Đề tài: Vai trò của người phụ nữ Việt Nam pptx

Mỗigia đình luôn là một tế bào của xã hội, Vì vậy mà người phụ nữ trong gia đình cũngđược ví như những hạt nhân của tế bào đó.. Phụ nữ Việt Nam từ xưađến nay không chỉ biết đến việc gia

Luận văn

Đề tài: Vai trò của người phụ

nữ Việt Nam

LỜI MỞ ĐẦU

Đời sống của mỗi cá nhân trong xã hội luôn được bắt đầu trước hết từ phạm vi giađình và trong suốt cuộc đời của họ, gia đình là môi trường sống hết sức quan trọng Mỗigia đình luôn là một tế bào của xã hội, Vì vậy mà người phụ nữ trong gia đình cũngđược ví như những hạt nhân của tế bào đó Đồng thời, gia đình cũng là nơi thể hiện thựcchất sự bình đẳng và nâng cao địa vị của người phụ nữ Có thể thấy những thay đổi vềkinh tế - xã hội diễn ra gần đây mặc dù đã có tác động lên cả nam giới và phụ nữ nhưngnhững suy nghĩ, quan điểm, thái độ của con người trong xã hội về vấn đề giới và vai trò

vị trí của người phụ nữ dường như còn mơ hồ, chưa rõ nét

Như vậy, xã hội, nam giới và bản thân người phụ nữ cần phải xác định cho rõ vaitrò, vị trí của phụ nữ trong xã hội Việt Nam hiện đại, nhất là trong giai đoạn hiện nay –giai đoạn đất nước đang trong xu thế hội nhập và phát triển Phụ nữ Việt Nam từ xưađến nay không chỉ biết đến việc gia đình, sinh con đẻ cái, mà trong điều kiện lịch sửkinh tế nước ta, chị em luôn luôn làm tròn nhiệm vụ của người lao động chân chính,người vợ, người mẹ, người nội trợ trong gia đình, chăm sóc con cái, người già và trongthời chiến họ đã làm tròn nhiệm vụ của người dân yêu nước, người nữ chiến sĩ

Ngày nay, kế thừa những phẩm chất tốt đẹp của người phụ nữ truyền thống, phụ nữViệt Nam ngày càng đóng một vai trò quan trọng trong gia đình và ngoài xã hội Đấtnước đang từng ngày đổi mới, người phụ nữ cũng mang trong mình một trọng trách, mộtvai trò quan trọng trong việc duy trì tổ ấm của một gia đình Họ đã và đang phấn đấucho một gia đình ấm no và hạnh phúc góp phần vào sự phát triển của xã hội

Chủ đề “Người phụ nữ”là chủ đề gây được sự chú ý của đông đảo các nhà nghiêncứu, nhà phê bình, đã có rất nhiều tác phẩm và công trình nghiên cứu về vấn đề này.Trong mỗi tác phẩm và nghiên cứu đã đi lý giải vấn đề “phụ nữ” ở những khía cạnh

khác nhau Nhưng mỗi tác phẩm đều để lại cho người đọc những giá trị có ý nghĩa cả về

NỘI DUNG

 Hình ảnh của người phụ nữ trong xã hội phong kiến

Ở Việt Nam, cũng như trong toàn thế giới chịu ảnh hưởng văn hóa Trung Hoa, người

ta rất coi trọng “truyền thống lịch sử”, trong đó có”truyền thống phụ nữ” và “người phụ

nữ truyền thống” Có nhiều nguyên nhân lịch sử và văn hóa giải thích vai trò quan trọngcủa người phụ nữ trong xã hội Việt Nam truyền thống Văn minh Đông Nam Á bản địa

có đặc trưng là văn minh nông nghiệp độc canh cây lúa, giống cây đòi hỏi nhiều côngsức lao động thủ công đến nỗi thành viên nữ khó bị gạt ra ngoài lề sản xuất Đông Nam

Á cũng có chế độ mẫu hệ phổ biến và dai dẳng; Anh hùng, bất khuất, không chỉ trongđấu tranh vũ trang; trung hậu, đảm đang, không chỉ trong cuộc sống gia đình; người phụ

nữ Việt Nam đã khẳng định mình trong nhiều lĩnh vực và cũng được thừa nhận một cáchđáng kể, khác biệt khá rõ so với láng giềng Á Đông như Trung quốc, Triều Tiên, NhậtBản

