MỞ ĐẦU 1.Lý do chọn đề tài Lý luận và thực tiễn đã khẳng định, đội ngũ giáo viên luôn được xác định là lực lượng nòng cốt cho sự nghiệp giáo dục và đào tạo và là nhân tố quan trọng quyết định việc nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo. Tại Nghị quyết Trung ương II khóa VIII của Ban chấp hành Trung ương Đảng đã xác định “Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục”. Vậy, muốn đưa giáo dục và đào tạo phát triển thì việc chăm lo xây dựng, phát triển, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên là hết sức quan trọng, là yếu tố sống còn của giáo dục và đào tạo. Đảng thường xuyên quan tâm đế sự nghiệp giáo dục và đào tạo, ngày 16/6/2004 Ban bí thư Trung ương Đảng đã ban hành Chỉ thị số 40-CT/TW về việc xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục. Chiến lược phát triển giáo dục và đào tạo giai đoạn 2011-2020 đã xác định “Phát triển và nâng cao nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao là một đột phá chiến lược”, trong đó phát triển, bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý và giải pháp được cho là then chốt để thực hiện chiến lược. Đặc biệt, ngày 04/11/2013 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XI) đã ban hành Nghị quyết số 29-NQ/TW về “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo. đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng XHCN và hội nhập quốc tế” trong đó đã khẳng định vai trò của đội ngũ nhà giáo và đề ra giải pháp “Phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và đào tạo”. Thông qua việc sử dụng các phương pháp, phương tiện giáo dục thích hợp và thông qua chính nhân cách của mình giáo viên trực tiếp tác động lên nhân cách của học sinh. Nghị quyết Trung ương 2 khoá VIII đã chỉ ra rằng: " Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng của giáo dục và được xã hội tôn vinh. Giáo viên phải có đủ đức, tài " [2, tr 40 ]. Lực lượng giáo viên vừa là nguồn nhân lực, vừa có vị trí đặc biệt trong sự nghiệp "Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài " cho đất nước. Chương trình giáo dục phổ thông 2018 chính thức được triển khai trên cả nước đối với học sinh lớp 1 từ năm học 2020-2022, lớp 2 và lớp 6 vào năm học 2021-2022 và lớp 3, lớp 7 trong năm nay. Chương trình giáo dục phổ thông 2018 được xây dựng tổng thể, toàn diện, đồng bộ tất cả các môn học, hoạt động giáo dục ở các cấp học, lớp học theo hướng tiếp cận phát triển phẩm chất, năng lực học sinh . Để thực hiện chương trình giáo dục phổ thông 2018, ngành giáo dục đang nỗ lực xây dựng đội ngũ giáo viên không chỉ đạt chuẩn về trình độ đào tạo mà còn có tư duy đổi mới, sáng tạo trong phương pháp dạy học, đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông 2018 theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh. Mục tiêu chung của đề án là đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục bảo đảm chuẩn hóa về chuyên môn, nghiệp vụ nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông 2018; góp phần thực hiện đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo và định hướng đến 2025 bảo đảm năng lực đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục được chuẩn hóa ngang tầm với các nước tiên tiến trong khu vực và trên thế giới, đáp ứng mục tiêu, yêu cầu đổi mới giáo dục và đào tạo Trong Chỉ thị năm học 2017 - 2018 của Bộ Giáo dục & Đào tạo đã chỉ đạo, hướng dẫn bằng những văn bản, việc làm cụ thể, thiết thực nhằm đổi mới toàn diện Giáo dục & Đào tạo, trong đó có một số nội dung: Nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục các cấp; Đổi mới chương trình giáo dục Tiểu học , phổ thông, đẩy mạnh định hướng nghề nghiệp và phân luồng trong giáo dục phổ thông. Bồi dưỡng giáo viên đáp ứng triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đã được triển khai như Chương trình ETEP (Chương trình phát triển các trường sư phạm để nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục phổ thông), tính đến ngày 11/3/2021, đã hoàn thành bồi dưỡng 3 modul (1, 2, 3) giáo viên phổ thông cốt cán và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục phổ thông cốt cán). Cùng với sự phát triển, thay đổi mạnh mẽ về mọi mặt đời sống, kinh tế, xã hội của quận Ngô Quyền hiện nay, ngành Giáo dục và Đào tạo của quận không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo để phù hợp với chương trình giáo dục phổ thông mới. Tuy có những bước phát triển mạnh về quy mô, trình độ nhưng đội ngũ giáo viên cấp Tiểu học của quận Ngô Quyền vẫn chưa đáp ứng được với yêu cầu đổi mới của chương trình giáo dục phổ thông. Khi bước vào thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mới ở cấp học tiểu học còn nổi lên một số hạn chế: Một số cán bộ quản lý, giáo viên nhận thức chưa đầy đủ về sự cần thiết phải bồi dưỡng năng lực dạy học theo chương trình giáo dục phổ thông mới cho giáo viên; việc lập kế hoạch bồi dưỡng của các trường còn thụ động phụ thuộc quá nhiều vào kế hoạch cấp trên; công tác tổ chức thực hiện các đợt bồi dưỡng chưa chặt chẽ, còn có biểu hiện lơ là trong đội ngũ giáo viên; chỉ đạo thực hiện còn chung chung chưa sâu sát; công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động bồi dưỡng còn có biểu hiện nặng về hình thức, văn bản là chính mà chưa đi vào thực chất trình độ chuyên môn của đội ngũ giáo viên các trường đạt được sau các đợt bồi dưỡng… đặc biệt ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 làm cho chất lượng bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên các trường tiểu học của thành phố hiệu quả chưa cao. Do vậy, việc tìm hiểu cơ sở lý luận và đánh giá thực trạng quản lý bồi dưỡng đội ngũ giáo viên trường tiểu học tại quận Ngô Quyền là vô cùng quan trọng là tiền đề để hiệu trưởng và giáo viên các trường triển khai thực hiện dạy học và giáo dục khi Chương trình giáo dục phổ thông 2018 được áp dụng đại trà ở các khối học. Trong bối cảnh nêu trên, quản lí hoạt động bồi dưỡng đội ngũ giáo viên nói chung và quản lí bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên Tiểu học nói riêng theo định hướng đổi mới giáo dục phổ thông hiện nay của nước ta trở thành một trong những vấn đề cấp thiết và có ý nghĩa rất quan trọng với các trường Tiểu học. Mà hiện nay quận Ngô Quyền chưa có những công trình nghiên cứu vấn đề quản lý công tác bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018. Vì vậy tác giả chọn đề tài nghiên cứu: “Quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên các trường tiểu học quận Ngô Quyền thành phố Hải Phòng đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình Giáo dục phổ thông 2018”. 2. Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng quản lý bồi dưỡng giáo viên tiểu học. Luận văn đề xuất và khảo nghiệm tính khả thi, tính cần thiết, các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên các trường tiểu học quận Ngô Quyền thành phố Hải Phòng đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình Giáo dục phổ thông 2018. 3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3.1. Khách thể nghiên cứu Bồi dưỡng cho giáo viên tại các trường tiểu học đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018. 3.2. Đối tượng nghiên cứu Biện pháp quản lý bồi dưỡng cho giáo viên tại các trường tiểu học quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018. 4. Giả thuyết khoa học Công tác bồi dưỡng giáo viên tiểu học tại các trường tiểu học quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng trong những năm qua được thực hiện thường xuyên, liên tục và đã đạt một số kết quả nhất định, song trước những yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông mới, công tác bồi dưỡng cho giáo viên ở các tiểu học tại quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng còn nhiều bất cập. Nếu đánh giá đúng thực trạng, chỉ rõ yếu kém, hạn chế thì sẽ đề xuất và thực thi một số biện pháp quản lý bồi dưỡng nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018. 5. Nhiệm vụ nghiên cứu 5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về hoạt động bồi dưỡng cho giáo viên ở các trường tiểu học và quản lý bồi dưỡng cho giáo viên ở các trường tiểu học đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018. 5.2. Khảo sát và đánh giá thực trạng quản lý bồi dưỡng cho giáo viên ở các trường tiểu học theo yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông 2018 tại quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng. 5.3. Đề xuất và khảo nghiệm các biện pháp quản lý bồi dưỡng cho giáo viên ở các trường tiểu học tại quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng đáp ứng được yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông 2018. 6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu 6.1. Giới hạn nội dung Đề tài tập trung khảo sát và đánh giá về hoạt động bồi dưỡng và quản lý bồi dưỡng cho giáo viên tại các trường Tiểu học thuộc quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng dựa trên chức năng quản lý. Chủ thể quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên của các trưởng Tiểu học quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018 là Hiệu trưởng các trường Tiểu học. 6.2. Giới hạn khách thể và địa bàn khảo sát Đề tài tổ chức khảo sát thực trạng và thăm dò tính cần thiết, khả thi của các biện pháp đề xuất ở 6 trường thuộc quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng. Khách thể khảo sát 164 người trong đó có 13 cán bộ quản lý thuộc Phòng Giáo dục và Ban giám hiệu cùng với 151 giáo viên đang công tác tại 6 trường tiểu học trường thuộc quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng: Trường Tiểu học Thái Phiên, Trường Tiểu học Nguyễn Du, Trường Tiểu học Lê Hồng Phong, Trường Tiểu học Chu Văn An, Trường Tiểu học Trần Quốc Toản, Trường Tiểu học Nguyễn Trãi. Thời gian nghiên cứu thực trạng: tháng 12 /2020 đến tháng 11/ 2021. 7. Các phương pháp nghiên cứu 7.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận Để xác định được cở lí luận cho đề tài nghiên cứu, chúng tôi đã tiến hành thu thập tổng hợp, hệ thống hóa, khái quát hóa và phân tích các nguồn tài liệu, các sách, giáo trình, bài báo khoa học, các đề tài luận văn về quản lí hoạt động bồi dưỡng cho giáo viên các trường Tiểu học cũng như các văn bản nghị quyết, chủ trương, đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, của Bộ Giáo dục và Đào tạo và chương trình giáo dục phổ thông 2018 có liên quan đến đề tài. Trong nghiên cứu này, phương pháp phân tích và tổng hợp lý thuyết được sử dụng đề xây dựng khung lý luận của đề tài. Trong đó, phương pháp phân tích tài liệu được xác định là phương pháp chủ yếu vì giá trị thông tin của nó. 7.2. Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn 7.2.1. Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi Mục đích: Nhằm tìm hiểu ý kiến đánh giá của cán bộ quản lý, giáo viên về quản lý công tác bồi dưỡng giáo viên Tiểu học quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng . Cách thức sử dụng: Chúng tôi tiến hành xây dựng phiếu hỏi với hệ thống 12 câu hỏi để điều tra nhằm thu thập những thông tin, ý kiến, nhận xét, đánh giá từ các cán bộ quản lý và giáo viên về thực trạng việc bồi dưỡng giáo viên và quản lý hoạt động này ở các trường tiểu học quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng. Mẫu khảo sát được lựa chọn ngẫu nhiên, đại diện cho các trường Tiểu học quận Ngô Quyền - Thành phố Hải Phòng. Đối tượng khảo sát gồm cán bộ QLGD; GV Tiểu học của 6 trường Tiểu học . 7.2.2. Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia Mục đích: Nhằm tìm hiểu ý kiến của các chuyên gia về thực trạng quản lý công tác bồi dưỡng giáo viên tiểu học quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng đánh giá ưu, nhược điểm và nguyên nhân. Cách thức sử dụng: Trên cơ sở bộ câu hỏi được thiết kế trong phiếu khảo sát, chúng tôi xây dựng một số câu hỏi để phỏng vấn, trao đổi trực tiếp với cán bộ quản lí và giáo viên trong hoạt động bồi dưỡng giáo viên các trường Tiểu học đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018. 7.2.3. Phương pháp thống kê toán học Dùng các công thức toán học để thống kê, để xử lý các kết quả nghiên cứu làm minh chứng những nhận định và đánh giá của đề tài và thử nghiệm các giải pháp được đề xuất. Các số liệu nghiên cứu được xử lý theo phương pháp thống kê toán học với phương pháp phân tích thống kê mô tả và phân tích thống kê suy luận. Các chỉ số sau được sử dụng trong phân tích thống kê mô tả: Điểm trung bình cộng được dùng để tính điểm đạt được của từng ý kiến và của từng nhân tố. 8. Cấu trúc luận văn Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung của luận văn trình bày thành 3 chương, cụ thể: Chương 1. Cơ sở lý luận về quản lý bồi dưỡng giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018. Chương 2. Thực trạng bồi dưỡng và quản lý bồi dưỡng giáo viên tiểu học ở quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018. Chương 3. Biện pháp quản lý bồi dưỡng cho giáo viên các trường tiểu học quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Trang 1HỌC VIỆN QUẢN LÝ GIÁO DỤC
