(LUẬN văn THẠC sĩ) đánh giá kết quả công tác giải phóng mặt bằng dự án nghĩa trang ngân hà viên trên địa bàn xã thịnh đức, thành phố thái nguyên, tỉnh thái nguyên

Để có mặt bằng thực hiện các dự án nói trên Nhà nước phải thu hồi đất thực hiện việc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho các tổ chức, hộ gia đình, các nhận có đất bị thu hồi.. Quy hoạc

NGUYỄN THỊ HÀ GIANG

ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ CÔNG TÁC GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG DỰ ÁN NGHĨA TRANG NGÂN HÀ VIÊN TRÊN ĐỊA BÀN XÃ THỊNH ĐỨC, THÀNH PHỐ

THÁI NGUYÊN, TỈNH THÁI NGUYÊN LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI

Thái Nguyên - 2021

NGUYỄN THỊ HÀ GIANG

ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ CÔNG TÁC GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG DỰ ÁN NGHĨA TRANG NGÂN HÀ VIÊN TRÊN ĐỊA BÀN XÃ THỊNH ĐỨC, THÀNH PHỐ

THÁI NGUYÊN, TỈNH THÁI NGUYÊN

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi và nhóm nghiên cứu Các số liệu có nguồn gốc rõ ràng và tuân thủ đúng quy tắc Kết quả trình bày trong luận văn được thu thập trong quá trình nghiên cứu là trung thực, chưa từng được ai công bố trước đây

Thái Nguyên, tháng 10 năm 2021

Tác giả

Nguyễn Thị Hà Giang

LỜI CẢM ƠN

Để có được kết quả này, ngoài sự nỗ lực của bản thân, tôi luôn nhận được sự giúp đỡ chu đáo, tận tình của nhà trường Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới:

Ban giám hiệu Trường Đại hoc Nông lâm Thái Nguyên và các phòng chức năng cùng toàn thể thầy giáo, cô giáo đã tận tụy dạy dỗ tôi trong suốt thời gian học tập cũng như thời gian thực tập tốt nghiệp

Đặc biệt tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới cô giáo TS Nguyễn Thị

Lợi đã tận tình giúp đỡ, hướng dẫn tôi trong quá trình thực hiện và hoàn thành

luận văn này

Trong thời gian nghiên cứu, vì nhiều lý do chủ quan và khách quan cũng như hạn chế về mặt thời gian cho nên nội dung của luận văn không tránh khỏi sai sót Tôi rất mong nhận được sự đóng góp của các thầy, cô giáo để đề tài này được hoàn thiện hơn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Thái Nguyên, ngày tháng 10 năm 2021

Học viên

Nguyễn Thị Hà Giang

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC BẢNG vi

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu của đề tài 2

Chương 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 3

1.1 Cơ sở khoa học nghiên cứu đề tài 3

1.1.1 Cơ sở lý luận 3

1.1.2 Chính sách bồi thường khi nhà nước thu hồi đất ở Việt Nam 8

1.2 Cơ sở thực tiễn 13

1.2.1 Chính sách giải phóng mặt bằng của một số nước trên thế giới 13

Chương 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 28 2.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 28

2.2 Nội dung nghiên cứu 28

2.2.1.Tổng quan về dự án nghĩa trang Ngân Hà Viên trên địa bàn xã Thịnh Đức, thành phố Thái Nguyên; 28

2.2.2 Đánh giá kết quả của công tác bồi thường, GPMB bằng dự án Nghĩa trang Ngân Hà Viên tại xã Thịnh Đức, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên; 28

2.2.3 Đánh giá ảnh hưởng của dự án nghĩa trang Ngân Hà Viên trên địa bàn xã Thịnh Đức, thành phố Thái Nguyên qua ý kiến của người dân; 28

2.2.4 Đánh giá thuận lợi, khó khăn và đề xuất giải pháp 28

2.3 Phương pháp nghiên cứu 29

2.3.1 Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp 29

2.3.2 Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp 29

2.3.3 Phương pháp so sánh, tổng hợp, xử lí, đánh giá và phân tích số liệu 30

Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 31

3.1 Tổng quan về dự án Nghĩa trang Ngân Hà Viên tại xã Thịnh Đức, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên 31 3.1.1 Thông tin chung về dự án Nghĩa trang Ngân Hà Viên 31 3.1.2 Tính chất và quy mô Nghĩa trang Ngân Hà Viên 32 3.1.3 Không gian kiến trúc cảnh quan của nghĩa trang Ngân Hà Viên 33 3.1.4 Quy hoạch sử dụng đất của nghĩa trang Ngân Hà Viên 33 3.1.5 Hệ thống hạ tầng kỹ thuật 34 3.1.6 Vệ sinh môi trường 35 3.2 Đánh giá công tác giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư dự

án nghĩa trang Ngân Hà Viên tại xã Thịnh Đức, thành phố Thái Nguyên 36 3.2.1 Đánh giá công tác thu hồi đất của dự án nghĩa trang Ngân Hà Viên 37 3.2.2 Đánh giá công tác thống kê, kiểm đếm tài sản trên đất thu hồi của dự án Ngân Hà Viên 41 3.2.3 Đánh giá tổng hợp công tác bồi thường về đất và tài sản trên đất của dự án Ngân Hà Viên 43 3.2.4 Đánh giá công tác hỗ trợ của dự án Ngân Hà Viên 51 3.3 Đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ thông qua ý kiến của người dân

và sự ảnh hưởng của dự án đến đời sống, kinh tế - xã hội và môi trường của dự án Ngân Hà Viên 54 3.3.1 Đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ thông qua ý kiến của người dân 54 3.3.2 Đánh giá ảnh hưởng của công tác GPMB đến đời sống người dân về mặt thu nhập 57 3.3.3 Đánh giá ảnh hưởng của công tác GPMB đến đời sống người dân về mặt việc làm 59 3.3.4 Đánh giá ảnh hưởng của công tác GPMB đến đời sống người dân về mặt xã hội 61 3.3.5 Đánh giá ảnh hưởng của dự án Ngân Hà Viên đến đời sống người dân về mặt môi trường 63

3.4 Đánh giá những thuận lợi, khó khăn, tồn tại của công tác thu hồi đất bồi thường giải phóng mặt bằng của dự án và đề xuất một số giải pháp khắc phục hạn chế của công tác thu hồi đất giải phóng mặt bằng dự án nghĩa trang Ngân Hà Viên, xã Thịnh Đức, thành phố Thái Nguyên, tỉnh

Thái Nguyên 64

3.4.1 Thuận lợi 64

3.4.2 Khó khăn 65

3.4.3 Một số biện pháp khác phục 66

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 70

1 Kết luận 70

2 Đề nghị 71

TÀI LIỆU THAM KHẢO 72

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 3.1: Tổng hợp các chỉ tiêu sử dụng đất của nghĩa trang Ngân Hà Viên 33

Bảng 3.2: Kết quả đánh giá thực hiện thu hồi đất của dự án Ngân Hà Viên 38

Bảng 3.3: Kết quả thu hồi đất theo nhóm đối tượng sử dụng của dự án Ngân Hà Viên 41

Bảng 3.4: Kết quả thống kê, kiểm đếm tài sản trên đất thu hồi của dự án Ngân Hà Viên 42

Bảng 3.5: Kết quả bồi thường về đất của dự án Ngân Hà Viên, đợt 1 năm 2011 44

Bảng 3.6: Kết quả bồi thường về đất của dự án Ngân Hà Viên, đợt 2 năm 2014 45

Bảng 3.7: Kết quả bồi thường về đất của dự án Ngân Hà Viên, đợt 3 năm 2018 46

Bảng 3.8: Tổng hợp kết quả bồi thường về đất của dự án Ngân Hà Viên qua đợt 3 47

Bảng 3.9: Kết quả bồi thường về tài sản trên đất của dự án Ngân Hà Viên 49

Bảng 3.10: Kết quả hỗ trợ của dự án Ngân Hà Viên 51

Bảng 3.11: Tổng hợp kết quả bồi thường, hỗ trợ của dự án Ngân Hà Viên 53

Bảng 3.12: Ý kiến của người dân về các hoạt động GPMB 54

Bảng 3.13: Ý kiến của người dân về các hoạt động GPMB 56

Bảng 3.14: Tỷ lệ phần trăm đất của các hộ bị thu hồi đất 57

Bảng 3.15: Đánh giá tình hình thu nhập của hộ gia đình sau khi GPMB 58

Bảng 3.16 Ngành nghề trước và sau thu hồi đất của các hộ dân vùng dự án Ngân Hà Viên 59

Bảng 3.17 Hỗ trợ chuyển đổi nghề sau thu hồi đất 60

Bảng 3.18: Đánh giá tình hình xã hội sau khi GPMB 61

Bảng 3.19: Đánh giá tình hình môi trường sau khi GPMB 63

DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT

BĐS : Bất động sản BOT : Xây dựng, vận hành, chuyển giao

BT : Xây dựng, chuyển giao BTGPMB : Bồi thường giải phóng mặt bằng BTNMT : Bộ tài nguyên môi trường

