngũ giáo viên 21

1.6.3 Năng lực học sinh 21

1.6.4 Điều kiện cơ sở vật chất, phương tiện thiết bị dạy học 22

1.6.5 Điều kiện kinh tế- xã hội 22

Kết luận chương 1 23

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG VIỆT Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN THUẬN THÀNH, TỈNH BẮC NINH THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH 24

2.1 Khái quát tình hình kinh tế- xã hội và giáo dục tại huyện Thuận

Thành, tỉnh Bắc Ninh 24

2.1.1 Đặc điểm tự nhiên, tình hình KT-XH huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh 24

2.1.2 Đôi nét về giáo dục tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh 25

2.2 Tổ chức khảo sát thực trạng 31

2.2.1 Nội dung khảo sát thực trạng 31

2.2.2 Đối tượng khảo sát và địa bàn khảo sát 31

2.2.3 Phương pháp và cách thức xử lý số liệu 31

2.3 Thực trạng HĐ DH môn Tiếng Việt ở trường Tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh theo hướng phát triển năng lực học sinh 32

2.3.1 Thực trạng nhận thức tầm quan trọng của HĐ DH môn Tiếng Việt ở trường Tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh theo hướng PTNLHS 32

2.3.2 Thực trạng thực hiện mục tiêu hoạt động dạy học môn Tiếng Việt ở trường Tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh theo hướng phát triển năng lực học sinh 33

2.3.3 Thực trạng nội dung hoạt động dạy học môn Tiếng Việt ở trường Tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh theo hướng phát triển năng lực học sinh 34

2.3.4 Thực trạng thực hiện phương pháp hình thức động dạy học môn Tiếng Việt ở trường Tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh theo hướng phát triển năng lực học sinh 36

2.3.5 Thực trạng kiểm tra đánh giá kết quả động dạy học môn Tiếng Việt ở trường Tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh theo hướng phát triển năng lực học sinh 38

2.3.6 Thực trạng điều kiện hoạt động dạy học môn Tiếng Việt ở trường Tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh theo hướng phát triển năng lực học sinh 39

2.4 Thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt ở trường Tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh theo hướng phát triển năng lực học sinh 40

2.4.1 Thực trạng quản lý thực hiện mục tiêu dạy học môn Tiếng Việt ở trường Tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh theo hướng phát triển năng lực học sinh 40

2.4.2 Thực trạng quản lý thực hiện nội dung, chương trình hoạt động dạy học môn Tiếng Việt ở trường Tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh

theo hướng phát triển năng lực học sinh 42

2.4.3 Thực trạng quản lý việc sử dụng phương pháp, hình thức dạy học môn Tiếng Việt ở trường Tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh theo hướng phát triển năng lực học sinh 43

2.4.4 Thực trạng quản lý việc kiểm tra đánh giá kết quả động dạy học môn Tiếng Việt ở trường Tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh theo hướng phát triển năng lực học sinh 45

2.4.5 Thực trạng quản lý cơ sở vật chất, thiết bị động dạy học môn Tiếng Việt ở trường Tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh theo hướng phát triển năng lực học sinh 47

2.5 Yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt ở trường Tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh theo hướng phát triển năng lực học sinh 49

2.6 Đánh giá chung thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt ở trường Tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh theo hướng phát triển năng lực học sinh 50

2.6.1 Mặt mạnh 50

2.6.2 Mặt yếu 50

2.6.3 Nguyên nhân hạn chế 51

Kết luận chương 2 52

CHƯƠNG 3 CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG VIỆT LỚP 1 Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN THUẬN THÀNH, TỈNH BẮC NINH THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH 53

3.1 Nguyên tắc đề xuất biện pháp 53

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu 53

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa 53

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học 54

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 54

3.2 Biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường Tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh theo hướng phát triển NL học sinh 54

3.2.1 Biện pháp 1 Tổ chức nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý và giáo viên về tầm quan trọng của việc thực hiện dạy học môn Tiếng Việt lớp 1

theo hướng phát triển NL học sinh 54

3.2.2 Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch dạy học môn Tiếng Việt 1 theo CTGDPT 2018 phù hợp với thực tiễn 58

3.2.3 Biện pháp 3 Xây dựng quy định, quy trình trong tổ chức các hoạt động dạy học môn Tiếng Việt 1 theo hướng phát triển NL học sinh 60

3.2.4 Biện pháp 4 Chỉ đạo thực hiện đổi mới PPDH cùng với kiểm tra đánh giá môn Tiếng Việt 1 theo định hướng phát triển năng lực 63

3.2.5 Biện pháp 5: Tổ chức bồi dưỡng cho giáo viên về dạy môn Tiếng Việt lớp 1 theo hướng phát triển năng lực học sinh 66

3.2.6 Biện pháp 6: Quản lý khai thác sử dụng cơ sở vật chất, thiết bị dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 theo hướng phát triển năng lực 67

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 69

3.4 Khảo sát mức độ cần thiết và khả thi của các biện pháp quản lý 69

3.4.1 Mục đích khảo nghiệm 69

3.4.2 Đối tượng, thành phần khảo sát 69

3.4.3 Nội dung đánh giá 69

3.4.4 Phương pháp và kĩ thuật tiến hành 70

3.4.5 Kết quả đánh giá 70

Kết luận chương 3 73

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 74

1 Kết luận 74

2 Kiến nghị 75

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 77 PHỤ LỤC

DANH MỤC BẢNG, BIỂU

Bảng 2.1 Số lượng và trình độ của đội ngũ cán bộ quản lý 26

Bảng 2.2 Thực trạng trình độ đào tạo của giáo viên 27

Bảng 2.3 Cơ cấu theo giới tính giáo viên 28

Bảng 2.4 Cơ cấu theo độ tuổi của đội ngũ giáo viên 28

Bảng 2.5 Thống kê đánh giá năng lực của học sinh 29

Bảng 2.6 Thống kê đánh giá phẩm chất của học sinh 30

Bảng 2.7 Thống kê đánh giá năng lực của học sinh 30

Bảng 2.8 Kết quả thực trạng nhận thức tầm quan trọng của hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường Tiểu học theo hướng phát triển năng lực học sinh 32

Bảng 2.9 Mục tiêu dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 theo hướng phát triển năng lực học sinh 33

Bảng 2.10 Nội dung, chương trình dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 theo hướng phát triển năng lực học sinh 34

Bảng 2.11 Thực trạng giáo viên sử dụng PP, HTDH môn Tiếng Việt lớp 1 theo hướng phát triển năng lực học sinh 36

Bảng 2.12 Thực trạng kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Việt lớp 1 của HS theo hướng phát triển năng lực 38

Bảng 2.13 Thực trạng cơ sở vật chất, thiết bị học tập môn Tiếng Việt lớp 1 của nhà trường 39

Bảng 2.14 Thực trạng quản lý thực hiện mục tiêu dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 theo hướng phát triển năng lực học sinh 40

Bảng 2.15 Thực trạng quản lý thực hiện nội dung, chương trình dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 theo hướng phát triển năng lực học sinh 42

Bảng 2.16 Thực trạng quản lý GV sử dụng PP, HTDH môn Tiếng Việt lớp 1 theo hướng phát triển năng lực học sinh 43