Chế độ phụ quyền Nho giáo thiết lập nam tôn nữ ti từ luật pháp, lệ làng đến luânthường đạo lý Nhưng tôn ti chính thống không hoàn toàn triệt tiêu thực tế ăn sâu từ cộinguồn gia đình, làng xã Người phụ nữ Việt Nam tham gia lao động sản xuất làm ra củacải vật chất và thường là nguồn yêu thương chăm sóc chồng con, đỡ đần cha già mẹ yếu,

là chỗ dựa cho gia đình về nhiều phương diện Mẹ hiền vợ đảm thì ai cũng hiểu là nhữngngười phụ nữ Việt lặn lội thân cò, chịu thương chịu khó, thức khuya dậy sớm, cùng lúclàm nhiều việc mà việc nào cũng chu tất, vẹn toàn, là người giỏi giang, hiệu quả màthầm lặng hy sinh Vô số ca dao hát về tình yêu đôi lứa trong đó phụ nữ là đối tượng yêuthương, mong nhớ, khát khao, cả giận hờn, oán trách hay thương cảm, xót xa Chế độphong kiến tập trung quyền hành vào ông Vua để thống trị nhân dân, và trong gia đìnhthì quyền hành tập trung vào người đàn ông gia trưởng đề áp bức phụ nữ Từ Luật HồngĐức đến Luật Gia Long là quá trình phát triển ngày càng phản động của chế độ phong

kiến đối với phụ nữ Những cực hình, chỉ áp dụng riêng đối với phu nữ: thả bè trôi sông,gọt gáy bôi vôi, ngựa xé, voi giày Đến tuổi lấy chồng, người con gái không có quyềnđược lựa chọn người chồng Với tục “Cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy” và với lệ thách cướingười con gái trở thành một vật trao đổi mua bán.

Một khi việc “gả bán” đã xong, người con gái rời nhà cha mẹ, sống cuộc đời “xuấtgiá tòng phu”, người vợ không còn giữ được địa vị tương xứng với vai trò của mìnhtrong gia đình, trái lại còn bị ngược đãi đủ điều “Lấy chồng từ thuở mười lăm, chồngchê tôi bé chẳng nằm cùng tôi”, “Bảy mươi mười bảy bao xa, bảy mươi có của, mười bacũng vừa” - Suốt đời họ phải chịu những hậu quả tai hại về thể xác và tinh thần Và, vớiquan niệm “tài trai lấy năm lấy bảy, gái chính chuyên chỉ có một chồng”, những ngườiphụ nữ nạn nhân của chế độ đa thê (bất kể là vợ cả hay vợ lẽ) Suốt đời chìm đắm trongnhững mối mâu thuẫn, bất hòa, khổ đau nhiều khi chỉ vì những chuyện rất vụn vặt Khingười chồng chết, người phụ nữ mất hết quyền thừa kế tài sản và phải phục tòng ngườicon trai

Xã hội phong kiến phụ quyền tồn tại hàng nghìn năm với những quan niệm bấtcông, khe khắt “tại gia tòng phụ, xuất giá tòng phu, phu tử tong tử”, quan niệm trọngnam khinh nữ “Nhất nam viết hữu, thập nữ viết vô”, đã dành mọi ưu tiên, ưu đãi chongười đàn ông và đẩy người phụ nữ xuống địa vị thấp kém nhất trong gia đình cũng như

xã hội Nỗi niềm ấy được họ gửi gắm vào những câu ca dao than thân:

“Thân em như tấm lụa đàoPhất phơ giữa chợ biết vào tay ai”

“Thân em như hạt mưa saHạt vào đài các, hạt ra ruộng cày”

Có biết bao nhiêu nỗi khổ mà người phụ nữ phải chịu đựng, nỗi khổ vật chất “ngàyngày hai buổi trèo non”, “ngày thì dãi nắng đêm thì dầm sương” Nhưng nỗi khổ lớn

nhất, xuất hiện với tần số cao nhất vẫn là nỗi khổ về tinh thần, nỗi khổ của thân phậnmong manh, bị động, ít giá trị Những người phụ nữ ở đây bị “đồ vật hoá”, được địnhgiá theo giá trị sử dụng Thân phận họ chỉ được ví với “hạt mưa sa” Ta có thể cảm nhậnđược bao nỗi xót xa của người phụ nữ khi cất lên những lời ca ấy Không phải ngườiphụ nữ không ý thức được vẻ đẹp và phẩm giá đáng quý của mình Họ luôn ví mình với

“tấm lụa đào”, “giếng nước trong” nhưng những phẩm chất ấy đâu có được xã hội ,người đời biết đến và coi trọng Cả đời họ chỉ lầm lũi, cam chịu trong sự đau khổ, nhọcnhằn Và dường như sự bất hạnh ấy của người phụ nữ trong xã hội xưa là một hằng sốchung, ở tất cả các vùng miền Có ai đó đã nói, nếu dùng một từ để nói về số phận củanhững người phụ nữ trong xã hội phong kiến thì đó là “tủi nhục” Quãng thời gian họsống trên đời được đong đếm bằng những nỗi đau khổ mà họ phải gánh chịu Khi cònnhỏ, sống trong gia đình, người thiếu nữ đã phải chịu sự bất công của quan niệm “trọngnam khinh nữ” Khi đi lấy chồng, họ còn chịu thêm trăm điều cay cực Quan niệm “xuấtgiá tòng phu”, “lấy chồng làm ma nhà chồng” đã khiến bao người phụ nữ xa quê phảingậm ngùi nuốt đắng cay, thấm thía nỗi buồn, nhớ khi nghĩ về quê mẹ:

