Ứng dụng sản phẩm phái sinh để quản trị rủi ro tài chính tại các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản an giang luận văn thạc sĩ

GVHD:TS.UngThịMinhLệ 2 Họcviên: Lâm ThịThùy Trang 1.2.2.. Rủirovềgiácảhànghoá...34 2.3 Thựctrạngứngdụngsảnphẩmpháisinhđểquảnlýrủirotàichính tạicácdoanhnghiệp xuất khẩuthủysảnAn Giang...3

GVHD:TS.UngThịMinhLệ

1 Họcviên: Lâm ThịThùy Trang

MỤCLỤC

- Lờicảmơn

- Lờicamđoan

- Danhmụccáctừviếttắt

- Danhmụcbảngbiểu

- Danhmụchìnhảnh

- Lờimởđầu

CHƯƠNGI :C ƠS ỞLÝLUẬNV ỀQUẢNTRỊR ỦIROTÀICHÍNHBẰNG

CÁCCÔNGCỤPHÁISINH 1

1.1 Tổngquan vềrủirotàichính 1

1.1.1 Rủirotài chínhphát sinhthếnào 1

1.1.2 Quảntrịrủirolàgì?Rủirokiệtgiátàichínhlàgì 2

1.1.3Cáctìnhhuốngphòngngừarủiro 3

1.1.3.1Phòngngừavịthếbán 3

1.1.3.2.Phòng ngừavịthếmua 3

1.1.4.Quy trìnhquản trịrủiro 3

1.2 Mộtsốloạicôngcụtàichínhpháisinhphổbiếnhiệnnay 6

1.2.1 Hợpđồngkỳhạn(Forwardcontract) 6

1.2.1.1 Kháiniệm 6

1.2.1.2 Đặcđiểm 6

GVHD:TS.UngThịMinhLệ

2 Họcviên: Lâm ThịThùy Trang

1.2.2 Hợpđồngtươnglai(hợpđồnggiaosau-Futurecontract) 7

1.2.2.1 Kháiniệm 7

1.2.2.2 Đặcđiểm 8

1.2.3 Quyềnchọn(Option) 10

1.2.3.1 Kháiniệm 10

1.2.3.2 Cácloạiquyềnchọn 11

1.2.4 Hoánđổi(Swap) 14

1.2.4.1 Kháiniệm 14

1.2.4.2 Đặcđiểm 15

1.2.4.3 Cácloại hoánđổi 15

1.3 Lợiíchcủacôngcụpháisinhtrongquảntrịrủirokiệtgiátàichính 17

1.4 Mộtsốkinhnghiệmứngdụngsản phẩmpháisinhđểquảntrịrủiro kiệtgiátàichínhtrênthếgiới 18

1.4.1 Bàihọckinhnghiệmthứ1 18

1.4.2 Bàihọckinhnghiệmthứ2 19

1.4.3 Bàihọckinhnghiệmthứ3 20

1.5 Mặttráicủacáccôngcụpháisinh 21

KếtluậnchươngI 22

CHƯƠNGI I : T H ỰCTRẠNGỨNGDỤNGSẢNPHẨMP H Á I S I N H Đ ỂQUẢNLÝRỦIROTÀICHÍNHTẠICÁCDOANHNGHIỆPXUẤT KHẨU THUỶSẢNAN GIANG 23

GVHD:TS.UngThịMinhLệ

3 Họcviên: Lâm ThịThùy Trang

2.1TổngquanvàthựctrạngvềcácdoanhnghiệpxuấtkhẩuThủySảnt r o n g những

nămgầnđây(từnăm2006đến2009) 23

2.2.Cácloạirủirotàichínhmàcácdoanhnghiệpxuấtkhẩuthuỷsản đốimặt 27

thuỷ 2.2.1 Quyt r ì n h v ò n g q u a y vốncủac á c d o a n h nghiệpxuấtkhẩu sản 27

2.2.2 Cácloạirủirotàichínhmàcácdoanhnghiệpxuấtkhẩuthuỷ sảnAn Giangphảiđốimặt 29

2.2.2.1 Rủirotỷgiá 29

2.2.2.2 Rủirovềlãisuất 33

2.2.2.3 Rủirovềgiácảhànghoá 34

2.3 Thựctrạngứngdụngsảnphẩmpháisinhđểquảnlýrủirotàichính tạicácdoanhnghiệp xuất khẩuthủysảnAn Giang 38

2.3.1 Thựctrạngứngdụngsảnphẩmpháisinhđểquảnlýrủirotàichínhtạicác doanhnghiệp xuấtkhẩuthủysản An Giang 38

2.3.2 Nhữngnguyênnhânhạnchếsửdụngsảnphẩmpháisinhđể quảntrịrủirotàichínhtạicácDNXKTSViệtNamnóichungvàAnGiang nóiriêng: 39

KếtluậnchươngII 45

MP H Á I S I N H

ĐỂQUẢNTRỊRỦIR O T À I C H Í N H T ẠICÁCDOANHNGHIỆPXUẤTKHẨ UTHUỶSẢNANGIANG 46

3.1 Sựcầnthiếtphảiđẩymạnhsửdụngsảnphẩmpháisinhđểquảntrịr ủirotàichínhtạicácdoanhnghiệpxuấtkhẩuthuỷsảnởViệtNamnóichung

vàAn Giangnói riêng 46

3.2 Cácgiảiphápvĩmônhằmpháttriểnthịtrườngpháisinhtrongnước 49

3.2.1 Điềukiệnđ ể t h ịtrườngcácsảnp h ẩmp h á i s i n h hoạtđộng

hiệuquả 50

3.2.1.1Đầutưxâydựngcơsởhạtầng,thiếtbịchosàngiaodịch 503.2.1.2 Vậnđộngnhiềuchủthểthamgiathịtrường 503.2.1.3 Xâydựngsàngiaodịchảotrướckhihìnhthànhsàngiao

dịchchínhthức 50

3.2.1.4 Điềukiệnđểpháttriểnsảnphẩmpháisinhtàichính 513.2.2 Đềxuấtmộtsốquyđịnhvềhànhlangpháplýđểhạnchếcác

3.2.2.4 Yêucầuvềđăngkývàlậpcácbáocáotàichính 54

3.2.2.5 Hoànthiệnnhữngq u y địnhv à t à i c h í n h k ết o á n l i ê n quan,nângcaotínhthanhkhoảncủacácsảnphẩmpháisinh 54

3.2.2.6 Khôngđ ánhth uếđốivớic ác g i a o d ịchs ảnph ẩmpháisinh 563.2.3 Vaitròcủanhànướctrongviệcxúctiếncácsảnphẩmphái

sinh 56

3.3 Cácgiảiphápđẩymạnhứngdụngsảnphẩmpháisinhđểquảntrị

rủirotàichínhtạicácDNXKthủysảnAnGiang 56

3.3.1 CácgiảiphápđốivớingànhxuấtkhẩuThủysản 563.3.1.1 Chủđộngtìmhiểucácquyđịnhluậtpháptrongnướcvàquốctếliênquantớilĩnhvực hoạtđộngcủamình 57

3.3.1.2 Xâydựngcơsởhạtầngnhằmpháttriểnngànhnuôitrồngthủysảnphùhợp vớitiêuchuẩncácnướcxuất khẩu 57

3.3.1.3 Cácnhàquảntrịdoanhnghiệptựmìnhtraodồi,củngcốkiếnthứcv ềquảntrịr ủiro,phươngthứcn ắmbắtv à x ửt h ô n g tintrênthị

trường 58

3.3.2 Giảipháphỗtrợđểổnđịnhnguồnnguyênliệuđầuvào 583.3.2.1 Hìnhthànhchợđầumốigiaodịchthủysản 583.3.2.2 Hợptáckýhợpđồngkinhdoanhgiữa3bêngồmdoanhnghiệp,ngườinuôicávàngânhàng 60

3.3.2.3.C á c c ơq u a n quảnlýcầnx â y dựngt i ê u chuẩnv à điềukiệnthànhlậpnhàmáychếbiếnthủysản 61

