7 đề LUYỆN ôn TẬP HỌC KÌ i hướng dẫn làm bài (1)

Bằng một đoạn văn khoảng 12 câu theo phép lập luận quy nạp, em hãy làm rõ những vẻ đẹp phẩm chất của người bà trong đoạn thơ trên.. Trong đoạn văn có sử dụng một câu cảm thán Gạch dưới c

HƯỚNG DẪN ÔN THI HỌC KÌ I

(đề bài đã gửi trên MS Teams)

ĐỀ LUYỆN 1

Phần I (6 điểm)

Cho đoạn thơ:

Năm giặc đốt làng cháy tàn cháy rụi Hàng xóm bốn bên trở về lầm lụi

Đỡ đần bà dựng lại túp lều tranh Vẫn vững lòng bà dặn cháu đinh ninh:

“Bố ở chiến khu, bố còn việc bố, Mày có viết thư chớ kể này, kể nọ,

Cứ bảo nhà vẫn được bình yên !”

Rồi sớm rồi chiều lại bếp lửa bà nhen Một ngọn lửa lòng bà luôn ủ sẵn Một ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng…

(Trích “Bếp lửa” – Bằng Việt, Ngữ văn 9, tập một, NXB Giáo dục Việt Nam)

1 Nêu hoàn cảnh ra đời của bài thơ

2 Xác định lời dẫn trực tiếp trong đoạn thơ trên

3 Chỉ rõ hình ảnh ẩn dụ và nêu hiệu quả nghệ thuật của phép tu từ ẩn dụ trong hai câu thơ:

Một ngọn lửa lòng bà luôn ủ sẵn Một ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng…

4 Bằng một đoạn văn khoảng 12 câu theo phép lập luận quy nạp, em hãy làm rõ những vẻ đẹp phẩm chất của người bà trong đoạn thơ trên

Trong đoạn văn có sử dụng một câu cảm thán (Gạch dưới câu cảm thán)

Phần II (4 điểm)

Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:

THỜI GIAN LÀ VÀNG

Ngạn ngữ có câu: Thời gian là vàng Nhưng vàng thì mua được mà thời gian không mua được Thế mới biết vàng có giá mà thời gian là vô giá.

Thật vậy, thời gian là sự sống Bạn vào bệnh viện mà xem, người bệnh nặng, nếu kịp thời chạy chữa thì sống, để chậm là chết.

Thời gian là thắng lợi Bạn hỏi các anh bộ đội mà xem, trong chiến đấu biết nắm bắt thời cơ, đánh địch đúng lúc là thắng lợi, để mất thời cơ là thất bại.

Thời gian là tiền Trong kinh doanh, sản xuất hàng hóa đúng lúc là lãi, không đúng lúc là lỗ.

Thời gian là tri thức Phải thường xuyên học tập thì mới giỏi Học ngoại ngữ mà bữa đực, bữa cái, thiếu kiên trì, thì học mấy cũng không giỏi được.

Thế mới biết, nếu tận dụng thời gian thì làm được bao nhiêu điều cho bản thân và cho

xã hội Bỏ phí thời gian thì có hại về sau hối tiếc cũng không kịp.”

( Theo Phương Liên, Ngữ văn 9, tập hai – NXB Giáo dục Việt Nam)

1 Em hãy xác định 1 câu phủ định trong văn bản trên

2 Theo tác giả, thời gian có những giá trị nào?

3 Từ nội dung văn bản trên kết hợp với những hiểu biết thực tế, em hãy viết một đoạn văn (khoảng 2/3 trang giấy thi) trình bày suy nghĩ về giá trị của thời gian đối với mỗi người

GỢI Ý LÀM BÀI ĐỀ 1 B.Hướng dẫn cụ thể

Phần I (6 điểm)

ĐIỂM

1

( 1,0 điểm)

- Hoàn cảnh ra đời:

+ Năm 1963 + Khi tác giả đang là sinh viên học ngành Luật ở nước ngoài

0,5 0,5 2

(0,5 điểm)

- Xác định đúng lời dẫn trực tiếp:

“Bố ở chiến khu, bố còn việc bố,

Mày có viết thư chớ kể này, kể nọ,

Cứ bảo nhà vẫn được bình yên !”