DA : Dự án GPMB : Giải phóng mặt bằng GCNQSDĐ : Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất HĐND : Hội đồng nhân dân

HTX : Hợp tác xã

LĐ : Lao động MTTQ : Mặt trận tổ quốc PTNT : Phát triển nông thôn QLNN : Quản lý nhà nước TPTN : Thành phố Thái Nguyên TTBĐ S : Thị trường bất động sản TĐC : Tái định cư

UBND : Ủy ban nhân dân

DANH MỤC CÁC HÌNH

Hình 3.1 Ảnh hưởng của GPMB đến đời sống người dân 58 Hình 3.2 Ngành nghề trước và sau khi thu hồi đất dự án Ngân Hà Viên 60 Hình 3.3 Tình hình xã hôi sau khi GPMB 62

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá đối với mỗi quốc gia và không thể thay thế được trong đời sống và trong quá trình sản xuất của con người Nền kinh tế phát triển mạnh mẽ cùng với áp lực về sự gia tăng dân số đã làm cho diện tích đất đai ngày càng bị thu hẹp Để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế -

xã hội, phát triển nền kinh tế thị trường Nhu cầu sử dụng đất cho mục đích phát triển kinh tế - xã hội, an ninh, quốc phòng, lợi ích quốc gia, các cụm công nghiệp, khu chế xuất, khu đô thị ngày càng cao Để có mặt bằng thực hiện các dự án nói trên Nhà nước phải thu hồi đất thực hiện việc bồi thường,

hỗ trợ và tái định cư cho các tổ chức, hộ gia đình, các nhận có đất bị thu hồi Chính vì vậy, công tác giải phóng mặt bằng là một trong những điều kiện tiên quyết của sự phát triển, nó tác động mạnh mẽ đến công tác quản lý nhà nước

về đất đai

Thực trạng công tác bồi thường GPMB là một trong những công việc hết sức khó khăn, phức tạp và được xã hội đặc biệt quan tâm Bồi thường GPMB không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của các tổ chức, cá nhân, hộ gia đình có đất bị thu hồi mà còn ảnh hưởng rất lớn đến tình hình kinh tế, chính trị, xã hội của địa phương đó sau khi tái định cư cho người dân Bồi thường GPMB là lĩnh vực nhạy cảm và gặp rất nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện như thương lượng giá đền bù hợp lý với người dân, tái định cư và giải quyết hậu quả sau giải phóng mặt bằng Đã có rất nhiều các Nghị định, Quyết định và các văn bản được ban hành về công tác GPMB, thu hồi đất Do vậy, cần áp dụng linh hoạt các quy định của pháp luật vào điều kiện thực tế của địa phương Trước những khó khăn như vậy, việc đánh giá hiệu quả công tác GPMB để đưa ra những phương án khả thi giải quyết những khó khăn khi bồi thường GPMB đang là một nhu cầu hết sức cấp thiết của xã hội

Để nâng cấp cơ sở hạ tầng và phát triển thành một thành phố vững mạnh, thành phố Thái Nguyên đã và đang thực hiện rất nhiều dự án trọng điểm Trong đó, có dự án đầu tư xây dựng nghĩa trang Ngân Hà Viên Đây là dự án nghĩa trang sinh thái đầu tiên của tỉnh Thái Nguyên do công ty Xây dựng và San nền Thái Nguyên (nay là công ty TNHH Đầu tư Thái Nguyên) làm chủ đầu tư Để thấy được những thuận lợi, khó khăn và đề xuất các giải pháp giúp cho công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn xã Thịnh Đức cũng như của thành phố Thái Nguyên đạt hiệu quả nhanh chóng trong thời gian tới Đồng thời góp phần hoàn thiện chính sách bồi thường, GPMB đạt kết quả tốt và trở thành yếu tố thực sự thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội và phù hợp với cơ chế thị trường vừa giải quyết được các vấn đề xã hội Được sự nhất trí của trường Đại học Nông Lâm, phòng Đào tạo và khoa Quản lý Tài nguyên, dưới

sự hướng dẫn trực tiếp của cô giáo TS Nguyễn Thị Lợi, tôi thực hiện nghiên cứu đề tài: "Đánh giá kết quả công tác giải phóng mặt bằng dự án nghĩa trang Ngân Hà Viên trên địa bàn xã Thịnh Đức, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên”

2 Mục tiêu của đề tài

- Đánh giá công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng dự án nghĩa trang Ngân Hà Viên trên địa bàn xã Thịnh Đức, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên;

- Đánh giá sự ảnh hưởng và ý kiến người dân về dự án nghĩa trang Ngân

Hà Viên;

- Đánh giá những thuận lợi, khó khăn và đề xuất giải pháp

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU

1.1 Cơ sở khoa học nghiên cứu đề tài

1.1.1 Cơ sở lý luận

1.1.1.1 Một số khái niệm giải phóng mặt bằng

* Giải phóng mặt bằng (GPMB) Giải phóng mặt bằng là quá trình thực hiện các công việc liên quan đến việc di dời nhà cửa, cây cối, các công trình xây dựng và một bộ phận dân cư trên một phần đất nhất định được quy hoạch cho việc cải tạo, mở rộng hoặc xây dựng một công trình mới

Quá trình giải phóng mặt bằng được tính từ thời điểm bắt đầu hình thành hội đồng GPMB đến khi giải phóng xong và giao cho chủ đầu tư mới Đây là quá trình đa dạng và phức tạp thể hiện sự khác nhau giữa các dự án và liên quan đến lợi ích trực tiếp của các bên tham gia và của cả xã hội

Công tác GPMB mang tính quyết định đến tiến độ của các dự án, là khâu đầu tiên thực hiện dự án

* Bồi thường thiệt hại khi nhà nước thu hồi đất Bồi thường là trả lại tương xứng với giá trị hoặc công lao cho một chủ thể nào đó bị thiệt hại vì hành vi của chủ thể khác

Bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích đất bị thu hồi cho người bị thu

hồi đất (Theo khoản 6 Điều 4 Luật Đất đai năm 2003)

Có 2 loại bồi thường: bồi thường thiệt hại về đất và đền bù thiệt hại về tài sản + Bồi thường thiệt hại về đất là biện pháp để phân bố lại tài nguyên trên quan điểm lấy bao nhiêu bù bấy nhiêu

+ Bồi thường thiệt hại về tài sản gồm: nhà, công trình, vật kiến trúc, cây cối hoa màu, công trình kết cấu hạ tầng kỹ thuật gắn với đất đai bị thu hồi

Nhà nước thu hồi hoặc trưng thu đất đai để thực hiện các dự án phát triển (Điều

42 Luật Đất đai năm 2003)

Tái định cư (TĐC) được hiểu là một quá trình từ bồi thường thiệt hại về đất, tài sản; di chuyển đến nơi ở mới và các hoạt động hỗ trợ để xây dựng lại cuộc sống, thu nhập, cơ sở vật chất tại đó

Như vậy, TĐC là hoạt động nhằm giảm nhẹ các tác động xấu về kinh tế -

xã hội đối với một bộ phận dân cư đã gánh chịu vì sự phát triển chung

Hiện nay, ở nước ta, khi Nhà nước thu hồi đất mà phải di chuyển chỗ ở thì người sử dụng đất được bố trí TĐC bằng một trong các hình thức sau:

- Bồi thường bằng nhà ở;

- Bồi thường bằng giao đất ở mới;

- Bồi thường bằng tiền để người dân tự lo chỗ ở

Tái định cư là một bộ phận không thể tách rời và giữ vị trí rất quan trọng trong chính sách GPMB

1.1.1.2 Các yếu tố tác động đến công tác giải phóng mặt bằng

Quá trình giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất để xây dựng các công trình công cộng, an ninh quốc phòng, các dự án phát triển kinh tế mang tính đa dạng và phức tạp Nó thể hiện khác nhau đối với mỗi một dự án, nó liên quan trực tiếp đến lợi ích của các bên tham gia và lợi ích của toàn xã hội

- Tính đa dạng thể hiện: Mỗi dự án được tiến hành trên một vùng đất của

mỗi địa phương khác nhau với điều kiện tự nhiên kinh tế, xã hội dân cư khác

nhau Khu vực nội thành, mật độ dân cư cao, ngành nghề đa dạng, giá trị đất

và tài sản trên đất lớn; khu vực ven đô, mức độ tập trung dân cư khá cao, ngành nghề dân cư phức tạp, hoạt động sản xuất đa dạng: Công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, thương mại, buôn bán nhỏ; Khu vực ngoại thành, hoạt động sản xuất chủ yếu của dân cư là sản xuất nông nghiệp Do đó, khi bồi thường giải phóng mặt bằng được tiến hành với những giải pháp riêng phù hợp với những đặc điểm riêng của mỗi khu vực và từng dự án cụ thể