3.4 Cácgiải pháp hỗtrợ 62

KẾT LUẬN 65

- Phụlục

- Tàiliệuthamkhảo

LuậnvănnàyhoànthànhvớisựgiúpđỡcủacácthầycôtrườngĐạihọcKinhtếTP.HCM,cácthầycơđãtậntâmtruyềnđạtnhữngkiếnthứcvàkinhnghiệmquígiáchotôitrongsuốtquátrìnhhọctạitrường.Quaquá trìnhn g h i e â n

c ư ù u c u û a t o â i t a ï i cáccôngt y x u a á t k h a å u t h u û y sảnt a ï i t ỉ n h A n Giang,dướisựgiúpđỡcủacácđơnvịcộngvớisựhỗtrợcủatiếnsĩUngThịMinhLệ,ngườiđãnhiệttìnhhướngdẫntôih e á t lòngvớitấtcảtráchnhiệmcủangườ i hướ ng dẫ n m ẫ u

m ực , tô i đã hoàntấtluậnvăntốtnghiệpcủamình

Thờigianhọctạitrườnglànhững ngày thángvôcùngquýgiávà quantrọngđốivớitôi,quíthầycôđãtậntâmgiảngdạy,trangbịnhữngkiếnthứcđểtôicóthêmtựtinvàứngdụngtrongcôngviệcsaunày.Bàiluậnvănnày,chínhlànhữngbướcđicuốitrongquátrìnhhọctậpvànghiêncứunhưngchínhlàbướcđiđầutiênhướngtôivàotươnglai

Tôi xintrântrọngcảmơnquí thầy cô trường Đại học KinhtếTP.HCMđãhếtlòngtruyềnđạtkiếnthứcvànhữngkinhnghiệmquíbáuchotôitrongthờigiantạitrường.Tôixin chânthànhbàytỏlòngbiếtơnđếntiếnsĩUngThịMinhLệngườitrựctiếphướngdẫntậntìnhtrongsuốtthờigiantôilàmluậnvăn

TôicũngxingởilờicảmơnđếnôngTôThiệnHữu,giámđốccôngtyXổSốKiến ThiếtAn Giangcùng tập thểcán bộcông nhânviên côngtyXổSốKiếnThiếtAnGiangnơitôilàmviệcđãhỗtrợ,tạođiềukiệntốtnhấtchotôihọctậpvàhoànthànhnhiệmvụhọctậpcủamình

Tôicũng xingởi lời cảmơn đến lãnhđạo các côngty xuấtkhẩuthủysản,nơitôithựctập,xincảmơnbạnbè,giađình,nhữngngườiđãgiúpđỡđộngviêntôiđểtôihoànthànhkhóahọccủamình

Tôixinhứasẽmangnhữngkiếnthứcmìnhđãhọc và nghiêncứuđượcđểphụcvụchoxãhội,chocôngcuộcpháttriểnkinhtếvàđổimớicủađấtnước.

Xinchânthànhcámơn!

LỜICAMĐOAN

QuaquátrìnhđượchọctậptạitrườngĐạihọcKinhtếTP.HCM,dướísựnổlựccủabảnthânvàsựhướngdẫnchânthànhcủacơUngThịMinhLệ,tơiđãh o à n thànhLuậnvănnày.TơixincamđoanLuậnvănvớiđềtài:”ỨngdụngsảnphẩmpháisinhđểquảntrịrủirokiệtgiátàichínhtạicácdoanhnghiệpxuấtkhẩuThủysảnAnGiang”dotơinổlựchồnthành,khơngsaochépcủacáctác

giảkhác,chỉsửdụngtàiliệuthamkhảotừcác nguồnnhư đã tríchdẫntrongLuậnvăn

+Bảng3: Phươngsai và độlệchchuẩnl ã i suấtva ycủacácDNXKTS A nG i a n g tạingânhàngNgoạiThươngAnGiang

trongđó.Vìvậy,việcnghiêncứuvàứngdụngnhữngcôngcụtàichínhhiệnđạiđểquảntrịrủironhằmgiatăngg i á trịdoanhnghiệpvàgópphầnlàmchodoanhnghiệptăngtrưởngổnđịnhvàbềnvữngtrênbướcđườnghộinhậpkinhtếquốctếlàrấtcầnthiết

Thờigiangầnđâyvớisựbấtổncủatỷgiá,lãisuất,lamphát,…

đãlàmc h o c á c d o a n h nghiệpxuấtkhẩuthủysảnViệtN a m , t r o n g đ ócócácd o

a n h nghiệpxuấtkhẩuthủysảnAnGiang,rơivàotìnhthếkhókhănvềtàic h í n h vìđãkhôngdựđoánđượctìnhhìnhkinhtếcũngnhưkhôngứngdụngkịpthờicócácbiệnphápquảntrịrủirothíchhợp,vìvậycầnthiếtphảisử

ổntrên

Sảnphẩmpháisinhđượccácnướccónềnkinhtếpháttriểntrênthếgiớiphátminhvàứngdụngtừrấtlâu.Nóđượccácnhàquảntrịrủirodoanhnghiệptrênthếgiớitintưởngvàsửdụngđểphòngngừarủirotàichính.Thựct ếđãchứngminhđượctínhhữuíchcủanócũngnhưnhữngthiệthạimàcácd o a n h nghiệpphảigánhchịukhikhôngsửdụngbấtcứbiệnpháprủirotàic h í n h n à o đ ể bảovệd o a n h nghiệpmìnhtrướcnhữngbiếnđ ộ ngtrênthịtrườngtàichính.Chínhvìvậy,luậnvănvớiđềtài“Ứngdụngsảnphẩmpháis i n h đểquảntrịrủirotàichínhtạicácdoanhnghiệpxuấtkhẩuthủysảnAnGi a n g ” cungcấpchocácnhàquảntrịdoanhnghiệpcụthểlàcácnhàquảntrịtạicácdoanhnghiệpxuấtkhẩuthủysảnAnGiangmộtcáinhìnvềsảnphẩmp h á i sinhvàứngdụngchúngtrongthựctiễnnhằmgópphầnduytrìpháttriểnd o a n h nghiệpmộtcáchbềnvững

2 Mụcđíchnghiêncứuđềtài:

Đánhg i á t ì n h h ì n h hoạtđộngxuấtkhẩuthủysảncủacácdoanhnghiệptạiAnGiang,nhậndiệnnhữngrủirohạnchếphátsinhdokhôngdùngc á c biệnphápquảntrịrủirokiệtgiátàichính.NghiêncứuứngdụngcácsảnphẩmpháisinhvàotrongquảntrịrủirotạicácdoanhnghiệpxuấtkhẩuthủysảnAnGiang.Vớicácchứngminhvềlợiíchcủaviệcứngdụngcáccôngcụp h á t sinh,đềtàimuốnkêugọivàkhuyếnkhíchcácdoanhnghiệpxuấtkhẩut h ủysảnđặcbiệtlàcácdoanhnghiệpxuấtkhẩuthủysảnAnGiangứngdụngc á c côngcụphátsinhtrongquảntrịrủirodoanhnghiệpcủamìnhgópphầntăngcaogiátrịdoanhnghiệp,nângcaonănglựccạnhtranhtrongthờikỳViệtNamgianhậpWTO

3 Đốitượngvàphạmvinghiêncứu:

ĐốitượngnghiêncứulàứngdụngsảnphẩmpháisinhtrongquảntrịrủirocácdoanhnghiệpxuấtkhẩuthủysảntỉnhAnGiang.Phạmvinghiêncứuứngdụngcáccôngcụpháisinhhiệnđangsửdụngrộngrãitrênthếgiớiđ ể quảntrịrủirotàichínhtạicácdoanhnghiệp

4 Phươngphápnghiêncứu:

- Nghiêncứutàiliệu

- Thuthậpd ữliệu:t h u thậpcảd ữliệus ơcấpl ẫnd ữliệut h ức ấp,t ro n g đódữliệuthứcấpđượclấytừnhiềunguồnnhư:côngtyAgifish,côngtyNavifish,ngânhàngNhànướctỉnhAnGiang,CụcThốngkêAnGiang,cácbàibáo,tạpchívàcácthôngtintrêninternet,…

- Phỏngvấnc á c n h à quảnl ý d o a n h nghiệpxuấtkhẩut h ủysảnA n G i a n

g , cánbộquảnlýtạingânhàngNhànướctỉnhAnGiang

- Sưutầm,thốngkê,phântích,tổnghợp,sosánh,đốichiếucáctàiliệuliênquanđếnđềtài

+ChươngII:Thựctrạngứngdụngsảnphẩmpháisinhđểquảnlýrủir o tàichínhtạicácdoanhnghiệpxuấtkhẩuthuỷsảnAnGiang

+ChươngIII:Cácgiảiphápđẩymạnhviệcứngdụngsảnphẩmpháis i n h đểquảntrịrủirotàichínhtạicácdoanhnghiệpxuấtkhẩuthủysảnAnGiang.

