Những vấn đề nổi bật trong quan hệ giữa tôn giáo và chính trị ở châu phi và trung đông

Cách viết tổng quan tài liệu Những vấn đề nổi bật trong quan hệ giữa tôn giáo và chính trị ở châu Phi và Trung Đông 1 Những vấn đề nổi bật trong quan hệ giữa tôn giáo và chính trị ở Châu Phi và Trung.

Những vấn đề nổi bật trong quan hệ giữa tôn giáo và chính trị ở châu Phi và

Trung Đông

1 Những vấn đề nổi bật trong quan hệ giữa tôn giáo và chính trị ở Châu Phi và Trung Đông

Trong các dòng tôn giáo đang xuất hiện và tồn tại ở Trung Đông, có ba tôn giáo lớn ra đời trên vùng đất này từ hàng ngàn năm, đóng vai trò quan trọng trong các vấn đề chính trị - Do Thái giáo, Cơ đốc giáo và Hồi giáo Chính vì vậy, bài nghiên cứu dưới đây nói đến những vấn đề nổi bật trong mối quan hệ giữa ba tôn giáo này với chính trị, đồng thời cũng là các vấn đề tiêu biểu cho vùng Trung Đông

Vai trò tôn giáo trong chính trị ở Trung Đông gắn liền với cơ cấu ở các nước Trung Đông Tôn giáo phần nào tăng cường vai trò của nó thông qua quá trình hình thành khu vực Về mặt lịch sử, cả tôn giáo lẫn truyền thống đều cùng nhau góp phần tạo nên hệ thống chính quyền khu vực

Tính hiện đại về mặt “ chủ nghĩa thế tục, chủ nghĩa cá nhân, dân chủ và chủ nghĩa kinh tế duy lý” đã bắt đầu phổ biến ở Trung Đông nói chung Vì thế, rất nhiều chính phủ sử dụng tôn giáo để biện minh cho hệ thống chính trị có thẩm quyền tại Trung Đông

Tôn giáo và chính trị ở Trung Đông có một ý nghĩa đặc biệt theo khía cạnh lịch sử và chính trị Sau rất nhiều biến cố, ba tôn giáo độc thần lớn đã đặt cội nguồn của mình tại vùng Trung Đông Do Thái giáo được thành lập từ hàng ngàn năm trước đây và nó là tôn giáo đầu tiên tin và thờ duy nhất Chúa Người Do Thái tin rằng họ là tộc người được lựa chọn bởi Chúa và thông qua đức tin này,

họ coi danh tính của cộng đồng người Do Thái đến từ chính Do Thái giáo Do đó,

người Do Thái đưa Do Thái giáo trở thành trung tâm của cuộc sống, xã hội và chính trường

Vì vậy, người ta phải hiểu được đức tin trước khi muốn hiểu được hệ thống chính trị của một khu vực, như việc không có bất kỳ sự tách rời nào giữa niềm tin tôn giáo của người Do Thái và chính trị - xã hội Israel Lịch sử cho chúng ta biết rằng người Do Thái, như các Kitô hữu và người Hồi giáo "đã sử dụng tôn giáo để biện minh và mở rộng chiến tranh và hợp pháp"

Theo Kinh Thánh tiếng Do Thái, Thiên Chúa (Giavê) đã về phe Do Thái khi họ chiến đấu với kẻ thù của Jerusalem Như Do Thái giáo, hai tôn giáo Abraham khác, Kitô giáo và Hồi giáo, cũng đã sử dụng lý lẽ trong sách Khải Huyền để hợp lý hoá cuộc thánh chiến Giáo hoàng đã tham gia vào vấn đề chính trị dưới triều Giáo hoàng Urban II, khi cuộc thập tự chinh được đưa ra như là cuộc thánh chiến để chiếm lại Jerusalem từ người Hồi giáo Các vụ thảm sát người Hồi giáo diễn ra để phục vụ lợi ích chính trị, tiến hành bằng quân viễn chinh và được xưng danh Thiên Chúa giáo