Bảng 2.17 Thực trạng quản lý KTĐG kết quả học tập môn Tiếng Việt

lớp 1 theo hướng phát triển năng lực học sinh 45 Bảng 2.18 Thực trạng quản lý cơ sở vật chất, thiết bị, cơ chế, chính sách

dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 theo hướng phát triển năng lực học sinh 47 Bảng 2.19 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy

học môn Tiếng Việt lớp 1 theo hướng phát triển năng lực 49 Bảng 3.1 Đánh giá mức độ cần thiết của các biện pháp quản lý 71 Bảng 3.2 Đánh giá tính khả thi của các biện pháp quản lý 71 Biểu đồ 3.1 Mối tương quan giữa mức độ cần thiết và tính khả thi của

các biện pháp 72

1 Lý do chọn đề tài

Hiệu quả quá trình dạy học được đánh giá bằng chất lượng dạy học,

nó quy định sự tồn tại và phát triển của giáo dục Đặc biệt là trong triểnkhai CTGDPT 2018

Hiện nay giáo dục phổ thông đang triển khai chương trình giáo dụcphổ thông 2018, năm học 2021-2022 triển khai dạy học lớp 1, tiếp theotriển khai chương trình lớp 2 và các lớp khác theo lộ trình Chất lượng giáodục phổ thông nói chung chất lượng giáo dục tiểu học nói riêng phụ thuộclớn vào hiệu quả dạy học bộ môn Qua hiệu quả dạy học bộ môn sẽ nângcao chất lượng giáo dục chung của toàn thể ngành giáo dục

Trong những năm gần đây, các trường tiểu học huyện Thuận Thành,tỉnh Bắc Ninh có nhiều chuyển biến rõ rệt trong việc nâng cao chất lượng giáodục Chương trình giáo dục phổ thông mới đã có một bước tiến đánh dấubước ngoặt cho ngành giáo dục đó là chuyển mạnh quá trình giáo dục truyềnthụ kiến thức sang phát triển năng lực và phẩm chất người học; vận dụng vàothực tiễn cuộc sống Khi triển khai các quan điểm và quy định đó, từng trườngtrường tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh có chỉ đạo của Hiệutrưởng bắt tay vào triển khai dạy học môn Tiếng Việt theo định hướng pháttriển năng lực và cũng đã để lại một số kết quả khả quan Nhưng so với yêucầu đặt ra và mong muốn về hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở cáctrường tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh thì vẫn chưa đạt được kếtquả, những hạn chế bất cập vẫn còn tồn tại: Một số mục tiêu đề ra chưa cókết quả như mong muốn, nội dung triển khai chưa đồng bộ, phương pháp,HTTCDH chưa linh hoạt Việc quản lý hoạt động dạy học Tiếng Việt còn

nhiều hạn chế Vì những lý do trên, tác giả chọn đề tài nghiên cứu: “Quản lý

hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường Tiểu học huyện Thuận

Thành, tỉnh Bắc Ninh theo hướng phát triển năng lực học sinh” với hy

vọng đáp ứng mục tiêu của môn học Tiếng Việt lớp 1 qua đó góp phần nângcao chất lượng dạy học Tiếng Việt ở Tiểu học

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng quản lý hoạt động dạy họcmôn Tiếng Việt lớp 1 theo hướng phát triển năng lực học sinh tại các trườngTiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh, tác giả đề xuất một số biện phápquản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường Tiểu học huyệnThuận Thành, tỉnh Bắc Ninh theo hướng phát triển năng lực học sinh nhằmnâng cao chất lượng dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 nói riêng và chất lượngdạy học ở các trường Tiểu học nói chung đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường Tiểu học theo hướngphát triển năng lực học sinh

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở cáctrường Tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh theo hướng phát triểnnăng lực học sinh

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

4.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề, phân tích bàn luận thêm cơ sở lýluận về quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 theo hướng pháttriển năng lực học sinh

4.2 Thực trạng hoạt động dạy học của giáo viên môn Tiếng Việt theohướng phát triển năng lực học sinh đã được tác giả tiến hành khảo sát, phỏngvấn để đánh giá

4.3 Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học của giáo viênmôn Tiếng Việt và cách thức quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1

ở trường Tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh theo hướng phát triểnnăng lực học sinh.

5 Giả thuyết khoa học

Trong giai đoạn hiện nay, các trường tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnhBắc Ninh đã triển khai dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 theo chương trình giáodục phổ thông 2018 Trong quá trình triển khai, HT chỉ đạo TCM sát saotrong quá trình kiểm tra thực hiện chuyên môn giáo viên đặc biệt đảm bảo yêucầu năng lực cần đạt theo CTGDPT 2018 Hiệu trưởng và CBQL đã Tổ chứcchuyên đề, thao giảng về PPDH tích cực, ứng dụng công nghệ thông tin, dạytích hợp vào hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 Hiệu trưởng và CBQL

tổ chức quán triệt các văn bản về KTĐG lồng ghép vào cuộc họp chuyênmôn Tuy nhiên, còn những hạn chế như: Tổ chức bồi dưỡng năng lực thiếtyếu cho GV về các phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá theo địnhhướng phát triển năng lực học sinh chưa đem lại hiệu quả như mong muốn,trong quá trình tổ chức còn hình thức Đôn đốc GV tích cực sử dụng TBDH

có hiệu quả để thực hiện tốt hoạt động đổi mới PPDH môn Tiếng Việt lớp 1chưa tạo được động lực Cần bổ sung CSVC, TBDH đảm bảo yêu cầu hiệnnay Nếu đề xuất biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1

ở các trường Tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh theo hướng pháttriển năng lực học sinh sẽ góp phần nâng cao chất lượng dạy học môn TiếngViệt ở trường tiểu học theo yêu cầu đổi mới giáo dục

6 Phạm vi nghiên cứu của đề tài

- Địa điểm khảo sát tại 7 trường tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh BắcNinh

- Đối tượng khảo sát gồm 230 người trong đó:

+ Cán bộ quản lý (HT, HP): 15 người

+ Giáo viên ( TTCM, TPT, GV) : 215 người

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận

Nghiên cứu các tài liệu liên quan đến đề tài, tác giả đã đọc tổng hợp cáckhái niệm khoa học, các quan điểm chủ trưởng, các tài liệu khoa học là cácbài báo, các đề tài nghiên cứu sinh các đề tài cấp bộ về dạy học nói chung và

về dạy học Tiếng Việt lớp 1 và quản lý dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ởtrường Tiểu học làm cơ sở lý luận của đề tài nghiên cứu

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.1 Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi

Tác giả xây dựng phiếu điều tra xã hội học để lấy ý kiến về thực trạngquản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 tại các trường tiểu học huyệnThuận Thành, tỉnh Bắc Ninh

7.2.4 Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động:

Nghiên cứu kế hoạch dạy học, giáo án, vở ghi, bài kiểm tra của GV,

HS, sổ theo dõi chất lượng, sổ nhật ký hàng ngày… để xem xét thêm thựctrạng dạy học và quản lý hoạt động dạy học Tiếng Việt lớp 1 tại các trườngtiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh

7.3 Nhóm phương pháp xử lý số liệu

Tác giả dùng phần mềm Excel để tính toán phần trăm và tính điểmtrung bình

8 Đóng góp mới của đề tài

Hệ thống hóa, phân tích bàn luận thêm về quản lý hoạt động dạy họccủa giáo viên môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường Tiểu học huyện Thuận Thành,tỉnh Bắc Ninh theo hướng phát triển năng lực học sinh