- -PHẠM THỊ VÂN ANH
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN
CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN NGÔ QUYỀN THÀNH PHỐ
HẢI PHÒNG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU TRIỂN KHAI
CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
HÀ NỘI - 2022
Trang 2HỌC VIỆN QUẢN LÝ GIÁO DỤC
PHẠM THỊ VÂN ANH
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN
CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN NGÔ QUYỀN THÀNH PHỐ
HẢI PHÒNG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU TRIỂN KHAI
CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018
NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
MÃ SỐ: 8.14.01.14
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Cán bộ hướng dẫn khoa học: TS NGUYỄN ĐĂNG TRUNG
HÀ NỘI - 2022
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan bản luận văn này là kết quả nghiên cứu của cá nhân tôi.Kết quả nghiên cứu này không trùng lặp với bất cứ công trình nào đã được công bốtrước đây
Tôi xin chịu trách nhiệm với lời cam đoan của mình
Hà Nội, tháng 8 năm 2022
Tác giả luận văn
Phạm Thị Vân Anh
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Lời đầu tiên, tác giả luận văn xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu trườngHọc viện Quản lý Giáo dục, Quý Thầy, Cô phòng Sau đại học và Quý Thầy, Côgiảng viên đã tạo điều kiện thuận lợi, tận tình hướng dẫn và giảng dạy cho tôi trongsuốt thời gian học tập, nghiên cứu tại trường
Đặc biệt, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc tới TS Nguyễn
Đăng Trung - Người hướng dẫn khoa học, đã tận tình hướng dẫn, động viên, giúp
đỡ tác giả thực hiện đề tài này
Mặc dù đã rất cố gắng trong quá trình học tập, nghiên cứu nhưng luận vănkhó tránh khỏi những thiếu sót, tác giả rất mong nhận được sự chỉ dẫn, góp ý củacác Thầy giáo, Cô giáo trong Hội đồng khoa học và các đồng nghiệp
Hà Nội, tháng 8 năm 2022
Tác giả
Phạm Thị Vân Anh
Trang 5MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
1.LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1
2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU 3
3 KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 3
4 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC 3
5 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU 4
6 GIỚI HẠN PHẠM VI NGHIÊN CỨU 4
7 CÁC PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 5
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN TIỂU HỌC ĐÁP ỨNG YÊU CẦU TRIỂN KHAI CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018 7
1.1 T ỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ 7
1.1.1 Nghiên cứu về bồi dưỡng giáo viên tiểu học 7
1.1.2 Nghiên cứu về quản lý bồi dưỡng giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018 8
1.2 C ÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN 10
1.2.1 Giáo viên tiểu học 10
1.2.2 Bồi dưỡng giáo viên đáp ứng triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018 10
1.2.3 Quản lý bồi dưỡng giáo viên tiểu học 11
1.2.4 Quản lý bồi dưỡng giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018 12
1.3 M ỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN TIỂU HỌC ĐÁP ỨNG YÊU CẦU TRIỂN KHAI CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018 13
1.3.1 Chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học 13
1.3.2 Yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông mới đối với giáo viên tiểu học 15
1.3.3 Yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông 2018 với hoạt động bồi dưỡng giáo viên tiểu học 16
1.3.4 Mục tiêu bồi dưỡng cho giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018 17
1.3.5 Nội dung bồi dưỡng giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018 18
1.3.6 Phương pháp bồi dưỡng giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018 19
Trang 61.3.7 Hình thức bồi dưỡng giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu triển khai
chương trình giáo dục phổ thông 2018 20
1.4 Q UẢN LÝ CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TIỂU HỌC VỚI HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN TIỂU HỌC TẠI CÁC TRƯỜNG HỌC ĐÁP ỨNG YÊU CẦU TRIỂN KHAI CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018 24
1.4.1 Lập kế hoạch, tổ chức bồi dưỡng giáo viên tiểu học các trường đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018 24
1.4.2 Tổ chức thực hiện dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên tiểu học ở các trường đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018 26
1.4.3 Chỉ đạo thực hiện bồi dưỡng cho giáo viên tiểu học ở các trường đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018 28
1.4.4 Đánh giá kết quả thực hiện bồi dưỡng giáo viên các trường tiểu học đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018 29
1.4.5 Quản lý các điều kiện cho bồi dưỡng giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018 31
1.5 C ÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN TIỂU HỌC CÁC TRƯỜNG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU TRIỂN KHAI CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018 32
1.5.1 Yếu tố khách quan 32
1.5.2 Yếu tố chủ quan 34
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 36
CHƯƠNG 2: QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG CHO GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN NGÔ QUYỀN, THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU TRIỂN KHAI CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018 37
2.1 V ÀI NÉT VỀ ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU 37
2.1.1 Khái quát tình hình kinh tế xã hội quận Ngô Quyền 37
2.1.2 Khái quát về giáo dục quận Ngô Quyền 39
2.1.3 Khái quát về tình hình phát triển giáo dục tiểu học của quận Ngô Quyền 41
2.2 K HÁI QUÁT VỀ KHẢO SÁT TRỰC TRẠNG 44
2.2.1 Mục tiêu nghiên cứu 44
2.2.2 Nội dung nghiên cứu 44
2.2.3 Khách thể nghiên cứu 44
2.2.4 Phương pháp nghiên cứu 44
Trang 72.3 T HỰC TRẠNG BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN TIỂU HỌC CÁC TRƯỜNG HỌC QUẬN N GÔ Q UYỀN , THÀNH PHỐ H ẢI P HÒNG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU TRIỂN KHAI
CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018 45
2.3.1 Thực trạng mục tiêu bồi dưỡng giáo viên các trường tiểu học đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018 45
2.3.2 Thực trạng nội dung bồi dưỡng giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018 47
2.3.3 Thực trạng phương pháp bồi dưỡng giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018 49
2.3.4 Thực trạng hình thức bồi dưỡng giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018 50
2.4 T HỰC TRẠNG QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN TIỂU HỌC CÁC TRƯỜNG HỌC QUẬN N GÔ Q UYỀN , THÀNH PHỐ H ẢI P HÒNG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU TRIỂN KHAI CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018 52
2.4.1 Nhu cầu bồi dưỡng cho giáo viên tiểu học các trường đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018 52
2.4.2 Thực trạng công tác lập kế hoạch bồi dưỡng giáo viên tiểu học các trường đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018 54
2.4.3 Thực trạng tổ chức bồi dưỡng giáo viên các trường tiểu học đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018 56
2.4.4 Thực trạng chỉ đạo thực hiện bồi dưỡng giáo viên tiểu học ở các trường tiểu học đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018 57
2.4.5 Thực trạng đánh giá kết quả thực hiện bồi dưỡng giáo viên các trường tiểu học quận Ngô Quyền đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018 59
2.4.6 Thực trạng quản lý các điều kiện đáp ứng bồi dưỡng giáo các trường tiểu học quận Ngô Quyền đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018 61
2.5 T HỰC TRẠNG CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN N GÔ Q UYỀN , THÀNH PHỐ H ẢI P HÒNG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU TRIỂN KHAI CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018 64
2.6 Đ ÁNH GIÁ CHUNG VỀ THỰC TRẠNG 66
2.6.1 Mặt mạnh 66
2.6.2 Mặt hạn chế 66
2.6.3 Nguyên nhân của thực trạng 68
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 69
Trang 8CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN NGÔ QUYỀN, THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU TRIỂN KHAI CHƯƠNG TRÌNH GIÁO
DỤC PHỔ THÔNG 2018 70
3.1 C ÁC NGUYÊN TẮC ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP 70
3.1.2 Đảm bảo tính kế thừa 71
3.1.3 Đảm bảo tính thực tiễn 71
3.1.4 Đảm bảo tính hiệu quả 72
3.1.5 Đảm bảo tính khả thi 72
3.2 B IỆN PHÁP QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG CHO GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC Q UẬN N GÔ Q UYỀN , THÀNH PHỐ H ẢI P HÒNG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU TRIỂN KHAI CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018 73
3.2.1 Nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý giáo dục và giáo viên về tầm quan trọng của hoạt động bồi dưỡng giáo viên đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018 73
3.2.2 Chỉ đạo xây dựng kế hoạch bồi dưỡng giáo viên tiểu học quận Ngô Quyền đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018 76
3.2.3 Chỉ đạo Xây dựng và triển khai các nội dung bồi dưỡng cho cho giáo viên phù hợp với thực tế của chương trình giáo dục phổ thông 2018 77
3.2.4 Chỉ đạo đa dạng các phương thức, hình thức bồi dưỡng , tăng cường cơ sở vật chất, ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ bồi dưỡng giáo viên các trường Tiểu học Quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018 81
3.2.5 Đổi mới chỉ đạo, kiểm tra, đánh giá kết quả bồi dưỡng giáo viên các trường tiểu học đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018 88
3.3 M ỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC BIỆN PHÁP 92
3.4 K HẢO NGHIỆM TÍNH CẤP THIẾT VÀ TÍNH KHẢ THI CỦA CÁC BIỆN PHÁP ĐỀ XUẤT 93
3.4.1 Mục đích khảo nghiệm 93
3.4.2 Nội dung khảo nghiệm 93
3.4.3 Đối tượng khảo nghiệm 93
3.4.4 Kết quả khảo nghiệm 94
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 99
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 100
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 104
PHỤ LỤC
Trang 10DANH MỤC BẢNG
BẢNG 2.1 QUY MÔ NGÀNH GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẬN NĂM
HỌC 2019-2020 39 BẢNG 2.2 HỆ THỐNG TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN NGÔ QUYỀN
2019 – 2020, 2020 - 2021 41 BẢNG 2.3 CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC CỦA HỌC SINH QUA CÁC
NĂM 41 BẢNG 2.4 KẾT QUẢ BỒI DƯỠNG MÔ ĐUN 1, 2, 3 CHO CÁN BỘ
QUẢN LÝ GIÁO DỤC VÀ GIÁO VIÊN TIỂU HỌC ĐÁP ỨNG YÊU CẦU TRIỂN KHAI CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018 41 BẢNG 2.5 THỰC TRẠNG MỤC TIÊU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN
CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐÁP ỨNG YÊU CẦU TRIỂN KHAI CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018 46
BẢNG 2.6 THỰC TRẠNG NỘI DUNG BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN
TIỂU HỌC ĐÁP ỨNG YÊU CẦU TRIỂN KHAI CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018 48 BẢNG 2.7 THỰC TRẠNG PHƯƠNG PHÁP BỒI DƯỠNG GIÁO
VIÊN TIỂU HỌC ĐÁP ỨNG YÊU CẦU TRIỂN KHAI CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018 49 BẢNG 2.8 THỰC TRẠNG HÌNH THỨC BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN
TIỂU HỌC ĐÁP ỨNG YÊU CẦU TRIỂN KHAI CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018 51
BẢNG 2.9 NHU CẦU BỒI DƯỠNG CHO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC
CÁC TRƯỜNG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU TRIỂN KHAI CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018 53 BẢNG 2.10 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC LẬP KẾ HOẠCH BỒI