Hơn nữa, tôn giáo trong chính trị đóng một vai trò quan trọng trong cuộc xung đột Trung Đông hiện nay Đạo Hồi giáo được đưa vào xem xét nghiêm túc bởi các nước Hồi giáo, khi thực hiện các bước chính trị hoặc tạo ra luật mới Tương tự như vậy, pháp luật của người Do Thái,gọi là halakah, là một khía cạnh quan trọng trong đó bao gồm hầu hết các luật được Israel thông qua Israel được coi là nơi "sẽ đảm bảo sự sống còn và tương lai của người Do Thái" Bây giờ, nếu lợi ích quốc gia của đất nước là việc bảo vệ người Do Thái thì rõ ràng là quyết định chính trị của nó sẽ được che khuất bởi tôn giáo

Ngoài ra , điều quan trọng cần lưu ý là nhiều người Do Thái thấy " lợi nhuận thực tế trong năm 1967 " như một vùng đất hứa trong Kinh Thánh của họ ,

cái gây khó khăn cho việc tìm một giải pháp trung hòa cho cuộc khủng hoảng Trung Đông Một vấn đề với tôn giáo trong chính trị là các tổ chức khủng bố như Gush Emunim hoặc Hamas có thể xuyên tạc tôn giáo cho mục đích chính trị

Nhưng cuối cùng thì tất cả các nhóm cực đoan này đang chiến đấu vì một phần đất nhỏ từ cuộc xung đột Trung Đông, đó là lý do họ tồn tại Hơn nữa,một điều mà Liên đoàn các nước Ả Rập tiến tới đồng thuận là vị trí của họ đối với cuộc xung đột Trung Đông Lý do các quốc gia Ả Rập đến với nhau về vấn đề Trung Đông và tương lai của Jerusalem là bởi vì họ chia sẻ cùng một tôn giáo lớn Do đó, công bằng mà nói , " Giêrusalem tượng trưng cho ý nghĩa của tôn giáo trong chính trị của Trung Đông " Dù vậy, các nhà lãnh đạo Trung Đông có những chính sách khác nhau phản ứng trước những vấn đề thế giới

Những người muốn lấy lại vai trò lãnh đạo trong các vấn đề thế giới phải hiểu rằng tôn giáo trong chính trị đã được chứng minh có một vị trí quan trọng ở Trung Đông Không giống như phương Tây, nơi tôn giáo chịu rất nhiều thiệt thòi sau thời kỳ Khai sáng và thời kỳ Phục Hưng, tôn giáo ở Trung Đông đã hồi sinh Cơn sốt tôn giáo là một phần của sự từ chối đối với chủ nghĩa thế tục phương Tây

Các nhà lãnh đạo của các quốc gia Trung Đông hiểu rằng việc áp dụng công nghệ phương Tây chính là bước tiến xuất chúng để thành công trên cộng đồng thế giới Vì vậy, rất có khả năng các quốc gia này sẽ chấp nhận công nghệ

và gạt bỏ rào cản tôn giáo cũng như cấu trúc xã hội Nhiều xã hội ở Trung Đông cảm thấy rằng cấu trúc xã hội của phương Tây đối nghịch với cấu trúc truyền thống hay tôn giáo của họ, thứ đòi hỏi sự trỗi dậy mạnh mẽ của tình cảm tôn giáo Nhưng nhiều người trong số các nhà lãnh đạo Trung Đông đã lạm dụng tình cảm của công chúng để tăng lợi thế cho họ

Nếu các nhà lãnh đạo ở Trung Đông thực sự muốn đưa quốc gia của họ lên tầm quốc tế và đảm bảo an ninh một nơi trên cộng đồng thế giới, thì họ cần dừng việc sử dụng tôn giáo làm lợi cho bản thân.Có rất nhiều bằng chứng cho việc tôn giáo được sử dụng như một công cụ để tăng cường sự ủng hộ và duy trì quyền lực Một trong những lý do chính giúp chính trị Hồi giáo đóng vai trò mạnh mẽ như ở Trung Đông là do các nhà lãnh đạo độc tài tham nhũng của Trung Đông-những người sử dụng tôn giáo để đảm bảo vị trí của họ