Nghiên cứu này làm sáng tỏ thực trạng cũng như các yếu tố liên quanđến thực trạng về hoạt động dạy học của giáo viên môn Tiếng Việt và cáchthức quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường Tiểu họchuyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh theo hướng phát triển năng lực học sinh,chỉ ra những vấn đề cần giải quyết trong quản lý hoạt động dạy học mônTiếng Việt ở trường Tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh theo hướngphát triển năng lực học sinh

Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ởtrường Tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh theo hướng phát triển nănglực học sinh trước yêu cầu đổi mới căn bản toàn diện giáo dục Việt Nam

9 Cấu trúc luận văn

Tác giả trình bày trong 3 chương cũng chính là nội dung chính của luậnvăn gồm:

Vấn đề thứ nhất: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học môn TiếngViệt lớp 1 theo hướng phát triển năng lực học sinh Tiểu học, được trình bàytrong chương 1

Vấn đề thứ 2 Thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp

1 ở trường Tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh theo hướng phát triểnnăng lực học sinh, trình bày trong chương 2

Vấn đề thứ 3 Biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp

1 ở trường Tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh theo hướng phát triểnnăng lực học sinh được trình bày trong chương 3

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

MÔN TIẾNG VIỆT LỚP 1 THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC

Tác giả Tony Wagner: The Global Achievement Gap, bản tiếng Việt do

Dt Books phát hành năm 2014) [34] “cuối sách tổng hợp các bài viết là cáccông trình nghiên cứu giáo dục, trong các công trình đó đã chỉ ta những hạnchế, trong quá trình tổ chức dạy học ở một số trường công Theo Ông thì nềngiáo dục của chúng ta đang phải đối mặt với sự lỗi thời Thay vì dạy học sinhtrở thành những người có khả năng giải quyết vấn đề và có tư duy phản biệnnhưng chúng ta đang khiến người trẻ tập trung vào việc học theo kiểu ghi nhớ

dữ liệu và chuẩn bị cho các kì thi”

Theo J Richard và T Rodger, “Tiếp cận năng lực trong dạy học chútrọng chuẩn đầu ra, triển khai chú trọng kết quả học tập, mục tiêu mong đợi là

những gì người học dự kiến phải làm được hơn là nhắm tới những gì họ cần phải học được” [38] Đây cũng là xu thế đang triển khai ở Việt Nam khi

chuyển từ dạy học truyền thụ kiến thức sang tiếp cận năng lực

1.1.2 Ở Việt Nam

Đối với quản lý hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực

có thể kể đến một số công trình nghiên cứu như: tài liệu “Những khái niệm cơbản về lý luận quản lý giáo dục” của tác giả Nguyễn Ngọc Quang [29]; tác giảBùi Việt Phú với tài liệu “Giáo trình Chiến lược và Chính sách phát triển giáodục” [31], trong đó có những quan điểm đưa ra về mô hình theo tiếp cận nănglực là tiền đề xây dựng chương trình GDPT 2018

Tác giả Phan Thị Bích có bài viết “Quản lí hoạt động đổi mới phươngpháp dạy học ở các trường trung học cơ sở Thành phố Phan Thiết, tỉnh BìnhThuận” Tạp chí Giáo dục, số đặc biệt tháng 10/2019 [5], trong nghiên cứutác giả, việc đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá kết quả họctập của học sinh ở cấp THCS đã được chỉ ra

Tác giả Trần Thị Ngần nghiên cứu về “Sưu tầm, thiết kế và sử dụng

tư liệu dạy học trong dạy học Sinh học 8 nhằm phát triển năng lực tư duycho học sinh”, Tạp chí Giáo dục, số 457 (Kì 1-7/2019) [28], kết quả nghiêncứu đề xuất quy trình thiết kế các tư liệu dạy học và hướng dẫn cách sửdụng các tài liệu đó trong dạy học đáp ứng CTGDPT 2018, các phươngpháp nghiên cứu đã giúp cho việc sưu tầm, thiết kế các tư liệu dạy họctrong dạy học Sinh học 8 nhằm phát triển năng lực tự học cho học sinhđược thực hiện cách dễ dàng hơn

Thực trạng kỹ năng hiểu nghĩa Tiếng Việt của học sinh lớp 1 dân tộcThái vùng Tây Bắc của tác giả Nguyễn Quốc Thái và Nguyễn Văn Hồng, tácgiả đã tiến hành khảo sát 280 cán bộ quản lý giáo viên về thực trạng kỹ nănghiểu từ TV của học sinh lớp 1 DT Thái vùng Tây Bắc và thực trạng KN hiểucâu TV của học sinh lớp 1 DT Thái vùng Tây Bắc, từ đó đưa ra khuyến nghịnhằm nâng cao kĩ năng hiểu nghĩa Tiếng Việt cho học sinh lớp 1[32]

Bên cạnh đó, nhiều tác giả đã nghiên cứu quản lý hoạt động dạy họccác bộ môn ở bậc phổ thông điển hình như:

Luận án tiến sĩ khoa học giáo dục vệ tại Đại học Vinh năm 2016 của tácgiả Trần Dũng Qua nghiên cứu tác giả đã bàn luận sâu sắc về cơ sở lý luậnquản lí hoạt động dạy học ở trường trung học phổ thông theo định hướng pháttriển năng lực học sinh Trên cơ sở khung lý luận luận án khảo sát bằng phiếuhỏi bên cạnh nghiên cứu sản và và phỏng vấn sâu, từ đó tác giả có đánh giásâu sắc về thực trạng quản lý hoạt động dạy học ở trường trung học phổ thôngtheo định hướng phát triển năng lực học sinh, trên cơ sở đó tác giả đề xuất 6biện pháp nhằm khắc phục hạn chế, thiếu sót đã chỉ ra [10]

Tác giả Phạm Thị Quỳnh Như nghiên cứu “quản lý dạy học môn TiếngAnh ở các trường tiểu học theo hướng phát triển năng lực học sinh, tác giảxây dựng cơ sở lý luận theo tiếp cận chức năng quản lý” Trên cơ sở đó, tácgiả tiến hành khảo sát, đánh giá thực trạng từ đó đề xuất các biện pháp dạyhọc môn Tiếng Anh ở các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Hồ ChíMinh theo hướng phát triển năng lực[25]

Tác giả Phạm Thị Bích Ngọc, nghiên cứu đề tài: Quản lý hoạt động dạyhọc môn Tiếng Việt ở các trưởng tiểu học quận Ngô Quyền, thành phố HàPhòng, tác giả đã tổng quan nghiên cứu vấn đề đưa ra nhận xét đánh giá vềkhoảng trống chưa nghiên cứu Tác giả xây dựng hệ thống cơ sở lý luận vềquản lý dạy học môn Tiếng Việt, trên cơ sở tiếp cận các thành tố dạy học, tácgiả đã tiến hành khảo sát và đánh giá ưu điểm, hạn chế và đề ra các biện phápquản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt ở các trường tiểu học quận NgôQuyền, thành phố Hải Phòng, góp phần nâng cao chất lượng dạy học mônTiếng Việt[26]

Trên cơ sở tìm hiểu các nghiên cứu trên, tác giả có tài liệu khoa họcphong phú đặc biệt cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học nói chung vàquản lý hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực

Mặc dù có nhiều đề tài nghiên cứu về các nội dung này, trong đó đã cónghiên cứu nhiều vấn đề, nhiều mặt của hoạt động dạy học và quản lý hoạt

động dạy học Các nghiên cứu đa dạng với các điều kiện thực hiện khác nhau.Đây là điều kiện thuận lợi để tác giả kế thừa những công trình trên và hoànthiện khung lý luận

