Tổ chức các hoạt động giáo dục hướng nghiệp cho học sinh trường PTDTNT (organizing career education activities for students of boarding school for ethnic minorities

Hoạt động khám phá nghề nghiệp cho học sinh THCS Phân nhóm học sinh • Giáo viên giao nhiệm vụ tìm hiểu cho học sinh theo nhóm nhỏ 3-4 học sinh trong 1 nhóm, tốt nhất không nên là các n

Trang 1

dục hướng nghiệp cho học

sinh trường PTDTNT

LÊ ĐÔNG PHƯƠNG

Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam ledongphuong@gmail.com

Nội dung

1 Hoạt động khám phá nghề nghiệp cho học sinh THCS

2 Lên kế hoạch cho lựa chọn con đường học tập sau lớp 9

3 Tư vấn chọn nghề cho học sinh THCS

4 Sự tham gia của các doanh nghiệp, chủ sử dụng lao động

Trang 2

1 Hoạt động khám phá nghề

nghiệp cho học sinh THCS

Mục tiêu

• Học sinh có được một số kiến thức cơ bản về các nghề, thế

giới nghề nghiệp

• Học sinh biết cách tìm kiếm và diễn đạt thông tin về nghề, thị

trường lao động từ các kênh thông tin khác nhau

• Học sinh có được thông tin về một số nghề phổ biến ở địa

phương

Giáo viên hướng dẫn học sinh tiến hành

• 1 Mô tả các nghề có ở địa phương

• Ngh ề truy ề n th ố ng c ủ a gia đ ình, dân t ộ c

• Ngh ề ph ổ bi ế n t ạ i quê

• 2 Tra cứu về hệ thống nghề ở Việt Nam

• Trong sách Giáo d ụ c h ướ ng nghi ệ p

• Qua các tài li ệ u có s ẵ n ở th ư vi ệ n tr ườ ng

• Tìm ki ế m trên m ạ ng

• 3 Học sinh tự tìm hiểu về tình hình nghề ở địa phương

• Một số nghề ở địa phương

• Những nghề thu hút nhiều lao động của địa phương

• Hệ thống nghề ở Việt Nam

Trang 3

Phân nhóm học sinh

• Giáo viên giao nhiệm vụ tìm hiểu cho học sinh theo nhóm nhỏ (3-4 học sinh trong 1

nhóm, tốt nhất không nên là các nhóm bạn bè, dân tộc đã được hình thành trong quá

trình học tập trước đó)

• Cho các nhóm 1 thời gian để trao đổi, hình dung về công việc của nhóm

• Giáo viên trao đổi với tất cả các nhóm thống nhất về nội dung sẽ làm để đảm bảo

không bị trùng lặp

• Giáo viên hướng dẫn các nhóm cách trình bày kết quả

• Cho các nhóm 1 thời gian để tự phân công công việc trong nhóm

Nhóm tự tiến hành tìm hiểu

• Cho học sinh một thời gian để thực hiện bài tập trong nhóm (từ 2 ngày đến 1 tuần vào

buổi chiều hoặc tối, ngoài thời gian dành cho các hoạt động chính khóa theo kế hoạch

năm học)

• Giáo viên theo dõi quá trình thực hiện của các nhóm, trao đổi gợi ý để các nhóm có

thể hoàn thành nhiệm vụ đã giao (không can thiệp theo ý nghĩ của giáo viên)

• Giám sát cách thể hiện kết quả của các nhóm

• Gợi ý cách phân chia các thành viên của mỗi nhóm báo cáo kết quả

Trình bày kết quả của các nhóm

• Chọn thời gian và địa điểm để cả lớp có thể dự được (nếu có thể để các

lớp khác tham gia cũng có ích)

• Thống nhất trình tự trình bày của các nhóm (không nên áp đặt mà để các

nhóm tự chọn trình tự báo cáo)

• Nên để cho mọi thành viên của nhóm đều có cơ hội tham gia trình bày

kết quả

• Yêu cầu các thành viên nhóm khác đóng góp ý kiến về:

Trang 4

Học sinh cần cung cấp được các thông tin như sau:

• Các thông tin về một số nghề cụ thể theo hướng dẫn ở trên bao gồm:

• Tên ngh ề ;

• Công c ụ lao độ ng c ủ a ngh ề ;

• V ậ t li ệ u c ầ n cho ho ạ t độ ng ngh ề ;

• Các b ướ c th ự c hi ệ n công vi ệ c trong ngh ề , t ừ khi b ắ t đầ u đế n khi k ế t thúc

ho ặ c làm ra s ả n ph ẩ m;

• S ả n ph ẩ m chính c ủ a ngh ề ;

• Đ i ề u ki ệ n để làm ngh ề (s ứ c kh ỏ e, ki ế n th ứ c, kh ả n ă ng, ph ẩ m ch ấ t…);

• N ơ i đ ào t ạ o ngh ề và tri ể n v ọ ng c ủ a ngh ề (ghi theo cách hi ể u c ủ a h ọ c

sinh).

• Danh mục các nghề ở Việt Nam (không cần đầy đủ)

Điều kiện thực hiện

• Thời gian (2 ngày – 1 tuần chuẩn bị), 1-2 buổi để trình bày,

thảo luận trong lớp Thời gian sẽ bố trí không trùng với thời

gian của các hoạt động chính khóa có trong kế hoạch năm

học

• Sách, tài liệu tham khảo,

• Máy tính có kết nối internet

• Giấy khổ A0 hay A1, bút dạ ngòi to để trình bày cho mỗi

nhóm (hoặc máy chiếu chiếu PowerPoint nếu học sinh làm

được)

Trang 5

2 Lên kế hoạch cho lựa chọn

con đường học tập sau lớp 9

Mục tiêu

• Học sinh biết được một số ngành học, trường trung cấp và

trung tâm dạy nghề đang tuyển sinh học sinh tốt nghiệp

THCS

Nội dung

• Học sinh tìm hiểu về hệ thống giáo dục Việt Nam và các con

đường/ cơ hội học tập khác nhau của học sinh sau lớp 9

• Học sinh tìm hiểu về hệ thống các cơ sở giáo dục và đào tạo

tại địa phương tuyển sinh sau lớp 9

Trang 6

• Giáo viên giao nhiệm vụ tìm hiểu cho học sinh theo nhóm (7-10 học sinh trong 1

• Cho các nhóm 1 thời gian để tự phân công công việc trong nhóm

Nhóm tự tiến hành tìm hiểu

• Cho học sinh một thời gian để thực hiện bài tập trong nhóm (từ 1 đến 2 tuần vào buổi

chiều hoặc tối, ngoài thời gian dành cho các hoạt động chính khóa theo kế hoạch năm

học)

• Giáo viên theo dõi quá trình thực hiện của các nhóm, trao đổi gợi ý để các nhóm có

thể hoàn thành nhiệm vụ đã giao (không can thiệp theo ý nghĩ của giáo viên)

• Giám sát cách thể hiện kết quả của các nhóm

• Gợi ý cách phân chia các thành viên của mỗi nhóm báo cáo kết quả

• Ch ọ n th ờ i gian và đị a đ i ể m để c ả l ớ p có th ể d ự đượ c (n ế u có th ể để các l ớ p

khác tham gia c ũ ng có ích)

• Th ố ng nh ấ t trình t ự trình bày c ủ a các nhóm (không nên áp đặ t mà để các

nhóm t ự ch ọ n trình t ự báo cáo)

• Nên để cho m ọ i thành viên c ủ a nhóm đề u có c ơ h ộ i tham gia trình bày k ế t

qu ả

• Yêu c ầ u các thành viên nhóm khác đ óng góp ý ki ế n v ề :