Ví dụ, Saddam thêm kinh thánh vào lá cờ quốc gia khi nghe thấy các cuộc tấn công của Mỹ vì ông biết quần chúng Iraq sẽ ủng hộ bất cứ điều gì bắt nguồn

từ một nguyên nhân tôn giáo

Tổng hợp lại, theo Amir Kazmi, tôn giáo trong chính trị là một vấn đề rất quan trọng trong Trung Đông bởi nó xác định vị trí của khu vực hiện tại và tương lai Ngoài các quốc gia Ả Rập, "sự tồn tại và danh tính của Israel vẫn còn gắn liền với Do Thái giáo" Hơn nữa, tôn giáo đã cho phép rất nhiều các chế độ độc tài để duy trì quyền lực ngay cả trong thời hậu thuộc địa Ví dụ, trong các tin tức quốc gia về vua Ả Rập Saudi, vua Fahad bin Abdul Aziz, luôn được gọi là 'người canh gác của hai nhà thờ Hồi giáo thiêng liêng”

1.1 Vấn đề nổi bật trong quan hệ giữa Đạo Do Thái và chính trị ở Trung Đông

Do Thái giáo có nguồn gốc là tôn giáo của dân du mục ở phía tây của vùng Lưỡng Hà Những người Do Thái tin rằng chỉ có một Thiên Chúa Họ theo chủ nghĩa độc thần - ý tưởng độc đáo có nguồn gốc cách đây 3.500 năm.Người Do Thái tin rằng Thiên Chúa yêu cầu tất cả mọi người tuân theo một qui chuẩn đạo đức nhất định Người Do Thái gọi những qui chuẩn là Mười Điều Răn Mười điều răn cấm trộm cắp, giết chết, và tà dâm Họ cũng kêu gọi tôn vinh Thiên

Chúa và cha mẹ Người Do Thái cũng tin rằng lời Chúa đã được tiết lộ thông qua Kinh Thánh Kinh điển của Người Do Thái được viết qua thời gian và lịch sử lâu đời

Mối liên hệ giữa tín ngưỡng và chính trị luôn luôn phức tạp Đặc biệt tạo nên thách thức trong thời kỳ đương đại, khi nó trái với kỳ vọng không thực tế, tiêu biểu là giữa các nhà khoa học về xã hội, tín nhưỡng đã trở lại để tham gia vào vai trò trong nền chính trị thế giới Và nó cũng là thách thức cụ thể trong việc tìm hiểu về Do Thái giáo và chính trị

Sau gần 2 nghìn năm tồn tại của cộng đồng người Do Thái, Do Thái giáo hiện đang hoạt động trong nền chính trị thế giới dưới hình thức quốc gia và cộng đồng được toàn thể thế giới công nhận Do Thái giáo và quốc gia là điểm nhấn đặc biệt trong thời kỳ đương đại

Thực tế, đối với vài người, sự trở lại của người Do Thái vào lịch sử chính trị thế giới chỉ được đánh dấu bởi việc thành lập quốc gia Israel, bởi họ đã vắng mặt kể từ sự Phá huỷ Thánh đường thứ 2 và sụp đổ đế chế Judaea Với những người khác, sự pha trộn giữa cương vị của đất nước và Do Thái giáo như một tín ngưỡng là có thể nhận thức được

Nền chính trị truyền thống của người Do Thái trong đối nội và đối ngoại đã tồn tại từ lúc khởi nguồn của người Do Thái Mối quan hệ giữa Do Thái giáo và chính trị là vấn đề mang tính lịch sử phức tạp và là khởi nguồn bất đồng thường xuyên của người Do Thái Những kiểu chính quyền của người Do Thái bao gồm: Kiểu mẫu Kinh thánh, kiểu mẫu chính quyền Do Thái, kiểu mẫu chính quyền Trung cổ, và kiểu mẫu chính quyền của người Do Thái hiện đại