- Phụlục

- Tàiliệuthamkhảo

CHƯƠNGI:CƠSỞLÝLUẬNVỀQUẢNTRỊRỦIROTÀICHÍNHBẰ NGCÁCCÔNGCỤPHÁISINH

Rủirotàichínhbắtnguồntừvôsốcácgiaodịchliênquanđếndoanhnghiệpnhưmua,bán,đầutư,vaynợ,vàmộtsốcáchoạtđộngkinhdoanhkháclàhệquảgiántiếpcủacácchínhsáchthayđổitrongquảnlý,trongcạnhtranh,trongcácquanhệquốctế,thậmchíchỉcóthểdosựthayđổicủathờitiết,k h í hậu.Nếuq u a n s á t k ỹc á cbiếnđ ộ ngv ềt à i c h í n h c ó thểnhậnr a 3 nguồnchínhgâyrarủirovềtàichínhbaogồm:

+Rủirophátsinhtừsựthayđổibênngoàivềgiácảtrênthịtrườngnhưlãisuất,tỷgiá,giácácloạihànghóa,…

+Rủir o p h á t s i n h t ừhoạtđ ộ ngh a y g i a o dịchvớic á c đ ố it á c k i n h doanhn h ưnh àc u n g cấp,k h á c h h à n g , c á c đ ố it á c t r o n g c á c g i a o d ịchp h á t sinhhoặctrongcácliêndoanhgópvốnđầutư

+Rủirophátsinhngaytrongchínhnộibộdoanhnghiệp,nhữngthayđổitừbêntrongliênquanđếnnhânsự,cơcấutổchứchoặcquytrìnhsảnxuấtk i n h doanh

Tóml ại,r ủir o c h í n h l à c á c k h ảnăngg â y r a tổnthấth a y thiệthại.T h ô n

g thườngcácr ủirokhông đứngriêngl ẻmà ch ún g tiềmẩntro ng mốiquanhệcótínhtươngtáckhiếnchoviệcdựđoánrủirocàngtrởnênphứctạp,k h ó khănhơn

Tùyvàomứcđộvàkhảnăngchấpnhậnrủiro,doanhnghiệpsẽchấpnhậnnhữngbiệnphápphòngchốngkhácnhaunhằmgiảmthiểumứcđộthiệthại.Trênthựctếdoanhnghiệpcóthểcómộtsốlựachọn,mộttrongnhữnglựachọnđơngiảnnhấtlàkhônglàmgìcả,bằngcáchchủđộnghoặcbịđộngchấpnhận

mọirủirocóthểxảyra,điềunàythíchhợpvớinhữngrủironhỏvìc h i p h í p h ò n g ngừ

ac ó t h ểcaohơnm ứcthiệthạiphảichấpnhậnk h i t h ịtrườngbiếnđộng

Tuynhiên,phươngphápnàylạitỏrarấtnguyhiểmđốivớinhữngrủirolớn,khiđócáccôngcụphòngchốngrủirođặcbiệttỏrahữuhiệunhằmngănchặnmộtphầntổnthấtcókhảnăngxảyrahoặcngănchặnk h ảnăngxảyrarủirocóthểlườngtrướcđược

1.1.2 Quảntrịrủirolàgì?Rủirokiệtgiátàichínhlàgì?

Quảntrịrủirolàviệcxácđịnhmứcđộrủiromàmộtcôngtycóthểchấpnhận,nhậndiệnđượcmứcđộrủirocóthểcóvàsửdụngcáccôngcụpháisinhhoặccác

rosựtheomứcrủiromàmìnhmongmuốn

Độnhạycảmtừcácnhântốgiácảthịtrườngnhưlãisuất,tỷgiá,giácảh à n g hóavàchứngkhoántácđộngđếnthunhậpcủadoanhnghiệpđượcgọil à rủirokiệtgiátàichính.(trang6sáchquảntrịrủiroTàichính,TS.NguyễnThịNgọcTrang)

Đểquảntrịrủirokiệtgiátàichínhtrướctiênnhàquảntrịphảitínhtoánv à cânnhắccácmứcđộrủiro,khảnăngchịuđựngtổnthấtcủadoanhnghiệp,q u á trìnhđolườngrủirogồmcácbướcsau:

+Tínhtoánmứcthulợicóthểđạtđượchoặcquantrọnghơncảlàtínhtoánmứctổnthấtcóthểchấpnhậnđượctrongtrườnghợpxảyrabiếnđộngxấunhất.Nóic á c h

k h á c , đ olườngr ủir o c h í n h l à trảlờic â u h ỏi:“ d o a n h nghiệpcóthểchấpnhậntổnthấtđếnmứcđộnào?”

+Xácđịnhkhảnăngxảyrabiếnđộngtrênthịtrường,dựatrênnhữngk h ảnăngbiếnđộngđểtínhtoánmứcthulợihoặctổnthất

1.1.3 Cáctìnhhuốngphòngngừarủiro:

1.1.3.1 Phòngngừavịthếbánnghĩalàphòngngừabằngcáchbántrênthịtrườnggiaosau.Ngườiđangphòngngừahiệnđangnắmgiữmộttàisảnvàđ anglongạivềmộtsựsụtgiácảmộttàisảncóthểxemxétphòngngừavớivịthếbántrênhợpđồnggiaosau.Vídụnếugiábángiaongaygiảm,giágiaosaucũngsẽgiảmbởivìngườiphòngngừaởvịthếbántrênhợpđồnggiaosau,giaodịchgiaosausẽtạoramộtkhoảnlãiítnhấtđủđểbùđắpphầnlỗxảyratrênvịthếgiaongay,đâyđượcgọilàphòngngừavịthếbán

1.1.3.2 Phòngngừavịthếmuanghĩalàphòngngừabằngcáchmuatrênthịtrườnggiaosau.Nếumộtngườidựđịnhmuamộttàisảnvàomộtngàyt r o n g tươnglai,dolongạigiátàisảnsẽtănglênnênngườiđósẽmuamộthợpđồnggiaosau.Sauđónếugiátàisảntănglên,giágiaosaucũngsẽtăngl ê n tạomộtkhoảnlãi

trênvịthếgiaosau.Khoảnlãiítnhấtđủđểbùđắpphầnc h i phícaohơnkhimuatàisản,đâygọilàphòngngừavịthếmua

1.1.4Quytrìnhquảntrịrủiro:

Bước1:Nhậndiệnrủiro

Mọirủirotrênthịtrườngđềuxuấtpháttừnhữngthayđổivềgiácảthịtrườngnhưlãisuất,tỷgiá,cũngnhưgiácácloạihànghóakhác.Ngoàiratacò n cómộtsốrủirokhácảnhhưởngđếntàichínhdoanhnghiệpnhưrủirotín

dụng,rủirotronghoạtđộngsảnxuất,rủirothanhkhoảnvàrủirohệthốngtácđộngchunglêntoànthịtrường.Nhữngrủirotrênđềucótínhliênkếtvàtácđ ộ ngq u a lạilẫn

n h a u nênk h i thịtrườngđ ix u ốngs ựcộnghưởngcủac h ú n g sẽgâynêntổnthấtkhônlườngđốivớidoanhnghiệp

Trướckhibanquảntrịcóthểbắtđầuđưarabấtkỳmộtquyếtđịnhnàov ềquảnt r ịrủiro ,trướct i ê n họcầnphảinhậndiệntấtcản hữngr ủirom à c ô n g tycóthểgặpphải.Nhữngrủironàythườngnằmtronghainhómlàrủiro kinhdoanhvàrủirotàichính.Đốivớihầuhếtcáctổchứcphitàichính,rủir o

k i n h doanhlàrủirocóliênquanđếncáchoạtđộngsảnxuấtvàkinhdoanhb á n hàng,vídụ,mộtnhàsảnxuấtmáytínhgặprủirokinhdoanhkhiđốithủcạnht r a n h giớithiệurathịtrườngmộtsảnphẩmưuviệthơnv ềmặtc ô n g n g h ệlàmmấtthịphầncủanhàsảnxuất.Loạirủirothứhailàrủirotàichínhhayrủirokiệtgiátàichính,hầuhếtnhữngrủirotàichínhlàcóthểquảntrịr ủirođượcbởivìcósựtồntạicủanhiềuthịtrườnglớnvàmộtthịtrườnghiệuq u ảmàthôngquađónhữngrủironàycóthểtraođổichonhau

Xemxéttínhtrọngyếucủakhoảnlỗtiềmnăngcó thểxảyranếudoanhnghiệpkhôngphòngngừađộnhạycảmđốivớirủiro,nếunhữngkhoảnlỗt iềmnăngquálớn,tứclàđủlớnđểtácđộngnghiêmtrọngđếnthunhậpcủad o a n h nghiệpthìphảithựchiệnphòngngừarủiro

Bước2:Đánhgiáchiphíchoquảntrịrủiro.