DƯỠNG GIÁO VIÊN TIỂU HỌC CÁC TRƯỜNG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU TRIỂN KHAI CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018 54
Trang 11BẢNG 2.11 THỰC TRẠNG TỔ CHỨC BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN CÁC
TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐÁP ỨNG YÊU CẦU TRIỂN KHAI CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018 56 BẢNG 2.12 THỰC TRẠNG CHỈ ĐẠO THỰC HIỆN BỒI DƯỠNG
GIÁO VIÊN TIỂU HỌC Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐÁP ỨNG YÊU CẦU TRIỂN KHAI CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018 58 BẢNG 2.13 THỰC TRẠNG ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ THỰC HIỆN BỒI
DƯỠNG GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN NGÔ QUYỀN ĐÁP ỨNG YÊU CẦU TRIỂN KHAI CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018 59 BẢNG 2.14 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CÁC ĐIỀU KIỆN ĐÁP ỨNG
BỒI DƯỠNG GIÁO CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN NGÔ QUYỀN ĐÁP ỨNG YÊU CẦU TRIỂN KHAI CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018 61 BẢNG 2.15 THỰC TRẠNG CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUẢN
LÝ BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN NGÔ QUYỀN, THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU TRIỂN KHAI CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018 64
BẢNG 3.1 ĐÁNH GIÁ CỦA CÁN BỘ QUẢN LÝ, GIÁO VIÊN VỀ
TÍNH CẦN THIẾT CỦA CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ 94 BẢNG 3.2 ĐÁNH GIÁ CỦA CÁN BỘ QUẢN LÝ, GIÁO VIÊN VỀ
TÍNH KHẢ THI CỦA CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ 96
DANH MỤC BIỂU ĐỒ BIỂU ĐỒ 3.1 .ĐÁNH GIÁ CỦA CÁN BỘ QUẢN LÝ, GIÁO VIÊN VỀ
TÍNH CẦN THIẾT CỦA CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ 95
Trang 12Biểu đồ 3.2 Đánh giá của cán bộ quản lý, giáo viên về tính cần thiết của các
biện pháp quản lý 97
Trang 13MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Lý luận và thực tiễn đã khẳng định, đội ngũ giáo viên luôn được xác định làlực lượng nòng cốt cho sự nghiệp giáo dục và đào tạo và là nhân tố quan trọngquyết định việc nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo Tại Nghị quyết Trung
ương II khóa VIII của Ban chấp hành Trung ương Đảng đã xác định “Giáo viên là
nhân tố quyết định chất lượng giáo dục” Vậy, muốn đưa giáo dục và đào tạo phát
triển thì việc chăm lo xây dựng, phát triển, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên là hết sứcquan trọng, là yếu tố sống còn của giáo dục và đào tạo
Đảng thường xuyên quan tâm đế sự nghiệp giáo dục và đào tạo, ngày16/6/2004 Ban bí thư Trung ương Đảng đã ban hành Chỉ thị số 40-CT/TW về việcxây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục
Chiến lược phát triển giáo dục và đào tạo giai đoạn 2011-2020 đã xác định “Phát
triển và nâng cao nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao là một đột phá chiến lược”, trong đó phát triển, bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý và giải
pháp được cho là then chốt để thực hiện chiến lược Đặc biệt, ngày 04/11/2013 BanChấp hành Trung ương Đảng (khóa XI) đã ban hành Nghị quyết số 29-NQ/TW về
“Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng XHCN và hội nhập quốc tế” trong đó đã khẳng định vai trò của đội ngũ nhà giáo và đề ra giải pháp “Phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và đào tạo” Thông qua việc sử dụng các phương pháp, phương tiện giáo dục thích hợp và
thông qua chính nhân cách của mình giáo viên trực tiếp tác động lên nhân cách của
học sinh Nghị quyết Trung ương 2 khoá VIII đã chỉ ra rằng: " Giáo viên là nhân tố
quyết định chất lượng của giáo dục và được xã hội tôn vinh Giáo viên phải có đủ đức, tài " [2, tr 40 ] Lực lượng giáo viên vừa là nguồn nhân lực, vừa có vị trí đặc
biệt trong sự nghiệp "Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài " cho
đất nước
Chương trình giáo dục phổ thông 2018 chính thức được triển khai trên cảnước đối với học sinh lớp 1 từ năm học 2020-2022, lớp 2 và lớp 6 vào năm học2021-2022 và lớp 3, lớp 7 trong năm nay Chương trình giáo dục phổ thông 2018được xây dựng tổng thể, toàn diện, đồng bộ tất cả các môn học, hoạt động giáo dục
ở các cấp học, lớp học theo hướng tiếp cận phát triển phẩm chất, năng lực học sinh
Trang 14Để thực hiện chương trình giáo dục phổ thông 2018, ngành giáo dục đang nỗ lựcxây dựng đội ngũ giáo viên không chỉ đạt chuẩn về trình độ đào tạo mà còn có tưduy đổi mới, sáng tạo trong phương pháp dạy học, đáp ứng yêu cầu chương trìnhgiáo dục phổ thông 2018 theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh Mụctiêu chung của đề án là đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý cơ sởgiáo dục bảo đảm chuẩn hóa về chuyên môn, nghiệp vụ nhằm đáp ứng yêu cầu đổimới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông 2018; góp phần thực hiện đổimới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo và định hướng đến 2025 bảo đảm nănglực đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục được chuẩn hóa ngang tầm vớicác nước tiên tiến trong khu vực và trên thế giới, đáp ứng mục tiêu, yêu cầu đổi mớigiáo dục và đào tạo
Trong Chỉ thị năm học 2017 - 2018 của Bộ Giáo dục & Đào tạo đã chỉ đạo,hướng dẫn bằng những văn bản, việc làm cụ thể, thiết thực nhằm đổi mới toàn diệnGiáo dục & Đào tạo, trong đó có một số nội dung: Nâng cao chất lượng đội ngũ giáoviên và cán bộ quản lý giáo dục các cấp; Đổi mới chương trình giáo dục Tiểu học ,phổ thông, đẩy mạnh định hướng nghề nghiệp và phân luồng trong giáo dục phổthông Bồi dưỡng giáo viên đáp ứng triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018
đã được triển khai như Chương trình ETEP (Chương trình phát triển các trường sưphạm để nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục phổthông), tính đến ngày 11/3/2021, đã hoàn thành bồi dưỡng 3 modul (1, 2, 3) giáo viênphổ thông cốt cán và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục phổ thông cốt cán)
Cùng với sự phát triển, thay đổi mạnh mẽ về mọi mặt đời sống, kinh tế, xã hộicủa quận Ngô Quyền hiện nay, ngành Giáo dục và Đào tạo của quận không ngừngđổi mới, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo để phù hợp với chương trình giáo dụcphổ thông mới Tuy có những bước phát triển mạnh về quy mô, trình độ nhưng độingũ giáo viên cấp Tiểu học của quận Ngô Quyền vẫn chưa đáp ứng được với yêu cầuđổi mới của chương trình giáo dục phổ thông Khi bước vào thực hiện chương trìnhgiáo dục phổ thông mới ở cấp học tiểu học còn nổi lên một số hạn chế: Một số cán
bộ quản lý, giáo viên nhận thức chưa đầy đủ về sự cần thiết phải bồi dưỡng nănglực dạy học theo chương trình giáo dục phổ thông mới cho giáo viên; việc lập kếhoạch bồi dưỡng của các trường còn thụ động phụ thuộc quá nhiều vào kế hoạchcấp trên; công tác tổ chức thực hiện các đợt bồi dưỡng chưa chặt chẽ, còn có biểuhiện lơ là trong đội ngũ giáo viên; chỉ đạo thực hiện còn chung chung chưa sâu sát;
Trang 15công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động bồi dưỡng còn có biểu hiện nặng về hìnhthức, văn bản là chính mà chưa đi vào thực chất trình độ chuyên môn của đội ngũgiáo viên các trường đạt được sau các đợt bồi dưỡng… đặc biệt ảnh hưởng của đạidịch Covid-19 làm cho chất lượng bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên cáctrường tiểu học của thành phố hiệu quả chưa cao Do vậy, việc tìm hiểu cơ sở lýluận và đánh giá thực trạng quản lý bồi dưỡng đội ngũ giáo viên trường tiểu học tạiquận Ngô Quyền là vô cùng quan trọng là tiền đề để hiệu trưởng và giáo viên cáctrường triển khai thực hiện dạy học và giáo dục khi Chương trình giáo dục phổ thông
2018 được áp dụng đại trà ở các khối học
Trong bối cảnh nêu trên, quản lí hoạt động bồi dưỡng đội ngũ giáo viên nóichung và quản lí bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên Tiểu học nói riêng theo địnhhướng đổi mới giáo dục phổ thông hiện nay của nước ta trở thành một trong nhữngvấn đề cấp thiết và có ý nghĩa rất quan trọng với các trường Tiểu học Mà hiện nayquận Ngô Quyền chưa có những công trình nghiên cứu vấn đề quản lý công tác bồidưỡng cho đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ
thông 2018 Vì vậy tác giả chọn đề tài nghiên cứu: “Quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên các trường tiểu học quận Ngô Quyền thành phố Hải Phòng đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình Giáo dục phổ thông 2018”.
2 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng quản lý bồi dưỡng giáo viên tiểuhọc Luận văn đề xuất và khảo nghiệm tính khả thi, tính cần thiết, các biện phápquản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên các trường tiểu học quận Ngô Quyền thànhphố Hải Phòng đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình Giáo dục phổ thông 2018
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
Bồi dưỡng cho giáo viên tại các trường tiểu học đáp ứng yêu cầu triển khaichương trình giáo dục phổ thông 2018
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý bồi dưỡng cho giáo viên tại các trường tiểu học quậnNgô Quyền, thành phố Hải Phòng đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáodục phổ thông 2018
4 Giả thuyết khoa học
Công tác bồi dưỡng giáo viên tiểu học tại các trường tiểu học quận Ngô
Trang 16Quyền, thành phố Hải Phòng trong những năm qua được thực hiện thường xuyên, liêntục và đã đạt một số kết quả nhất định, song trước những yêu cầu của chương trình giáodục phổ thông mới, công tác bồi dưỡng cho giáo viên ở các tiểu học tại quận Ngô
Quyền, thành phố Hải Phòng còn nhiều bất cập Nếu đánh giá đúng thực trạng, chỉ rõ yếu kém, hạn chế thì sẽ đề xuất và thực thi một số biện pháp quản lý bồi dưỡng nhằm
nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáodục phổ thông 2018
5 Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về hoạt động bồi dưỡng cho giáo viên ở các
trường tiểu học và quản lý bồi dưỡng cho giáo viên ở các trường tiểu học đáp ứngyêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018
5.2 Khảo sát và đánh giá thực trạng quản lý bồi dưỡng cho giáo viên ở các
trường tiểu học theo yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông 2018 tại quậnNgô Quyền, thành phố Hải Phòng
5.3 Đề xuất và khảo nghiệm các biện pháp quản lý bồi dưỡng cho giáo viên ở
các trường tiểu học tại quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng đáp ứng được yêu cầucủa chương trình giáo dục phổ thông 2018
6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu
6.1 Giới hạn nội dung
Đề tài tập trung khảo sát và đánh giá về hoạt động bồi dưỡng và quản lý bồi dưỡng cho giáo viên tại các trường Tiểu học thuộc quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng dựa trên chức năng quản lý
Chủ thể quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên của các trưởng Tiểu học
quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình
giáo dục phổ thông 2018 là Hiệu trưởng các trường Tiểu học
6.2 Giới hạn khách thể và địa bàn khảo sát
Đề tài tổ chức khảo sát thực trạng và thăm dò tính cần thiết, khả thi của các
biện pháp đề xuất ở 6 trường thuộc quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng
Khách thể khảo sát 164 người trong đó có 13 cán bộ quản lý thuộcPhòng Giáo dục và Ban giám hiệu cùng với 151 giáo viên đang công tác tại 6trường tiểu học trường thuộc quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng: TrườngTiểu học Thái Phiên, Trường Tiểu học Nguyễn Du, Trường Tiểu học Lê HồngPhong, Trường Tiểu học Chu Văn An, Trường Tiểu học Trần Quốc Toản,
Trang 17Trường Tiểu học Nguyễn Trãi
Thời gian nghiên cứu thực trạng: tháng 12 /2020 đến tháng 11/ 2021
7 Các phương pháp nghiên cứu
7.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận
Để xác định được cở lí luận cho đề tài nghiên cứu, chúng tôi đã tiến hành thuthập tổng hợp, hệ thống hóa, khái quát hóa và phân tích các nguồn tài liệu, các sách,giáo trình, bài báo khoa học, các đề tài luận văn về quản lí hoạt động bồi dưỡng chogiáo viên các trường Tiểu học cũng như các văn bản nghị quyết, chủ trương, đườnglối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, của Bộ Giáo dục và Đào tạo vàchương trình giáo dục phổ thông 2018 có liên quan đến đề tài