Đầu tiên là kiểu mẫu Kinh thánh, có rất nhiều kiểu mẫu cho sự lãnh đạo chính trị này trong kinh thánh của người Do Thái Stuart Cohen đã chỉ ra rằng có

ba quyền lực trung tâm được miêu tả trong kinh thánh Do Thái: thầy tu, vị vua cao quý, giáo đồ Một kiểu mẫu của nền chính trị thuộc về Kinh thánh đó là kiểu mẫu của liên bộ lạc, nơi quyền lực được chia sẻ giữa những bộ lạc và tổ chức khác nhau Một kiểu khác đó là kiểu mẫu chế độ quân chủ hiến pháp giới giạn

Về kiểu mẫu chính quyền Do Thái, một bản tuyên bố của Rabbi Judah tại văn bản cổ thành Babylon mô tả rằng vương quyền chính là hình mẫu lí tưởng của cai trị Do Thái Về kiểu mẫu chính quyền Trung cổ, chính phủ tự trị người

Do Thái vào giữa kỷ nguyên được biết đến như là Qahai, một hình thức chính phủ mà nhiều người Do Thái xem như là minh hoạ cho quy tắc của người Do Thái

Kahai có quy định quản lí cộng đồng người Do Thái trong khu vực được đưa ra; họ quản lí thương mại, vệ sinh, môi thường, từ thiện, giáo dục Do Thái,

và mối quan hệ giữa người chủ và người thuê Về kiểu mẫu chính quyền Do Thái hiện đại, với sự giải phóng người Do Thái, sự tạo lập của Qahal như một thực thể

tự trị đã chính thức bị bãi bỏ

Người Do Thái càng trở thành người tham dự trong nền chính trị và xã hội rộng lớn của những quốc gia lớn hơn Khi người Do Thái trở thành dân chúng của một đất nước với những hệ thống chính trị đa dạng, và tranh luận rằng liệu chăng họ có nên tạo một quốc gia của riêng mình, ý tưởng người Do Thái về mối quan hệ giữa Do Thái giáo và chính trị phát triển trên nhiều định hướng khác nhau

Tại Israel, sự phát triển của hệ thống chính trị được thể hiện rộng rãi theo kiểu mẫu chính phủ Châu Âu hơn là những kiểu mẫu từ nền chính trị truyền

thống của người Do Thái Vài quan niệm chính trị ở Israel, tuy nhiên, có thể nói chúng dựa trên Do Thái giáo Đặc biệt được tuyên bố trong đảng chính trị rằng họ nhìn bản thân mình như là “đảng tín ngưỡng”, đại loại như Shas, Liên hợp Do Thái giáo Torah, và Ngôi nhà của người Do Thái

1.2 Vấn đề nổi bật trong quan hệ giữa Đạo Hồi và chính trị ở Trung Đông.

Hồi giáo là tôn giáo lớn nhất ở Trung Đông Hồi giáo chiếm 90% dân số Trung Đông, tức khoảng 300 triệu tín đồ và chiếm ¼ tổng tín đồ Hồi giáo trên toàn thế giới

Hồi giáo được thành lập bởi Mohammed, một nhà tiên tri đã dạy những đệ

tử của mình về Abraham,Moses, Jesus…như những vị thánh Vì vậy, người Hồi giáo tin rằng Mohammed chính là bậc thánh tối cao Người Hồi giáo coi Allah là

vị chúa trời duy nhất Những giáo điều của đạo Hồi được viết thành bộ kinh Coran Đạo Hồi chia thành hai phái – Sunnis và Shiites Hai phái này thường có căng thẳng và xung đột với nhau