• N ộ i dung

• Hình th ứ c

• C ả m nh ậ n sau m ỗ i báo cáo nhóm

• Giáo viên nh ậ n xét v ề báo cáo c ủ a nhóm

• Hình th ứ c

• N ộ i dung, đặ c bi ệ t ch ỉ ra các đ i ể m ch ư a chính xác

Hoàn thiện báo cáo của nhóm

• Cho các nhóm hoàn thi ệ n k ế t qu ả tìm hi ể u c ủ a mình và trình bày l ạ i theo quy

cách chung để nhân b ả n cho c ả nhóm, l ư u l ạ i cho các l ớ p/ nhóm sau

Trang 7

• Thời gian (1- 2 tuần chuẩn bị), 1-2 buổi để trình bày, thảo

luận trong lớp

• Sơ đồ hệ thống giáo dục quốc dân in/ vẽ to (có thể giao cho

học sinh vẽ lại)

• Sách, tài liệu tham khảo

được)

3 Tư vấn chọn nghề cho học

sinh THCS

Mục tiêu

• Giúp học sinh xác định được tương lai nghề nghiệp của mình

và hình dung được cách chọn một số nghề phù hợp với bản

thân

Trang 8

sinh THCS

Nội dung

• Trao đổi với tập thể học sinh về sự chọn nghề cho tương lai

• Tư vấn cá nhân về sự chọn lựa của mỗi học sinh và những

điểm cần thực hiện

sinh THCS

Tham vấn với cha mẹ học sinh

• Trao đổi với cha mẹ học sinh về hoàn cảnh gia đình, mong

muốn của cha mẹ (trong các cuộc họp cha mẹ học sinh, khi

đến thăm gia đình hoặc trong các dịp tết, lễ, hội)

• Cùng cha mẹ học sinh thống nhất đánh giá về sở thích và

khả năng của học sinh

• Làm công tác tư tưởng với cha mẹ học sinh về sự lựa chọn

của các em

Trao đổi với các giáo viên bộ môn/ chủ nhiệm

• Đánh giá sở thích và khả năng cũng như kết quả học tập của

mỗi học sinh

• Các gợi ý về con đường học tập của mỗi học sinh

Trang 9

sinh THCS

Trao đổi với học sinh (lớp hoặc nhóm)

• Ý nghĩa của việc lựa chọn nghề cho tương lai

• Cơ hội học tập tiếp theo sau lớp 9

• Các cơ hội/ thách thức của các cơ hội học tập

Trao đổi cá nhân với học sinh

• Tiềm năng phát triển của bản thân học sinh dựa trên đánh

giá của giáo viên bộ môn và giáo viên chủ nhiệm

• Nguyện vọng của bản thân học sinh

• Mong muốn của gia đình

• Định hướng nhóm nghề tương lai cho học sinh và chỉ ra

những điều cần phải làm được trong quá trình học tập

sinh THCS

• Tiến hành từ năm lớp 8, chậm nhất là học kỳ 1 lớp 9 để học

sinh có thể điều chỉnh hoạt động học tập của mình

• Thời gian để trao đổi với cha mẹ và học sinh

• Đánh giá của các giáo viên về cá nhân học sinh (bảng điểm

Trang 10

4 Mời các doanh nghiệp, cơ sở sử

dụng lao động tham gia hướng

nghiệp

Mục tiêu

• Giúp học sinh có cơ hội tìm hiểu chi tiết hơn về thực tế thị

trường lao động tại địa phương

• Giúp các doanh nghiệp, các chủ sử dụng lao động địa

phương tìm kiếm nguồn nhân lực phù hợp

nghiệp

Nội dung

• Tổ chức tham quan doanh nghiệp / cơ sở sử dụng lao động

• Tổ chức cho học sinh khám phá nghề (nhất là những nghề

hiếm, không có trong các thông báo tuyển dụng bình

thường)

• Học nghề / thực tập nghề cho học sinh

• Lao động làm thêm trong các kỳ nghỉ (Tết, hè.)