- Tính phức tạp: Đất đai là tài sản có giá trị cao, có vai trò quan trọng

trong đời sống kinh tế, xã hội đối với mọi người dân Đối với khu vực nông thôn, dân cư chủ yếu sống nhờ vào hoạt động sản xuất nông nghiệp mà đất đai lại là tư liệu sản xuất quan trọng trong khi trình độ sản xuất của nông dân thấp, khả năng chuyển đổi nghề nghiệp khó khăn do đó tâm lý dân cư vùng này

là giữ đất để sản xuất, thậm chí họ cho thuê đất còn được lợi nhuận cao hơn là sản xuất nhưng họ vẫn không cho thuê Mặt khác, cây trồng, vật nuôi trên vùng

đó cũng đa dạng dẫn đến công tác tuyên truyền, vận động dân cư tham gia di chuyển, định giá bồi thường rất khó khăn và việc hỗ trợ chuyển nghề nghiệp là

điều cần thiết để đảm bảo đời sống dân cư sau này (Nghị định

181/2004/NĐ-CP, ngày 29/10/2004 của Chính phủ)

Công tác GPMB bị tác động bởi các yếu tố sau:

a Việc ban hành văn bản và thực hiện các văn bản

Ở nước ta, sau khi ban hành Luật Đất đai 1993 đến nay, Chính phủ đã bốn lần trình Quốc hội Luật sửa đổi, bổ sung các quy định của Luật Đất đai năm

1998, 2001 và 2003, 2013 điều chỉnh các quy định trong Luật đất đai để phù hợp hơn với thực tiễn nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội đất nước Theo đó, chính sách bồi thường, GPMB cũng luôn được Chính phủ không ngừng hoàn thiện, sửa đổi cho phù hợp với yêu cầu thực tế triển khai Với những đổi mới về pháp Luật Đất đai, đã cơ bản đáp ứng được tính ổn định, thống nhất của pháp Luật Đất đai qua các thời kỳ mà công tác bồi thường,

GPMB đã gặp khá nhiều khó khăn và cản trở Thực tiễn triển khai cho thấy việc ban hành các văn bản quy phạm về quản lý, sử dụng đất đai có ảnh hưởng rất lớn đến công tác bồi thường, GPMB

Việc ban hành các văn bản quy phạm về quản lý, sử dụng đất đai, việc tổ chức thực hiện các văn bản đó cũng có vai trò rất quan trọng:

- Nhận thức của người dân và kể cả một bộ phận không nhỏ cán bộ quản

lý đất đai ở địa phương về chính sách pháp luật nhìn chung còn hạn chế Trong khi đó việc tuyên truyền, phổ biến của các cơ quan có trách nhiệm chưa tốt

- Nhận thức pháp luật của một số người dân còn hạn chế, cùng với đó là việc

áp dụng pháp luật còn thiếu dân chủ, không công khai, công bằng ở các địa phương chính là nguyên nhân làm giảm hiệu lực thi hành pháp luật, gây giảm lòng tin trong nhân dân cũng như các nhà đầu tư và ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ GPMB

b Công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất

Quy hoạch sử dụng đất được xem là giải pháp tổng thể định hướng cho quá trình phát triển và quyết định tương lai của nền kinh tế Thông qua quy hoạch sử dụng đất, Nhà nước can thiệp vào các quan hệ đất đai, khắc phục những nhược điểm do lịch sử để lại hay giải quyết những vấn đề mà quá trình phát triển đang đặt ra

Thông qua việc lập, xét duyệt và điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất để tổ chức việc bồi thường, GPMB thực sự trở thành sự nghiệp của cộng đồng mà Nhà nước đóng vai trò tổ chức Bất kỳ một phương án bồi thường GPMB nào đều dựa trên một quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất nhằm đạt được các yêu cầu như là phương án có hiệu quả kinh tế - xã hội cao nhất Quy hoạch sử dụng đất không chỉ là công cụ cho thị trường mà còn là phương tiện quan trọng nhất thực hiện các mục tiêu chính trị - xã hội hoá về công bằng, dân chủ, văn minh trong bồi thường GPMB và cũng là công việc mà hoạt động quản lý Nhà nước có ảnh hưởng nhiều nhất, hiệu quả nhất, đúng chức năng nhất

Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất có tác động tới chính sách bồi thường GPMB trên hai phương diện:

- Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất là một trong những căn cứ quan trọng nhất để thực hiện việc giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất,

mà theo quy định của Luật Đất đai năm 2003, việc giao đất, cho thuê đất chỉ được thực hiện khi có quyết định thu hồi đất đó của người đang sử dụng

- Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất là một trong những nhân tố ảnh hưởng tới giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất, từ đó tác động tới giá đất tính bồi thường

c Công tác đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

Theo quy định của Luật Đất đai, người sử dụng đất phải đăng ký quyền

sử dụng đất với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là giấy tờ pháp

lý khẳng định quyền sử dụng đất của các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân đối với những mảnh đất cụ thể, làm căn cứ cho việc thực hiện các quyền của người sử dụng đất Trong công tác bồi thường GPMB, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là căn cứ để xác định loại đất, diện tích đất, đối tượng tính bồi thường Làm tốt công tác đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì công tác bồi thường GPMB sẽ thuận lợi, tiến độ GPMB nhanh hơn Nếu các thửa đất chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì cần phải có thời gian xác minh chủ sử dụng đất, nguồn gốc sử dụng đất, giải quyết tranh chấp (nếu có)…sẽ ảnh hưởng đến tiến độ giải phóng mặt bằng

d Yếu tố giá đất và định giá đất

Giá đất là yếu tố ảnh hưởng rất lớn đến công tác GPMB, là một trong những vấn đề đang gây ách tắc cho công tác bồi thường, GPMB hiện nay Giá đất là số tiền tính trên một đơn vị diện tích đất do Nhà nước quy định hoặc được hình thành trong giao dịch về quyền sử dụng đất Theo quy định của pháp luật đất đai hiện hành thì giá đất được hình thành trong các trường hợp sau đây:

- Do UBND các tỉnh, huyện (gọi chung là UBND cấp tỉnh) quy định (căn

cứ vào nguyên tắc, phương pháp xác định giá đất và khung gia đất do Chính phủ quy định) và được công bố công khai vào ngày 01 tháng 01 hàng năm

- Do đấu giá quyền sử dụng đất hoặc đấu thầu dự án có sử dụng đất

- Do người sử dụng đất thỏa thuận về giá đất với những người có liên quan khi thực hiện các quyền chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại quyền sử dụng đất; góp vốn bằng quyền sử dụng đất

Tình hình phổ biến hiện nay là giá đất cho các địa phương quy định và công bố đều không theo đúng nguyên tắc đó, dẫn tới nhiều trường hợp ách tắc

về bồi thường đất đai và phát sinh khiếu kiện Kết quả kiểm tra thi hành Luật Đất đai năm 2015 của Bộ Tài nguyên và Môi trường cho thấy trong 17.480 đơn tranh chấp khiếu nại, tố cáo về đất đai thì có tới 12.348 trường hợp là khiếu nại về bồi thường GPMB chiếm 70,64% Trong các trường hợp khiếu nại về bồi thường, GPMB thì có tới 70% là khiếu nại về giá đất nông nghiệp bồi thường quá thấp so với giá đất chuyển nhượng thực tế trên thị trường hoặc giá đất ở được giao tại nơi TĐC lại quá cao so với giá đất ở đã được bồi thường tại nơi bị thu hồi

Như vậy, nếu công tác định giá đất để bồi thường GPMB không được làm tốt sẽ làm cho công tác GPMB ách tắc, dẫn tới không có mặt bằng đầu tư,

làm chậm tiến độ triển khai dự án hoặc làm lỡ cơ hội đầu tư

1.1.2 Chính sách bồi thường khi nhà nước thu hồi đất ở Việt Nam

1.1.2.1.Thời kỳ từ năm 1993 đến năm 2003 Luật Đất đai 1993 ra đời và có hiệu lực thi hành từ ngày 15/10/1993 Với các quy định tại Luật này thì “đất có giá” và người sử dụng đất có quyền và nghĩa vụ cụ thể

+ Tại Điều 12 quy định “Nhà nước xác định giá các loại đất để tính thuế chuyển quyền sử dụng đất, thu tiền khi giao đất hoặc cho thuê đất Tính giá trị tài sản khi giao đất, bồi thường thiệt hại khi thu hồi đất Chính phủ quy định khung giá các loại đất đối với từng vùng theo thời gian”

+ Điều 27 quy định “Trong từng trường hợp thật cần thiết, Nhà nước thu

hồi đất đang sử dụng của người sử dụng đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh và vì lợi ích của quốc gia, lợi ích công cộng thì người bị thu

hồi đất được đền bù thiệt hại”