0,5

3

( 1,5 điểm )

- Hình ảnh ẩn dụ: “ngọn lửa”

- Tác dụng:

+ Làm cho ý thơ thêm sâu sắc, khái quát + Tượng trưng cho:

- tình yêu thương nồng ấm bà dành cho cháu;

- sức sống, sự sống muôn đời bất diệt;

- niềm tin mãnh liệt vào ngày mai tươi sáng – đất nước

hòa bình & cuộc sống tốt đẹp của hai bà cháu.

0,5 0,25

0,25 0,25 0,25

4

(3,0 điểm)

- Hình thức: (1 điểm)

+ Đúng đoạn văn quy nạp, độ dài 12 câu (± 1 câu), không mắc lỗi diễn đạt

+ Có câu cảm thán, gạch dưới

- Nội dung: (2 điểm) Biết bám vào ngữ liệu, khai thác hiệu quả các

tín hiệu nghệ thuật (từ láy, lời dẫn trực tiếp, điệp ngữ, ẩn dụ…), có dẫn chứng, lí lẽ để làm rõ vẻ đẹp phẩm chất của người bà qua đoạn thơ:

+ Vượt lên biến cố, thử thách, bà vẫn vững vàng, kiên trung; bà giàu nghị lực, giàu lòng yêu nước, yêu thương con cháu, giàu đức hi sinh…

+ Bà vẫn tảo tần, cần mẫn, bền bỉ sớm hôm nhóm lên bếp lửa của đời thực Bếp lửa còn được nhen nhóm lên từ ngọn lửa trong lòng bà –

ngọn lửa của sức sống, tình yêu thương, niềm tin; từ bếp lửa, đoạn thơ đã gợi đến ngọn lửa với ý nghĩa trừu tượng, khái quát.

+ Bà không chỉ là người nhóm lửa, giữ lửa mà còn là người truyền lửa – ngọn lửa của sự sống, niềm tin cho các thế hệ nối tiếp

0,5 0,5

0,75 0,75

0,5

Phần II ( 4 điểm )

1

(0,5 điểm)

HS xác định được 1 trong số các câu phủ định có trong văn bản 0,5

2

(1,0 điểm) Theo tác giả, thời gian có những giá trị đó là: Thời gian là vàng, thời

gian là sự sống, thời gian là thắng lợi, thời gian là tiền, thời gian là tri thức

1,0

3

(2,5 điểm)

*Hình thức: (0,5 điểm)

- Học sinh viết đúng kiểu đoạn văn nghị luận, đảm bảo độ dài theo yêu cầu, có liên kết, mạch lạc, diễn đạt rõ ý

0,5

*Nội dung: (2,0 điểm)

- Hiểu ý niệm về thời gian (Thời gian là một khái niệm trừu tượng,

nó không ngừng trôi qua từng giây, từng phút…từng ngày…; ta không cảm nhận thời gian một cách trực quan như nhìn thấy hay chạm vào; ta cảm nhận sự trôi chảy của thời gian qua sự thay đổi của sự vật tồn tại xung quanh mình…)

- Bàn luận xác đáng về giá trị của thời gian đối với mỗi người.

+Thời gian giúp vạn vật vận động theo đúng quy luật, trình tự của nó: con người, sự vật & cuộc sống xã hội… tất cả đều đổi thay theo thời gian

+Thời gian giúp con người tích lũy được những giá trị vật chất và tinh thần, nếu biết sử dụng hiệu quả thì sẽ khiến giá trị bản thân tăng lên (trưởng thành hơn, hiểu biết hơn, )

+Thời gian giúp xoa dịu những nỗi đau, hàn gắn vết thương lòng, làm vơi đi hận thù…

+Thời gian là vô giá Vậy nên cần biết trân trọng từng giây, sống

hết mình, sống có ý nghĩa, cống hiến hết mình cho cuộc đời

+Bên cạnh việc học tập, lao động, mỗi người cần dành thời gian nghỉ ngơi vui chơi hợp lí, quan tâm yêu thương mọi người xung quanh, có như vậy mới là tận dụng hết giá trị đích thực của thời gian

(Có nêu dẫn chứng minh họa)