• Đại điện doanh nghiệp / cơ sở sử dụng lao động nói chuyện

với học sinh về việc làm, cơ hội thăng tiến, điều kiện lao

động

• Ngày hội việc làm (doanh nghiệp tài trợ một phần hay toàn

bộ)

Trang 11

nghiệp

Liên hệ với các doanh nghiệp, cơ sở sử dụng lao động trên địa

bàn

• Tìm hiểu khả năng tham gia của doanh nghiệp, chủ sử dụng

lao động

• Xác định khung thời gian phù hợp

Ký thỏa thuận hợp tác, hỗ trợ với doanh nghiệp / cơ sở sử

dụng lao động

• Trao đổi về các khả năng, điều kiện để doanh nghiệp tham

gia thực hiện hoạt động hướng nghiệp cho học sinh

• Xây dựng kế hoạch được 2 bên đồng thuận

• Tổ chức ký kết chính thức

nghiệp

Triển khai kế hoạch đã được thống nhất

• Tổ chức các hoạt động đã nêu

Đánh giá thực hiện

• Cùng với doanh nghiệp / cơ sở sử dụng lao động đánh giá

kết quả đạt được của mỗi hoạt động đã được thảo thuận

Trang 12

nghiệp

• Sự chấp thuận của các cấp quản lý giáo dục và các cơ quan

quản lý Nhà nước khác (nếu cần)

• Sự chấp thuận của cha mẹ học sinh (đối với những hoạt

động đòi hỏi sự đồng ý của người giám hộ)

• Thời gian bố trí phù hợp với kế hoạch năm học và các hoạt

động giáo dục khác

• Phương tiện đi lại, chăm sóc sức khỏe trong trường hợp có di

chuyển

• Kinh phí

5 Chuẩn bị cho lựa chọn con

đường học tập sau THPT

Mục tiêu

• Học sinh nắm được cách chọn ngành học

• Học sinh được thực hành chọn ngành học cho bản thân

Trang 13

Nội dung

• Học sinh tìm hiểu về hệ thống giáo dục và các con đường/ cơ

hội học tập khác nhau của học sinh sau khi tốt nghiệp lớp 12

• Học sinh tìm hiểu về hệ thống các cơ sở đào tạo tại địa

phương tuyển sinh sau lớp 12

• Học sinh tìm hiểu về các cơ hội đào tạo ngoài địa phương

• Học sinh tiến hành chọn ngành đào tạo phù hợp với bản thân

• Giáo viên giao nhiệm vụ tìm hiểu cho học sinh theo nhóm (7-10 học sinh trong 1

Trang 14

• Ch ọ n th ờ i gian và đị a đ i ể m để c ả l ớ p có th ể d ự đượ c (n ế u có th ể để các l ớ p

khác tham gia c ũ ng có ích)

• Th ố ng nh ấ t trình t ự trình bày c ủ a các nhóm (không nên áp đặ t mà để các

nhóm t ự ch ọ n trình t ự báo cáo)

• Nên để cho m ọ i thành viên c ủ a nhóm đề u có c ơ h ộ i tham gia trình bày k ế t

qu ả

• Yêu c ầ u các thành viên nhóm khác đ óng góp ý ki ế n v ề :

• N ộ i dung

• Hình th ứ c

• C ả m nh ậ n sau m ỗ i báo cáo nhóm

• Giáo viên nh ậ n xét v ề báo cáo c ủ a nhóm

• Hình th ứ c

• N ộ i dung, đặ c bi ệ t ch ỉ ra các đ i ể m ch ư a chính xác ho ặ c c ầ n tìm hi ể u xác minh thêm

Hoàn thiện báo cáo của nhóm

• Cho các nhóm hoàn thi ệ n k ế t qu ả tìm hi ể u c ủ a mình và trình bày l ạ i theo quy

cách chung để nhân b ả n cho c ả nhóm, l ư u l ạ i cho các l ớ p/ nhóm sau.

• Thời gian (1- 2 tuần chuẩn bị), 1-2 buổi để trình bày, thảo

luận trong lớp

• Sơ đồ hệ thống giáo dục quốc dân in/ vẽ to (có thể giao cho

học sinh vẽ lại)

• Sách, tài liệu tham khảo

được)