Chiphílàmộttrongnhữngnguyênnhânkhiếnnhàquảntrịlưỡnglựt r o n gviệcquyếtđịnhthựchiệncácbiệnphápquảntrịrủiro.Trongthựctế,mộtsốchiếnlượcquảntrịrủirorấttốnkém.Đểđánhgiáchínhxácchiphíquảntrịrủironhàquảntrịphảixemxétchúngtrênphươngdiệnchiphítiềmẩnk h i k h ô n g thựchiệnquảntrịrủir

o C h i p h í t i ềmẩnn à y l à tổnthấtm à

doanhnghiệpphảigánhchịunếucácyếutốthịtrườngnhưlãisuấthaytỷgiád a o độngtheochiềuhướngxấuđi.

Ngàynay,doanhnghiệpởcácnướcpháttriểncóxuhướngứngdụngsảnphẩmpháisinhnhiềuhơnđểquảntrịrủirotàichínhvìchiphírẻ.Cácsảnphẩmpháisinhtạicácnướcpháttriểncóxuhướngrẻhơnvìchiphígiaodịchcủach ún g tạic á c th ịtrườngquyềnc họn,g ia osa u và kỳhạncó tínhth an h khoảncaongàycàngthấpsovớitrướcđây

Bước3:Đánhgiáhiệuquảcủahoạtđộngquảntrịrủiro.

Đểquảntrịrủirohiệuquảthìmỗicôngtyphảithiếtlậpcácmụctiêuhợplýchomìnhngaytừbanđầuvàphảiđạtđượcmụctiêuđó

Bêncạnhđ ó,c ô n g tycầnnhậndạngx e m m ì n h phảiđ ư ơ ngđầuvớinhữngloạirủironàovàthựchiệnmộthệthốngđolườngđộrủiro,xemxétr ủironàomìnhcầnphảibỏchiphíđểkiểmsoát

Ngoàira,côngtycầnđánhgiávàkiểmsoátchứcnăngquảntrịrủiro.Víd ụ,nế

uc ô n g t y muốnl à m g i ảmbiếnđ ộ ngcủamộts ốn h â n t ốtrênthịtrườngnhưnhântốlãisuất,tỷgiá,…

đểlàmtănggiátrịcôngtythìcầnphảiđ olườngxemmứcđộgiảmbiếnđộngthấtthườngcủacácnhântốlãisuất,tỷg i á , …

đólàbaonhiêusovớikhikhôngcóphòngngừarủiro,đolườngchiphítiềntệchitrảđểđạtđượcviệcgiảmbiếnđộngnàyvàđolườngmứcđộđạtđượcmụctiêuthực

1.2.1Hợpđồngkỳhạn(forwardcontract)

1.2.1.1 Kháiniệm:

Hợpđồngkỳhạnlàhợpđồnggiữahaibênngườimuavàngườibánđểm u a hoặcbántàisảnvàomộtngàytrongtươnglaivớigiáthỏathuậnngàyh ô m nay.Nếuvàongàyđáohạngiáthựctếcaohơngiáthựchiệnngườisởhữuhợpđồngsẽkiếmđượclợinhuận,nếugiáthấphơnngườisởhữuhợpđ ồ ngsẽchịumộtkhoảnlỗ

Hợpđồngkỳhạnthựcchấtlànhữngthỏathuậngiữa2bêntham gianhằmmụcđíchtraođổihànghóatạimộtthờiđiểmtrongtươnglai.Vềcơbảnhợpđồngkỳhạnbaogồm4nộidung:

1.2.1.2 Đặcđiểm

a Ưuđiểm:

+Hợpđồngkỳhạnlàcóthểđược thiếtkếmộtcáchlinhhoạt tùythuộcv à o sựthỏathuậncủahaibên

+Nếugiáthựctếvàongàyđáohạnhợpđồngcaohơngiámongđợi,rủiro vốncócủacôngtysẽlàmgiảmgiátrịcôngtynhưngsựsụtgiảmnàysẽđ ư ợ cđềnbùbằng lợinhuận

củahợpđồngkỳhạn.Vìvậy,hợpđồngkỳhạnlàmộttrongnhữngcáchphòngngừarủirotàichính

b Nhượcđiểm:bảnthânhợpđồngkỳhạntiềmẩn3loạirủiro.

Thứ1:Khótìmđượcđốitáccósởthíchphùhợpvớimình,dovậy,nếutìmđượcđốitácthìhợpđồngkỳhạncũngrấtdễbịđốitácépgiá,vàvìvậy,chiphícao

Thứ2:Rủirotíndụnghayrủirovềkhảnăngchitrảtheohợpđồng.Rủironàycóhaichiều,ngườisởhữuhợpđồnghoặclàngườinhậnđượchoặclàngườichitrả,phụthuộcvàobiếnđộnggiácảthựctếcủatàisảncơsở.Nếuv à o ngàyđáohạnhợpđồng,mộtbêntừchốithựchiệnhợpđồngthìrủirovỡn ợxảyra.Trongtìnhhuốngnàythìcácbêncóthểđưanhauratòa,tuynhiênthờigi an giảiquyếtc ó t h ểkéod à i v à c h i p h í lớn.Việcthựchiệnmộthợpđ ồ ngkỳhạntrongtrườnghợpnàycólẽtùythuộcnhiềuvàouytíncủabênđ ố itác

Thứ3:giátrịcủahợpđồngkỳhạnchỉđượcxácđịnhvàongàyđếnhạn,khôngcókhoảnchitrảnàođượcthựchiệnvàongàykýkếthoặctrongthờihạncủahợpđ ồ ng.Vậyn ê n , bảnt h â n nhữnghợpđ ồ ngk ỳhạnchứađựngnhiềurủironhấttrongcáccôngcụpháisinh

Hợpđồnggiaosautiếntriểntừhợpđồngkỳhạn,vềbảnchất,chúngg i ốngtínhthanhkhoảncủahợpđồngkỳhạn.Tuynhiên,hợpđồnggiaosaukhácvớihợpđồngkỳhạnởchỗlàchúngđượcgiaodịch

trênthịtrườngcótổchức,đượcgọilàsàngiaodịchsau.Ngườimuahợpđồnggiaosaulàngườic ó nghĩavụmuahànghóavàomộtngàytrongtươnglaivàngườinàycóth

ểb ánhợpđồngtrênthịtrườnggiaosau,điềunàylàmhọthoátkhỏinghĩavụmuahànghóa.Vàtươngtự,ngườibánhợpđồnggiaosaulàngườicónghĩavụbánhàngvàomộtngàytrongtươnglaivàcóthểmualạihợpđồngtrênthịtrườnggiaosau,điềunàycũnglàm

chohọthoátkhỏinghĩavụbánhàng.Đặctrưngnàygiúpnhữngngườitham giamuabáncôngcụtàichínhpháisinhtránhđượcnhữngthiệthạikinhtếđángkểnếutrongthờihạnhợpđồnggiácảcủatàisảncơsởcósựbiếnđộngbấtlợichomỗibên

1.2.2.2 Đặcđiểm

Hợpđ ồ ngg i a o sau c ó t ín ht h a n h khoảncaohơnhợpđồngk ỳhạnvìphònggiaohoánsẵnsàngđứngra“đảohợpđồng”khinàocómộtbênyêucầu.Khiđảohợpđồngthìhợpđồngcũbịxóabỏvàhaibênthanhtoánchonhauphầnchênhlệchphầngiátrịtạithờiđiểmđảohợpđồng