Trong nghiên cứu này, phương pháp phân tích và tổng hợp lý thuyết được sửdụng đề xây dựng khung lý luận của đề tài Trong đó, phương pháp phân tích tàiliệu được xác định là phương pháp chủ yếu vì giá trị thông tin của nó
7.2 Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.1 Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi
Mục đích: Nhằm tìm hiểu ý kiến đánh giá của cán bộ quản lý, giáo viên về quản
lý công tác bồi dưỡng giáo viên Tiểu học quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng
Cách thức sử dụng: Chúng tôi tiến hành xây dựng phiếu hỏi với hệ thống 12câu hỏi để điều tra nhằm thu thập những thông tin, ý kiến, nhận xét, đánh giá từ cáccán bộ quản lý và giáo viên về thực trạng việc bồi dưỡng giáo viên và quản lý hoạtđộng này ở các trường tiểu học quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng
Mẫu khảo sát được lựa chọn ngẫu nhiên, đại diện cho các trường Tiểu họcquận Ngô Quyền - Thành phố Hải Phòng
Đối tượng khảo sát gồm cán bộ QLGD; GV Tiểu học của 6 trường Tiểu học
7.2.2 Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia
Mục đích: Nhằm tìm hiểu ý kiến của các chuyên gia về thực trạng quản lýcông tác bồi dưỡng giáo viên tiểu học quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng đánhgiá ưu, nhược điểm và nguyên nhân
Cách thức sử dụng: Trên cơ sở bộ câu hỏi được thiết kế trong phiếu khảo sát, chúngtôi xây dựng một số câu hỏi để phỏng vấn, trao đổi trực tiếp với cán bộ quản lí vàgiáo viên trong hoạt động bồi dưỡng giáo viên các trường Tiểu học đáp ứng yêu cầutriển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018
Trang 187.2.3 Phương pháp thống kê toán học
Dùng các công thức toán học để thống kê, để xử lý các kết quả nghiên cứulàm minh chứng những nhận định và đánh giá của đề tài và thử nghiệm các giảipháp được đề xuất
Các số liệu nghiên cứu được xử lý theo phương pháp thống kê toán học vớiphương pháp phân tích thống kê mô tả và phân tích thống kê suy luận
Các chỉ số sau được sử dụng trong phân tích thống kê mô tả: Điểm trungbình cộng được dùng để tính điểm đạt được của từng ý kiến và của từng nhân tố
8 Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục, nộidung của luận văn trình bày thành 3 chương, cụ thể:
Chương 1 Cơ sở lý luận về quản lý bồi dưỡng giáo viên tiểu học đáp ứngyêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018
Chương 2 Thực trạng bồi dưỡng và quản lý bồi dưỡng giáo viên tiểu học ởquận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng đáp ứng yêu cầu triển khai chương trìnhgiáo dục phổ thông 2018
Chương 3 Biện pháp quản lý bồi dưỡng cho giáo viên các trường tiểu họcquận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng đáp ứng yêu cầu triển khai chương trìnhgiáo dục phổ thông 2018
Trang 19CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN TIỂU HỌC ĐÁP ỨNG YÊU CẦU TRIỂN KHAI CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC
PHỔ THÔNG 2018 1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1 Nghiên cứu về bồi dưỡng giáo viên tiểu học
Nghiên cứu về bồi dưỡng giáo viên và bồi dưỡng GV tiểu học đến nay đãđược các nhà khoa học, nhà giáo quan tâm nghiên cứu Cụ thể như:
Các công trình nghiên cứu về bồi dưỡng cho giáo viên tập trung vào các vấn đềsau: đối tượng giáo viên cần được bồi dưỡng; mục tiêu, nội dung, hình thức bồidưỡng và PPBD
Đối tượng giáo viên cần được bồi dưỡng: Theo Chang, Downes, giáo viên tất
cả các cấp học được phân loại đối tượng theo thâm niên công tác; phân loại theomôn học và cấp học giảng dạy; phân loại theo nhu cầu: bồi dưỡng cơ bản, bồidưỡng nâng cao; BDGV có năng lực trình độ hạn chế và BDGV giỏi, giáo viên tưvấn… [Dẫn theo 44]
Mục tiêu, nội dung và hình thức bồi dưỡng: Mục tiêu bồi dưỡng được xác định
là để tạo ra các giáo viên dạy học có hiệu quả Chang, Downes, Gabršček vàRoeders chỉ rõ, giáo viên cần được bồi dưỡng để nâng cao thành tích học tập củahọc sinh, phát triển các năng lực của các em như: tăng cường các kĩ năng giải quyếtvấn đề, phát triển tư duy phê phán, năng lực khám phá sáng tạo, khả năng độc lập
và học tập hợp tác Giáo viên được huấn luyện để xác định rõ ràng các mục tiêu dạyhọc, hướng dẫn học sinh sử dụng các nguồn tư liệu dạy học khác nhau, hỗ trợ họcsinh khám phá bài học tùy thuộc vào đặc điểm học tập cá nhân của từng em [Dẫntheo 44]
UNESCO nhấn mạnh, trong nền giáo hiện đại thì vai trò, vị trí chức năng củangười giáo viên đã thay đổi với những yêu cầu cao hơn Những thay đổi đó đòi hỏicần phải nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên, đặc biệt phải coi trọng hơn việc bồidưỡng với nhiều hình thức đa dạng và có hệ thống các tri thức kỹ năng cần thiết chohoạt động nghề nghiệp của họ Khuyến cáo 21 điểm về chiến lược phát triển giáodục hiện đại của UNESCO chỉ rõ: “Thầy giáo phải được đào tạo để trở thành nhàgiáo dục nhiều hơn là những chuyên gia truyền đạt kiến thức” (15, điểm 18) Vìvậy, nội dung BDGV cần phải thay đổi để nâng cao năng lực sư phạm của người
Trang 20giáo viên và các chương trình đào tạo giáo viên cần triệt để sử dụng các thiết bị vàPPDH mới nhất [Dẫn theo 55].
Trong công trình nghiên cứu về công tác hỗ trợ nghiệp vụ sư phạm cho GV tập
sự trường tiểu học, tác giả Nguyễn Đức Trí tiến hành tìm hiểu cơ sở lý luận và thựctiễn, giới thiệu một số nội dung và hình thức bồi dưỡng GV tập sự, qua đó đề xuấtnội dung chương trình hỗ trợ GV tập sự ở trường tiểu học Chương trình cấu trúctheo định hướng phát triển năng lực nghề nghiệp, đáp ứng chuẩn nghề nghiệp GVtiểu học; Chú trọng bồi dưỡng kỹ năng thực hành ở trường tiểu học trên cơ sở khoahọc giáo dục hiện đại; Biên soạn tài liệu bồi dưỡng dưới hình thức tinh giản, gọnnhẹ phù hợp việc tự học, vận dụng trong thời gian tập sự và làm cơ sở mở rộng,khai thác kiến thức, kỹ năng trong thực tiễn nghề nghiệp những năm tiếp theo [52].Công trình “Nghiên cứu đề xuất các biện pháp cải cách công tác đào tạo bồidưỡng giáo viên phổ thông” do Nguyễn Thị Bình làm chủ nhiệm đã chỉ ra nhữnghạn chế về nội dung, hình thức, phương pháp trong bồi dưỡng giáo viên, từ đó đãđưa ra các biện pháp đổi mới căn bản về phương thức đào tạo và bồi dưỡng giáo
viên nhằm đem lại hiệu quả cao hơn (Nguyễn Thị Bình (2013), Nghiên cứu đề xuất
các biện pháp cải cách công tác đào tạo bồi dưỡng giáo viên phổ thông, Đề tài
khoa học cấp Nhà nước)
1.1.2 Nghiên cứu về quản lý bồi dưỡng giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018
Lê Văn Chín (2012), Quản lý đội ngũ giáo viên tiểu học tỉnh Bến Tre đáp ứng
đổi mới giáo dục [9] Trong nghiên cứu, tác giả đã đề xuất cần cải tiến nâng cao chất
lượng bồi dưỡng giáo viên tiểu học từ việc xác định mục tiêu bồi dưỡng, phươngchâm bồi dưỡng, hình thức bồi dưỡng, kiểm tra đánh giá bồi dưỡng Theo tác giảcần thực hiện quy trình quản lý quá trình đào tạo, bồi dưỡng giáo viên tiểu học đólà: “xác định nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng; xác định chương trình, nội dung đào tạo,bồi dưỡng; xác định hình thức, phương thức đào tạo, bồi dưỡng; xác định tài chính,lực lượng bồi dưỡng”
Tác giả Vũ Đình Chiều (2015) với nghiên cứu “Quản lý đội ngũ giáo viên dạy
tiếng Anh tiểu học theo tiếp cận năng lực [14] Sau khi làm rõ cơ sở lý luận về bồi
dưỡng và quản lý bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên của tiểu học theo tiếpcận năng lực; điều tra, khảo sát đội ngũ giáo viên dạy tiếng Anh tiểu học theo tiếpcận năng lực bồi dưỡng năng lực cho giáo viên
Trang 21Tác giả Lê Văn Huấn (2017), Quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên tiểu học
thành phố Hà Nội theo hướng chuẩn hóa [29] Tác giả đã đưa các giải pháp quản lý
bồi dưỡng đội ngũ giáo viên nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, trình độ chuyênmôn, nghiệp vụ sư phạm đáp ứng yêu cầu của công cuộc đổi mới căn bản, toàn diệngiáo dục nước ta hiện nay
Theo Nguyễn Thị Bình cùng nhóm tác giả, công tác quản lý hoạt động bồi
dưỡng phải được hoạch định về “kế hoạch, mục tiêu, nội dung, phương thức tổ chức
và các điều kiện triển khai hiệu quả Hoạt động bồi dưỡng giáo viên phải được quản lý từ cấp trung ương đến cấp tỉnh, huyện, trường học Trong đó cấp Trung ương có vai trò đề xuất chủ trương, hoạch định chính sách, chiến lược, kiểm tra đánh giá, cấp tỉnh, huyện là cấp trung gian, cấp trường quản lý thao tác” [6 , tr.18].
Các tác giả Thái Duy Tuyên và Nguyễn Hồng Sơn chỉ ra rằng, “để hoạt động
bồi dưỡng có hiệu quả cần thiết lập chính sách bồi dưỡng hợp lý nhằm tạo điều kiện khuyến khích giáo viên tự học nâng cao trình độ, cần có chính sách khen thưởng để động viên khuyến khích giáo viên tham gia bồi dưỡng” [17, tr.18].
Tác giả Nguyễn Thu Hà (2010) nghiên cứu đề tài “Những biện pháp quản lýcông tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên tiểu học tỉnh Komtum trong giai đoạn hiệnnay” Luận văn thạc sĩ tại Đại học Vinh Đề tài đã “nghiên cứu cơ sở lý luận củacông tác quản lý bồi dưỡng đội ngũ giáo viên tiểu học, đưa ra thực trạng quản lýcông tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên tiểu học tỉnh Kom Tum và đưa ra một số biệnpháp quản lý bồi dưỡng giáo viên như nâng cao nhận thức cho các cấp, các ngànhđồng thời xác định nội dung, phương pháp bồi dưỡng…” [20]
Luận Văn thạc sĩ Vũ Thị Minh Hà (2012) đi sâu nghiên cứu về “Các biệnpháp quản lý công tác bồi dưỡng giáo viên tiểu học ở Hà Nội”, luận văn thạc sĩ Đại
học sư phạm Hà Nội Tác giả đã “đề xuất và bước đầu thử nghiệm một số biện pháp
quản lý công tác bồi dưỡng giáo viên tiểu học Hà Nội có hiệu quả như sau: Xây dựng kế hoạch phát triển giáo viên tiểu học; Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng giáo viên tiểu học; Cải tiến công tác bồi dưỡng giáo viên tiểu học; Đánh giá việc bồi dưỡng giáo viên tiểu học; Các giải pháp về chính sách; Chỉnh lý và xây dựng mới chương trình đào tạo Giáo viên tiểu học để đảm bảo sự đồng bộ, liên thông với đổi mới chương trình giáo dục phổ thông; Tiếp tục mở rộng quy mô đào tạo giáo viên tiểu học, tập chung cho các tỉnh vùng núi, vùng sâu, vùng xa còn thiếu giáo viên”.
Như vậy, các tác giả đã dựa vào lý luận và thực trạng công tác quản lý bồi
Trang 22dưỡng đội ngũ giáo viên của địa phương để đi sâu nghiên cứu, phân tích nguyênnhân những mặt mạnh và hạn chế, từ đó đề xuất các giải pháp hợp lý nhằm nângcao hiệu quả công tác này ở địa phương, đơn vị Nhìn chung, những công trình
nghiên cứu trên góp phần quan trọng gợi mở cho chúng tôi nghiên cứu đề tài “Quản
lý bồi dưỡng giáo viên các trường tiểu học quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng
đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018” đảm bảo không
trùng lặp, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn
1.2 Các khái niệm cơ bản
1.2.1 Giáo viên tiểu học
Tại Điều 66 Vị trí, vai trò của nhà giáo (Luật giáo dục 2019) của nước Cộnghòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã đưa ra định nghĩa pháp lý đầy đủ về nhà giáo vànhững tiêu chuẩn của nhà giáo [36]:
1 Nhà giáo làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong cơ sở giáo dục, trừ cơ sởgiáo dục quy định tại điểm c khoản 1 Điều 65 của Luật này
Nhà giáo giảng dạy ở cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, cơ sởgiáo dục khác, giảng dạy trình độ sơ cấp, trung cấp gọi là giáo viên; nhà giáo giảngdạy từ trình độ cao đẳng trở lên gọi là giảng viên
2 Nhà giáo có vai trò quyết định trong việc bảo đảm chất lượng giáo dục, có
vị thế quan trọng trong xã hội, được xã hội tôn vinh
- Nhà giáo phải có những tiêu chuẩn sau đây:
+ Có phẩm chất, tư tưởng, đạo đức tốt;
+ Đáp ứng chuẩn nghề nghiệp theo vị trí việc làm;
+ Có kỹ năng cập nhật, nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ;
+ Bảo đảm sức khỏe theo yêu cầu nghề nghiệp
Trong Điều 33, Luật giáo dục 2020 đã quy định: “Giáo viên làm nhiệm vụ
giảng dạy, giáo dục học sinh trong trường tiểu học và cơ sở giáo dục khác thực hiện chương trình giáo dục tiểu học” [34] Đây cũng là khái niệm được sử dụng
trong luận văn
1.2.2 Bồi dưỡng giáo viên đáp ứng triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018
1.2.2.1 Bồi dưỡng:
Theo Từ điển tiếng Việt: “Bồi dưỡng là làm cho tăng thêm năng lực hoặcphẩm chất” [16]
Trang 23Theo từ điển giáo dục học: “Bồi dưỡng (nghĩa rộng) là quá trình giáo dục, đàotạo nhằm hình thành nhân cách và những phẩm chất riêng biệt của nhân cách theohướng mục đích đã chọn; Bồi dưỡng (nghĩa hẹp) là trang bị thêm kiến thức, kỹ năngnhằm mục đích nâng cao và hoàn thiện năng lực trong các lĩnh vực hoạt động cụthể” [16, tr.30, tr.278].