Căn cứ Luật Đất đai 1993, Chính phủ đã ban hành Nghị định 90/CP ngày 17/8/1994 quy định về việc bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất

sử dụng vào mục đích an ninh, quốc phòng, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng

Để đáp ứng yêu cầu của xã hội và sự chuyển biến mạnh mẽ của nền kinh

tế, Quốc hội đã liên tục sửa đổi Luật đất đai vào các năm 1998 và 2001 Theo

đó, Chính phủ và các bộ ngành đã ban hành các văn bản quy định về chính sách bồi thường GPMB

+ Nghị định 22/1998/NĐ-CP ngày 24/4/1998 của Chính phủ về việc bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đích an ninh quốc phòng, lợi ích quốc gia và lợi ích công cộng

+ Thông tư 145/1998/TT-BTC ngày 04/11/1998 của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện Nghị định 22/1998/NĐ-CP ngày 24/4/1998 của Chính phủ

Chính sách bồi thường GPMB theo quy định tại Nghị định

+ Trả chi phí chuyển đổi nghề nghiệp cho người có đất bị thu hồi mà phải chuyển nghề nghiệp

+ Trả các chi phí phục vụ trực tiếp cho việc tổ chức thực hiện đền bù, di chuyển, GPMB

Điều kiện được đền bù thiệt hại về đất: Được quy định rất cụ thể, chi tiết tại Điều 6 Nghị định 22/1998/NĐ-CP

Giá đất để tính đền bù thiệt hại: được xác định trên cơ sở giá đất của địa phương ban hành kèm theo quy định của Chính phủ nhân với hệ số K để đảm bào giá đất tính đền bù phù hợp với khả năng sinh lợi và giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất của địa phương

Chính sách hỗ trợ:

+ Hỗ trợ ổn định sản xuất và đời sống, chi phí đào tạo chuyển đổi nghề nghiệp, trợ cấp ngừng việc cho cán bộ công nhân viên của doanh nghiệp trong thời gian ngừng sản xuất

+ Chi phí di chuyển đối với các cơ quan Nhà nước, tổ chức chính trị-xã hội,

đợ vị sự nghiệp, đơn vị lực lượng vũ trang nhân dân phải di chuyển cơ sở đến địa điểm mới

+ Hỗ trợ đối với người sử dụng nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước nằm trong phạm vi thu hồi đất phải phá dỡ nếu không tiếp tục thuê nhà của Nhà nước + Hỗ trợ các đối tượng chính sách và tiền thưởng đối với trường hợp thực hiện đúng kế hoạch

Tái định cư: Được quy định cụ thể, chi tiết tại Chương V như: Quy định thẩm quyền lập, trình duyệt khu tái định cư; điều kiện bắt buộc phải có của khu tái định cư và việc bố trí đất ở cho các hộ gia đình tại khu tái định cư, nguồn vốn xây dựng khu tái định cư

Tổ chức thực hiện: Nghị định quy định rõ trình tự thực hiện đền bù thiệt hại

và trách nhiệm của từng cấp, từng ngành, việc thành lập và nhiệm vụ của Hội đồng đền bù GPMB

Hiện nay, các quy định của pháp luật về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư ngày càng phù hợp hơn với yêu cầu của thực tế cũng như yêu cầu của các quy

luật kinh tế, quan tâm hơn tới lợi ích của những người bị thu hồi đất:

1.1.2.2 Thời kỳ từ năm 2003 đến năm 2013

Luật Đất đai năm 2003 được Quốc hội thông qua ngày 26/11/2003 và có hiệu lực từ ngày 01/7/2004 Công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất được quy định rất chi tiết và kèm theo nhiều văn bản dưới luật được ban hành để hướng dẫn thực hiện:

- Nghị định 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ về thi hành Luật đất đai

- Nghị định số 188/2004/NĐ-CP ngày 16/11/2004 về phương pháp xác định giá đất và khung giá các loại đất

- Nghị định số 123/2007/NĐ-CP ngày 27/7/2007 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 188/2004/NĐ-CP ngày 16/11/2004 của Chính phủ;

- Thông tư số 114/2004/TT-BTC ngày 26/11/2004 của Bộ Tài chính về hướng dẫn thực hiện Nghị định số 188/2004/NĐ-CP

- Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004 của Chính phủ về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất

- Thông tư số 116/2004/TT-BTC ngày 07/12/2004 của Bộ Tài chính về hướng dẫn thực hiện Nghị định số 197/2004/NĐ-CP

- Nghị định 17/2006/NĐ-CP ngày 27/01/2006 của Chính phủ về sửa đổi

bổ sung một số Điều của các Nghị định hướng dẫn thi hành Luật đất đai và Nghị định 187/2004/NĐ-CP về việc chuyển công ty Nhà nước thành công ty

cổ phần

- Thông tư số 145/2007/TT-BTC ngày 06/12/2007 của Bộ Tài chính Hướng dẫn thực hiện Nghị định số 188/2004/NĐ-CP ngày 16/11/2004 của Chính phủ và Nghị định số 123/2007/NĐ-CP ngày 27/7/2007 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 188/2004/NĐ-CP

- Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2007 của Chính phủ quy định

bổ sung về việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất, thực hiện quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai

- Thông tư liên tịch số 14/2008/BTC-BTNMT ngày 31/01/2008 của Bộ Tài chính, Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn thực hiện một số Điều của Nghị định 84/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2007 của Chính phủ

- Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13/8/2009 của Chính phủ quy định

bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường hỗ trợ và tái định cư đã thể hiện được tính khả thi và vai trò tích cực của các văn bản pháp luật

- Nghị định số 120/2010/NĐ-CP ngày 30 tháng 12 năm 2010 của Chính phủ Về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 198/2004NĐ-CP ngày 03 tháng 12 năm 2004 của Chính phủ

- Thông tư số 14/2009/TT-BTNMT ngày 11 tháng 10 năm 2009 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

và trình tự, thủ tục thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất

1.1.2.3 Giai đoạn từ năm 2014 đến nay

Luật đất đai sửa đổi năm 2013 đã cụ thể hóa chính sách bồi thường, hỗ

trợ, tái định cư được quy định tại khoản 1 Điều 38: “Nhà nước thu hồi đất

đang sử dụng để phục vụ cho mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng; phát triển kinh tế” và Điều 42 Luật Đất đai: “Nhà nước sẽ phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho người có đất bị thu hồi để giải phóng mặt bằng”

Chính phủ đã ban hành văn bản hướng dẫn thi hành về công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất như:

Nghị định 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật đất đai

Nghị đinh 47/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 05 năm 2014 của Chính phủ quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất

Để phù hợp với thực tế tại địa phương, tỉnh Thái Nguyên cũng đã ban hành nhiều quyết định về công tác bồi thường GPMB:

Quyết định số 31/QĐ-UBND ngày 22/8/2014 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên;

Quyết định số 01/QĐ-UBND ngày 05/01/2016 của UBND tỉnh Thái Nguyên ban hành Quy định về đơn giá bồi thường nhà, công trình kiến trúc gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên; Quyết định số 06/2016/QĐ-UBND ngày 21/01/2016 của UBND tỉnh Thái Nguyên ban hành quy định đơn giá bồi thường cây trồng, vật nuôi là thủy sản khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

Các văn bản pháp luật về chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đã thể hiện được tính khả thi trong quá trình áp dụng pháp luật vào hoạt động bồi thường, giải phóng mặt bằng của Nhà nước

1.2 Cơ sở thực tiễn

1.2.1 Chính sách giải phóng mặt bằng của một số nước trên thế giới

Đối với mỗi quốc gia trên thế giới, đất đai là nguồn lực cơ bản, quan trọng nhất đối với mọi hoạt động trong đời sống KT-XH Vì vậy, nhiều nước trên thế giới đang cố gắng không ngừng trong việc hoàn thiện chính sách pháp luật về đất đai, trong đó có chính sách bồi thường, hỗ trợ và TĐC của cơ quan quản lý Nhà nước Dưới đây là một số kinh nghiệm trong công tác quản

lý Nhà nước về đất đai của một số nước trên thế giới, đồng thời giúp cho chúng ta có cái nhìn tổng quát hơn về công tác bồi thường giải phóng mặt

bằng (Trương Ánh Tuyết, 2002)

áp dụng quyền thu hồi đất Việc thu hồi đất được thực hiện chặt chẽ để tránh

sự lạm quyền của chính quyền địa phương Phạm vi đất bị thu hồi phục vụ cho lợi ích công gồm: đất phục vụ cho quân sự - quốc phòng; các cơ quan nhà nước và các cơ quan nghiên cứu sự nghiệp; công trình giao thông, năng lượng; kết cấu hạ tầng công cộng; công trình công ích và phúc lợi xã hội, công trình trọng điểm quốc gia, bảo vệ môi trường sinh thái và phục vụ cho

các lợi ích công cộng khác theo quy định của pháp luật (Ban Nội chính Trung

ương, 2013)