+Phê phán những người chưa biết quý trọng thời gian: Hiện nay

vẫn còn không ít những người trẻ chưa biết quý trọng giá trị của thời gian, để thời gian trôi đi vô nghĩa…

- Có những liên hệ cần thiết và rút ra bài học:

+ Biết cách lên kế hoạch, sắp xếp mọi việc sao cho sử dụng quỹ thời gian hiệu quả nhất: biết phân chia hợp lí giữa thời gian học tập và nghỉ ngơi, vui chơi giải trí,

+ Đặc biệt với học sinh lớp 9 đang đứng trước kì thi tuyển sinh vào lớp 10: cần xây dựng kế hoạch học tập, cần tranh thủ thời gian để ôn luyện kiến thức

*Lưu ý: Khuyến khích học sinh có suy nghĩ riêng, tuy nhiên phải lí giải hợp lí, thuyết phục Không cho điểm đối với bài làm có suy nghĩ lệch lạc, tiêu cực

0,5

1,0

0,5

ĐỀ LUYỆN 2 Phần I (6.5 điểm):

Cho đoạn thơ sau:

Hát rằng: Cá bạc biển Đông lặng

Cá thu biển Đông như đoàn thoi Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng Đến dệt lưới ta đoàn cá ơi!

1 Những câu thơ trên trích trong bài thơ nào? Của ai? Nêu hoàn cảnh ra đời của bài thơ

2 Cách viết “Cá thu biển Đông như đoàn thoi / Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng” đặc biệt ở chỗ nào? Qua đó, tác giả thể hiện được điều gì?

3 Dựa vào đoạn thơ trên, hãy viết đoạn văn diễn dịch khoảng 12 câu làm rõ vẻ

đẹp của thiên nhiên và con người Trong đoạn văn có sử dụng câu ghép và lời dẫn trực tiếp (gạch chân và chú thích rõ)

4 Trong bài thơ, tác giả có viết:

Biển cho ta cá như lòng mẹ Nuôi lớn đời ta tự buổi nào.

Hai câu thơ trên gợi cho em liên tưởng đến câu thơ nào đã học? Ghi rõ tên tác giả, tác phẩm và giải thích vì sao em liên tưởng như vậy

Phần II: (3.5 điểm)

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

“Dù muốn hay không, chúng ta vẫn phải thừa nhận một thực tế đó là dịch Covid-19

đã gây ra những xáo trộn không nhỏ trong đời sống xã hội, làm đảo lộn cuộc sống của nhiều người, nhiều gia đình Việc phòng, chống, ngăn chặn và đẩy lùi dịch bệnh Covid-19

là trách nhiệm chung của mọi người, của toàn xã hội Song ở góc nhìn khác, dịch bệnh cũng là cơ hội để nhiều người tìm về với giá trị gia đình, sưởi ấm tình cảm gia đình thiêng liêng, và có thời gian gần gũi với cha mẹ, con cái…Những việc vốn bình dị nhưng trong ngày thường bận rộn, không phải ai cũng có thể làm được.”

(Gắn kết gia đinh – nhìn từ dịch Covid-19, Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam)

1 Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích

2 Trong đoạn trích, người viết cho rằng dịch bệnh Covid-19 cũng đem lại cho con người những cơ hội gì?

3 Từ hiểu biết và trải nghiệm của bản thân hãy viết đoạn văn khoảng 2/3 trang giấy thi trình bày những bài học cuộc sống em rút ra từ đại dịch Covid-19

GỢI Ý LÀM BÀI ĐỀ 2 Phần I (6.5 điểm):

1

- Bài thơ: “Đoàn thuyền đánh cá”

- Tác giả: Huy Cận

- Hoàn cảnh ra đời: năm 1958, khi Huy Cận đi thực tế dài ngày ở vùng mỏ Quảng Ninh

0.25 0.25 0.5

2

- Cách viết đặc biệt ở chỗ: Từ hình dạng loài cá thu mà Huy

Cận liên tưởng, sáng tạo hình ảnh thơ

- Tác giả thể hiện: vẻ đẹp lung linh huyền ảo của biển cùng tình

yêu thiên nhiên, tâm hồn bay bổng, trí tưởng tượng phong phú của mình

0.5

0.5

3

- Hình thức:

+ Đoạn văn diễn dịch, đảm bảo độ dài khoảng 12 câu, diễn đạt mạch lạc, rõ ý, không mắc lỗi chính tả và ngữ pháp

+ Sử dụng hợp lí một câu ghép và một lời dẫn trực tiếp, có gạch chân và chú thích rõ

1.5

Nội dung:

Biết bám sát ngữ liệu, khai tác các tín hiệu nghệ thuật (từ ngữ, hình ảnh, biện pháp tu từ…) để làm rõ vẻ đẹp của thiên nhiên và

2.0

con người:

+ Thiên nhiên: giàu có và đẹp đẽ + Con người: lạc quan, yêu đời, khí thế lao động hăng say, khát

vọng chinh phục thiên nhiên biển cả

4 - Câu thơ: “Nhờ ơn trời biển lặng cá đầy ghe”

- Bài thơ: Quê hương

- Tác giả: Tế Hanh

- Lí do: Đều thể hiện lòng biết ơn của người dân chài với thiên nhiên, biển cả

0.25 0.25 0.25 0.25

Phần II (3.5 điểm):

2

Dịch bệnh cũng là cơ hội để nhiều người tìm về với giá trị gia đình, sưởi ấm tình cảm gia đình thiêng liêng, và có thời gian gần gũi với cha mẹ, con cái

0.5

3

Hình thức: Đảm bảo dung lượng theo yêu cầu của đề, lập luận

chặt chẽ, thuyết phục, dẫn chứng phù hợp, diễn đạt mạch lạc, rõ

ý, đúng chuẩn chính tả và ngữ pháp tiếng Việt, có thể kết hợp nghị luận với tự sự, miêu tả, biểu cảm

0.5

Nội dung:

- Hiểu được vấn đề cần trình bày: đại dịch Covid -19 và những bài học cuộc sống nó mang đến cho con người

- Làm rõ những bài học mà cá nhân nhận ra từ đại dịch Covid-19

*GỢI Ý:

- Giá trị của tình cảm gia đình…

- Sức mạnh của tình yêu thương, đoàn kết, sẻ chia…

- Gía trị của sức khỏe – sức khỏe là vô giá

- Nghị lực, ý chí, bản lĩnh để vượt qua khó khăn, thách thức

- Ý nghĩa của thái độ tích cực, chủ động, tinh thần tự học…

- Sự tri ân (biết ơn)…

…

2.0

ĐỀ LUYỆN 3 Phần I (4.0 điểm):

Đọc kĩ đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:

Có phải chúng ta đang ngày càng ít nói với nhau hơn Chúng ta gặp nhau qua email, tin nhắn, chúng ta đọc blog hay những status trên Facebook của nhau mỗi ngày, chúng ta những tưởng đã hiểu hết về nhau mà không cần thốt nên lời Có phải vậy chăng? Có phải

con người dùng để làm gì nếu không phải để thổ lộ, để giãi bày, để xoa dịu Nếu muốn được hiểu thì phải nói trước đã Vậy thì còn ngần ngừ chi nữa, hãy nói với nhau đi Nói với ba, với mẹ, với anh chị, với em, với bạn bè… Đừng chat, đừng email, đừng post lên Facebook của nhau, hãy chạy đến gặp nhau, hay ít nhất hãy nhấc điện thoại lên, thậm chí chỉ để gọi nhau một tiếng “ơi” dịu dàng.

(Phạm Lữ Ân, Nếu biết trăm năm là hữu hạn, NXB Hội Nhà văn, tr48- 49)

1 Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn văn trên

2 Chỉ ra công dụng của dấu chấm lửng được sử dụng trong đoạn văn

3 Tìm một câu hỏi tu từ trong đoạn văn Dụng ý của tác giả khi sử dụng câu hỏi tu từ đó?

4 Từ ý văn trên, hãy viết một đoạn văn (khoảng nửa trang giấy thi) bàn về hiện tượng

nghiện Facebook trong cuộc sống xã hội ngày nay.