Vì vậy, vấn đề luận văn này đặt ra ở đây là tìm hiểu hoạt động dạy họcmôn Tiếng Việt lớp 1 theo hướng phát triển năng lực ở các trường Tiểu họchuyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh nhằm nâng cao chất lượng dạy học mônTiếng Việt là cơ sở để nâng cao chất lượng giáo dục tiểu học của huyệnThuận Thành, tỉnh Bắc Ninh, chính là vấn đề mà tác giả quan tâm nghiên cứutrong luận văn này

1.2 Một số khái niệm cơ bản

1.2.1 Quản lý, quản lý giáo dục; quản lý nhà trường

1.2.1.1 Quản lý

Quản lý có vai trò quan trọng trong tất cả các lĩnh vực của con người,muốn nâng cao hiệu quả hoạt động nào đó thì yếu tố quản lý có vai tròquyết định

Theo Frederick Winslow Taylor (1856 - 1915) có quan điểm rằng,người quản lý biết được điều người quản lý muốn biết người khác làm và sau

đó thấy được rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tối ưu nhất (TheoFrederick Winslow Taylor (1856 - 1915)[31]

Bên cạnh đó, tác giả Koontz H., O’donnell đưa ra khái niệm khẳng định

về tầm quan trọng của công việc quản lý Như vậy, mọi nhà quản lý ở mọi cấp

độ và trong mọi cơ sở đều có một nhiệm vụ đó là xây dựng cấu trúc duy trìhoạt động và là thiết kế và duy trì môi trường mà trong đó cá nhân làm việcvới nhau trong các nhóm có thể hoàn thành các nhiệm vụ, các mục tiêu đãđịnh [24]

Một quan niệm nữa của tác giả Hà Thế Ngữ và Đặng Vũ Hoạt về quản

lý được hiểu như sau : quản lý là như một mục tiêu và là định hướng, quátrình có mục đích, quản lý là một chỉnh thể toàn vẹn, là quá trình tác động đến

hệ thống nhằm đạt được mục tiêu nhất định” [27].

Tác giả Trần Kiểm có quan điểm: Những tác động chủ thể quản lý trongviệc huy động, điều chỉnh, phối hợp tổ chức huy động các nguồn lực (nhânlực, vật lực, tài lực) trong và ngoài tổ chức (chủ yếu là nội lực) một cách hiệuquả nhất nhằm đạt mục đích của tổ chức [22]

Trong luận văn có thể hiểu: quản lý là hoạt động có tính mục đích, cóđịnh hướng có của người chủ thể quản lý tác động có qua lại với đến kháchthể quản lý trong đơn vị nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mụcđích hướng đến của đơn vị đó

Bên cạnh đó, tác giả Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc cho rằng:quản lý giáo dục là hoạt động có ý thức bằng cách áp dụng các quy luật kháchquan của từng thứ bậc quản lý giáo dục tác động đến toàn bộ hệ thống giáodục nhằm làm cho hệ thống đạt được mục tiêu của tổ chức”[13]

1.2.2.3 Quản lý nhà trường

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang cho rằng: Hiện nay, quản lý trườnghọc là tập hợp những yếu tố chủ yếu tác động nhằm hiệu quả cao của chủ thểquản lý đến tập thể giáo viên, học sinh và cán bộ khác, để làm được điều đótác giả cho rằng phải tận dụng các nguồn dự trữ do nhà nước đầu tư, lựclượng xã hội đóng góp vào do lao động xây dựng vốn tự có Phải tập trungvào việc đẩy mạnh mọi HĐ của cơ sở giáo dục mà điểm hội tụ là quá trình

giáo dục nguồn nhân lực trẻ [29].

- Tác giả có quan điểm quản lý nhà trường cụ thể là Nguyễn Phúc Châu,ông cho rằng, quản lý một nhà trường hay cơ sở giáo dục là việc chủ thể quản

lý tác động có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống và hợp quy luậtđến (giáo viên, nhân viên và người học… mục đích cuối cùng là đưa ra cáchoạt động giáo dục và dạy học của nhà trường đạt mục tiêu giáo dục”[11]

Từ các khái niệm về quản lý nhà trường, ta có thể khái quát: Quản lýtrường tiểu học là quá trình tác động từ chủ trể quản lý bằng vận dụng chứcnăng quản lý như lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra đối với khách thểquản lý là giáo viên, học sinh, việc khai thác, sử dụng các nguồn lực phù hợphướng vào việc hoàn thành chất lượng và hiệu quả các mục tiêu giáo dục đã

đề ra

1.2.2 Năng lực

Về quan niệm về năng lực thì theo tác giả Đinh Quang Báo: “Năng lực

là một thuộc tính tích hợp nhân cách, tổ hợp các đặc tính tâm lí của cá nhân,phù hợp với những yêu cầu của một hoạt động xác định, đảm bảo cho hoạtđộng đó có kết quả tốt đẹp” [3; tr.1]

Trên cơ sở khái niệm trên, trong luận văn này hiểu như sau: năng lựchọc sinh tiểu học là tổng hợp kĩ năng, tri thưc, tự chủ, thái độ, ngoài ra còncác thuộc tính tâm lý của học sinh và các nội dung này được tích hợp mộtcách hợp lý để thực hiện tốt các nhiệm vụ đặt ra trong quá trình học tập,bên cạnh đó giải quyết hiệu quả những vấn đề thực tiễn trong cuộc sốngcủa người học

1.2.3 Dạy học

Theo tác giả Hà Thế Ngữ và Đặng Vũ Hoạt quan niệm: nhóm tác giả coidạy học là quá trình tác động qua lại giữa giáo viên và học sinh, quá trình mangtính liên tục có điều chỉnh bổ sung khi thấy bất cập nhằm cung cấp tri thức, kỹnăng và kỹ xảo hoạt động trong nhận thức và thực tiễn, qua đó giúp học sinh có

thế giới quan, phát triển năng lực sáng tạo, hình thành và phát triển các phẩmchất của nhân cách người học đảm bảo mục đích, mục tiêu giáo dục đề ra[ 27]

Bên cạnh đó nhóm tác giả Nguyễn Thị Tính, Nguyễn Thị Thanh Huyền(2013) cùng nhóm nghiên cứu quan niệm, có quan điểm như sau: Dạy học làquá trình xã hội nó bao gồm các hoạt động tổ chức có mục đích, có kế hoạch

Để thực hiện được điều đó thì với vai trò chủ đạo của giáo viên thì học sinh

sẽ phải tự giác, tích cực, chủ động tự tổ chức, tự điều khiển hoạt động nhậnthức làm được điều đó thì dạy học sẽ thực hiện có hiệu quả, đạt mục đích dạyhọc đề ra” [33]

Cũng với quan niệm dạy học, tác giả Nguyễn Văn Cường (2014) chorằng: Dạy học là quá trình trao đổi thảo luận giữa người dạy với người học vàcông cụ dạy học các yếu tố đó thì giáo viên giữ vai trò là chỉ hướng; Học sinh

là người tích cực chủ động tự tổ chức, tự học [14]

1.2.4 Dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 theo hướng phát triển năng lực

Dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 theo hướng phát triển năng lực học sinh

là một quá trình gồm toàn bộ các thao tác có tổ chức và có định hướng giúpngười học từng bước hình thành các năng lực cần thiết nhằm giải quyết cácvấn đề thực tế đặt ra trong cuộc sống của mỗi người học một cách sáng tạo vàhiệu quả