* Trình tự, thủ tục thu hồi đất

Ở Trung Quốc, quy trình thu hồi đất gồm 4 bước: (1) Khảo sát về các

điều kiện thu hồi đất (dân số nông nghiệp, đất canh tác trên thu nhập đầu người, tổng sản lượng hàng năm, diện tích đất, loại đất và vấn đề sở hữu của khu vực bị ảnh hưởng); (2) Xây dựng dự thảo kế hoạch thu hồi đất; (3) Cơ quan quản lý đất đai báo cáo với chính quyền địa phương, trình kế hoạch thu hồi đất và các tài liệu khác lên cấp cao hơn để kiểm tra, phê duyệt; (4) Thông báo, công bố dự án sau khi dự án được phê duyệt Việc công bố phải được thực hiện kịp thời, cụ thể về kế hoạch thu hồi và bồi thường Chính quyền địa phương có trách nhiệm thông báo và giải thích các vấn đề có liên quan Sau ngày thông báo, các tài sản trong khu vực dự án sẽ không được cải tạo, mở

rộng (Tạp chí Cộng sản, 2009)

* Về phương thức bồi thường:

Nhà nước sẽ thông báo rộng rãi cho người sử dụng đất biết trước việc họ

sẽ bị thu hồi đất trong thời hạn một năm Người dân có quyền lựa chọn các phương thức bồi thường bằng tiền hoặc bằng nhà tại khu ở mới

Ở Trung Quốc, nguyên tắc bồi thường khi thu hồi đất được xác định là

phải bảo đảm cho người bị thu hồi đất có chỗ ở bằng hoặc cao hơn so với nơi

ở cũ Bồi thường khi thu hồi đất không căn cứ giá thị trường, mà phụ thuộc vào mục đích sử dụng ban đầu của khu đất bị thu hồi, cụ thể là: đối với đất nông nghiệp, cách tính tiền bồi thường đất đai và tiền trợ cấp tái định cư căn

cứ theo giá trị tổng sản lượng của đất đai những năm trước đây rồi nhân với một hệ số do nhà nước quy định Mức bồi thường được tính bằng 6 đến 10 lần giá trị sản lượng hàng năm trung bình của ba năm trước khi thu hồi Trợ cấp tái định cư được tính bằng 4 đến 6 lần giá trị sản lượng hàng năm trung bình Bồi thường về hoa màu và các công trình hiện có sẽ do chính quyền địa phương quyết định Trong trường hợp mức bồi thường không đủ để duy trì mức sống ban đầu, thì có thể tăng thêm, tuy nhiên, tổng mức bồi thường không vượt quá 30 lần giá trị sản lượng trung bình của 3 năm trước khi thực hiện thu hồi nếu như các quy định trong luật không đủ duy trì mức sống hiện

tại của người nông dân (Tạp chí Cộng sản, 2009)

* Cơ quan có thẩm quyền thu hồi đất

Ở Trung Quốc chỉ có Chính phủ và chính quyền cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương mới có thẩm quyền thu hồi đất Công tác quản lý GPMB được giao cho Cục Quản lý tài nguyên đất đai tại các địa phương thực hiện Chủ thể được nhận khu đất sau khi được thu hồi sẽ thuê một đơn vị xây dựng giải tỏa mặt bằng khu đất đó (thông thường là các đơn vị chịu trách nhiệm thi công công trình trên khu đất giải tỏa)

* Về giá bồi thường:

Tiêu chuẩn để xác định mức giá bồi thường dựa trên mức giá thị trường Mức giá này cũng được Nhà nước quy định cho từng khu vực và chất lượng nhà, công trình và tài sản trên đất, đồng thời cũng được điều chỉnh rất linh hoạt để phù hợp với thực tế tình hình tại từng địa phương, khu vực, đây cũng là chính sách của Nhà nước nhằm tác động và điều chỉnh lại chính thị trường đó Riêng đối với đất nông nghiệp, bồi thường theo tính chất của đất và loại đất đó

Đối với đất ở, số tiền bồi thường được xác định bao gồm: giá cả xây dựng lại nhà ở, sự chênh lệch giữa xây dựng lại nhà mới và nhà cũ; giá đất tiêu chuẩn và trợ cấp về giá Giá xây dựng nhà mới được xác định là khoảng cách chênh lệch giữa giá trị còn lại của nhà cũ và chi phí xây dựng lại nhà mới Còn giá đất tiêu chuẩn do Nhà nước quyết định, căn cứ theo giá đất trong cùng khu vực Việc trợ cấp về giá cũng do chính quyền xác định Khoản tiền bồi thường này được tính theo mét vuông, cộng lại và nhân với diện tích xây dựng của nhà ở Trường hợp Nhà nước có nhà ở tái định cư thì người được bồi thường sẽ được phân nhà với diện tích tương đương số tiền họ đã

nhận được bồi thường (Ban Nội chính Trung ương, 2013)

Quá trình di dời được thực hiện dựa trên nguyên tắc: nơi ở mới tốt hơn nơi ở cũ Khu TĐC được quy hoạch tổng thể, theo mô hình nhà ở, trường học,

chợ…, cân đối được giao thông động và tĩnh (Báo Tài nguyên và Môi trường,

2018).

1.2.1.2 Hàn Quốc

Đất nước Hàn Quốc có tới 70% diện tích đất là đất đồi núi nên đất chuyên dùng được xem là một vấn đề hết sức quan trọng Vì vậy, để sử dụng đất một cách hiệu quả và tiết kiệm thì các quy hoạch và quy chế được coi như

một hình thức pháp luật (Ban Nội chính Trung ương, 2013)

Luật đất đai của Hàn Quốc được xây dựng dựa trên cơ sở Luật quy hoạch đô thị và Luật quản lý sử dụng đất quốc gia, bao gồm tất cả các đô thị, Nhà nước chỉ định một số khu vực sử dụng để cân bằng sự phát triển đồng bộ

* Các trường hợp thu hồi đất

Ở Hàn Quốc, mặc dù đất đai là sở hữu tư nhân nhưng trong nhiều trường

hợp, Nhà nước có quyền thu hồi đất của người dân Các trường hợp đó là: thu hồi đất để phục vụ mục đích quốc phòng - an ninh; dự án đường sắt, đường bộ, sân bay, đập nước thủy điện, thủy lợi; dự án xây dựng trụ sở cơ quan nhà nước, nhà máy điện, viện nghiên cứu; dự án xây dựng trường học, thư viện, bảo tàng;

dự án xây dựng nhà, xây dựng cơ sở hạ tầng trong khu đô thị mới, khu nhà ở để cho thuê hoặc chuyển nhượng

* Trình tự, thủ tục thu hồi đất

Ở Hàn Quốc, việc bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất được thực hiện

theo phương thức tham vấn và cưỡng chế Phương thức tham vấn được thực hiện thông qua việc các cơ quan công quyền thỏa thuận với người bị thu hồi đất về phương án, cách thức bồi thường Trong trường hợp tham vấn bị thất bại, Nhà nước phải sử dụng phương thức cưỡng chế Theo thống kê của Cục Chính sách đất đai Hàn Quốc, ở Hàn Quốc có 85% tổng số các trường hợp Nhà nước thu hồi đất thực hiện theo phương thức tham vấn; chỉ có 15% các trường hợp thu hồi đất phải sử dụng phương thức cưỡng chế

* Cơ quan có thẩm quyền thu hồi đất

Tổ chức Nhà ở Quốc gia (một tổ chức xã hội đứng ra bảo đảm trách nhiệm cung cấp nhà ở tại đô thị, hoạt động như một nhà đầu tư độc lập) được phép thu hồi đất theo quy hoạch để thực hiện các dự án xây nhà ở

* Bồi thường khi thu hồi đất

Ở Hàn Quốc, Nhà nước bồi thường khi thu hồi đất trên cơ sở các nguyên tắc sau: Thứ nhất, việc bồi thường do chủ dự án thực hiện Thứ hai, chủ đầu

tư phải thực hiện bồi thường đầy đủ cho chủ đất và cá nhân liên quan trước

khi tiến hành xây dựng các công trình công cộng Thứ ba, thực hiện bồi

thường cho chủ đất phải bằng tiền mặt, sau đó mới bằng đất hoặc nhà ở xã

hội Thứ tư, thực hiện bồi thường áp dụng cho từng cá nhân

Thực hiện bồi thường theo luật mới của Hàn Quốc thì sẽ thực hiện theo

ba giai đoạn:

Giai đoạn 1: Tiền bồi thường đất đai được các nhân viên công vụ đánh

giá trên tiêu chuẩn giá quy định để thu hồi đất phục vụ cho công trình công cộng Mỗi năm Hàn Quốc cho thi hành đánh giá đất trên 27 triệu địa điểm trên toàn quốc và chỉ định 470.000 địa điểm làm tiêu chuẩn và thông qua đánh giá của giám định để dựa theo đó hình thành giá quy định cho việc bồi thường Giá quy định không dựa vào lợi nhuận khai thác do đó có thể đảm bảo sự khách quan trong việc bồi thường