Phần II (6.0 điểm)

Để ca ngợi người lính trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, trong “ Bài thơ về tiểu đội xe không kính”, nhà thơ Phạm Tiến Duật đã viết:

“ Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời

1 Chép chính xác 3 câu thơ tiếp để hoàn chỉnh khổ thơ Bài thơ được sáng tác trong hoàn cảnh nào ?

2 Chỉ ra phép tu từ ẩn dụ trong khổ thơ trên Con hãy chép một câu thơ trong bài thơ khác

có sử dụng nghệ thuật đó? Nêu tên bài thơ có câu thơ con vừa chép

3 Từ “chông chênh” trong câu thơ “Võng mắc chông chênh đường xe chạy” thuộc loại từ gì xét về cấu tạo? Việc sử dụng từ đó cho em hiểu điều gì về hoàn cảnh sống và chiến đấu của những người lính lái xe trên con đường Trường Sơn?

4 Dựa vào đoạn thơ đã dẫn ở trên, em hãy viết đoạn văn khoảng 10 câu, lập luận theo cách diễn dịch để ca ngợi tình đồng chí đồng đội của người lính lái xe Trường Sơn Trong đoạn văn có sử dụng câu bị động và phép thế (gạch chân, chú thích rõ)

GỢI Ý LÀM BÀI ĐỀ 3 Phần I (4.0 điểm)

2 (0.5đ) Công dụng : Đặt sau phép liệt kê, tỏ ý còn nhiều người nữa mà tácgiả chưa liệt kê hết 0.5

3 (1.0đ)

Học sinh chọn một trong ba câu hỏi tu từ sau:

- Có phải chúng ta đang ngày càng ít nói với nhau hơn.

- Có phải vậy chăng?

- Có phải chúng ta cũng như loài cá heo có thể giao tiếp với nhau bằng sóng siêu âm.

0.5

Dụng ý: Thể hiện sự băn khoăn, trăn trở trước sự lạm dụng công

4 (2.0đ)

*Hình thức: Đúng hình thức đoạn văn nghị luận (tự chọn kiểu lập luận), có sự kết hợp các phương thức biểủ đạt, kết hợp chặt chẽ giữa

lí lẽ và dẫn chứng, diễn đạt lưu loát, độ dài khoảng ½ trang giấy thi

0.5

*Nội dung: Có thể mở rộng nội dung trình bày, song cần nêu được các ý chính sau:

- Giải thích: Facebook là mạng xã hội cho phép chúng ta chia sẻ trạng thái hình ảnh và tương tác với nhau dễ dàng Có thể kết nối facebook mọi nơi chỉ bằng một chiếc điện thoại có kết nối Internet

- Thực trạng/ biểu hiện

- Nguyên nhân:

+ Khách quan + Chủ quan

- Tác hại: đối với bản thân, gia đình, xã hội

- Giải pháp khắc phục tình trạng trên.

- Liên hệ bản thân

(HS TÌM HIỂU THÊM => VIẾT HOÀN CHỈNH)

1.5

Câu Phần II (6 điểm)

1

( 1.0 đ)

- Chép chính xác thơ

- Hoàn cảnh sang tác: 1969 thời kì kháng chiến chống Mĩ diễn ra ác liệt, khi tác giả hoạt động trên tuyến đường Trường Sơn

0.5 0.5

2

(0.75 đ)

- Hình ảnh ẩn dụ: “ trời xanh”

- Câu thơ có hình ảnh ẩn dụ Tên bài thơ Ví dụ:

“Một ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng”

(Bài thơ “Bếp lửa”)

0.25 0.5

3

( 0.75đ)

- “ chông chênh”: từ láy -Tác dụng: Diễn tả những khó khăn gian khổ trong cuộc sống và chiến đấu của những người lính trên tuyến đường Trường Sơn, phải mắc võng tạm, vội trên con đường gập ghềnh đèo dốc

0.25 0.5

3

(3.5 đ)

*Hình thức:

HS hoàn thành đoạn diễn dịch, có câu chủ đề diễn đạt lưu loát, độ

Viết đúng câu bị động và phép thế, có gạch chân, chú thích 0.5

* Nội dung:

HS cần làm rõ nội dung: Tình đồng chí đồng đội được thể hiện ở sự

sẻ chia mọi sinh hoạt trên con đường ra trận ( trích thơ)

- Câu thơ gần như văn xuôi đã thể hiện sự trẻ trung, hồn nhiên của các anh Hình ảnh bếp Hoàng Cầm …(nghệ thuật nói quá)