Đặcđiểmnàykhiếnchohầuhếtcáchợpđồnggiaosauđượctấttoánthôngquađảohợpđồngvàđặcđiểmnàycũngkhiếnchohợpđồnggiaosauthườnglàcôngcụchocácnhàđầucơ.Nhàđầucơdựbáomộtngoạitệnàol ê n giátrongtươnglaisẽmuahợpđồnggiaosaungoạitệđó.Ngượclại,khin h à đầucơdựbáongoạitệđósẽxuốnggiátrongtươnglaisẽbánhợpđồnggiao

sau.Sởgiaodịchvớitưcáchlànhàtổchứctrunggiangiaodịchsẽđứngrathuxếpcáchợpđồngnày

a Ưuđiểm:

Hợpđ ồ ngg i a o s a u khắcphụcđ ư ợ cc á c nhượcđ iểmcủah ợpđồngtươnglailà:

+Khốilượngvàngàyphânphátchỉđịnhđượcchuẩnhóalàmcácbênthamgiatươngthíchnhautrongthịtrườngtươnglai,điềunàylàmtăngtínht h a n h khoảnthịtrườngtươnglai

+Saukhihợpđồngtươnglaiđượcthiếtlậptacóthểtraođổitrênthịtrườngchođếnngàyđáohạn,đặcđiểmnàylàmtăngtínhthanhkhoảncủahợpđồngtươnglaisovớihợpđồngkỳhạn

+Cácbênthamgiahợpđồngtươnglaikhôngtrựctiếptạorahợpđồngm à thôngquacáchãngmôigiới.Hãngmôigiớithườnglàcácngânhàngcóuytínvàcácbênthamgiakhônglolắngnhiềuvềrủirovỡnợkhimộtbênnàođókhôngthựchiệnđúngtheocamkếttronghợpđồng.Thôngthường,mỗibênsẽđặt

mộtlượngtiềncốđịnhvàohãngmôigiớigọilàyêucầudựtrữvàotàikhoảndựtrữcủahọ

+Sẵnsàngcungcấpnhữnghợpđồngcógiátrịnhỏchophépcácbêntha mgiacóthểnhượnglạihợpđồngởbấtkỳthờiđiểmnàotrướckhihợpđ ồ nghếthạn

b Nhượcđiểm

Hợpđồnggiaosauchỉcungcấpgiớihạnmộtvài ngoạitệmạnhhaymộtvàiloạithôngdụngvàmộtvài ngàygiao dịchchuyểngiaongoạitệtrongn ămmàthôi

Hợpđồnggiaosaubắtbuộcphảithựchiệnkhiđếnhạnchứkhôngchongườitaquyềnđượcchọnnhưtronghợpđồngquyềnchọn

cácnhàđầucơtậndụngcơhộinếuthịtrườngbiếnđộngcólợichohọ,tuynhiênnếut h ịtrườngbiếnđộngbấtlợinhàđầucơkhôngcóquyềnrútkhỏithịtrường

Ngườimuaquyềnchọntrảchongườibánmộtsốtiềngọilàphíquyềnchọn,ngườibánquyềnchọnsẵnsàngbánhoặctiếptụcnắmgiữtàisảntheocácđiềukhoảncủahợpđồngnếungườimuamuốnthế.Mộtquyềnchọnđểmuat à i s ảng ọil à quyềnc h ọnmua,mộtquyềnchọnđ ể bánt à i sảng ọil à quyềnchọnbán.Mặcdùquyềnchọnđượcgiaodịchtrênmộtthịtrườngcótổchứcnhưngphầnlớncácquyềnchọnđượcquảnlýriênggiữahaibên,nhữngngườinàytựtìmđếnvớinhauvàhọchorằnghọthíchnhưvậyhơnlàgiaodịchtrênsàngiaodịch,loạithịtrườngnàygọilàthịtrườngOTC

Quyềnchọnlàcôngcụtàichínhchophépngườimuacóquyềnđượcm u anhưngkhôngbắtbuộcmua(Call)bán(Put)mộtcôngcụtàichínhkhácởmộtmứcgiávàt

h ờihạnx á c đ ị nhtrước.Ngườib á n c h ọnhợpđ ồ ngquyềnchọnphảithựchiệnnghĩavụhợpđồngnếungườimuayêucầu.Bởivìquyềnchọnl à mộtt à i sảnt à i c h í n h n ê n

n ó c ó g i á trịv à ngườim u a phảitrảmộtkhoảnchiphínhấtđịnh(premiumcost)khimuanó

1.2.3.2 Cácloạiquyềnchọn:

a Tiêuchíphânloạiquyềnchọn:

Quyềnc h ọnc ó t h ểá p d ụngc h o nhiềuloạit h ịtrườngvớinhiềuloạih à n g hóakhácnhau.Dovậycónhiềuloạiquyềnchọnkhácnhautrênnhữngloạithịtrườngkhácnhauchẳnghạnnhưquyềnchọntrênthịtrườnghànghóa,quyềnchọnt r ê n t h ịtrườngchứngk h o á n , quyềnc h ọntrênthịtrườngngoạih ối,…

b Cáckiểuquyềnchọn

Hiệnnaytrênthếgiớiđangápdụng2kiểuquyềnchọnlàquyềnchọnt h e o kiểuMỹcóthểthựchiệntạibấtkỳthờigiannàochotớingàyđáohạncủahợpđồngvàquyềnchọntheokiểuChâuÂuchỉđượcthựchiệnhợpđồngn à y tạingàyđáohạn.Có2loạiquyềnchọn:

Quyềnc h ọnmua:l à loạihợpđồngc h o p h é p ngườim u a cóquyềnnhưngkhôngbắtbuộcđượcmuamộtsốlượngngoạitệởmộtmứcgiátrongthờihạnxácđịnhtrước

Quyềnchọn bán: làloạihợpđồngcho phépngườimuacóquyềnnhưngk h ô n g bắtbuộc,đượcbánmộtsốlượngngoạitệởmộtmứcgiávàtrongmộtthờihạnxácđịnhtrước

Đểnhậnđượccácquyềnnàyngườimuaphảitrảmộtkhoảnphígọilàp h í quyềnchọn

Nếut ỷg i á biếnđộngthuậnlợingườimuas ẽt h ựchiệnhợpđồng( e x e r c i s

e thecontact),ngượclại,ngườimuasẽkhôngthựchiệnchođếnkhihợpđồnghếthạn

ả ng 1: S ựkhácnhaugiữahợpđồnggiaosau,hợpđồngtươnglaivàhợp đồngkỳhạn.

Đượcsàngiaodịchtiêuchuẩnhóanếugiaodịchtrênthịtrườngchínhthức,cácbênthamgiat ựth ỏathuậnnếug i a o d ịcht r

ê n t h ịtrườngphichínhthức

Tínht h a n h khoảnc a

o khigiaodịchtrênthịtrườngchínhthức,ngượclạ

it í n h thanhkhoảnthấpkhigiaodịchtrênth ịtrườngphichínhthức

Phímuaquyềnchọncóthểđắttùycungcầuthịtrườnggiaodịch

Thanht o á n p h í muangayk h i muaquyềnhoặcthanhtoánhằngngàygiốngn h ưhợpđồngtươnglai.

Cácđiềukhoảnđượctiêuchuẩnh ó a nếuthamgiagiaodịchtrênthịtrường

c h í n h thức,ngượcl ạic

á c điềukhoảntrênhợpđồngsẽđượccácbêntựthỏathuậnnếugiaodịchtrê

nt h ịtrườngp h i chínhthức

Mất phí mua

quyềnchọn

độnglợi

theo hướng có

Mặcdùvậy,chúngtacũngthấy xuấthiệnloạithỏathuậntàichínhkhácn h ưhạnmứctíndụng,đảmbảokhoảnvayvàbảohiểmcũnglàmộthìnhthứckháccủaquyềnchọn.Quyềnchọncũngcónhữngnétgiốngvớimộthợpđồngk ỳhạnnhưngquyềnchọnkhôngbắtbuộcphảithựchiệngiaodịchcònngườis ởhữuhợpđồngkỳhạnbắtbuộcphảithựchiệngiaodịch.Haibêntronghợpđ ồ ngkỳhạnc ónghĩav ụphảimuavàb án hàng

h óa nhưngngườinắmgiữquyềnchọncóthểquyếtđịnhmuahoặcbántàisảnvớigiácốđịnhnếugiátrịcủanóthayđổi

1.2.4H o á n đổi(Swap)