Dạy học định hướng phát triển năng lực tập trung vào việc mô tả chấtlượng đầu ra, có thể coi là “sản phẩm cuối cùng” của quá trình dạy học

1.2.5 Quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 theo hướng phát triển năng lực

Quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 theo định hướng pháttriển năng lực học sinh là những tác động có mục đích, có kế hoạch của cán

bộ quản lý trường học vào quá trình dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 (được tiếnhành bởi tập thể giáo viên, học sinh với sự hỗ trợ đắc lực của các lực lượng xãhội) để đạt được các mục tiêu dạy học môn Tiếng Việt lớp 1, góp phần hình

thành và phát triển giúp học sinh bước đầu hình thành các năng lực chung,phát triển năng lực ngôn ngữ ở tất cả các kĩ năng đọc, viết, nói và nghe vớimức độ căn bản

1.3 Yêu cầu đổi mới giáo dục theo chương trình giáo dục phổ thông năm 2018

1.3.1 Quan điểm xây dựng chương trình giáo dục phổ thông 2018

Chương trình GDPT 2018 cần đảm bảo các yêu cầu cần đạt được khichuyển từ dạy học tiếp cận nội dung sang dạy học tiếp cận năng lực, tậpchung vào một số nội dung sau:

Xây dựng chương trình trên nền tảng lý luận và thực tiễn, trong đó phảicập nhật thành tựu nghiên cứu về giáo dục học, tâm lí học và phương phápdạy học Ngữ văn, trong đó chú trọng dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 Nhữngkết quả nghiên cứu về văn học, Tiếng Việt lớp 1, kinh nghiệm phát triểnchương trình giáo dục trên thế giới hiện nay

Tiếng việt lớp 1 tập chung vào các kĩ năng năng giao tiếp (đọc, viết, nói

và nghe) làm trục chính xuyên suốt ở cấp tiểu học, trung học cơ sở, THPT

Hiện nay, quan điểm chương trình GDPT 2018 được xây dựng theohướng mở Đây là điều kiện thuận lợi để các trường lựa chọn những nội dungphù hợp thực tiễn

1.3.2 Yêu cầu đổi mới dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường tiểu học theo hướng phát triển năng lực học sinh

Hiện nay, việc xác định các yêu cầu về năng lực dạy học Tiếng Việt lớp

mà học sinh phải đạt được sau quá trình học tập môn Tiếng Việt lớp 1, nhữngyêu cầu năng lực đó phải vận dụng được vào thực tiễn

Mục tiêu dạy học, phạm vi và mức độ nội dung dạy học, phương pháp

và hình thức tổ chức dạy học, cách thức đánh giá kết quả học tập phải đượcdùng đánh giá chuẩn đầu ra, trong đó năng lực học tập môn Tiếng Việt lớp 1

Lựa chọn và tổ chức nội dung dạy học ngoài căn cứ tính hệ thống, logic

của khoa học và dựa vào những nội dung phù hợp trình độ nhận thức của họcsinh tiểu học, thiết thực với đời sống thực tế

Tăng cường tính tích hợp, liên môn, góp phần giúp học sinh hình thành,rèn luyện và làm chủ các kĩ năng vận dụng vào thực tiễn của môn Tiếng Việtlớp 1

Phương pháp và hình thức tổ chức dạy học dựa trên cơ sở thực tiễn tậptrung phương pháp và hình thức thực tiễn thông qua trải nghiệm, cần hướngdẫn học sinh cách tự học

Xây dựng môi trường dạy học tích cực, tương tác cao Tập chung vàođánh giá học tập của học sinh theo tiếp cận năng lực Tập chung đánh giá quátrình và kết hợp đánh giá gia đình về quá trình tự học của học sinh

1.4 Dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường Tiểu học theo hướng phát triển năng lực học sinh

1.4.1 Mục tiêu, nội dung, chương trình môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường Tiểu học

1.4.1.1 Mục tiêu chương trình môn Tiếng Việt lớp 1

Mục tiêu chương trình môn Tiếng Việt lớp 1 được quy định cụ thể tạiThông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26 tháng 12 năm 2018 của Bộ trưởng

Bộ Giáo dục và Đào tạo, mục tiêu dạy học môn Tiếng Việt gồm các mục tiêusau [7]:

Sau khi học xong chương trình Tiếng Việt lớp 1 học sinh sẽ đạt:

Hình thành và phát triển những phẩm chất cốt lõi với những biểu hiệnchi tiết như: Học sinh thể hiện tình yêu gia đình, yêu quê hương, cội nguồn,yêu thiên nhiên trong đó thích cái đẹp từ đó học sinh hình thành cảm xúc lànhmạnh, qua đó học sinh hứng thú trong học tập, có ý thức trách nhiệm bản thâ,yêu cuộc sống, yêu lao động

Học sinh cơ bản bắt đầu hình thành các năng lực chung, phát triển năng

lực ngôn ngữ điều đó được thể hiện cụ thể ở tất cả các kĩ năng đọc, viết, nói

và nghe với mức độ căn bản Trong đó việc hiểu nội dung cơ bản, đọc đúngtốc độ, viết đúng ngữ pháp, viết cau, đoạn văn và không sai chính tả

1.4.1.2 Nội dung chương trình môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường Tiểu học

Theo chương trình giáo dục phổ thông 2018: Ở tiểu học, nội dungchương trình môn Tiếng Việt lớp 1 tập trung vào năng lực ngôn ngữ, năng lựcvăn học, và kĩ năng đọc, viết nói và nghe, kiến thức, và ngữ liệu, các nội dung

đó được khái quát như sau:

Theo chương trình phổ thông 2018, nội dung môn Tiếng Việt lớp 1gồm: yêu cầu về đọc gồm yêu cầu về kĩ thuật đọc và kĩ năng đọc hiểu chútrọng cả yêu cầu đọc đúng với tốc độ phù hợp và đọc hiểu nội dung đơn giảncủa văn bản

Tập trung nội dung được văn bản nói về ai, về cái gì; nhận biết đượcnhân vật trong các câu chuyện, vần trong thơ; nhận biết được truyện và thơphù hợp học sinh lớp 1

1.4.2 Phương pháp, hình thức tổ chức dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường tiểu học

Thứ nhất, Phương pháp thuyết trình: đây là phương pháp dạy họcthường xuyên được giáo viên sử dụng, trong đó giáo viên dùng lời nóihướng dẫn học sinh thực hiện một nội dung nào đó, để thuyết trình có hiệuquả cần kết hợp linh hoạt các phương pháp khác như vấn đáp, nêu và giảiquyết vấn đề

Thứ hai, phương pháp dạy học nêu vấn đề: đây là phương pháp pháthuy tính tích cực chủ động của học sinh

Thứ 3 Phương pháp dự án: đây là phương pháp mới được sử dụng, nếu

áp dụng phương pháp này sẽ hiệu quả với chương trình môn Tiếng Việt theoCTGDPT 2018

Thứ 4 Phương pháp trò chơi học tập: Đây là phương pháp phù hợp giáo

dục tiểu học đặc biệt môn Tiếng Việt, trò chơi là một hình thức học tập có ưuđiểm nhất định

Thứ 5 Phương pháp thảo luận nhóm: Làm việc nhóm giúp học sinh

có tính tập thể, huy động được ý kiến đóng góp nhiều em Giúp học sinh cócách làm việc tập thể và có năng lực cần thiết phục vụ cho thực tiễn cuộcsống sau này