- Cách định nghĩa về gia đình thật tếu táo, hóm hỉnh và sâu sắc

Chỉ cần chung bát đũa, cùng nhau ăn một bữa cơm tại trạm dừng chân có thể trở thành thành viên gia đình người lính Trường Sơn, họ trở nên thân thiết như ruột thịt

- Từ “chung” được dùng rất gợi, vừa là “chung bát đũa”,vừa là chung lí tưởng

- “ Võng mắc chông chênh” “ Chông chênh” là từ láy tượng hình, nó gợi sự chênh vênh, không chắc chắn Câu thơ cho thấy những khó khăn các anh trải qua khi võng được mắc vội, mắc tạm trên xe, khi xe băng trên con đường gập ghềnh đèo dốc

- Sau giờ nghỉ đoàn xe lại hối hả lên đường Điệp ngữ “ lại đi”

diễn tả hình ảnh đoàn xe mải miết nối đuôi nhau hăm hở ra trận

“ Trời xanh” vừa là hình ảnh thực, vừa là hình ảnh ẩn dụ…

2.5

ĐỀ LUYỆN 4 Phần I: (6,0 điểm) Trong văn bản “ Lặng lẽ Sa Pa” của nhà văn Nguyễn Thành Long, một

nhân vật đã tâm sự:

“- Hồi chưa vào nghề, những đêm bầu trời đen kịt, nhìn kĩ mới thấy một ngôi sao xa, cháu cũng nghĩ ngay ngôi sao kia lẻ loi một mình Bây giờ làm nghề này cháu không nghĩ như vậy nữa Vả, khi ta làm việc, ta với công việc là đôi, sao gọi là một mình được? Huống chi việc của cháu gắn liền với việc của bao anh em, đồng chí dưới kia Công việc của cháu gian khổ thế đấy, chứ cất nó đi, cháu buồn đến chết mất.”

Câu 1: Trên đây là lời tâm sự của ai nói với ai? Nói trong hoàn cảnh nào? Qua lời nói

trên, em hiểu gì về vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật?

Câu 2: Tên truyện “ Lặng lẽ Sa Pa” gợi ra cho em về điều gì mà tác giả muốn gửi gắm

trong truyện? Tại sao các nhân vật trong truyện đều không có tên riêng?

Câu 3: Dựa vào đoạn văn trên và những hiểu biết của em về truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa”, viết một đoạn văn khoảng 15 câu theo cách lập luận tổng- phân- hợp trình bày cảm nhận của em về nhân vật chính của truyện Trong đoạn văn có sử dụng một câu cảm thán

và phép nối (Gạch chân, chỉ rõ)

Phần II: (4,0 điểm)

Khi tâm hồn ta đã rèn luyện thành một sợi dây đàn sẵn sàng rung động trước mọi vẻ

đẹp của vũ trụ, trước mọi cái cao quý của cuộc đời, chúng ta là người một cách hoàn hảo

hơn

(Thạch Lam, Theo dòng)

Câu 1: Chỉ rõ một phép tu từ có trong câu văn trên và nêu tác dụng của phép tu từ đó

trong việc diễn đạt nội dung câu văn

Câu 2: Viết đoạn văn khoảng 2/3 trang giấy thi trình bày suy nghĩ của em về ý nghĩa

của câu văn trên

GỢI Ý LÀM BÀI ĐỀ 4 Phần I

(6đ)

Yêu cầu cần đạt Điểm

Câu 1: -Đoạn văn trên là lời của nhân vật anh thanh niên nói với ông họa

sĩ

-Hoàn cảnh nói: khi ông họa sĩ và cô kĩ sư lên thăm nơi ở và làm việc của anh thanh niên trên đỉnh Yên Sơn

-Những lời tâm sự đó giúp em hiểu được anh thanh niên có những suy nghĩ đẹp về công việc, cuộc sống

0,25 0,25 0,5

Câu 2: - Ý nghĩa nhan đề:

+ Gợi vẻ đẹp thiên nhiên Sa Pa yên tĩnh

+ Gợi sự cống hiến thầm lặng của những con người lao động nơi đây

-Các nhân vật trong truyện đều không có tên riêng: Đây là dụng ý xây dựng nhân vật điển hình mỗi một nhân vật đại diện cho một lứa tuổi, nghề nghiệp đang lặng lẽ cống hiến cho đất nước