Giai đoạn 2: Pháp luật có quy định không gây thiệt hại nhiều cho người

có quyền sở hữu đất trong quá trình thương lượng chấp thuận thu hồi đất Quy trình chấp thuận theo thứ tự là công nhận mục đích, lập biên bản tài sản và đất đai, thương lượng, chấp nhận thu hồi

Giai đoạn 3: Biện pháp di dời là một đặc điểm quan trọng Nhà nước hỗ

trợ tích cực về mặt chính sách đảm bảo sự sinh hoạt của con người, cung cấp đất đai cho những người bị thu hồi nơi cư trú do thực hiện công trình công cộng cần thiết của Nhà nước Đây là công việc có tính hiệu quả cao, thu hút người dân tự nguyện di dời và liên quan rất nhiều tới việc GPMB Theo luật bồi thường, nếu như tòa nhà nơi dự án sẽ được thực hiện có trên 10 người sở hữu thì phải xây dựng cho các đối tượng này nơi cư trú hoặc hỗ trợ 30% giá trị của tòa nhà đó Còn nếu như các dự án xây dựng chung cư nhà ở thì cung cấp cho các đối tượng này chung cư hoặc nhà ở thấp hơn giá thành

* Về giá bồi thường:

Về thời điểm xác định giá bồi thường, đối với trường hợp thu hồi đất thông qua hình thức tham vấn thì thời điểm xác định giá bồi thường là thời điểm các bên đạt được thỏa thuận đồng thuận về phương án bồi thường Đối

với trường hợp thu hồi đất thông qua hình thức cưỡng chế thì thời điểm xác định giá bồi thường là thời điểm cơ quan nhà nước có thẩm quyền ra quyết định cưỡng chế

Việc xác định giá bồi thường không phải do chủ dự án thực hiện mà giao cho ít nhất hai cơ quan định giá độc lập (hoạt động theo hình thức doanh nghiệp hoặc công ty cổ phần) thực hiện Trường hợp chủ đất yêu cầu xác định lại giá bồi thường thì chủ dự án lựa chọn thêm một tổ chức tư vấn định giá đất thứ ba Nếu giá trị định giá cao nhất và thấp nhất chênh lệch 10% hoặc nhiều hơn, sẽ phải có chuyên gia định giá khác thực hiện tiếp việc định giá, và từ

đó, mức bồi thường sẽ được tính toán lại Giá đất được lựa chọn làm căn cứ xác định bồi thường là giá trung bình cộng của kết quả định giá của hai hoặc

ba cơ quan dịch vụ tư vấn về giá đất độc lập được chủ thực hiện dự án thuê định giá

Đối với đất nông nghiệp, nếu bị thu hồi trước khi thu hoạch hoa màu, giá trị hoa màu đó sẽ được bồi thường Khoản bồi thường được tính dựa trên số hoa màu thực tế được trồng tại thời điểm dự án được công bố và đủ để hỗ trợ người nông dân phục hồi lại việc sản xuất của mình Khoản bồi thường được tính bằng 2 lần tổng thu nhập hàng năm từ sản xuất nông nghiệp

* Chế độ và luật GPMB:

Theo luật sung công đất đai thì nếu như đã trả hoặc đặt cọc tiền bồi thường xong nhưng không chịu di dời thì được xem như gây hại cho lợi ích công cộng do đó phải thi hành cưỡng chế giải tỏa được thực hiện quyền thi hành theo luật thực hiện thi hành hành chính và quyền thi hành ngày phải theo thủ tục pháp lệnh cảnh cáo theo quy định Thực chất biện pháp GPMB thường

bị người dân hoặc các người ở thuê phản đối và chống trả quyết liệt gây ảnh

hưởng xấu đến xã hội cho nên tốt nhất là phải có sự nghiên cứu tìm ra biện pháp cho dân tự nguyện di dời là hay hơn cả

1.2.1.3 Australia (Úc)

Luật đất đai của Úc quy định: đất đai thuộc sở hữu Nhà nước và sở hữu

tư nhân Luật đất đai bảo hộ tuyệt đối quyền lợi và nghĩa vụ của chủ sở hữu đất đai Chủ sở hữu có quyền cho thuê, chuyển nhương, thế chấp, thừa kế theo

di chúc mà không có sự cản trở nào, kể cả việc tích lũy đất đai (Mai Mộng Hùng, 2008)

Luật đất đai năm 1989 của Úc quy định, có hai loại thu hồi đất:

- Thu hồi đất bắt buộc

- Thu hồi đất tự nguyện Thu hồi đất tự nguyện được nước Úc tiến hành khi chủ đất cần được thu hồi đất Trong thu hồi đất tự nguyện không có quy định đặc biệt nào được

áp dụng mà việc thỏa thuận đó là nguyên tắc cơ bản nhất Chủ có đất cần được thu hồi vốn và người thu hồi đất sẽ thỏa thuận giá bồi thường đất trên tinh thần đồng thuận và căn cứ vào thị trường

Thu hồi đất bắt buộc được nước Úc tiến hành khi Nhà nước có nhu cầu

sử dụng đất cho các mục đích công cộng và các mục đích khác Thông thường, Nhà nước có được đất đai thông qua đàm phán

Australia, việc thu hồi đất được thực hiện theo quy trình chung, bao gồm

5 bước: (1) Bộ trưởng gửi công văn chính thức mời người có đất tới thảo luận với Bộ trưởng về việc bán đất cho Nhà nước; (2) Khi thảo luận không có kết quả thì cơ chế chiếm giữ đất đai bắt buộc được vận hành bằng thông báo chính thức của Nhà nước về việc sử dụng đất đó vào mục đích công cộng trên Công báo của Chính phủ Bang; (3) Chủ đất cũ bắt đầu thực hiện thủ tục đòi bồi thường về đất; (4) Các thủ tục định giá đất theo thị trường được tiến hành; (5) Chủ đất cũ có thể yêu cầu Trọng tài hoặc Tòa án để giải quyết tranh chấp

về giá bồi thường (Trương Ánh Tuyết, 2002)

Nguyên tắc của bồi thường của quốc gia này đó là công bằng và theo giá thị trường Theo đó, các yếu tố sẽ được tính toán trong quá trình bồi thường đó là giá thị trường, giá đặc biệt đối với chủ sở hữu, các chi phí liên quan như phí di chuyển, chi phí TĐC

* Nhận xét, đánh giá về chính sách GPMB của một số nước trên thế giới

Việc xây dựng và phát triển các công trình xây dựng, công trình dân dụng đều cần có đất Do đất đai có hạn, vì thế mọi Nhà nước đều phải sử dụng quyền lực của mình để thu hồi đất hoặc trưng dụng của người đang sở hữu, đang sử dụng để phục vụ cho nhu cầu xây dựng các công trình phục vụ lợi ích công cộng, lợi ích quốc gia Ở mỗi quốc gia, quyền lực thu hồi, trưng thu đất được ghi trong hiến pháp hoặc tại Bộ luật đất đai hoặc một bộ luật khác Nếu việc thu hồi, trưng thu đã phù hợp với quy định của pháp luật mà người sở hữu hoặc sử dụng đất không thực hiện thì Nhà nước có quyền chiếm hữu đất đai Việc thu hồi đất, trưng thu đất và bồi thường thiệt hại về đất tại mỗi quốc

gia đều được thực hiện theo chính sách riêng do Nhà nước đó quy định

Qua tìm hiểu chính sách bồi thường GPMB của một số nước trên thế giới, nước ta cần học hỏi 1 số kinh nghiệm để tiếp tục hoàn thiện chính sách bồi thường GPMB

1.2.2 Công tác giải phóng mặt bằng ở Việt Nam hiện nay

Trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đất đai là nguồn nội lực, nguồn vốn quan trọng để chúng ta thực hiện chiến lược đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá, xây dựng nền tảng để đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp Nhiều dự án như các khu công nghiệp, nhà máy, các khu đô thị mới, khu dân cư đang được triển khai xây dựng một cách mạnh mẽ Tuy nhiên, để thực hiện được các nhiệm vụ trên một cách hiệu quả thì mặt bằng xây dựng là một trong những nhân tố quan

trọng, nó quyết định đến việc thu hút các nhà đầu tư trong và ngoài nước, ảnh hưởng đến cả tiến trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước

Trong năm 2016, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn kết hợp với

Bộ Tài nguyên và Môi trường đã tổ chức hội thảo đánh giá tình hình thu hồi đất để thực hiện CNH-HĐH:

* Về diện tích đất nông nghiệp, đất ở bị thu hồi để phát triển các KCN,

đô thị và các công trình công cộng

Trong 5 năm qua, từ năm 2010-2015, tổng diện tích đất nông nghiệp đã thu hồi là 366,44 nghìn ha (chiếm gần 4% tổng diện tích đất nông nghiệp cả nước) Trong đó diện tích đất nông nghiệp đã thu hồi để xây dựng các KCN

và CCN là 39,56 nghìn ha, xây dựng đô thị là 70,32 nghìn ha và xây dựng kết cấu hạ tầng là 136,17 nghìn ha

Các vùng kinh tế trọng điểm và khu vực có diện tích đất nông nghiệp thu hồi lớn nhất, chiếm khoảng 50% diện tích đất thu hồi trên toàn quốc Những địa phương có diện tích đất thu hồi lớn là Tiền Giang (20,38 ha), Hà Nội (7,776 ha), Quảng Nam (11,82 ha)…Theo số liệu điều tra của Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn tại 16 tỉnh trọng điểm về thu hồi đất, diện tích đất nông nghiệp bị thu hồi chiếm khoảng 89% và diện tích thổ cư chiếm 11% Đồng bằng sông Hồng là vùng có diện tích bị thu hồi lớn nhất, chiếm 4,4% tổng diện tích đất nông nghiệp của cả nước, tỷ lệ này ở Đông Nam Bộ là 2,1%, ở nhiều vùng khác là dưới 0,5%

Mặc dù diện tích đất nông nghiệp, đất ở bị thu hồi tại mỗi tỉnh chiếm tỷ

lệ nhỏ trong tổng số diện tích đất tự nhiên của địa phương nhưng lại tập trung vào một số huyện, xã có mật độ dân số cao Diện tích bình quân đầu người thấp, có xã diện tích đất bị thu hồi chiếm tới 70-80% diện tích đất canh tác

(Bộ Nông nghiệp và PTNT, 2015)

* Về đời sống, lạo động và việc làm của các hộ nông dân bị thu hồi đất

Theo báo cáo cho thấy việc thu hồi đất nông nghiệp trong 5 năm qua đã tác động đến đời sống của trên 627.000 hộ gia đình với khoảng 959.000 lao động và 2,5 triệu người Trung bình mỗi ha đất bị thu hồi ảnh hưởng tới việc làm của trên 10 lao động nông nghiệp Vùng đồng bằng sông Hồng có số hộ

bị ảnh hưởng do thu hồi đất lớn nhất: khoảng 300 nghìn hộ; Đông Nam Bộ khoảng 108 nghìn hộ, số hộ bị thu hồi đất ở các vùng khác thấp hơn: Tây Nguyên chỉ có trên 138,291 hộ Mặc dù quá trình thu hồi đất, các địa phương

đã ban hành nhiều chính sách cụ thể đối với người dân bị thu hồi đất về các vấn đề như bồi thường, hỗ trợ giải quyết việc làm, đào tạo chuyển đổi nghề nghiệp, hỗ trợ tái định cư,…Tuy nhiên trên thực tế có tới 67% lao động nông nghiệp vẫn giữ nguyên nghề cũ sau khi bị thu hồi đất, 13% chuyển sang nghề mới và khoảng 20% không có việc làm hoặc có việc làm nhưng không ổn

định

Như vậy nông nghiệp vẫn là chỗ dựa của phần lớn số hộ bị mất đất Số lao động bị mất việc làm do mất đất nhiều như Hà Tây 37.703 người, Vĩnh Phúc 22,880 người, Nam Định 4,130 người,… Thực trạng này dẫn đến 53%

số hộ dân bị thu hồi đất có thu nhập giảm so với trước đây, chỉ có khoảng 13% số hộ có thu nhập cao hơn trước

Kết quả kiểm tra thi hành Luật đất đai năm 2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường cho thấy việc thu hồi đất ở phần lớn các địa phương đang ách tắc, làm chậm tiến độ triển khai nhiều dự án đầu tư, gây nên những bức xúc cho cả người

sử dụng đất, nhà đầu tư và cơ quan chính quyền có tránh nhiệm thu hồi đất

* Kết quả thực hiện chính sách bồi thường GPMB tại các địa phương ở nước ta:

Ở nước ta, các quy định của pháp luật về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư ngày càng phù hợp hơn với yêu cầu của thực tế cũng như yêu cầu của các quy luật kinh tế Quan tâm tới lợi ích của những người bị thu hồi đất, công tác bồi

thường, hỗ trợ, tái định cư trong thời gian qua đã đạt được các kết quả khá khả quan, thể hiện trên một số khía cạnh chủ yếu sau:

Thứ nhất, đối tượng được bồi thường, hỗ trợ, tái định cư ngày càng được

xác định đầy đủ chính xác, phù hợp với tình hình thực tế của đất nước, giúp cho công tác quản lý đất đai của Nhà nước được nâng cao, người nhận đền bù cũng thấy thỏa đáng

Thứ hai, mức bồi thường hỗ trợ ngày càng cao tạo điều kiện cho người

dân bị thu hồi đất có thể khôi phục lại tài sản bị thu hồi Một số biện pháp hỗ trợ đã được bổ sung và quy định rất rõ ràng, thể hiện được tinh thần đổi mới của Đảng và Nhà nước nhằm giúp cho người dân ổn định về đời sống và sản xuất

Thứ ba, việc bổ sung quy định về quyền tự thỏa thuận của các nhà đầu tư

cần đất với người sử dụng đất đã góp phần giảm sức ép cho các cơ quan hành chính trong việc thu hồi đất

Thứ năm, trình tự thủ tục tiến hành bồi thường hỗ trợ tái định cư đã giải

quyết được nhiều khúc mắc trong thời gian qua, giúp cho các cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện công tác bồi thường, tái định cư đạt hiệu quả

Thứ sáu, các địa phương bên cạnh việc thực hiện các quy định Luật đất

đai năm 2003, các Nghị định hướng dẫn thi hành, đã dựa trên sự định hướng chính sách của Đảng và Nhà nước, tình hình thực tế tại địa phương để ban hành các văn bản pháp luật áp dụng cho địa phương mình, làm cho công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được thực hiện hợp lý và đạt hiệu quả cao hơn Chẳng hạn như: Quyết định 143/QĐ-UB sửa đổi bổ sung một số vấn đề về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của UBND Thành phố Hồ Chí Minh ngày 15/08/2007; Quyết định số 80/2005/QĐ-UB của UBND thành phố Hà Nội…

Do đã vận dụng các chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thỏa đáng nên

việc thu hồi đất tiến hành bình thường, mặc dù vẫn còn những khiếu nại nhưng con số này ít và không gây trở ngại đáng kể trong quá trình thực hiện

Thứ bảy, nhận thức về tầm quan trọng, ý nghĩa nhân văn cũng như tính

chất phức tạp của vấn đề thu hồi đất, tái định cư của các nhà quản lý, hoạch định chính sách, của chính quyền địa phương được nâng lên Chính phủ đã có nhiều nỗ lực để tạo điều kiện vật chất và kỹ thuật trong việc bồi thường, hỗ

trợ, tái định cư (Tạp chí Cộng Sản, 2009)

* Nguyên nhân của thành công

- Đối tượng được bồi thường, hỗ trợ, tái định cư ngày càng được xác

định đầy đủ chính xác, phù hợp với tình hình thực tế của đất nước, giúp cho công tác quản lý đất đai của Nhà nước được nâng cao

- Mức bồi thường hỗ trợ ngày càng cao tạo điều kiện cho người dân bị

thu hồi đất có thể khôi phục lại tài sản bị thu hồi Một số biện pháp hỗ trợ đã được bổ sung và quy định rất rõ ràng, thể hiện được tinh thần đổi mới của Đảng và Nhà nước

- Việc bổ sung quy định về quyền tự thỏa thuận của các nhà đầu tư cần

đất với người sử dụng đất

- Trình tự thủ tục tiến hành bồi thường hỗ trợ tái định cư đã giải quyết

được nhiều khúc mắc trong thời gian qua

- Nhận thức về tầm quan trọng, ý nghĩa nhân văn cũng như tính chất

phức tạp của vấn đề thu hồi đất, tái định cư của các nhà quản lý, hoạch định chính sách, của chính quyền địa phương được nâng lên Chính phủ đã có nhiều nỗ lực để tạo điều kiện vật chất và kỹ thuật trong việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

- Nhờ những cải thiện về quy định pháp luật về phương pháp tổ chức, về năng lực cán bộ thực thi giải phóng mặt bằng, tiến độ giải phóng mặt bằng trong các dự án đầu tư gần đây đã được rút ngắn hơn so với các dự án cũ,

góp phần giảm bớt tác động tiêu cực đối với người dân cũng như đối với dự

án Việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đã giúp cho đất nước ta xây dựng cơ sở vật chất, phát triển kết cấu hạ tầng, xây dựng khu chế xuất, khu công nghiệp, khu công nghệ cao, các dự án trọng điểm của Nhà nước, cũng như góp phần chuyển đổi cơ cấu nền kinh tế, ổn định