1.4.3 Hình thức tổ chức dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 theo hướng phát triển năng lực

Hình thức lên lớp: Đây là hình thức được sử dụng nhiều nhất trong dạyhọc đặc biệt dạy học Tiếng Việt lớp 1, nó có ưu điểm cùng một thời điểm cóthể hướng dẫn cho nhiều học sinh Hoạt động này phải kết hợp các phươngpháp dạy học tích cực nếu không hiệu quả không cao

Hình thức hoạt động trải nghiệm sáng tạo: Muốn hình thành các nănglực môn Tiếng Việt lớp 1 thì tích cực sử dụng hình thức trải nghiệm Qua hoạtđộng trải nghiệm học sinh hình thành kĩ năng giao tiếp, các kĩ năng trình bàymột vấn đề nào đó học sinh tìm hiểu được trong thực tiễn Khi tham gia trảinghiệm thực tế, học sinh trực tiếp vận dụng những nội dung được học vào thựctiễn cuộc sống

+ Hoạt động câu lạc bộ: Đây là hình thức phát huy tốt năng lực trongmôn Tiếng Việt lớp 1 Tham gia câu lạc bộ học sinh thoải mái tranh luậnnhững nội dung mình cảm thấy thích, có giải pháp cùng câu lạc bộ triển khai

về chủ đề giao tiếp nào đó

+ Tham quan, dã ngoại: Hiện nay tham quan dã ngoại đã được rất nhiềucác nhà trường quan tâm, hình thức này phổ biến các trường ở khu vực thànhphố có điều kiện kinh tế phát triển Học sinh đến nhiều nơi học tập văn hóa,lịch sử cũng như các nguồn ngữ các vùng miền

- Hình thức dạy học theo chủ đề: Với chương trình GDPT 2018, cácchủ đề môn Tiếng Việt lớp 1 được nêu rõ Các trường tiểu học trên cơ sở các

chủ đề đó lựa chọn nội dung phù hợp

- Hình thức dạy học tích hợp: Điểm mới chương trình GDPT 2018 đó

là tích hợp các môn học có liên quan ở các nội dung đó

1.4.4.Kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Việt lớp

1 ở trường tiểu học

Trước tiên có hiểu về đánh giá kết quả dạy học môn Tiếng Việt 1 theochương trình GDPT 2018 Mục đích thu thập thông tin phản hồi ngược lại chogiáo viên, cán bộ quản lý về mức độ mức độ đáp ứng yêu cầu cần đạt về phẩmchất, năng lực và những tiến bộ của học sinh trong suốt quá trình học tập mônhọc Trên cơ sở đó, giáo viên sẽ có biện pháp điều chỉnh hoạt động nhưphương pháp, hình thức, kiểm tra đánh giá để nâng cao chất lượng giáo dục

Thực hiện kiểm tra, đánh giá kết giáo dục trong môn Tiếng Việt lớp 1phải đảm bảo các yêu cầu sau:

Đảm bảo mục tiêu đánh giá, trong quá trình đánh giá thông tin phảiđược chính xác kịp thời theo đúng mức độ, yêu cầu cần đạt năng lực theochương trình GDPT 2018

Thực hiện theo đúng nội dung đánh giá, đối với môn Tiếng Việt lớp 1,nội dung đánh giá ngoài đảm bảo yêu cầu phẩm chất năng lực chung cần cónăng lực đặc thù môn Tiếng Việt

Đánh giá hoạt động đọc: Giáo viên tập trung yêu cầu học sinh hiểu chủ

đề bài đọc, trả lời câu hỏi đơn giản sau khi đọc xong bài đọc

Đánh giá hoạt động viết: Đối với lớp 1 đây là yêu cầu cơ bản vì đây lànăm đầu cấp học sinh được học chính tả tập chép và nghe viết là chủ yếu, bêncạnh đó là số bài tập chính tả cơ bản

Đánh giá hoạt động nói và nghe: Lớp 1 giáo viên hình thành nói nhữngcâu ngắn để học sinh tiếp tục phát triển ở lớp 2 Hoạt động nghe thể biết chú ýđến nghe, tranh luận về vấn đề nào đó

1.4.5 Điều kiện tổ chức dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường tiểu học

Có hệ thống phòng học, các trang bị để dạy môn Tiếng Việt lớp 1, bêncạnh đó yêu cầu vệ sinh học đường

Sách giáo khoa, tài liệu tham khảo phục vụ hoạt động dạy học mônTiếng Việt lớp 1 tại trường tiểu học Trang bị được hệ thống thông tin phục

vụ hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1

Cơ sở vật chất, phương tiện kĩ thuật đáp ứng tốt hoạt động dạy học mônTiếng Việt lớp 1 theo hướng phát triển năng lực

1.5 Quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt ở trường Tiểu học theo hướng phát triển năng lực học sinh

1.5.1 Quản lý thực hiện mục tiêu hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1

ở trường Tiểu học theo hướng phát triển năng lực học sinh

Hiệu trưởng cần quan tâm đến quản lý mục tiêu dạy học môn TiếngViệt lớp 1 các nội dung cần người hiệu trưởng thực hiện là:

Hiệu trưởng yêu cầu tổ chuyên môn và từng cá nhân GV môn TiếngViệt lớp 1 hiểu bản chất đổi mới mục tiêu và thể hiện trong kế hoạch nămhọc, kế hoạch cá nhân

Hiệu trưởng thông qua cuộc họp chuyên môn quán triệt giáo viên vềmục tiêu, dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 theo hướng phát triển NLHS

Nhận diện các nguồn lực thực hiện dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ởtrường tiểu học;

Chỉ đạo xác định cách thức, phương pháp hoạt động cần tiến hành đểđạt được mục tiêu dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường tiểu học;

Hiệu trưởng đưa ra các tiêu chí, cách thức đánh giá kết quả đạt đượccủa bản kế hoạch dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường tiểu học

1.5.2 Quản lý nội dung chương trình hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường Tiểu học theo hướng phát triển năng lực học sinh

Tổ chức việc lập kế hoạch thực hiện dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 theo

định hướng phát triển năng lực Kế hoạch cần đảm bảo quy trình khoa học đểTCM và giáo viên căn cứ vào đó xây dựng kế hoạch dạy học của tổ và cánhân giáo viên

Chỉ đạo Tổ trưởng tổ chuyên môn họp và tổ chức nhiệm vụ nghiêncứu yêu cầu môn học, lựa chọn sách giáo khoa để triển khai thực hiện ởtrong toàn khối

Chỉ đạo lựa chọn các chủ đề, các bài dạy đảm bảo theo đúng chươngtrình của BỘ GD&ĐT trong đó linh hoạt cấu trúc nội dung phù hợp nhàtrường nhưng vẫn đạt được mục tiêu đề ra chương trình dạy học môn TiếngViệt lớp 1

Chỉ đạo thực hiện hoạt động môn Tiếng Việt lớp 1 tại trường tiểu họcnhằm hình thành năng lực chung và năng lực đặc thù của môn Tiếng Việt lớp 1

1.5.3 Quản lý sử dụng phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường Tiểu học theo hướng phát triển năng lực học sinh

- Triển khai kế hoạch thực hiện đổi mới PPDH môn Tiếng Việt lớp 1ngay từ đầu năm trong các buổi họp hội đồng sư phạm hoặc họp chuyên môn

- Tổ chức chuyên đề, thao giảng về PPDH tích cực, ứng dụng côngnghệ thông tin, dạy tích hợp vào hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1