1.2.4.1 Kháiniệm:

Hoánđổilàmộthợpđồngtrongđóhaibênđồngýhoánđổidòngtiền,mộtgiaodịchmàcảhaibênđồngýthanhtoánchobêncònlạimộtchuỗicácdòngtiềntrongmộtkhoảngthờigianxácđịnh.Vídụ,mộtbênđốitácđangnhậnđượcmộtdòngtiềntừm

lạithíchmộtloạiđầutưkhácvớidòngtiềnkhônggiốngdòngtiềnmàmìnhđangthụhưởng,bênđốit á c nàysẽliênlạcvớimộtcôngtyhoạtđộngtrênOTCvàhọsẽthựchiệnvịt h ếđốinghịchtronggiaodịch.Tùythuộcvàosựlênxuốngcủalãisuấthayg i á sauđóm à mỗibênsẽthuđượclợinhuậnhaylàbịlỗ,lãicủabênnàychínhlàlỗcủabênkia

1.2.4.2 Đặcđiểm

Cáchoánđổiđềucóquyđịnhmộtngàybắtđầu,mộtngàykếtthúcvànhữngn

g à y m à việct h a n h t o á n đ ư ợ cthựchiện.N g à y m à việct h a n h t o á n đượcthựchiệngọilàngàythanhtoánvàkhoảngthờigiangiữahaikỳthanht o á n gọilàkỳthanhtoán

Vàcũnggiốngnhưhợpđồngkỳhạn,cáchoánđổicũngcórủironếumộtbênbịvỡnợ.Hoánđổiđượcxemnhưlàkếthợpgiữacáchợpđồngkỳhạn

Lợiíchcủacôngcụhoánđổilànóloạibỏnguycơphátsinhlỗtỷgiádobiếnđộngbấtlợicủatỷgiáhốiđoái(tuynhiên,doanhnghiệpkhôngtậnd ụngđượcnhữngthayđổicólợi).Tăngtínhthanhtoánchodòngngânlưu

1.2.4.3.Cácloạihoánđổi:

a Hoánđổitiềntệ:

Trongmộthoánđổitiềntệcácbêngiaodịchthựchiệnthanhtoántheolãisuấtcốđịnhhoặcthảnổichobêncònlạitrênnhữngđồngtiềnkhácnhau,c ó thểcóhoặckhôngcóviệcthanhtoántiềngốc

b Hoánđổilãisuất

Haibêngiaodịchthựchiệnmộtchuỗicácthanhtoántiềnlãichobêncònlại,cảhaikhoảnthanhtoánđềutrênmộtđồngtiền.Mộtbênthanhtoánt h e o lãisuấtthảnổi,bêncònlạithanhtoántheolãisuấtthảnổihoặccốđịnh.Sốtiềnvốnlàcơsởchoviệcthanhtoánsẽkhôngđượchoánđổi.Lợiíchcủahoánđổilãisuấtlà:

+Phòngngừasựbiếnđộngbấtlợicủalãisuất

+Khôngphảitrảphíkhithamgiavàonghiệpvụhoánđổi

+Chuyểnđổitừlãisuấtthảnổisanglãisuấtcốđịnhđểtránhcácrủirotănglãisuất

c Hoánđổichứngkhoán.

Trongmộthoánđổichứngkhoántốithiểumộttronghaidòngtiềnxácđịnhbởigiácủamộtchứngk ho án , g i á tr ịcủamộtda nh mụcchứngkh oá n hoặcchỉsốchứngkhoán,dòngtiềncònlạicóthểđượcxácđịnhbởilãisuấtcốđịnh,lãisuấtthảnổihoặcđượcxácđịnhbởigiátrịcủamộtchứngkhoán,d a n h mụcchứngkhoánhoặcchỉsốchứngkhoánkhác

Cáchoánđổichứngkhoánc ũnggiốngnhưhoánđổilãisuấtvàhoánđổitiềntệ,tuynhiênchúngcũngcómộtsốđiểmkhácbiệtđángkể.Thứnhấtl à thanhtoáncủahoánđổichứngkhoánđượcxácđịnhdựatrêntỷsuấtsinhlợicủamộtchứngkhoán.Thứhailàkhoảnthanhtoánsắptớitronghoánđổichứngkhoánkhôngthểbiếttrước,khoảnthanhtoánthảnổitronghoánđổilãisuấthayhoánđổitiềntệthìluônluônbiếttrướcvàđươngnhiênkhoảnthanhtoáncốđịnhcũngđượcbiếttrongkhitrongmộthoánđổichứngkhoántỷsuấtsi n h lợicủachứngkhoánkhôngđượcxácđịnhchođếnngàycuốicùngcủakỳthanhtoán.Thứba,khôngcósựđiềuchỉnh,chẳnghạnnhưsốngày/360choc á c khoảnthanhtoántrongmộthoánđổichứngkhoán,tuynhiênnếubênđốit

á c tronggiaodịchthựchiệnthanhtoántheolãisuấtcốđịnhhoặcthảnổithìsựđiềuchỉnh(sốngày/360hoặc365)sẽđượcsửdụng

d Hoánđổihànghóa:

Tronghoánđổihànghóa mộtkhoảnthanh to án đượcdựavà og iá cảhànghóachẳnghạndầulửahoặcvàng,khoảnthanhtoáncònlạithườngđượccốđịnhdựatrênmộtvàiloạitàisảncógiábiếnđộng

1.3 Lợiíchcủacôngcụpháisinhtrongquảntrịrủirokiệtgiátàichính:

Côngcụtàichínhpháisinhđượcsửdụngđểphòngtránh,phântánrủiro,b ảovệ,tạolợinhuận,chốngbiếnđộngg i á trịhoặcđ ể đầucơt h u lợinhuận

Cácsảnphẩmpháisinhchophépchuyểnrủirotừnhữngngườimuốnloạitrừhaygiảmthiểurủirosangnhữngngườimuốnchấpnhậnhaygiatăngr ủirovìvậysảnphẩmpháisinhgiúpchothịtrườngtàichínhtrởnênhiệuquảhơnvàtạoranhữngcơhộitốtđểphòngngừarủiro

Dịchv ụg i a o d ịchh à n g h ó a tươngl a i m a n g lạirấtnhiềulợií c h c h o d o a

n h nghiệp,doanhnghiệpthayvìphảichấpnhậnrủirothìcóthểchuyểng i a o nóchocácnhàđầutưchấpnhậnmạohiểm,cácnhàđầucơ.Vớimứcq u y địnhkýquỹthấptạicácsàngiaodịchtươnglai,thayvìbỏramộtkhoảntiềntươngđươngvớilượnghànghóađượcbánthìngườimuachỉphảibỏmộtm ứcp h í k ý quỹrấtthấpmàngườib á n cũngchỉmấtmộtkhoảnp h í nhỏ.D o a n h nghiệpvẫncót h ểthuđượclợinhuậnt ừsựbiếnđổicủathịtrườngt r o n g khivẫnthiếtlậpđượcphươngánbảohiểmrủiro

Thịtrườnggiaodịchtươnglaicòncótínhthanhkhoảncũngnhưtínhminhbạchrấtcao.Nhữngthông tinvềgiácảv àk hốilượngg ia odịchđềuđ ư ợ cniêmyếtcôngkhaitrênsàngiaodịchtậptrungvàkháchhàngcóthểtheo

dõitrựctiếpquacácphươngtiệnthôngtin.Chính nhờnhữnglợiíchnày

1.4 Mộtsốkinhnghiệmứngdụngsảnphẩmpháisinhđểquảntrịrủiroki

ệtgiátàichínhtrênthếgiới

1.4.1 Bàihọckinhnghiệmthứ1:

Vàonăm1840,ChicagonhanhchóngtrởthànhtrungtâmphânphốivàvậnchuyểncủavùngTrungTâynướcMỹ.NôngdânchởngũcốctừcácnôngtrạivànhđaiđếnChicagođểbánvàsauđóphânphốiđếnvềhướngTâydọcđ ư ờ ngrayvàhồlớn.DongũcốccótínhchấtthờivụnênphầnlớnngũcốcchởđếnChicagovàocuốimùahạvàmùathuvìthếcáckhobãicủathànhphốkhôngđủđểdựtrữchonhữnggiatăngtạmthờichonguồncungứng,giácảgiảmđángkểvàothờikỳthuhoạchkhicungtăngnhưngsauđógiálạităngđềuđặn