0,5 0,5 1,0

Câu 3: -Hình thức: đoạn văn Tổng- phân –hợp, độ dài: 15 câu

Có sử dụng câu cảm thán, phép nối

- Tên tuổi, vị trí của nhân vật chính trong tác phẩm

- Hoàn cảnh sống và làm việc: đặc biệt, nhiều gian khổ

- Cảm nghĩ về vẻ đẹp tâm hồn phẩm chất của nhân vật anh thanh niên

1,0 2,0

Phần II

(4đ)

Câu 1 - Phép tu từ Ẩn dụ : Sợi dây đàn để chỉ tâm hồn con người

- Tác giả muốn nói đó là một tâm hồn nhạy cảm biết rung động

trước vẻ đẹp cuộc sống.

0,75 0,75

Câu 2: * Hình thức một đoạn văn, đảm bảo dung lượng

* Nội dung đoạn văn đảm bảo các ý:

- Giải thích: Sợi dây đàn - một bộ phận của cây đàn, có tính đàn hồi, chỉ một tác động nhỏ cũng có thể vang lên âm thanh Ẩn dụ cho tâm hồn con người - tâm hồn nhạy cảm, dễ rung động trước sự biến thiên của cuộc sống.

-Ý nghĩa:

Câu nói đã đề cập một cách sống: mở lòng để đón nhận những

vẻ đẹp cao quý của tạo hóa, của cuộc sống để con người ta hoàn thiện hơn.

+ Mở lòng đón nhận để cảm nhận vẻ đẹp của cuộc sống là điều ai

ai cũng cần

+ Sẵn sàng rung động, sẵn sàng mở lòng, tiếp nhận cái đẹp, cái cao quý giúp chính bản thân ta học thêm nhiều bài học

(DẪN CHỨNG)

- Bàn luận mở rộng:

+ Cần tiếp nhận một cách có chọn lọc

+ Phê phán những biểu hiện trái chiều

- Liên hệ thực tế, bản thân

Khuyến khích HS có những suy nghĩ riêng, tuy nhiên phải hợp lý, thuyết phục Không cho điểm đoạn văn có suy nghĩ lệch lạc, tiêu cực.

0,5 0,5

1,5

ĐỀ LUYỆN 5 Phần I: (3 điểm)

Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi nêu bên dưới:

Lãng phí thời gian là mất tuyệt đối Mất tiền có thể kiếm lại được tiền, mất xe có thể

sắm lại được nhưng mất thời gian thì chịu, đố ai có thể kiếm lại được Nhưng thời gian là một dòng chảy thẳng; không bao giờ dừng lại và cũng không bao giờ quay lùi Mọi cơ hội, nếu bỏ qua là mất Tuổi trẻ mà không làm được gì cho đời, cho bản thân thì nó vẫn xồng xộc đến với tuổi già Thời gian là một dòng chảy đều đặn, lạnh lùng, chẳng bao giờ chờ đợi sự chậm trễ Hãy quý trọng thời gian, nhất là trong thời đại trí tuệ này; nền kinh tế tri thức đã

và đang làm cho thời gian trở nên vô giá Chưa đầy một giờ, công nghệ Nhật Bản đã có thể sản xuất một tấn thép; con tàu tốc hành của các nước phát triển trong vài giờ đã có thể vượt qua được vài ngàn kilomet Mọi biểu hiện đủng đỉnh, rềnh ràng đều trở nên lạc lõng trong

xu thế toàn cầu hiện nay Giải trí là cần thiết, nhưng chơi bời quá mức, để thời gian trôi qua

vô vị là có tội với đời, với tương lai đất nước…

(Phong cách sống của người đời - http://www.chungta.com)

Câu 1: (0.5đ) Xác định vấn đề nghị luận của văn bản trên?

Câu 2: (0.5đ) Chỉ ra dẫn chứng mà tác giả dùng để minh họa cho lí lẽ: nền kinh tế tri thức

đã và đang làm cho thời gian trở nên vô giá.