Chỉ đạo khai thác sử dụng nguồn lực hợp lí thì sẽ tạo nên sự hiệu quảtrong hoạt động đổi mới phương pháp Hơn ai hết GV phải có tinh thần tráchnhiệm và quyết tâm đổi mới, phải tự mình trang bị kiến thức, trau dồi khảnăng giảng dạy hữu hiệu, có khả năng tự thu thập thông tin phong phú củathời đại để phục vụ yêu cầu dạy học

BGH thành lập bộ phận kiểm tra, đánh giá thực hiện kế hoạch đổimới PPDH môn Tiếng Việt lớp 1 gồm: CBQL, tổ trưởng, tổ phó chuyênmôn, GV giỏi

- Xây dựng tiêu chí, tiêu chuẩn chuẩn kiểm tra, đánh giá kết quả việc

thực hiện đổi mới PPDH môn Tiếng Việt lớp 1 trong nhà trường

- BGH thống nhất đưa ra nhiều hình thức kiểm tra, đánh giá đổi mớiPPDH môn Tiếng Việt lớp 1

- BGH thu thập những ý kiến của GV về việc đổi mới PPDH mônTiếng Việt lớp 1

1.5.4 Kiểm tra đánh giá kết quả hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường Tiểu học theo hướng phát triển năng lực học sinh

Trên cơ sở kiểm tra đánh giá giáo viên, cán bộ quản lý phân tích tìmhiểu ưu điểm, và những hạn chế, khuyết điểm của quá trình dạy, kết quả củacác khâu quản lý để tổ chức hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1

- Xây dựng kế hoạch kiểm tra, đánh giá, kế hoạch phải xây dựng đảmbảo khoa học, việc thực hiện hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 tạitrường tiểu học cần chủ động thực hiện theo kế hoạch

- Khi kiểm tra, lực lượng kiểm tra hiểu rõ mục đích của hoạt động dạyhọc môn Tiếng Việt lớp 1 tại trường tiểu học Bên cạnh đó nghiên cứu kỹ vănbản quy định kiểm tra đánh giá ở tiểu học, từ các quy định đó Hiệu trưởng chỉđạo tổ chuyên môn xây dựng tiêu chí đánh giá cụ thể, các tiêu chuẩn tườngminh không mang tính cảm tính

Xây dựng đề kiểm tra theo ma trận rubic mà phòng GD&ĐT đã triểnkhai, ngân hàng đề thi được các tổ chuyên môn triển khai có hiệu quả đảmbảo các mức độ theo thang đo nhận thức

Việc kiểm tra đánh giá quán triệt tới TTCM, giáo viên trong các tổ,dưới sự chỉ đạo trực tiếp của phó Hiệu trưởng phụ tách chuyên môn

1.5.5 Quản lý các điều kiện hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường Tiểu học theo hướng phát triển năng lực học sinh

- Hiệu trưởng năng động có biện pháp huy động được các điều kiệnkinh phí, CSVC để trang bị, bổ sung, sửa chữa kịp thời đáp ứng yêu cầu mới

- Đôn đốc GV tích cực sử dụng TBDH có hiệu quả để thực hiện tốt

hoạt động đổi mới PPDH môn Tiếng Việt lớp 1

- Hiệu trưởng chỉ đạo sự phối hợp giữa các thành viên trong nhà trường

để thực hiện tốt đổi mới PPDH môn Tiếng Việt lớp 1

Đảm bảo âm thanh, trang thiết bị hỗ trợ giáo viên khi cần thiết, phònghọc sạch sẽ, thoáng mát tạo ra quang cảnh vui vẻ trong quá trình học mônTiếng Việt

Chuẩn bị đầy đủ sách giáo khoa, tài liệu tham khảo phục vụ hoạt độngdạy học môn Tiếng Việt lớp 1 tại trường tiểu học Trang bị được hệ thốngthông tin phục vụ hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1

Chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất, phương tiện kĩ thuật đáp ứng tốt hoạtđộng dạy học môn Tiếng Việt lớp 1

1.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 ở trường Tiểu học theo hướng phát triển năng lực học sinh

1.6.1 Năng lực đội ngũ cán bộ quản lý

Năng lực lãnh đạo của hiệu trưởng sẽ là yếu tố quyết định đến việc xâydựng một môi trường và văn hóa học tập, đồng thời cũng thúc đẩy mạnh mẽđến hoạt động học tập của học sinh và hoạt động dạy học của giáo viên

Hiệu trưởng tham gia giảng dạy các tiết đủ và đúng chuyên môn, cùngtham dự các chuyên đề giảng dạy, nắm bắt và thực hiện chỉ đạo sát sao đúngyêu cầu dạy học trong việc đổi mới phương pháp dạy học thì mới nâng caochất lượng dạy học, chất lượng giáo dục của nhà trường

1.6.2 Năng lực đội ngũ giáo viên

Trong đó nếu giáo viên có năng lực chuyên môn nghiệp vụ sư phạm thìviệc nhiệm vụ dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 theo hướng phát triển NLHS sẽthuận lợi hơn Giáo viên đảm bảo năng lực tìm hiểu học sinh và môi trườnggiáo dục, có như vậy thì mới có phương pháp phù hợp với đặc điểm học sinh

1.6.3 Năng lực học sinh

Nhân tố quan trọng trong quá trình dạy học đó là học sinh, học sinh là

yếu tố quyết định chất lượng dạy học nói chung và dạy học môn Tiếng Việtlớp 1 nói chung Nếu năng lực học sinh tốt, đầu vào trẻ 5 tuổi đảm bảo thì quátrình dạy học môn Tiếng Việt sẽ thuận lợi rất nhiều đặc biệt dạy học theochương trình GDPT 2018 Ngược lại nếu đầu vào trẻ 5-6 chưa cao thì quátrình dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 sẽ gặp khó khăn

Nhận thức và thái độ cũng ảnh hưởng đến hiệu quả công tác quản lý,Nếu học sinh chăm, ngoan, có động cơ và ý thức học tập tốt thì sẽ tạo điềukiện tốt cho giáo viên tiến hành các hoạt động dạy học theo định hướng pháttriển năng lực người học

1.6.4 Điều kiện cơ sở vật chất, phương tiện thiết bị dạy học

Đặc biệt khi triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018 đây làyếu tố giúp học sinh hình thành năng lực theo chương trình dạy học TiếngViệt lớp 1 Chình vì vậy, người cán bộ quản lý có những nhận thức đúng vềvai trò yếu tố này trọng dạy và học

Dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 phải có đủ phương tiện và điều kiện tốt để

tổ chức các hoạt động Để nâng cao chất lượng dạy học môn Tiếng Việt lớp 1cần chuẩn bị phục vụ dạy học: phòng học, sách giáo khoa, các trang thiết bị cầnchuẩn bị tốt và tổ chức khai thác sử dụng có hiệu quả Ngược lại nếu thiếu điềukiện trên thì việc dạy học chủ yếu dạy chay, nghe lý thuyết mà không có đồ dùngtrực quan sẽ ảnh hưởng rất lớn hình thành năng lực

1.6.5 Điều kiện kinh tế- xã hội

Nếu nhà trường được đóng trên địa bàn có điều kiện kinh tế phát triển thìnhà trường sẽ thuận lợi trong huy động các nguồn lực đầu tư cho giáo dục nóichung các trang thiết bị dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 nói riêng Khi đó phụhuynh học sinh có điều kiện kinh tế sẽ là thuận lợi trong việc huy động đầu tưCSVC trang thiết bị phục vụ có hiệu quả trong giúp môn Tiếng Việt lớp 1 đầy

đủ điều kiện phát huy hiệu quả Ngược lại, nếu điều kiện kinh tế, khóa khănthì nhà trường khó huy động được nguồn lực tài chính, CSVC và trang thiết bị

phục vụ cho dạy học theo tiếp cận năng lực.