Còn theo UNESCO định nghĩa: “Bồi dưỡng với ý nghĩa nâng cao nghề
nghiệp Quá trình này chỉ diễn ra khi cá nhân và tổ chức có nhu cầu nâng cao kiến thức hoặc kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ của bản thân nhằm đáp ứng nhu cầu lao động nghề nghiệp” [dẫn theo 10]
Có thể hiểu, “bồi dưỡng thực chất là quá trình bổ sung tri thức, kỹ năng,
nhằm nâng cao trình độ trong lĩnh vực hoạt động chuyên môn nào đó mà người ta
đã có một trình độ chuyên môn nhất định”.
1.2.2.2 Bồi dưỡng giáo viên: Bồi dưỡng cho giáo viên là “bổ sung, nâng cao
về mặt kiến thức, kỹ năng vận dụng vào bài giảng nhằm nâng cao chất lượng dạy học, đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao của sự phát triển giáo dục”.
1.2.2.3 Bồi dưỡng giáo viên tiểu học: Bồi dưỡng giáo viên tiểu học là quá
trình tác động nhằm bổ sung, nâng cao về mặt kiến thức, kỹ năng vận dụng vào bài giảng cho giáo viên tiểu học nhằm nâng cao chất lượng dạy học, đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao của sự phát triển giáo dục tiểu học.
1.2.2.4 Bồi dưỡng giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018:
Chương trình giáo dục phổ thông bảo đảm phát triển phẩm chất và năng lựcngười học thông qua nội dung giáo dục với những kiến thức cơ bản, thiết thực, hiệnđại; hài hòa đức, trí, thể, mỹ; chú trọng thực hành, vận dụng kiến thức để giải quyếtvấn đề trong học tập và đời sống; tích hợp cao ở các lớp học dưới, phân hóa dần ởcác lớp học trên; thông qua các phương pháp, hình thức tổ chức giáo dục phát huytính chủ động và tiềm năng của mỗi học sinh, các phương pháp kiểm tra, đánh giáphù hợp với mục tiêu giáo dục và phương pháp giáo dục để đạt được mục tiêu đó
1.2.3 Quản lý bồi dưỡng giáo viên tiểu học
Từ những nội dung đã trình bày ở trên, có thể khẳng định: Quản lý bồi
dưỡng cho giáo viên là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp qui luật của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý là giáo viên, nhằm tổ chức, điều khiển quá trình bổ sung, bồi đắp thêm kiến thức, kỹ năng cho giáo viên
Trang 24vận dụng kĩ năng vào hoạt động dạy học nhằm đáp ứng yêu cầu thay đổi hoặc nâng cao chất lượng lao động nghề nghiệp của đội ngũ giáo viên.
1.2.4 Quản lý bồi dưỡng giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018
Quản lý bồi dưỡng giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu triển khai chương
trình giáo dục phổ thông 2018 để nhằm nâng cao tri thức, kỹ năng, kỹ xảo cho giáo
viên Tiểu học bên cạnh đó nâng cao nhận thức, kiến thức, năng lực chuyên môn,phương pháp giảng dạy giúp đội ngũ giáo viên tiểu học củng cố và nâng cao kiếnthức, nâng cao chất lượng giáo dục, đồng thời nhân rộng điển hình, phát hiện và bồidưỡng những nhân tố mới giáo viên tiểu học mới vào nghề phải đảm bảo đủ các yếu
tố về chuyên môn giỏi, xuất sắc, có năng lực sư phạm, có nhiều kinh nghiệm tronggiảng dạy, giáo dục trẻ, có phẩm chất đạo đức tốt, thực hiện tốt mục tiêu giáo viêntiểu học
Từ những nội dung đã trình bày ở trên, có thể khẳng định: Quản lý bồi dưỡnggiáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018
là hệ thống các tác động có ý thức của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý là giáoviên tiểu học, nhằm tổ chức, điều khiển quá trình bổ sung, bồi đắp thêm kiến thức,
kỹ năng cho giáo viên tiểu học, đáp ứng yêu cầu thay đổi hoặc nâng cao chất lượnglao động nghề nghiệp của họ
Kết quả của công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên không nhữngchỉ nhằm nâng cao trình độ chuyên môn nghề nghiệp cho các nhà giáo mà còn cầnphải quan tâm đến những nhu cầu thăng tiến, những quyền lợi thiết thực để thực sự
làm cho người giáo viên gắn bó trung thành và tận tụy với “Sự nghiệp trồng người”.
Cụ thể hơn, quản lý hoạt động bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên là quá trìnhthực hiện các công việc xây dựng kế hoạch bồi dưỡng (bao gồm cả xác định mụctiêu cụ thể, chế định kế hoạch, quy định tiêu chuẩn đánh giá và thể chế hóa), sắpxếp tổ chức (bố trí tổ chức, phối hợp nhân sự, phân công công việc, điều phối nguồnlực tài chính và kĩ thuật…), chỉ đạo, điều hành, kiểm soát và đánh giá kết quả, sửachữa sai sót (nếu có) trong hoạt động bồi dưỡng năng lực chuyên môn cho đội ngũgiáo viên tiểu học để đạt được mục tiêu nâng cao trình độ, năng lực của đội ngũgiáo viên của các trường tiểu học theo yêu cầu thực hiện đổi mới giáo dục
Trang 251.3 Một số vấn đề cơ bản về bồi dưỡng giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018
1.3.1 Chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học
Bắt đầu từ năm học 2020 – 2021 sẽ bắt đầu áp dụng chương trình giáo dục
phổ thông mới Với chương trình giáo dục phổ thông mới cấp tiểu học hiện nay
thì giáo dục không còn phải để truyền thụ kiến thức mà còn nhằm giúp cho học sinhhoàn thành công việc, giải quyết được các vấn đề trong học tập cũng như trong đờisống nhờ vận dụng hiệu quả, sáng tạo kiến thức đã học được trên lớp trên trường
Hoạt động giáo dục bắt buộc xuyên suốt các cấp học đó chính là trải nghiệm.Những môn học theo chương trình mới sẽ được phân chia thành 2 loại là môn học,hoạt động bắt buộc và môn học tự chọn
Cấp tiểu học thì các môn học bắt buộc hiện nay gồm có Tiếng Việt, Toán,Ngoại ngữ 1, Giáo dục lối sống, Đạo đức, Tự nhiên và Xã hội, Lịch sử và Địa lý,Khoa học, Tin học và Công nghệ, Giáo dục Thể chất, Nghệ thuật
Môn học tự chọn hiện nay là Tiếng dân tộc thiểu số và Ngoại ngữ đối với học sinhlớp 1 và lớp 2 Bậc học này có thêm môn học mới là Tin học và Công nghệ
Như vậy Bộ giáo dục và đào tạo đã áp dụng chương trình giáo dục phổ thông mới cấp tiểu học từ năm học 2020 – 2021 đối với lớp 1; trong năm học 2021
– 2022 áp dụng đối với lớp 2; năm học 2022 – 2023 áp dụng đối với lớp 3 và nămhọc 2023 – 2024 sẽ áp dụng đối với lớp 4
Từ đó thấy được rằng việc áp dụng chương trình học mới có vai trò rất quantrọng đối với học sinh, thay vì việc áp dụng chương trình giáo dục như trước đây làchỉ chú trọng đến việc truyền đạt kiến thức dẫn tới sự gò bó, áp lực cho học sinh thìtrong việc đổi mới chương trình học này sẽ thu hút được sự quan tâm hơn của họcsinh đồng thời sẽ tăng khả năng làm việc, học tập của học sinh
Yêu cầu triển khai thực hiện chương trình được căn cứ vào:
- Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26 tháng 12 năm 2018 của BộGD&ĐT về việc ban hành Chương trình giáo dục phổ thông (PhầnVII Điềukiện thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông)
- Công văn 344-BGD&ĐT, ngày 24 tháng 01 năm 2019 của Bộ GD&ĐT vềviệc hướng dẫn triển khai chương trình Chương trình GDPT2018
- Tài liệu Bồi dưỡng Cán bộ quản lý cơ sở giáo dục phổ thông cốt cán đượcban hành theo Quyết định số 4660/QĐ-BGDĐT ngày 04/12/2019 của Bộ GD&ĐT
Trang 26Từ những căn cứ trên, các điều kiện để thực hiện Chương trình GDPT2018 đốivới các trường tiểu học bao gồm:
Thứ nhất, về đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý:
- Phải có đủ số lượng và cơ cấu đội ngũ GV, CBQL có năng lực thực hiện đápứng yêu cầu và có động lực thực hiện sự thay đổi khi thực hiện Chương trìnhGDPT2018 theo quy định đối với cấp tiểu học
- Cần chuẩn bị đội ngũ GV để thực hiện Chương trình GDPT2018; phối hợpthực hiện tốt công tác bồi dưỡng GV thực hiện chương trình và SGK mới: bồidưỡng, tập huấn toàn bộ đội ngũ GV, CBQL một cách toàn diện về mục tiêu, nộidung và phương pháp giảng dạy, giáo dục nhằm phát triển phẩm chất và năng lựcngười học
- GV cần được chủ động, sáng tạo trong dạy học, giáo dục không phải bámtheo từng ý, từng chữ trong SGK như cách chỉ đạo phổ biến hiện nay Sĩ số các lớphọc ít nhất phải bảo đảm quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo: tối đa 35học sinh/lớp ở cấp tiểu học
Thứ hai, về cơ sở vật chất, thiết bị dạy học:
- Phải có đủ phòng học để bảo đảm sĩ số lớp học theo đúng quy định của BộGiáo dục và Đào tạo
- Các trường tiểu học cần thực hiện dạy học 2 buổi/ngày, cần đảm bảo tỉ lệ 1phòng học/lớp, có đủ phòng chức năng, thư viện, sân chơi, bãi tập, công trình vệsinh sạch sẽ; có đủ thiết bị dạy học tối thiểu; Những nơi chưa có đủ điều kiện thì tốithiểu cũng phải tổ chức dạy được 6 buổi/tuần
- Lớp học nên được bố trí phù hợp với yêu cầu làm việc nhóm thường xuyên
- Các cơ sở giáo dục cũng cần được trang bị máy tính, lắp đặt Internet để GVthực hiện đổi mới PPDH, HS tìm kiếm tư liệu và thực hiện một số thí nghiệm ảothay cho thí nghiệm với các phương tiện đắt tiền hoặc không bảo đảm an toàn
Thứ ba, về sự đồng thuận từ xã hội:
- Để thực hiện đổi mới thành công, ngành Giáo dục nói chung và các cơ sởgiáo dục nói riêng cần làm tốt công tác thông tin và truyền thông Tổ chức các hoạtđộng tuyên truyền, giải thích để người dân hiểu rõ vì sao phải đổi mới, đổi mới nhưthế nào và trách nhiệm của mỗi tổ chức, cá nhân đóng góp vào sự nghiệp đổi mớigiáo dục, cũng là đóng góp vào sự ổn định xã hội và phát triển của đất nước Cùngvới sự chủ động của ngành Giáo dục, rất cần có sự hỗ trợ của các tổ chức, cá nhân
Trang 27và sự ủng hộ rộng rãi, hiệu quả của các cơ quan truyền thông đại chúng Quán triệtquan điểm phát triển giáo dục là sự nghiệp của Đảng, của Nhà nước và của toàndân Cấp uỷ Đảng, chính quyền địa phương có trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo thựchiện thành công chương trình giáo dục phổ thông; bảo đảm điều kiện thực hiệnchương trình; thực hiện nghiêm túc các chính sách của Đảng, Nhà nước đối với GV
và cán bộ quản lý giáo dục cơ sở giáo dục phổ thông
- Nhà trường chủ động tham mưu với cấp uỷ Đảng, chính quyền và phối hợpvới các cá nhân, tổ chức ở địa phương để huy động đa dạng các nguồn lực tham giacác hoạt động giáo dục và hỗ trợ kinh phí, CSVC nhà trường, xây dựng môi trườnggiáo dục lành mạnh, an toàn Phối hợp tốt giáo dục gia đình và giáo dục nhà trường
- Gia đình, cha mẹ học sinh được hướng dẫn phối hợp và tham gia giáo dụccon em theo yêu cầu của lớp học, cấp học; Ban đại diện cha mẹ học sinh có cơ cấu
tổ chức, nhiệm vụ, quyền, trách nhiệm và hoạt động theo Điều lệ Ban đại diện cha
mẹ học sinh; nhà trường tạo điều kiện thuận lợi để Ban đại diện cha mẹ học sinhhoạt động
- Phối hợp tốt giáo dục nhà trường và giáo dục xã hội Nhà trường chủ động
tổ chức, hướng dẫn học sinh tham gia các hoạt động Đoàn, Đội, Hội, hoạt động xãhội, tích cực góp phần thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địaphương, qua đó thực hiện giáo dục học sinh trong thực tiễn đời sống
1.3.2 Yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông mới đối với giáo viên tiểu học
Đội ngũ GV là nòng cốt chính để thực hiện thành công những đổi mới tronggiáo dục Chính vì vậy, để triển khai tốt Chương trình GDPT2018, người GV cầnđáp ứng được những yêu cầu về phẩm chất, năng lực nhất định
Căn cứ nội dung Chương trình GDPT2018 (theo thông tư số BGDĐT) và nội dung tài liệu Bồi dưỡng Cán bộ quản lý cơ sở giáo dục phổ thôngcốt cán được ban hành theo Quyết định số 4660/QĐ-BGDĐT ngày 04/12/2019 của
32/2018/TT-Bộ GD&ĐT, những năng lực GV tiểu học cần có bao gồm:
- Năng lực xây dựng kế hoạch dạy học và giáo dục theo hướng phát triểnphẩm chất, năng lực học sinh tiểu học
- Năng lực sử dụng phương pháp dạy học và giáo dục phát triển phẩm chất,năng lực học sinh tiểu học
Trang 28- Năng lực kiểm tra, đánh giá học sinh tiểu học theo hướng phát triển phẩmchất, năng lực.