Đến1948mộtnhómthươnggiađãtìm

cáchgiảiquyếtvấnđềnàybằngc á c h t h à n h lậpC B O T ( C h i c a g o B o a r d O f T r

a d e ) , l ú c đầuC B O T đ ư ợ ct ổchứcvớimụcđíchchuẩnhóasốlượngvàchấtlượngngũcốc.Mộtvàinăms a u hợpđồngkỳhạnđầutiênđượcthựchiệnchophépnôngdâncóthểgiaon gũcốcvàomộtngàytrongtươnglaivớimộtgiáxácđịnhtrước.KhônglâusausàngiaodịchCBOTthiếtlậpcácđiềuluậtvàquyđịnhđiềuhànhcácgiaodịchkỳhạn.Năm1920côngtythanhtoánbùđượcthànhlập.1874ChicagoP r o d u c t ExchangeđượcthànhlậpvàsauđótrởthànhChicagoButterandEggBoard.Vào1898tổchứcnàyđượcsắpxếplạithànhsàngiaodịchhànghóaChicago( C h i c a g o M e r c

a n t i l e E x c h a n g e –

C M E ) , hiệnn a y đ âyl à s à n giaodịchhợpđồnggiaosaulớnthứhaitrênthếgiới

Cóthểnóitừ1948Mỹphảiđốiđầuvớinhữngvấnđềvềrủirogiácảhàng hóa,bằngcáchthiếtlậpthịtrườngphichínhthứcvàsàngiaodịchcótổ

chứccácloạichứngkhoánpháisinhMỹtrởthànhquốcgiatiênphongphòngngừarủirogiácảhànghóanôngsảntrênthếgiớivàđạtđượcnhữngthànhc ô n g đángkể.

MộtthựctrạnghiệnnaytạicácdoanhnghiệpxuấtkhẩuthuỷsảnViệtN a m , trongđócócácdoanhnghiệpxuấtkhẩuthủysảnAnGianglàởthờiđiểmhiệntạigiáthuỷsảnnguyênliệutăngthìcácngưdânbắtđầutậptrungn u ô i nhiềucá,lượngcánuôităngvọtmộtcáchđộtbiếnvìvậykhiđếnmùat h u hoạchcungnhiềuhơncầudẫnđếntìnhtrạnggiágiảm.Khilỗnặng,mộts ốngưdânkhôngnuôithủysảnnữa,đếnmùathuhoạch,cungthấphơncầudẫnđếntìnhtrạnggiátăng.HọctậpkinhnghiệmcủaMỹ,cácngưdânvàcácd o a n h nghiệpxuấtkhẩuthủysảnViệtNamcầnsửdụngsảnphẩmpháisinhn h ưhợpđồngkỳhạn,hợpđồngtươnglai,…

đểquảntrịrủirogiácảhànghoáh à n g thủysảnnhằmđảmbảodoanhthutronghoạtđộngchănnuôivàkinhdoanhcủamình.Cácdoanhnghiệpvàngưdâncầngặpgỡkýhợpđồngsảnphẩmpháisinh,chốtlạimứcgiávàsauđóngưdânmớitiếnhànhnuôithuỷsản,nhưvậytránhđượctìnhtrạngngưdânphảitìmkiếmđốitáctiêuthụsảnphẩmđầuravàdoanhnghiệpthiếulượngnguyênliệuđầuvào

1.4.2 Bàihọckinhnghiệmthứ2

Vàocuốithậpkỷ1970hãnghàngkhôngLakergặpmộtvấnđềlàcónhiềungườiAnhđangnghỉhèxếphàngchờmáybaycủahãngnhiềuhơnsốchỗmàhãngcóthểđápứng(tronglúcđóđồngđôlaMỹđangsuyyếuvìvậyđ inghỉhèMỹsẽcólợi)FreddieLakergiảiquyếtvấnđềnàybằngcáchmuat h ê m 5chiếcD C-

1 0stà it r ợbằngđ ôlaMỹtrong k hi doanh th ucủaLakerAirlines chủyếubằngbảngAnh.KếtquảlàLakerAirlineskhôngcósựtươngthíchgiữadoanhthuvàchiphí.Năm1981đồngđôlaMỹmạnhlênvàrủirogiaodịchliênquanđếntỷgiábắtđầuxuấthiệnkhichiphíLakertănglên

LakerphảichiranhiềubảngAnhhơnđểtrảnợ,nhữngrủirogiaodịchliênq u a n đếntỷgiánàylàmộttrongnhữngnguyênnhân gópphầnđưaLakerđếnt ì n h trạngphásản.

Tươngt ựL a k e r A i r l i n e s , c á c d o a n h nghiệpxuấtkhẩuT h ủysảnA n

G i a n g hiệnnayđangphảivayđồngViệtNamđểthumuavàxuấtkhẩuThủysản,doanhthuchủyếulàđồngUSD,nếucácdoanhnghiệpkhôngtínhtoánv à c ó biệnp h á

p p h ò n g ngừar ủir o hiệuq u ảt h ì d ễrơiv à o t ì n h trạngn h ưLakerAirlinesmắcphải

1.4.3 Bàihọckinhnghiệmthứ3:

Ngày2/8/1990,Iraqx â m lượcKuwait.Tháng10,giánhiênliệumáybayphảnlựctănghơn2lầnsovớigiaiđoạntrướccuộcxâmlược,điềunàyl à m chochiphíhãnghàngkhôngContinentaltăng81triệuUSDsovớitháng6 , t ỷs ốnợ/

vốncủaC o t i n e n t a l g ầngấpđ ôimứcb ì n h q u â n n g à n h C h i p h í nănglượngtăngquámứclàmchoContinentalphảigánhchịumộtkhoảnnợlớn,mặcdùchi

phínănglượngcógiảmnhẹtrong

tháng11nhưngnóvẫncaohơnmứctrướckhixảyracuộcxâmlược80%,đólàthấtbạicủaContinental.Năm1996giádầutăngtăngđộtbiến,dorútkinhnghiệmsựcốnăm1990,lầnn à y ContinentalAirlinesđượcgiớibáochíhếtlờikhenngợivìđãthànhcôngtrongviệcphòng ngừatrướcsựgiatăngchiphínănglượngmáybayphảnlực.BằngcáchphòngngừachiphínănglượngcủamìnhContinentalđãcólợinhuậnngaycảkhigiácủamộttrongnhữngnhântốnhậplượngchủyếugiatăngđộtngột

ĐâylàsựthànhcôngtrongviệcphòngngừarủirokiệtgiátàichínhmàcácdoanhnghiệpxuấtkhẩuthủysảnAnGiangcầnthấyđượcvàcókếhọachp h ò n g ngừarủirochomìnhtrongmôitrườngkinhtếđầycácnhântốbiếnđ ộ ngnhưtronggiaiđoạnhiệnnay

Thứ1:Cáccôngcụtàichínhpháisinhcònđượcxemlàcôngcụđểcácnhàđầuc

ơtìmkiếmlợinhuậnvàthựchiệncáchoạtđộngđầucơ,chínhvìđiềunàyđôikhigâynênsựbấtổncủathịtrườnglàmviệcphòngngừarủirok h ô n g phảil ú c n à o cũnghiệuquả.Chỉcầnmởmộtt à i khoảnbảoc h ứngkhoảng1%sovớigiátrịhợpđồngcầnmua,mộtdoanhnghiệpcóthểkhốngchếmộtsốlượnghợpđồnglớnhơn100lần.Vànếunhưcónhiềunhàđầutưc ù n g giaodịchnhưthế,giácảcủacáchànghóacơsởnhư

thịtrườngchứngkhoánbiếnđộngmỗikhicónhữngbấtổnxảyra.Mộts ốvídụđiểnhì

n hlàn gâ n hàngSumitomo,ngânhà ng lâuđờinhấtởchâuÂu,đãbịphásảnsaukhibịlỗkhoảng1tỷUSDtrongcácgiaodịchpháisinh.HaynhưGreatBritain’sBearing,mộttrongnhữngngânhànglâuđờinhấtthếgiớiđãphásảnnăm1995khiđầucơcáchợpđồngtươnglait r o n g mộtthươngvụởSingapore.CuộckhủnghoảngtàichínhchâuÂuvàon ăm1 9 9 2 , khủnghoảngM e x i c o n ăm1 9 9 4 v à khủnghoảng

c h â u Âun ăm1 9 9 7 cũngcónguyênnhântừcáchợpđồng pháisinh giaosaunhằmtậndụngcơchếcácnướcneotỷgiávàomộtđồngtiềnmạnhđểtấncôngđầucơ