Câu 3: (2.0đ)Từ thông điệp của văn bản trên, hãy viết đoạn văn (khoảng 2/3 trang giấy) trình

bày suy nghĩ của em về câu nói của Steve Jobs:

Tương lai được mua bằng hiện tại

Phần II: (7 điểm) Đọc đoạn trích sau:

“Họa sĩ nghĩ thầm: “ Khách tới bất ngờ, chắc cu cậu chưa kịp quét tước dọn dẹp, chưa kịp gấp chăn chẳng hạn” Ông rất ngạc nhiên khi bước lên bậc thang bằng đất, thấy người con trai đang hái hoa Còn cô kĩ sư chỉ “ô” lên một tiếng! Sau gần hai ngày, qua ngót bốn trăm cây số đường dài cách xa Hà Nội, đứng trong mây mù ngang tầm với chiếc cầu vồng kia, bỗng nhiên lại gặp hoa dơn, hoa thược dược, vàng, tím, đỏ, hồng phấn, tổ ong… ngay lúc dưới kia đang mùa hè, đột ngột và mừng rỡ, quên mất e lệ, cô chạy đến bên người con trai đang cắt hoa Anh con trai, rất tự nhiên như với một người bạn đã quen thân, trao bó hoa đã cắt cho người con gái, và cũng rất tự nhiên, cô đỡ lấy”.

(Lặng lẽ Sa Pa – Nguyễn Thành Long, SGK lớp 9 tập 1, trang 182)

1 Nêu hoàn cảnh ra đời của truyện ngắn " Lặng lẽ Sa Pa" và nhận xét về tình huống truyện.

(1 điểm)

2 Phân tích ngữ pháp câu văn cuối của đoạn trích trên Xét theo cấu tạo ngữ pháp, đó là kiểu

câu gì? (1 điểm)

3 Qua đoạn trích trên, em có cảm nhận gì về nhân vật anh thanh niên? (0.5 điểm)

4 Một bạn học sinh đã viết câu mở đầu đoạn văn như sau: "Truyện ngắn " Lặng lẽ Sa Pa" của Nguyễn Thành Long có những nhân vật không xuất hiện trực tiếp mà chỉ được giới thiệu gián tiếp qua lời kể của anh thanh niên, nhưng cũng góp phần thể hiện chủ đề tác phẩm.”

Hãy viết khoảng 10 câu văn tiếp theo câu mở đầu ấy để tạo thành đoạn văn lập luận theo phương pháp Tổng – Phân – Hợp Trong đoạn văn có sử dụng một câu mở rộng thành

phần (Gạch dưới câu mở rộng thành phần) (3.5 điểm)

GỢI Ý LÀM BÀI ĐỀ 5

1 Vấn đề nghị luận: Vai trò, tầm quan trọng của thời gian với cuộc sống của

con người hiện đại

0.5đ

2 Dẫn chứng: Chưa đầy một giờ, công nghệ Nhật Bản đã có thể sản xuất

một tấn thép; con tàu tốc hành của các nước phát triển trong vài giờ đã

có thể vượt qua được vài ngàn kilomet.

0.5đ

3 * Yêu cầu về hình thức:

- Viết đúng 1 đoạn văn khoảng khoảng 2/3 trang giấy

- Trình bày mạch lạc, rõ ràng, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu

* Yêu cầu về kiến thức:

- Giải thích:

+ Tương lai: là những diễn biến, sự kiện diễn ra ở phía trước, cái mà

không thể đoán trước, biết trước được

+ Hiện tại: là thời điểm này, lúc này, là không gian và thời gian mà chúng

ta đang hít thở, đang sống

Vậy tại sao nói Tương lai được mua bằng hiện tại ?

Bởi: * Cuộc sống của chúng ta không phải ngẫu nhiên mà có, cứ vậy mà

diễn ra mà nó là cả một quá trình, là mối quan hệ nhân - quả

* Tương lai ngày mai sẽ là kết quả của những cố gắng, nỗ lực của

chúng ta trong cuộc sống hiện tại

=> Câu nói hoàn toàn chính xác: chỉ khi chúng ta cố gắng, nỗ lực ở hiện

tại thì kết quả mới tốt đẹp ở tương lai

- Bàn luận:

+ Bất cứ một kết quả nào cũng là hệ quả của một quá trình mà trong đó sự

0.5đ

1.5đ