- Năng lực tư vấn và hỗ trợ học sinh tiểu học trong hoạt động giáo dục vàdạy học
- Năng lực xây dựng văn hóa nhà trường tiểu học
- Năng lực thực hiện và xây dựng trường học an toàn, phòng chống bạo lựchọc đường ở trường tiểu học
- Năng lực phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội để thực hiện giáodục đạo đức, lối sống cho học sinh tiểu học
- Năng lực ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác và sử dụng thiết bị côngnghệ trong dạy học và giáo dục học sinh tiểu học
Đối với Chương trình GDPT2018, GV cần nắm rõ quan điểm xây dựngchương trình: chương trình được xây dựng tổng thể, toàn diện, đồng bộ tất cả cácmôn học, hoạt động giáo dục ở các cấp học, lớp học theo hướng tiếp cận phẩm chất,năng lực học sinh Bên cạnh đó, Chương trình GDPT2018 được xây dựng theohướng mở, trao quyền tự chủ cho nhà trường trong việc thực hiện chương trình giáodục Vì vậy, GV tiểu học cần có năng lực xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường
và phát triển chương trình giáo dục nhà trường; năng lực tổ chức các hoạt động trảinghiệm để tạo môi trường giáo dục tích cực giúp HS phát triển phẩm chất và nănglực
1.3.3 Yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông 2018 với hoạt động bồi dưỡng giáo viên tiểu học
Căn cứ nội dung Chương trình GDPT2018 và nội dung tài liệu Bồi dưỡng Cán
bộ quản lý cơ sở giáo dục phổ thông cốt cán được ban hành theo Quyết định số4660/QĐ-BGDĐT ngày 04/12/2019 của Bộ GD&ĐT, để triển khai thực hiệnchương trình GDPT 2018, yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông 2018 vớihoạt động bồi dưỡng giáo viên tiểu học cần trau dồi cho bản thân những điểm sau:
Về phẩm chất đạo đức bao gồm: Có đạo đức nghề nghiệp, lòng yêu trẻ là phẩm
chất đạo đức đặc trưng trong nhân cách của người giáo viên Ngoài ra, ý thức rènluyện phẩm chất trách nhiệm, tuân thủ chủ trương, quan điểm đường lối, chính sáchcủa Đảng, Nhà nước
Về năng lực dạy học và giáo dục bao gồm: Năng lực tìm hiểu tâm sinh lí và
khả năng của học sinh, năng lực xác định mục tiêu bài dạy rồi sau đó thiết kế, tổ
Trang 29chức thực hiện kế hoạch dạy học, giáo dục theo định hướng phát triển phẩm chất vànăng lực; năng lực giám sát, đánh giá kết quả hoạt động dạy học, giáo dục của họcsinh theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực; năng lực giải quyết nhữngvấn đề nảy sinh trong thực tiễn dạy học, giáo dục; năng lực dạy học tích hợp, dạyphân hoá, dạy học vì sự phát triển bền vững tự nhiên - xã hội.
Ngoài ra, người giáo viên cần rèn luyện cho bản thân kĩ năng xây dựng kếhoạch, sử dụng nhuần nhuyễn các phương pháp dạy học tích cực hóa hoạt động củahọc sinh; kĩ năng kiểm tra, đánh giá và giáo dục theo hướng phát triển phẩm chất,năng lực học sinh tiểu học; kĩ năng tư vấn và hỗ trợ học sinh trong quá trình giáodục; kĩ năng ứng dụng công nghệ thông tin và sử dụng thành thạo, có hiệu quả trangthiết bị giáo dục hiện đại, kĩ năng nghiên cứu tài liệu để lựa chọn nội dung dạy họcphù hợp với học sinh và địa phương mình; Giáo viên phải có khả năng xây dựngvăn hóa nhà trường và giữ gìn môi trường học tập an toàn, không có bạo lực họcđường, thực hiện phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội để giáo dục đạo đức,lối sống cho học sinh tiểu học có hiệu quả cũng là một yêu cầu quan trọng để triểnkhai thực hiện CT GDPT 2018
Để thực hiện tốt Chương trình GDPT2018, người GV cần nắm rõ quan điểmxây dựng chương trình: chương trình được xây dựng tổng thể, toàn diện, đồng bộ tất
cả các môn học, hoạt động giáo dục ở các cấp học, lớp học theo hướng tiếp cậnphẩm chất, năng lực học sinh Đồng thời, GV tiểu học cần có năng lực xây dựng kếhoạch giáo dục nhà trường và phát triển chương trình giáo dục nhà trường; năng lực
tổ chức các hoạt động trải nghiệm để tạo môi trường giáo dục tích cực giúp HS pháttriển phẩm chất và năng lực để phát huy được tính mở trong CT GDPT 2018
Như vậy, bồi dưỡng cho giáo viên tiểu học là một trong những yêu cầu tất yếu
để đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình Tiểu học Công tác bồi dưỡng cho giáoviên tiểu học nếu được tính toán kỹ càng, sát thực tiễn thì sẽ tạo hiệu quả cao chogiáo dục tiểu học, giảm được sự lãng phí không cần thiết và góp phần vào thànhcông của việc triển khai chương trình giáo dục chương trình phổ thông 2018
1.3.4 Mục tiêu bồi dưỡng cho giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018
Chương trình giáo dục phổ thông 2018 có sự chuyển hướng từ tiếp cận nộidung sang phát triển năng lực người học Do đó, một trong những nội dung cơ bản,cấp bách hiện nay, đó là cần bồi dưỡng cho giáo viên nhằm đáp ứng với chương
Trang 30trình giáo dục phổ thông mới
Mục tiêu bồi dưỡng cho giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu triển khai chươngtrình giáo dục phổ thông 2018 nhằm nâng cao, hoàn thiện trình độ chính trị, chuyên môn,nghiệp vụ cho giáo viên tiểu học và được xem là việc đào tạo lại, đổi mới, cập nhật kiếnthức, kỹ năng nghề nghiệp Bất kỳ loại hình bồi dưỡng nào đều không ngoài mục tiêu lànâng cao trình độ hiện có của mỗi giáo viên tiểu học, nhằm nâng cao chất lượng giáodục, đáp ứng yêu cầu của xã hội Tùy đối tượng, hoàn cảnh và yêu cầu đặt ra mà côngtác bồi dưỡng giáo viên tiểu học nhằm thực hiện các mục tiêu:
Nhằm nâng cao, hoàn thiện trình độ chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ cho giáoviên và được xem là việc đào tạo lại, đổi mới, cập nhật kiến thức, kỹ năng nghềnghiệp Bất kỳ loại hình bồi dưỡng nào đều không ngoài mục tiêu là nâng cao trình
độ hiện có của mỗi giáo viên, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng yêu cầucủa xã hội Tùy đối tượng, hoàn cảnh và yêu cầu đặt ra mà công tác bồi dưỡng giáoviên nhằm thực hiện các mục tiêu sau:
- Bồi dưỡng để nâng cao kiến thức về dạy học, giáo dục tiểu học
- Bồi dưỡng nâng cao kỹ năng dạy học theo hướng phát triển năng lực HS
- Bồi dưỡng để dạy theo chương trình (bồi dưỡng theo dự án)
- Bồi dưỡng để thúc đẩy khuyến khích giáo viên tích cực, dạy học theo năng lực
- Nắm rõ được hệ thống về các hoạt động giáo dục tiểu học hiện tại
- Kỹ năng sử dụng phối hợp các phương pháp, hình thức tổ chức thực hiện cáchoạt động dạy học và tổ chức các HĐ giáo dục cho HS mọi lứa tuổi, lớp
- Ý thức tầm quan trọng đặc biệt của hoạt động dạy học trong trường tiểu học
để không ngừng học tập, bồi dưỡng nâng cao năng lực tổ chức thực hiện hoạt độngdạy học và giáo dục; yêu nghề sư phạm
Bồi dưỡng giáo viên tiểu học nhằm bổ sung những thiếu hụt về tri thức trên cơ
sở nuôi dưỡng những tri thức cũ còn phù hợp với yêu cầu mới, điều chỉnh, sửa đổinhững tri thức đã bị lạc hậu nhằm nâng cao trình độ chuyên môn để tiếp tục côngtác tốt hơn
Từ mục tiêu bồi dưỡng chung, chủ thể thực hiện bồi dưỡng cần cụ thể hóa quatừng hoạt động bồi dưỡng cụ thể Mục tiêu bồi dưỡng cần được xác định cần rõràng, cụ thể, có khả năng lượng hóa, có tính khả thi
1.3.5 Nội dung bồi dưỡng giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018
Trang 31Trong quá trình bồi dưỡng cho giáo viên đáp ứng yêu cầu triển khai chương trìnhgiáo dục phổ thông 2018 cần phải được bồi dưỡng chuyên sâu về nghiệp vụ, trình
độ chuyên môn, phương pháp giảng dạy, phương pháp kiểm tra, đánh giá HS, đạođức chính trị, bồi dưỡng nâng cao trình độ tin học, ngoại ngữ…
Muốn có được năng lực sư phạm thực sự, trước hết người giáo viên phải đượctrang bị một hệ thống tri thức khoa học và kỹ năng sư phạm cần thiết Bởi vì vốnhiểu biết, trình độ văn hóa sâu rộng, sự uyên bác trong hiểu biết và hệ thống những
kỹ năng trong dạy học, giáo dục chính là những điều kiện để tạo nên kết quả dạyhọc và giáo dục tốt nhất, tạo nên uy tín của người giáo viên
+ Bồi dưỡng năng lực tìm hiểu đối tượng và môi trường giáo dục
+ Bồi dưỡng năng lực dạy học
+ Bồi dưỡng năng lực giáo dục
+ Bồi dưỡng năng lực hoạt động chính trị xã hội
+ Bồi dưỡng năng lực phát triển nghề nghiệp
+ Truyền đạt những chân lý khoa học của môn học
+ Hỗ trợ và tạo điều kiện để HS học hỏi kiến thức, hình thành kỹ năng thực hànhcác môn được học
+ Phát huy tính chuyên nghiệp và lòng nhiệt tình trong giảng dạy môn học + Góp phần vận hành và quản lý tốt một bộ môn
+ Nâng cao trình độ về chính trị, chuyên môn và quản lý giáo dục để đáp ứngyêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục
+ Nắm vững mục tiêu đổi mới chương trình, theo tinh thần NQ 40/QH10 củaQuốc hội, Chỉ thị 14/2001/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ và Chỉ thị 40-CT/TWcủa Ban bí thư về xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản
lý giáo dục
+ Tích luỹ kiến thức, hiểu và nắm vững được những điểm mới trong chươngtrình, tài liệu, nâng cao năng lực sư phạm, nắm vững yêu cầu đổi mới phương phápdạy học, có ý thức vận dụng phương pháp dạy học tích cực để thực hiện tốt yêu cầuđổi mới phương pháp dạy học trong nhà trường
1.3.6 Phương pháp bồi dưỡng giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018
- Phương pháp bồi dưỡng cho giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu triển khaichương trình giáo dục phổ thông 2018 thông qua các chương trình tập huấn Một
Trang 32phương pháp phổ biến và hiệu quả cao giúp giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu triểnkhai chương trình giáo dục phổ thông 2018 có thể hoàn thiện, bồi dưỡng chươngtrình giáo dục phổ thông 2018 của mình đó là thông qua các chương trình tập huấn.Tập huấn là quá trình trang bị kiến thức nhất định về chuyên môn, nghiệp vụ