Thứ2 : nhữngr ủir o t í n d ụngđ ư ợ cx e m làmộtt r o n g nhữngn g u y ê n nhâ

nbấtlợitrongviệcứngdụngsảnphẩmpháisinh.Đặcbiệt,cácgiaodịchpháisi nh t r

ê n t hịtrườngOTC,c h ỉcầnmộtd a o đ ộ ngmạnhtr o n g giáv à n g chẳnghạn,cácngânhàngcóthểrơivàotìnhtrạngmấtkhảnăngthanhtoánd o khôngcókhảnăngthựchiệnnghĩavụvớibênmuavàtìnhtrạngmấtkhảnăngthanhtoánnàysẽlâylansangtoànhệthốngngânhàng

Thứ3:Nhữnghợpđồngpháisinhcòncóthểđượcsửdụngchocácmụcđ íchbấtchínhnhưtrốnthuế,làmsailệchcácbáocáotàichính,luồnláchđểtránhnécácchuẩnmựckếtoánhoặccácquychếvềgiámsáttàichínhcủa

Chínhphủ.Cácdoanhnghiệpsửdụngcácmứcgiácólợichomìnhđểtrốnthuếhoặclàmtănghoặclàmgiảmlãicólợichomình.Mộttrongnhữnghìnhthứcmàcácdoanhnghiệpsửdụnglàlàmthayđổikỳhạncủathờigiannộpt h u ếthôngqua cáchđặtthờigianđáohạntrên

cáchợpđồngquyềnchọnhoặcg ia o saudàihơn.Nóichunglàcácnhàđầutưcóthểthựchiệnmọithayđổitrạngthái,quymô,thờigianvàkhônggiancủacácgiaodịchđểthựchiệnnhữngquyếtđịnhcólợichomìnhnhưngkhôngcólợitrongdàihạnchothịtrườngtàichính.Ngoàiracácdoanhnghiệpsửdụnghợpđồngpháisinhthao

tú n g thịtrườngmỗikhihọnắmbắtđượcnhữngthôngtincólợichomình.Chẳnghạn,cácdoanhnghiệpbiếttrướctìnhtrạngtàichínhthậtcủaminhlàđ angthualỗ,nhưngthịtrườngchưanắmbắtđượccácthôngtinnày.Sauđó,h ọc ó t h ểt h ô n g q u a mộtđịnhchến à o đ ó,đặtlệnhb á n khống(đầucơg i á x u ống)trêncáchợpđồnggiaosauhoặclàbánquyềnchọn,đếnkhigiáxuốnghọsẽthựchiệnhợpđồngđểkiếmlời

h ịtrườngtàichínhlớncủathếgiớivìđếnthờiđiểmhiệntạiđólàphươngthứcđ ể cácchủthểtrênthịtrườngphòngchốngrủirokiệtgiátàichínhhữuhiệunhất

CHƯƠNGII:THỰCTRẠNGỨNGDỤNGSẢNPHẨMPHÁISINH ĐỂQUẢNLÝRỦIROTÀICHÍNHTẠICÁCDOANHNGHIỆP

XUẤTKHẨUTHUỶSẢNANGIANG 2.1TổngquanvàthựctrạngvềcácdoanhnghiệpxuấtkhẩuThủyS ảntro ngnhữngnămgầnđây(từnăm2006đến2009)

Trongnhữngnămqua,ngànhThủySảnAnGianglàmộttrongnhữngngànhmanglạiGDPcaochotỉnh.TheothốngkêcủacụcthốngkêtỉnhAnGiangnăm2008,ngànhnông,lâmnghiệpvàThủySảnchiếm37,1%,ngànhdịchvụchiếmtỷtr

Giá trị xuất khẩu tỉnh An Giang

s ố13doanhnghiệp.QuasốliệuthốngkêchothấygiátrịxuấtkhẩuThủySảnAnGianglàcaonhấttrongtổngkimngạchxuấtkhẩucủatỉnh

Hình 2:Giá trịxuấtkhẩutỉnhAnGiang

Nguồn: C ụcThốngkêtỉnhAnGiang,niêngiámthốngkê2008,xuấtbảnt

háng6/2009

Năm2009,cácdoanhnghiệpAnGiangxuấtkhẩusảnphẩmcátrasang9 0 quốcgiavàvùnglãnhthổ,chủyếuxuấtvàothịtrườngEU39,3%,Nga

20,5%,Ucraina10,6%.Đ âylànhữngthịtrườngkhótính,ràocảnkỹthuậtrấtkhắtkhevềchấtlượngvàvệsinhantoànthựcphẩm.Đầunăm2009,xuấthiệnnhiềuthịtrườngmớivàtiềmnăngchocátra,cábasaViệtNamnhưthịtrườngĐôngÂu,NamMỹvàmộtsốthịtrườngchâuÁ….ThêmvàođólànhiềutínhiệuvuitừcácthịtrườngAnh,Côlômbia,saukhiBộYtếTâyBanN h a khẳngđịnhsảnphẩmcátracábasaViệtNamđápứngcácyêucầuvềant o à n vệsinhthựcphẩmcủaEU.Vìvậy,cácnhàchănnuôichếbiếnxuất

khẩucátra,cábasaViệtNamcầncảitiếnnângcaochấtlượngcũngnhưcáchthứck i n hdoanhđểmặthàngcátratrụvữngthịtrườngEU

Năm2009,trongsố13doanhnghiệpthủysảncủatỉnh,chỉcó6doanhnghiệpđượcchứngnhậnđạtt i ê u chuẩnI S O , 7 d o a n h nghiệpđ ư ợ cchứngnhậnđạttiêuHACCP,7doanhnghiệpđượcchứngnhậnđạttiêuchuẩnCodeE U , 4doanh nghiệpđượcchứngnhậnđạttiêuchuẩnSQF,3doanh nghiệpđượ cchứngnhậnđạttiêuchuẩnHALAL,sốcònlạiđangxâydựnghoặcchưađ ư ợ cchứngnhận

Khig i a nhậpW T O , b ê n cạnhviệcphảiđ ố imặtvớinhiềur à o cảnthươngmạiquốctếvềthuếquan(thuếphầntrăm;thuếhạnngạch,thuếđốik h á n g , thuếchốngbánphágiá,thuếthờivụ,thuếbổsung…),ngànhThủySảncảnướcnóichungvàngànhThủysảnAnGiangnóiriêngsẽphảiđươngđầuvớinhữngk h ó khăn,t h

á c h thứct ừr à o cảnp h i thuếq u a n v à c á c x u hướng,yêucầuvềkỹthuậtcủathịtrườngthủysảnthếgiớingàycàngkhắt

khevềchấtlượngvàantoànvệsinhthựcphẩm;đảmbảoantoànvàbảovệmôitrường,phùhợpnhữngquyđịnhvềnhãnmácsảnphẩm;kiểmsoátđượccáchànhđộngvềthươngmại;tuântheocáctiêuchuẩn,quychuẩnkỹthuậtvàc á c quyđịnhvềxuấtxứsảnphẩm.

Khihộinhậpkinhtếquốctế,vớithựctrạngsảnxuấtcònmanhmún,n h ỏlẻ,nuôiđơn

loài,việcthựchiệnquyhoạchcònchậm,đầutưxâydựngcơs ởhạtầngvùngnuôicònkém;sảnxuấtthiếuliênkếtcótínhchiếnlượcởquymôcấpvùng;chưachútrọngxâydựngthươnghiệusảnphẩm,côngtácquảnl ý chấtlượnggiống,dịchbệnh,chấtlượngvàantoànvệsinhthủysảnnguyênliệu,quảnlýmôitrườngyếukém,chưađồngbộ,chiphísảnxuấtvàgiáthànhsảnphẩmcao,khảnăngcạnhtranhgiảmvàvớixuhướnggiágiảmđốivớith ủysảnnuôi,nhucầungàycàngcaovềbảođảmantoànvệsinhthựcphẩmv

à truyxuấtnguồngốcsảnphẩm,cácyêucầuvềbảovệmôitrường,cácvụkiệnchốngbánphágiávàtranhchấpthươngmại,cạnhtranhngàycàngkhốcliệt…

nếuk h ô n g c ó sựt í c h cựcchuẩnb ịđốiphóvớinhữngr à o cản,khókhăn,tháchthứcthìngànhthủysảncủatỉnhkhócóthểđứngvữngtrongthờig i a n tới