Trang 15

6 Lựa chọn ngành học cho cá

nhân sau THPT

Mục tiêu

• Học sinh hiểu và được thực hành được cách chọn ngành học

cho bản thân sau khi tốt nghiệp THPT

nhân sau THPT

Nội dung

• Học sinh đánh giá sở thích cá nhân

• Học sinh đánh giá khả năng của bản thân

• Học sinh tìm các nghề phù hợp với thế mạnh cá nhân

• Học sinh tìm và chọn các chương trình đào tạo phù hợp với

Trang 16

nhân sau THPT

Làm trắc nghiệm sở thích

• Giáo viên chọn loại trắc nghiệm

• Giáo viên cho học sinh làm trắc nghiệm sở thích

• Giáo viên trao đổi với cá nhân học sinh để củng cố kết quả

• Học sinh lưu kết quả

Làm trắc nghiệm khả năng

• Giáo viên chọn loại trắc nghiệm khả năng

• Giáo viên cho học sinh làm trắc nghiệm khả năng

• Giáo viên trao đổi với cá nhân học sinh để củng cố kết quả

• Học sinh lưu kết quả

nhân sau THPT

Tiến hành chọn nghề

• Giáo viên cho các nhóm nhỏ (4-5 học sinh) thực hiện chọn

nghề phù hợp với sở thích và khả năng của từng cá nhân học

sinh trong nhóm

• Giáo viên thảo luận với từng nhóm để giải đáp thắc mắc và

củng cố kết quả

• Cho các nhóm báo cáo lại kết quả làm việc nhóm, các điểm

nổi bật trong quá trình làm việc nhóm mình và trình bày lại

theo quy cách chung để lưu lại cho các lớp/ nhóm sau

• Học sinh lưu lại kết quả

Trang 17

nhân sau THPT

• Phiếu trắc nghiệm khả năng/ tính cách (mỗi học sinh một

phiếu)

• Phiếu trắc nghiệm sở thích (mỗi học sinh một phiếu)

• Thông tin mổ tả chi tiết về các nhóm nghề có liên quan đến

lựa chọn của học sinh (mỗi lớp 1 bộ hoặc cả trường 2-3 bộ)

được)

7 Tư vấn cho chọn nghề học

sinh THPT

Mục tiêu

• Giúp học sinh xác định được đúng tương lai nghề nghiệp của

mình

Trang 18

sinh THPT

• Trao đổi với cá nhân học sinh về

• cơ hội học tập tiếp theo sau lớp 12

• các cơ hội/ thách thức của các cơ hội học tập

• Tiềm năng phát triển của bản thân học sinh dựa trên đánh giá của

các giáo viên

• Nguyện vọng của bản thân học sinh

• Mong muốn của gia đình

• Định hướng nghề tương lai cho học sinh và chỉ ra những điều

cần phải làm được trong quá trình học tập

sinh THPT

Tham vấn với cha mẹ học sinh

• Trao đổ i v ớ i cha m ẹ h ọ c sinh v ề hoàn c ả nh gia đ ình, mong mu ố n c ủ a cha m ẹ

(trong các cu ộ c h ọ p cha m ẹ h ọ c sinh, khi đế n th ă m gia đ ình ho ặ c trong các

d ị p t ế t, l ễ , h ộ i)

• Cùng cha m ẹ h ọ c sinh th ố ng nh ấ t đ ánh giá v ề s ở thích và kh ả n ă ng c ủ a h ọ c

sinh

• Làm công tác t ư t ưở ng v ớ i cha m ẹ h ọ c sinh v ề s ự l ự a ch ọ n c ủ a các em

• Trao đổi với các giáo viên bộ môn/ chủ nhiệm

• Đ ánh giá s ở thích và kh ả n ă ng c ũ ng nh ư k ế t qu ả h ọ c t ậ p c ủ a m ỗ i h ọ c sinh

• Các g ợ i ý v ề con đườ ng h ọ c t ậ p c ủ a m ỗ i h ọ c sinh

Trao đổi với học sinh (lớp hoặc nhóm)

• Ý ngh ĩ a c ủ a vi ệ c l ự a ch ọ n ngh ề cho t ươ ng lai

• C ơ h ộ i h ọ c t ậ p ti ế p theo sau l ớ p 12

• Các c ơ h ộ i/ thách th ứ c c ủ a các c ơ h ộ i h ọ c t ậ p

• Nh ữ ng thông tin v ề ngh ề mà các em đ ã thu th ậ p đượ c

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	0,9 MB