để họ có thể đảm nhận được một công việc nhất định và nâng cao trình độ, kỹ năngtrong công việc hiện tại Để làm việc này, người quản lý nên xác định các bước sau:+ Thứ nhất: Xác định nhu cầu được tập huấn, khi nào cần được tập huấn, cầnbồi dưỡng những kỹ năng nào để giúp cho hoạt động lãnh đạo được hiệu quả hơn.+ Thứ hai: Xác định mục tiêu tập huấn, kết quả cần đạt được của chương trìnhtập huấn, bao gồm: những kĩ năng cụ thể cần được tập huấn và trình độ kỹ năng cóđược sau khi tập huấn, thời gian đi tập huấn phù hợp với đặc thù công việc giáoviên tiểu học hay không
- Phương pháp bồi dưỡng Năng lực sư phạm cho giáo viên tiểu học đáp ứngyêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018 thông qua tự học và rènluyện Tự học là một trong những phương pháp tốt để bồi dưỡng kỹ năng Nếu học
là quá trình tìm hiểu, thu nhận kiến thức và hình thành kỹ năng của bản thân thì tựhọc là sự chủ động, tích cực, độc lập tìm hiểu, lĩnh hội tri thức và hình thành kỹnăng cho mình
- Có thể sử dụng các phương Phương pháp bồi dưỡng giáo viên cần tập trungtheo hướng tích cực và tương tác Coi trọng tự học, tự bồi dưỡng kết hợp với tự traođổi thảo luận, giải đáp thắc mắc trên cơ sở mỗi người học đều có tài liệu học tập
Có thể thực hiện các phương pháp sau để bồi dưỡng cho giáo viên tiểu họcđáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018 bao gồm: Thuyếttrình của báo cáo viên; Thuyết trình kết hợp minh hoạ bằng hình ảnh; Thuyết trình kếthợp luyện tập, thực hành; Nêu vấn đề, thảo luận theo nhóm; Nêu tình huống, tổ chức giảiquyết theo nhóm; Nêu vấn đề, cá nhân nghiên cứu tài liệu, trình bày báo cáo; Toạ đàm,trao đổi; Phối hợp các phương pháp v.v… chú trọng vào dạy học dựa trên kinh nghiệm
đã có của học viên; phân loại năng lực của học viên trên cơ sở đó có các phương phápbồi dưỡng cho giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ
Trang 33trình giáo dục phổ thông 2018
Cần đổi mới cách thức học tập bồi dưỡng theo hướng tích cực tương tác,thiết thực, hiệu quả Coi trọng tự học, tự bồi dưỡng kết hợp với trao đổi, thảo luận,giải đáp thắc mắc trên cơ sở mỗi người đều có tài liệu học tập, kết hợp bồi dưỡng vềnội dung và phương pháp dạy học, sử dụng thiết bị dạy học
Phương pháp bồi dưỡng cần phù hợp với nội dung, đảm bảo yêu cầu nghiêm túc,hấp dẫn, thiết thực hiệu quả Ngoài việc tổ chức nghe giảng, cần phát triển các hình thức:thảo luận, đối thoại, thực hành thao giảng, tham quan thực tế, thực hành soạn bài, sửdụng các thiết bị dạy học, thiết kế kiểm tra, đánh giá theo hướng đổi mới
Những hình thức bồi dưỡng tiêu biểu sau sẽ có hiệu quả cao trong nâng caochất lượng giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổthông 2018 như sau:
Hội thảo: Hội thảo là cuộc thảo luận về một số vấn đề có tính khoa học về lý
luận và thực tiễn chương trình giáo dục phổ thông 2018 Hội thảo là diễn dàn huyđộng trí tuệ tập thể chia sẻ thấu hiểu toàn diện lý luận và thực tiễn, gợi mở nhiều ýtưởng sáng tạo cho nghiên cứu khoa học Ban tổ chức cần được xác định rõ mụctiêu, nội dung, hình thức, phương tiện, thời gian, địa điểm, kinh thí…và thông báo
để huy động đối tượng tham gia, đặc biệt là các nhà khoa học, chuyên gia về vấn đềhội thảo Cùng với việc huy động đông đảo người tham gia, ban tổ chức cần đặtnhững bài tham luận đánh dấu mốc khoa học quan trọng cho hội thảo ở các chuyêngia có nhiều trải nghiệm thực tiễn, nghiên cứu khoa học qua đó giáo viên được họchỏi nhiều nhất Hội thảo cần chú trọng báo cao tham luận, thảo thuận để được chia
sẻ nhiều nhất về lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về chương trình giáo dục phổthông 2018
Giao lưu: Giao lưu là hoạt động nhằm tạo ra các điều kiện cần thiết để giáo
viên được tiếp xúc, trao đổi với những nhân vật có nhiều thành công trong bồidưỡng giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổthông 2018 Qua đó, giáo viên tiểu học có nhận thức, tình cảm, thái độ phù hợp, cóđược những lời khuyên đúng đắn để vươn lên trongdạy học, rèn luyện nhằm hoànthiện chương trình giáo dục phổ thông 2018 của bản thân Đầu tiên, người tổ chứcxây dựng kế hoạch giao lưu: xác định mục tiêu, nội dung , những đối tượng, điềukiện, phương tiện, thời gian đặt tên cho buổi giao lưu Đặc biệt chú ý chọn đốitượng giao lưu là người có năng lực, có nhiều kinh nghiệm, thành công trong bồi
Trang 34dưỡng Thiết kế được bản kế hoạch rõ ràng, chi tiết sẽ giúp cho việc chuẩn bị và tổchức giao lưu thành công Những hình thức giao lưu đạt hiệu quả cao trong bồidưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên: kết hợp giao lưu trực tiếp và gián tiếp thôngqua ghi âm, ghi hình phỏng vấn, nói chuyện…của những người nhiều kinh nghiệm
nâng cao năng lực, chuyên môn, nghiệp chương trình giáo dục phổ thông 2018 Dẫn
chương trình cần có nghệ thuật dẫn dắt, gợi mở, đặt câu hỏi
Tập huấn: Tập huấn là một quá trình dạy và học nhằm giúp cho giáo viên
thực hiện bồi dưỡng giáo viên theo chương trình giáo dục phổ thông 2018, kỹ thuậtdạy học hiện đại mà trước đó họ chưa thực hiện được
Các bước thực hiện tập huấn nâng cao chất lượng cho giáo viên tiểu học đápứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018:
Trải qua kinh nghiệm là người học khám phá ra những thông tin mới nhờ thamgia vào một hoạt động Các hoạt động có thể là: Câu hỏi thảo luận nhóm, bài tậpcho nhóm, thực hành một kỹ năng, sắm vai, trò chơi…
Phản ánh kinh nghiệm: Người học rút ra những kinh nghiệm dưới dạng suynghĩ, cảm xúc… nói chung những điều quan trọng mà họ học được sau khi trải quamột hoạt động
Đút kết thành bài học: Trong bước này học viên suy ra những kết quả thảoluận trong bước 2 để xác định xem bài học nào được rút ra?
Áp dụng vào thực tiễn: giáo viên cần áp dụng những kinh nghiệm, kiến thức,
kỹ năng hiện đại vào thực tiễn Hai cách thường dung là: giáo viên thực hành kỹnăng; lập chương trình hành động cụ thể
Sinh hoạt chuyên môn thường xuyên ở tổ bộ môn: “Sinh hoạt tổ chuyên
môn là một hoạt động nhằm bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, năng lực sư phạmcho giáo viên, góp phần tháo gỡ những khó khăn trong quá trình giảng dạy và thựchiện nhiệm vụ Nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn là những vấn đề về thực hiệnnhiệm vụ giảng dạy và giáo dục HS, thực hiện các văn bản chỉ đạo, thực thi nhiệm
vụ năm học và các yêu cầu mang tính thức tiễn được mang ra thảo luận, phân tíchdưới nhiều góc độ và rút ra những kết luận sư phạm, những biện pháp khả thi có thểvận dụng vào thực tiễn, từ đó nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ của giáoviên Sinh hoạt tổ chuyên môn nhằm góp phần bồi dưỡng cho giáo viên tiểu học”[15, tr.28]
Để việc sinh hoạt tổ chuyên môn trong nhà trường đạt được mục tiêu về bồi
Trang 35dưỡng cho giáo viên tiểu học, cần thực hiện có hiệu quả các biện pháp sau: Tổ chứccác chuyên đề chuyên môn, những yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông 2018;Rèn luyện kỹ năng sư phạm của giáo viên; Đổi mới phương pháp dạy học, kết hợp
kỹ thuật dạy học; Tổ chức các tiết dự giờ, thao giảng vận dụng các phương phápdạy học tích cực; Nâng cao vai trò tổ chức của tổ trưởng chuyên môn; Tăng cườngkiểm tra, giám sát việc thực hiện kế hoạch đổi mới phương pháp dạy học của tổchuyên môn
Tự học, tự nghiên cứu: Vấn đề tự học, tự nghiên cứu nhằm thực hiện phương
châm “học thường xuyên”,”học suốt đời” là chiến lược mang tính toàn cầu đangđược Bộ giáo dụcĐT phát động Hoạt động tự học, tự nghiên cứu của giáo viên diễn
ra dưới nhiều hình thức khác nhau tương ứng với từng mức độ khác nhau, cụ thể:
Hình thức 1: Hoạt động tự học, tự nghiên cứu diễn ra trong quá trình tham gia
bồi dưỡng NLSP- có sự điều khiển trực tiếp của người dạy
Hình thức 2: Hoạt động tự học, tự nghiên cứu diễn ra ở tổ nhóm chuyên môn,
ở trường - tự giáo viên chia sẻ kinh nghiệm về chương trình giáo dục phổ thông
2018 với nhau không có sự điều khiển trực tiếp của người dạy
Hình thức 3: Hoạt động tự học, tự nghiên cứu cũng có thể được diễn ra khi
chủ thể tự tìm kiếm tri thức để thỏa mãn những yêu cầu hiểu biết về chính trị, thôngtin kinh tế - xã hội hay chuyên môn nghiệp vụ của mình bằng cách tự tìm tư liệu, tựtham gia hội thảo sinh hoạt chuyên đề về chương trình giáo dục phổ thông 2018 để
tự rút ra kinh nghiệm về tư duy
Trải nghiệm thực tiễn: Trải nghiệm thực tiễn là một phạm trù bao hàm nhiều
phương pháp, trong đó khuyến khích giáo viên tham gia trải nghiệm thực tế, sau đóphản ánh, tổng kết lại để tăng cường hiểu biết, phát triển kỹ năng, định hình các giátrị sống và phát triển tiềm năng bản thân, tiến tới đóng góp tích cực cho cộng đồng
và xã hội
Trải nghiệm thực tiễn trong hoạt động bồi dưỡng giáo viên đáp ứng yêu cầutriển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018 là một quy trình khép kín gồm 5bước sau:
Bước 1 - Trải nghiệm: giáo viên làm, thực hiện một hoạt động bồi dưỡng giáo
viên đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018 tuân theo cácquy định về thời gian, giáo viên tiểu học được làm trước khi được chỉ dẫn cụ thể vềcách làm
Trang 36Bước 2 - Chia sẻ: giáo viên tiểu học chia sẻ lại các kết quả, các chú ý và
những điều quan sát, cảm nhận được trong hoạt động đã thực hiện của mình giáoviên học cách diễn đạt và mô tả lại rõ ràng nhất các kết quả của trải nghiệm và mốitương quan của chúng
Bước 3 - Phân tích: giáo viên cùng thảo luận, nhìn lại cả quá trình trải nghiệm,
phân tích và phản ánh lại giáo viên sẽ liên hệ trải nghiệm với chủ đề của hoạt động
và các kỹ năng sống học được
Bước 4 - Tổng quát: Liên hệ những kết quả và điều học được từ trải nghiệm
với các ví dụ trong cuộc sống thực tế Bước này thúc đẩy giáo viên suy nghĩ về việc