Hồi giáo là tôn giáo có ảnh hưởng lớn đến tình hình chính trị ở khu vực Trung Đông Mặc dù hầu hết các nước đều đi theo chế độ dân chủ, nhưng nền dân chủ ở Trung Đông bị ảnh hưởng nặng nề bởi các tư tưởng Hồi giáo Về phương diện chính trị, các quốc gia Hồi giáo tiếp tục chính sách Hồi giáo hóa bộ máy chính trị Những người có quyền thế lớn từ chính quyền trung ương tới địa phương đều đều là người Hồi giáo và họ ra sức bảo vệ lợi ích cho người Hồi giáo

Chẳng hạn tại Arab Saudi, quốc gia Hồi giáo lớn nhất Trung Đông Tại nhiều nước Trung Đông, do quá đề cao Hồi giáo nên tôn giáo này có mối quan hệ chặt chẽ với các thể chế Nhà nước, thể chế trung ương của chính phủ là chế độ

quân chủ Luật cơ bản được thông qua năm 1992 tuyên bố rằng Arab Saudi là một nhà nước quân chủ được cai trị bởi các con trai và cháu trai của vị vua đầu tiên Abd Al Aziz Al Saud, kinh Cô ran là Hiến pháp của đất nước và đất nước được điều hành dựa căn bản vào luật Hồi giáo Shia Tại nhiều nước Trung Đông, chính phủ đã mở các trường học cho người theo đạo Hồi, thiết lập các ngân hàng, tuyên truyền tư tưởng chính trị Hồi giáo Nền chính trị của các nước Trung Đông hiện đang chịu ảnh hưởng sâu nặng của đạo Hồi Điều này một phần do đạo Hồi

là một tôn giáo đã ăn sâu vào tư tưởng và đời sống kinh tế, chính trị, văn hóa tôn giáo của người dân các nước Trung Đông

Về các dòng tôn giáo, bên cạnh đa số những người theo giáo lí đạo Hồi nói chung hay theo Hồi giáo ôn hòa, đã xuất hiện một số phần tử Hồi giáo cực đoan coi trọng bạo lực, lợi dụng cụm từ “chiến đấu” trong kinh thánh để phát động chiến tranh, khủng bố, không chỉ chống lại những nước đi theo các tôn giáo khác như đạo Do thái, đạo Thiên chúa hay Hinđu giáo, mà còn chống lại ngay cả những lực lượng đối lập tại nước Hồi giáo của chính mình

Tiêu biểu là “cách mạng Hoa Nhài” xảy ra từ giữa tháng 12/2010 của người Hồi giáo tại các nước ở Bắc Phi, Trung Đông đã xảy ra những biến động chính trị to lớn Tình hình căng thẳng kéo dài, lan rộng Trong cuộc biến động này có hàng trăm người thiệt mạng và bị thương, nhiều gia đình li tán, mất nhà cửa, việc làm Những biến động này từng bước tiến tới hình thành hai thế lực đối lập: quần chúng đòi hỏi cải cách sâu rộng cấu trúc xã hội để đưa các nước Hồi giáo vào con đường dân chủ hóa thật sự, thế lực kia chính là các nhóm bảo thủ dựa trên tinh thần Hồi giáo nhằm áp đặt luật Hồi giáo trên quy mô toàn vùng

Hồi giáo là một tôn giáo toàn diện trong đó không có sự phân biệt tồn tại giữa cá nhân và cộng đồng, hoặc giữa tôn giáo và chính trị Kinh Koran đã ràng

buộc người Hồi giáo tham gia vào chính trị vì chính trị xác định hình dạng của xã hội Hơn thế nữa, người Hồi giáo tin rằng chỉ có chính trị dựa trên cơ sở Hồi giáo mới có thể trung thực, công bằng, và có lợi cho đa số Hồi giáo đặt ra các nguyên tắc phổ quát của hành vi con người trong tất cả các khía cạnh của nó

Những nguyên tắc ràng buộc người Hồi giáo và cung cấp cho họ một câu trả lời trong mọi lĩnh vực của đời sống con người Vì vậy, đối với người Hồi giáo, khi ý thức hệ thế tục và những hệ thống không thể trả lời những lời than phiền về chính trị, kinh tế, xã hội và văn hóa khổng lồ của người Hồi giáo, thì luôn luôn có sự tin tưởng vào chủ nghĩa Hồi giáo