đời sống sản xuất cho người có đất bị thu hồi (Ban Xúc tiến và Hỗ trợ đầu

tư tỉnh Quảng Ninh, 2019)

* Những mặt thiếu sót, yếu kém và vướng mắc

- Vấn đề giải quyết việc làm cho người bị thu hồi đất thực hiện chưa tốt, đặc biệt là đối với những người dân không còn hoặc còn rất ít đất để sản xuất

và những người dân không còn việc làm sau khi chuyển tới nơi ở mới

- Chưa giải quyết tốt mối quan hệ về lợi ích giữa nhà đầu tư cần sử dụng đất với người có đất bị thu hồi Việc quy định giá đất quá thấp so với giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất thực tế trên thị trường tuy có tác động tích cực tới việc khuyến khích nhà đầu tư nhưng lại gây ra những phản ứng gay gắt của những người có đất bị thu hồi

- Một số trường hợp bị thu hồi đất ở thì tiền bồi thường trong nhiều trường hợp không đủ để nhận chuyển nhượng lại đất ở tương đương hoặc nhà

ở mới tại khu tái định cư

- Việc xác định tính hợp thức về quyền sử dụng đất để tính toán mức bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đang là một vấn đề nổi cộm trong thực tế

- Nhiều dự án chưa có khu TĐC đã thực hiện thu hồi đất ở Nhìn chung các địa phương chưa coi trượng việc lập khu TĐC chung cho các dự án tại địa bàn, một số khu TĐC đã lập nhưng không đảm bảo điều kiện tốt hơn hoặc bằng nơi ở cũ, có trường hợp người có đất bị thu hồi phải đi thuê nhà ở 4 năm

nay mà vẫn chưa được bố trí vào khu TĐC (Bộ Nông nghiệp và PTNT, 2015)

* Đánh giá chung công tác GPMB thành phố Thái Nguyên

Năm 2019, tình hình GPMB để thu hút đầu tư gặp nhiều khó khăn, phức tạp GPMB của hầu hết các dự án đều chậm so với kế hoạch đề ra Nguyên nhân chính là do còn một bộ phận cán bộ và nhân dân chưa nhận thức đúng đắn về chính sách bồi thường hỗ trợ trong công tác GPMB, chưa chấp hành chủ trương của Đảng và Nhà nước về công tác bồi thường GPMB, thu hút đầu tư, chưa thấy hết được ý nghĩa, tầm quan trọng của việc xây dựng các công trình dự án Khiếu kiện kéo dài, khiếu kiện vượt cấp liên quan đến công tác GPMB xảy ra, mặt bằng chậm được giao cho nhà đầu tư để thực hiện đầu

tư theo tiến độ Một số chủ đầu tư chưa thực hiện nghiêm túc các quyết định

cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt, chưa phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan để giải quyết những vướng mắc gặp phải trong quá trình GPMB Thậm chí có những dự án đã tính toán xong dự toán bồi thường nhưng chủ dự án lại không đảm bảo được kinh phí chi trả do suy thoái kinh tế chung ảnh hưởng đến nhiều Doanh nghiệp

Bước sang năm 2020 công tác bồi thường GPMB cũng gặp phải rất nhiều khó khăn do một số tồn tại vướng mắc nhiều năm trước đây chưa được giải quyết dứt điểm Ảnh hưởng của suy thoái kinh tế, tình hình dịch bệnh COVID-19 vẫn tiếp tục gây áp lực lên các nhà đầu tư nên nhiều chủ đầu tư xin giãn tiến độ hoặc không có khả năng tiếp tục thực hiện dự án gây mất lòng tin trong nhân dân Công tác quản lý hồ sơ ở một số xã, thị trấn thiếu chặt chẽ cũng gây ảnh hưởng lớn đến quá trình kiểm đếm, thiết lập hồ sơ bồi thường GPMB Quy định về giá bồi thường nhà, vật kiến trúc và cây cối gắn liền với đất chậm được thay đổi không phù hợp với tình hình thực tế

Chương 2 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Kết quả của hoạt động bồi thường, giải phóng mặt bằng dự án nghĩa trang Ngân Hà Viên xã Thịnh Đức, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên Cụ thể:

- Tổng diện tích các loại đất trong dự án;

- Các loại tài sản trên đất bị thu hồi;

- Chính sách hỗ trợ, tái định cư;

- Kinh phí thực hiện bồi thường, hỗ trợ,…;

- Công tác giải phóng mặt bằng;

- Ảnh hưởng của dự án qua ý kiến của người dân

- Cuộc sống của người dân sau khi bị thu hồi đất

2.1.1 Thời gian nghiên cứu

- Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 6 năm 2019 đến tháng 11 năm 2020

2.1.2 Địa điểm nghiên cứu

Đề tài được nghiên cứu tại xã Thịnh Đức, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên

2.2 Nội dung nghiên cứu

2.2.1.Tổng quan về dự án nghĩa trang Ngân Hà Viên trên địa bàn xã Thịnh Đức, thành phố Thái Nguyên;

2.2.2 Đánh giá kết quả của công tác bồi thường, GPMB bằng dự án Nghĩa trang

Ngân Hà Viên tại xã Thịnh Đức, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên;

2.2.3 Đánh giá ảnh hưởng của dự án nghĩa trang Ngân Hà Viên đến đời sống người dân trên địa bàn xã Thịnh Đức, thành phố Thái Nguyên qua ý kiến của người dân;

2.2.4 Đánh giá thuận lợi, khó khăn và đề xuất giải pháp

2.3 Phương pháp nghiên cứu

2.3.1 Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp

Thu thập số liệu, tài liệu về điều kiện tự nhiên, KT-XH, tình hình quản lý,

sử dụng đất đai của xã Thịnh Đức, thành phố Thái Nguyên; Thu thập tài liệu,

số liệu về thu hồi đất (diện tích, vị trí), các chính sách của Nhà nước và cơ chế

của tỉnh đối với GPMB thực hiện dự án nghĩa trang Ngân Hà Viên, tại các Phòng, Ban chức năng, UBND thành phố; Chi Cục Thống kê; Ban quản lý đầu

tư xây dựng các công trình trọng điểm tỉnh Thái Nguyên…

Thu thập các tài liệu, số liệu, dữ liệu về dự án (bao gồm: thuyết minh mô

tả dự án, quyết định phê duyệt và các báo cáo kết quả thực hiện hàng năm)

nghiên cứu tại Ban quản lý đầu tư xây dựng các công trình trọng điểm tỉnh Thái Nguyên; Phòng Tài nguyên & Môi trường; Ban quản lý dự án; Trung tâm phát triển quỹ đất; Phòng Thống kê,…thành phố Thái Nguyên; UBND xã Thịnh Đức,…

2.3.2 Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp

Sử dụng phương pháp này nhằm mục đích thu thập thông tin thông qua

bộ phiếu điều tra ý kiến đánh giá của người dân về dự án Cụ thể:

- Phạm vi điều tra thu thập là hộ dân có đất bị thu hồi nằm trong dự án với số phiếu điều tra là 90 phiếu;

- Sử dụng phương pháp phỏng vấn trực tiếp bằng bộ phiếu câu hỏi có sẵn; Như vậy, tổng số phiếu điều tra là 90 phiếu Nội dung chính của điều tra phỏng vấn là các vấn đề liên quan đến giá, hình thức bồi thường, hỗ trợ, thực hiện các chính sách của Đảng và Nhà nước trong công tác bồi thường của dự án; ảnh hưởng của dự án đến công ăn việc làm, đời sống của người dân và về vấn đề ảnh hưởng đến môi trường của dự án

Nội dung điều tra:

+ Mức độ hợp lý về giá bồi thường về đất và tài sản trên đất;

+ Mục đích sử dụng tiền bồi thường, hỗ trợ;

+ Việc công khai, dân chủ của Công ty Xây dựng và San nền và người dân; + Mức bồi thường hỗ trợ đã đảm bảo ổn định đời sống chưa;

+ Một số nội dung khác

2.3.3 Phương pháp so sánh, tổng hợp, xử lí, đánh giá và phân tích số liệu

Phương pháp xử lí số liệu: Trên cơ sở các số liệu, tài liệu thu thập được,

dùng phần mềm xử lý số liệu Excel, thống kê theo nhóm số phiếu điều tra, xử

lý số liệu điều tra

Phương pháp phân tích đánh giá kết quả nghiên cứu: Việc phân tích

đánh các nguồn số liệu sơ cấp và thứ cấp trên cơ sở so sánh đối chiếu, số liệu được phân tích sát sao, đúng đắn khoa học đảm bảo minh bạch chính xác

Phương pháp so sánh: So sánh giá thị trường, giá bồi thường, hệ số

chênh lệch, so sánh việc thực hiện với chính sách Nhà nước quy định để qua

đó đưa ra các đánh giá cụ thể về các nội dung nghiên cứu