có thể áp dụng những điều học được vào các tình huống khác như thế nào
Bước 5 - Áp dụng: giáo viên sử dụng những kỹ năng, hiểu biết mới vào cuộc
sống thực tế của mình giáo viên trực tiếp áp dụng những điều học được vào tìnhhuống tương tự hoặc các tình huống khác - thực hành
Sự khác biệt của phương pháp “Bồi dưỡng giáo viên đáp ứng yêu cầu triểnkhai chương trình giáo dục phổ thông 2018 qua trải nghiệm thực tiễn” với việc đơngiản chỉ bồi dưỡng từ việc giảng dạy hàng ngày đó là các bước đúc kết sau quá trìnhtrải nghiệm Mỗi bước bao gồm các câu hỏi mở được đưa ra để giáo viên tiểu họctrả lời, khiến giáo viên tiểu học phải thực sự động não, từ đó tự rút ra bài học chobản thân Đây cũng là lúc để đánh giá lại quá trình trải nghiệm của giáo viên Cáccâu hỏi rất đa dạng tùy theo từng hoạt động cụ thể Phương pháp và các bước có thể
áp dụng với tất cả các chủ đề, lĩnh vực, tùy theo định hướng của người thiết kế.Ngoài ra, có thể bồi dưỡng từ xa qua các phương tiện thông tin đại chúng, vôtuyến truyền hình, đài phát thanh, các hình thức bổ trợ của băng hình, băng tiếng…
1.4 Quản lý của Hiệu trưởng trường tiểu học với hoạt động bồi dưỡng giáo viên Tiểu học tại các trường học đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018
1.4.1 Lập kế hoạch, tổ chức bồi dưỡng giáo viên tiểu học các trường đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018
Đội ngũ cán bộ, giáo viên là nguồn nhân lực sư phạm có vai trò quyết địnhđến chất lượng giáo dục trẻ Để đáp ứng kịp thời với yêu cầu ngày càng cao của xãhội về chất lượng giáo dục, các trường Tiểu học cần phải xây dựng kế hoạch bồidưỡng giáo viên thường xuyên, liên tục, cập nhật với chương trình giáo dục mới,
phương pháp giáo dục mới, yêu cầu mới “Lập kế hoạch là hoạt động đầu tiên
Trang 37của người quản lý, đây chính là căn cứ pháp lý qui định hành động cho tổ chức Lập kế hoạch có ý nghĩa rất quan trọng trong hoạt động quản lý một tổ chức Nhiều nhà nghiên cứu đã cho rằng, lập kế hoạch là khởi đầu của mọi hoạt động, mọi chức năng quản lý khác Họ ví von lập kế hoạch bắt từ rễ cái của một cây sồi đồ sộ, rồi
từ đó mộc lên các nhánh tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra Nếu không có các kế hoạch, nhà quản lý có thể không biết tổ chức và khai thác nhân lực và các nguồn lực khác một cách có hiệu quả, thậm chí còn không biết rõ phải tổ chức và khai thác cái gì nữa Không có kế hoạch nhà quản lý và nhân viên của họ có rất ít cơ hội để đạt được mục tiêu của mình cũng như không biết khi nào đạt được mục tiêu Vì vậy, việc kiểm tra cũng sẽ gặp nhiều khó khăn” [16, tr.13] Đối với việc quản lý bồi
dưỡng giáo viên cũng vậy, cần phải lập một kế hoạch chi tiết cụ thể thì mới làm căn
cứ thực hiện và bám vào kế hoạch để kiểm tra giám sát và điều chỉnh sao cho đúng
kế hoạch đề ra Các loại kế hoạch có thể được phân loại theo các tiêu chí khác nhau:
- Theo nội dung:
+ Phân tích các yêu cầu, chủ trương, chính sách: Chủ trương, chính sách, cácvăn bản, chỉ thị của cấp trên, sự quan tâm, ủng hộ của địa phương, các ban, ngànhđoàn thể, cha mẹ học sinh, điều kiện kinh tế của đất nước, địa phương…); bổ sung
và xử lý các thông tin đó Ngoài ra, cần có những dự đoán thực tế về cơ hội cũngnhư các yếu tố không chắc chắn và đưa ra phương án đối phó
+ Xác định các mục tiêu: Các mục tiêu đưa ra cần phải xác định rõ thời hạn thực
hiện và được lượng hóa đến mức cao nhất (tất nhiên tổ chức thường có cả hai loại mục
Trang 38tiêu định tính và định lượng) Cần xác định cụ thể thứ tự ưu tiên các mục tiêu
+ Xác định nội dung bồi dưỡng giáo viên và các nhiệm vụ để đạt các mục
tiêu đó; các phương án để thực hiện các mục tiêu và nhiệm vụ đề ra Xác định cácnguồn lực cần thiết về cơ sở vật chất, kinh phí, nhân lực……Xác định các mốc thờigian bắt đầu và kết thúc (hoàn thành) các công việc, nhiệm vụ cụ thể nhằm đạt mụctiêu chung đề ra
+ Kế hoạch chiến thuật: Là những cách thức được vạch ra để hỗ trợ cho việctriển khai kế hoạch chiến lược cũng như đạt được các mục tiêu chiến thuật
+ Kế hoạch tác nghiệp: Là các biện pháp được vạch ra để triển khai kếhoạch, chiến thuật và đạt được mục tiêu tác nghiệp
- Theo thời gian thực hiện:
+ Kế hoạch dài hạn: Là kế hoạch cho thời kỳ từ 5 năm trở lên
+ Kế hoạch trung hạn: Là kế hoạch cho thời kỳ 1-5 năm
+ Kế hoạch ngắn hạn: Là kế hoạch cho thời kỳ dưới 1 năm
1.4.2 Tổ chức thực hiện dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên tiểu học ở các trường đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018
- Tổ chức thực hiện nhân lực thực hiện bồi dưỡng cho giáo viên tiểu học đápứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018:
+ Người được bồi dưỡng (Đội ngũ giáo viên được chọn, cử và được triệu tậptham gia khóa bồi dưỡng) Nó trả lời câu hỏi họ là ai, triệu tập họ như thế nào, sốlượng là bao nhiêu Nói tóm lại là tổ chức thực hiện đội ngũ người học trong hoạtđộng bồi dưỡng
+ Ai là chủ thể bồi dưỡng, ai sẽ là người trực tiếp tham gia giảng dạy cho đốitượng bồi dưỡng về mục tiêu, nội dung, chương trình bồi dưỡng giáo viên tiểu họcđáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018
- Tổ chức thực hiện các điều kiện và phương tiện kỹ thuật cho hoạt độngbồi dưỡng:
Trang 39+ Chuẩn bị trụ sở nơi bồi dưỡng (phòng học, phòng hoặc bãi tập, máy móc và thiết
bị dạy học, điện nước, tổ chức thực hiện nơi ở, chỗ ăn, phương tiện giao thông )
+ Chuẩn bị nguồn kinh phí cho hoạt động bồi dưỡng (tiền soạn thảo chươngtrình, giáo trình, tiền phụ cấp giảng cho giáo viên tiểu học, tiền văn phòng phẩm,tiền thuê các thiết bị ) và các khoản chi phí khác để phục vụ cho hoạt động bồidưỡng
- Sử dụng các đa dạng các hình thức bồi dưỡng: bồi dưỡng NLSP giáo viêntiểu học đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018 có thểđược thực hiện theo các hình thức gồm:
+ Một là, bồi dưỡng bằng tự học của giáo viên kết hợp với các sinh hoạt tậpthể về chuyên môn, nghiệp vụ tại tổ chuyên môn, nhóm chuyên môn của nhàtrường, liên trường hoặc cụm trường
+ Hai là, bồi dưỡng tập trung theo lớp - bài để hướng dẫn tự học, thực hành, hệthống hóa kiến thức, giải đáp thắc mắc, hướng dẫn những nội dung khó, mới đối vớigiáo viên; Để thực hiện hình thức này, Hiệu trưởng phải lựa chọn được báo cáo viênphù hợp Tạo điều kiện cho giáo viên có cơ hội được trao đổi về chuyên môn,nghiệp vụ và luyện tập kỹ năng
+ Ba là, khai thác triêt để ứng dụng công nghệ thông tin trong bồi dưỡng nănglực tổ chức thực hiện các HĐgiáo dục, giáo dục cho giáo dục tiểu học, đặc biệt sử
dụng mô hình “trường học kết nối”, tạo các diễn đàn học tập để giúp giáo viên trao
đổi, học hỏi phát triển chuyên môn
+ Bốn là, phân công giáo viên cốt cán kèm cặp giúp đỡ giáo viên trong quátrình công tác;
+ Năm là tổ chức thực hiện cho giáo viên tham quan, thực tế học hỏi từ cáctrường bạn
- Phân công công việc cụ thể cho nhóm và cá nhân, có sự phối hợp ràng buộcgiữa các bộ phận trong nhà trường trong tổ chức thực hiện bồi dưỡng giáo viên tiểuhọc đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018
Việc sắp xếp tổ chức trong bồi dưỡng giáo viên là một việc làm cần thiết, nóảnh hưởng lớn đến chất lượng bồi dưỡng giáo viên Đây là một bước quan trọng đểthực hiện kế hoạch bồi dưỡng giáo viên
- Hiệu trưởng: Xây dựng kế hoạch, chỉ đạo thực hiện
- Phó hiệu trưởng chuyên môn: Trực tiếp phụ trách, lựa chọn nội dung thời
Trang 40gian hình thức bồi dưỡng.
- Tổ trưởng chuyên môn: trực tiếp xây dựng riêng kế hoạch của tổ mình,triển khai bồi dưỡng, theo dõi, giám sát, rút kinh nghiệm và điều chỉnh việc bồidưỡng trong tổ
- Giáo viên: Nghiên cứu học tập dưới sự hướng dẫn của Tổ trưởng chuyênmôn và Phó hiệu trưởng
1.4.3 Chỉ đạo thực hiện bồi dưỡng cho giáo viên tiểu học ở các trường đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018
Đây là việc làm thực hiện nội dung bồi dưỡng theo kế hoạch đã có nhằm thựcnhiện nội dung và chương trình bồi dưỡng Trong đó thực hiện việc giảng dạy lýthuyết, tổ chức thực hiện các hoạt động thực hành, đánh giá kết quả học tập củangười được bồi dưỡng (theo các hình thức đã định)
Chỉ đạo là quá trình tác động đến các thành viên của tổ chức thực hiện làm cho họnhiệt tình, tự giác nỗ lực phấn đấu đạt các mục tiêu của tổ chức thực hiện, bao gồm cáccông việc sau:
- Thực hiện việc giảng dạy lý thuyết, tổ chức thực hiện các hoạt động thực hành,đánh giá kết quả học tập của người được bồi dưỡng (theo các hình thức đã định)
- Trao đổi chủ thể, đối tượng bồi dưỡng về các nội dung, chương trình, mục tiêucần bồi dưỡng phù hợp với trình độ, thời gian, điều kiện và đối tượng bồi dưỡng.Trong tổ chức thực hiện hoạt động bồi dưỡng cần lưu ý nhiều nhất đếnphương pháp bồi dưỡng Bởi vì một nội dung quan trọng nhất trong công tác bồidưỡng giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổthông 2018 là bồi dưỡng để họ có những kỹ năng, năng lực dạy học đặc biệt phươngpháp dạy học Trong yêu cầu thực hiện chương trình giáo dục phổ thông 2018 việccốt lõi là dạy học dựa trên năng lực của người học nên thực hiện đổi mới, đa dạngcác phương pháp dạy học là điều kiện cần thiết thực hiện thắng lợi chương trìnhgiáo dục phổ thông 2018
Sau khi xây dựng kế hoạch, cơ cấu bộ máy đã được hình thành, nhân sự đãđược sắp xếp, thì phải có người lãnh đạo điều khiển Đó là quá trình tập hợp, liênkết các thành viên trong tổ chức, theo dõi các hoạt động, hướng dẫn chỉ đạo để đạtđược hiệu quả cao, khuyến khích giáo viên tích cực học tập nhằm đạt được các mụctiêu đã đề ra
Hiệu trưởng triển khai bồi dưỡng giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu triển