Những đặc điểm của Hồi giáo là chìa khóa để hiểu tại sao đạo Hồi dùng chính nó để chính trị hóa Nó không tự hỏi rằng trong tất cả các cộng đồng Hồi giáo những tồn tại đó, luôn luôn tồn tại, và sẽ luôn luôn tồn tại, một cá nhân hay một nhóm người Hồi giáo và chính trị Hồi giáo Những người cầm quyền sẽ làm cho Hồi giáo trở thành một công cụ để nâng cao lợi ích của họ và những người trong phe đối lập sẽ làm cho Hồi giáo trở thành một thành ngữ bất đồng chính kiến chống lại bất công và bất bình đẳng

Hồi giáo chính trị, tuy nhiên, không phải là bạo lực hoặc mang tính cách mạng Ví dụ, nó đã hoạt động tốt trong một bối cảnh dân chủ và nhiều người Hồi giáo đã làm việc và tiếp tục làm việc trong bối cảnh đó với kết quả khác nhau Trong nhiều trường hợp, tuy nhiên, nó là cuộc chiến tiến hành các chế độ Hồi giáo thế tục và chính phủ không theo đạo Hồi chống lại người Hồi giáo đã hướng tới đạo Hồi, các tổ chức Hồi giáo,và Hồi giáo chính trị

1.3 Vấn đề nổi bật trong quan hệ giữa Đạo Cơ Đốc và chính trị ở Trung Đông.

Cơ Đốc giáo mượn nhiều giáo lý từ Do thái giáo nhưng lại có khuynh hướng bảo thủ và độc tôn hơn nhiều lần Cơ Đốc giáo khởi nguồn từ 2000 năm trước bởi những đệ tử của các thầy Do Thái, người sáng lập là chúa Jesus Hầu hết những người theo Cơ Đốc giáo buổi ban đầu là người Do Thái Tuy nhiên, Cơ Đốc hữu tin rằng Jesus là con của Chúa Trời, thánh của nhân loại Họ sinh hoạt tại nhà thờ dưới sự dẫn dắt của các giáo hoàng

Cơ Đốc hữu bắt đầu mở rộng mạng lưới sang nhiều phần của đế chế Rome Đầu tiên, Cơ Đốc giáo bị ngược đãi Sau này, Cơ Đốc giáo đã phát triển mạnh mẽ

để trở thành tôn giáo chính thức của đế chế Rome và cũng là tôn giáo chi phối Châu Âu ngày nay

Các cuộc chiến tranh giữa các nước trong khu vực Trung Đông và với các nước ngoài khu vực dẫn đến sự di cư của Cơ Đốc hữu Họ đã trở thành nạn nhân của các cuộc xung đột chính trị Làn sóng di cư ra nước ngoài của các Cơ Đốc hữu tăng lên chủ yếu là sang Mỹ, Canada, Anh, Pháp kể từ khi nổ ra cuộc chiến tranh Iran – Irắc năm 1988 tranh chấp con sông Shatt al-Arab dọc đường biên giới ở phía nam đổ vào vịnh Perse nằm giữa hai vùng Khuzestan và Basra, gần Kuwait, nơi có nhiều mỏ dầu, chiến tranh Mỹ - Irắc năm 2003 vì lợi ích kinh tế của Mỹ

Đặc biệt là cuộc chiến tranh vùng Vịnh đã thôi thúc khoảng 30% tín đồ Cơ Đốc tại Iraq rời khỏi đất nước Cuộc xuất hành đã đưa hàng trăm ngàn người sang các nước láng giềng như Syria, Jordan, Liban và gần đây nhứt là Thổ Nhĩ Kỳ Ðức tổng giám mục Kirkuk là một trong những người đã kêu gọi nhóm Thượng hội đồng Giám mục thế giới đặc biệt để thảo luận về số phận của các tín hữu Cơ Đốc tại Trung Đông