Nhanh chóng tranh thủ sự đầu tư ủng hộ của các nhà mạnh thườngquân, của chính quyền địa phương

Kết luận chương 1

Trong đó đã phân tích, bình luận các nội dung khái niệm cốt lõi liênquan đến đề tài Trên cơ sở đó, quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Việtlớp 1 theo hướng phát triển NLHS là quá trình người quản lý tác động vàokhách thể quản lý thông qua nguồn lực phương pháp quản lý nhằm đạt mụctiêu đề ra

Trong chương 1, tác giả đã xác định được nội dung quản lý, trong đótập quản lý mục tiêu dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 giúp cho nhà quản lý luônđảm bảo các hoạt động luôn theo hướng đề ra từ đó xác định nội dung phươngpháp, hính thức tổ chức dạy học Tiếng Việt lớp 1 theo hướng phát triểnNLHS Trên cơ sở xác định mục tiêu, Hiệu trưởng quản lý nội dung chươngtrình, chỉ đạo các tổ chuyên môn lựa chọn những nội dung cốt lõi được trìnhbày trong chương trình dạy học môn Tiếng Việt lớp 1 theo CTGDPT 2018.Khi Hiệu trưởng xác định mục tiêu, nội dung, thì chú trọng quản lý đổi mớiphương pháp hình thức dạy học phù hợp các nội dung đã lựa chọn đó

Những vấn đề lý luận ở chương 1 là cơ sở phương pháp luận để tác giảđiều tra khảo sát phân tích thực trạng chương 2 và đề xuất biện pháp chương 3

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

MÔN TIẾNG VIỆT Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN THUẬN THÀNH, TỈNH BẮC NINH THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH

2.1 Khái quát tình hình kinh tế- xã hội và giáo dục tại huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh

2.1.1 Đặc điểm tự nhiên, tình hình KT-XH huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh

Huyện Thuận Thành nằm ở phía Nam tỉnh Bắc Ninh, đô thị ThuậnThành được định hướng là đô thị dịch vụ, công nghiệp, nông nghiệp côngnghệ cao; nằm trên hành lang kết nối 06 phân khu đô thị Bắc Ninh - Tiên Du -

Từ Sơn - Quế Võ - Yên Phong - Thuận Thành và giữ vai trò liên kết giữa đôthị Bắc Ninh với Thủ đô Hà Nội và các tỉnh Hải Dương, Hưng Yên thông quanhững tuyến giao thông huyết mạch quan trọng như: tuyến quốc lộ 38 đithành phố Bắc Ninh và tỉnh Hưng Yên; quốc lộ 17 đi thành phố Hà Nội; tuyếnđường tỉnh 280 nối liền thị trấn Hồ với thị trấn Gia Bình, huyện Gia Bình vàthị trấn Thứa, huyện Lương Tài;

Trong những năm trở lại đây, huyện Thuận Thành đang phát triển theohướng công nghiệp hóa, cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tăng tỷ trọngngành công nghiệp, xây dựng và dịch vụ, giảm tỷ trọng ngành nông nghiệpmột cách hợp lý; ưu tiên phát triển công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp

hỗ trợ gắn với bảo vệ môi trường và phát triển bền vững Dưới sự quan tâm,chỉ đạo của các cấp, Ủy ban nhân dân huyện tiếp tục triển khai hoàn thiện kết

cấu hạ tầng đối với các khu, cụm công nghiệp đã được các cấp có thẩm quyềnphê duyệt Đồng thời, tập trung cao cho công tác giải phóng mặt bằng, nângcao năng lực cạnh tranh, tăng cường thu hút đầu tư, triển khai và sử dụng cóhiệu quả các khu công nghiệp (KCN) hiện có như: KCN Thuận Thành I, KCNThuận Thành II, KCN Thuận Thành III, KCN Khai Sơn,… đã tạo ra nhiềuviệc làm, thu hút nguồn lao động tại địa phương và các tỉnh đến làm việc vàsinh sống

Theo danh mục kiểm kê di tích trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh, huyện có

126 điểm di tích; trong đó có 72 di tích lịch sử văn hóa đã được công nhận

và xếp hạng, gồm: 20 di tích cấp quốc gia, 02 di tích quốc gia đặc biệt, 06bảo vật quốc gia và 50 di tích cấp tỉnh và cùng với đó là hàng trăm tài liệu

và hiện vật, cổ vật có giá trị khai thác nhằm phát huy truyền thống và pháttriển du lịch, tiêu biểu như: đền thờ Kinh Dương Vương, chùa Dâu, chùaBút Tháp, chùa Linh Ứng, thành cổ Luy Lâu, chùa Tổ Mẫu Tứ Tháp,…Phần lớn các công trình này đều đã có từ lâu đời, mang nét đẹp tâm linh vànét kiến trúc cổ xưa

Huyện thường xuyên quan tâm, chỉ đạo thực hiện tốt các chương trìnhmục tiêu y tế quốc gia, nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh, chăm sóc sứckhỏe cho nhân dân; từng bước nâng cao chất lượng giáo dục trên địa bàn huyện,kiên cố hóa trường học, tỷ lệ đầu vào học sinh cấp 3 trên địa bàn huyện có chấtlượng đứng đầu tỉnh, học sinh thi đỗ các trường đại học cao đẳng đứng tốp đầu

cả nước

Tăng cường thực hiện chủ trương toàn dân đoàn kết xây dựng nông thônmới đô thị văn minh, tuyên truyền thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới,việc tang, năm 2019 tỷ lệ làng, khu phố đạt danh hiệu văn hóa đạt 89%; tỷ lệngười chết thực hiện điện táng, hỏa táng đạt 49,3% (tăng 2,3% so cùng kỳ 2018)

2.1.2 Đôi nét về giáo dục tiểu học huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh

2.1.2.1 Trình độ đào tạo, cơ cấu đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên

Bảng 2.1 Số lượng và trình độ của đội ngũ cán bộ quản lý

Trong tổng số Nữ

+ Tiến sĩ+ Khác

Chia theo trình độ đào tạo

+ Trung cấp+ Cao đẳng

+ Thạc sĩ+ Tiến sĩ+ Khác

(Nguồn: Báo cáo tổng kết của Phòng GD&ĐT)

Tính đến 5/2022, trình độ CBQL đã đạt chuẩn và trên chuẩn 100% đây

là thuận lợi cho ngành giáo dục nói chung và giáo dục tiểu học huyện ThuậnThành, tỉnh Bắc Ninh nói riêng Tổng số Hiệu trưởng 23 người trong, đó có13,04% có trình độ thạc sĩ, 82,61% có trình độ đại học Với 13,04% hiệutrưởng hiệu phó có trình độ thạc sĩ thì là điểm mạnh này cần tiếp tục phát huy

Đa số cán bộ quản lý có trình độ đại học (82,61%) do đó, bên cạnh nâng caonghiệp vụ quản lý cần nâng cao trình độ đào tạo, từ đó phát triển năng lựclãnh đạo quản lý