“Chiều chiều ra đứng bờ sôngMuốn về với mẹ mà không có đò”

“Chiều chiều ra đứng ngõ sautrông về quê mẹ ruột đau chín chiều”

Nhưng dù sống trong bất hạnh, tâm hồn người phụ nữ vẫn sáng lên lấp lánh ánh sángcủa trái tim đôn hậu, cao thượng, vị tha Từ trong khổ đau, bất hạnh, từ trong tiếng hátthan thân đầy tủi cực, tâm hồn trung hậu, đẹp đẽ, thuỷ chung của người phụ nữ vẫn vươnlên, toả sáng khiến cho tiếng hát than thân kia không mang vẻ bi lụy mà vẫn toả sáng,

ấm áp tình đời, tình người Ca dao đã phản ánh đầy đủ những vẻ đẹp đó của họ nhữngcon người thuỷ chung son sắt, giàu nghĩa tình.Người phụ nữ đảm đang, vị tha, chung

thuỷ đã thể hiện cảm nghĩ của một cách giản dị mà vẫn có sức cuốn hút lạ thường cả khikhó khăn họ vẫn nhẫn nại.

Tóm lại, người phụ nữ Việt Nam trong xã hội phong kiến chịu đựng rất nhiều đau

khổ bởi những quan niệm khắt khe của Nho giáo vì vậy họ không có chỗ đứng trong xã hội Nhưng họ vẫn cố gắng vươn lên sống tốt, sống đúng nghĩa của người phụ nữ Việt : đảm đang, chung thủy, son sắt, giàu tình nghĩa, chịu đựng và hy sinh cao cả.

 Hình ảnh người phụ nữ trong các cuộc kháng chiến chống thực dân xâm lược

Hình ảnh nổi bật về người phụ nữ Việt Nam cổ truyền là người nữ sĩ đấu tranhchống giặc ngoại xâm Một nhà thơ đã viết:

“Trên đất nước nghìn năm chảy máu,Nghìn năm người con gái vẫn cầm gươm”

Từ thế kỷ III trước công nguyên, trong những thời kỳ mà sử cũ gọi là “Bắc thuộc”,cùng với cả dân tộc, những người phụ nữ Việt Nam đã kiên quyết đứng lên chống bọnthống trị phương Bắc để giành lấy quyền sống Vì khi có nạn ngoại xâm, phụ nữ làngười trực tiếp chịu hậu quả nặng nề nhất Thế kỷ XIII, giặc Nguyên – Mông tràn vàoThăng Long ”làm cỏ nhân dân kinh thành”, vào thành Đông Đô, giặc Minh đã cướp bắtđàn bà con gái, mỗ bụng đàn bà có thai, giết chết cả mẹ lẫn con, cắt tai đem nộp chochủ tướng (năm 1909) Tướng giặc Trương Phụ bắt phụ nữ ta đưa về nước làm tôi đòi,

tì thiếp (năm 1414) Nhà Minh ra lệnh buộc phụ nữ Việt Nam phải bím tóc, mặc áongắn, quần dài, theo phong tục của chúng Thế kỷ XVIII, giặc Mãn Thanh và lũ tai saibán nước trói phụ nữ vào cột ở giữa chợ, giết cả mẹ lẫn con vì họ đã đi theo nghĩa quânTây Sơn

Mở đầu truyền thống “giặc đến nhà, đàn bà cũng đánh” là hai vị nữ anh hùng dântộc: bà Trưng Trắc và em bà là Trưng Nhị phất cờ khởi nghĩa đánh đuổi quân Đông

Hán giành lại quyền tự chủ cho đất nước Chứng minh khả năng cách mạng to lớn củaphụ nữ: không những chiến đấu dũng cảm chống ngoại xâm mà còn động viên, đoànkết và lãnh đạo quần chúng rất tài giỏi Dân tộc ta, còn ghi nhớ những gương phụ nữkiệt xuất (36 nữ tướng) cùng đứng lên với Hai Bà gánh vác sự nghiệp đánh giặc cứunước Các nữ tướng như Lê Chân được thờ ở Hải Phòng Thiều Hoa được thờ ở VĩnhPhú, Thánh Thiên được thờ ở Hà Bắc, Lê Thị Hoa được thờ ở Thanh Hóa Sau Hai BàTrưng là cuộc khởi nghĩa của Bà Triệu, một lần nữa, khẳng định ý chí tự chủ, tinh thầnđộc lập của dân tộc với câu nói hào hùng đầy khí phách của Bà: “Tôi muốn cưỡi cơngió mạnh, đạp sóng dữ, chém cá kình ở biển Đông, quét sạch bờ cõi để cứu dân ra khỏivòng chìm đắm, chứ đâu có chịu cúi đầu khom lưng làm tì thiếp cho người” Tài làmtướng chỉ huy chiến đấu ở trận tiền của bà khiến giặc Ngô phải khiếp sợ gọi bà là BàVương (Vua Bà) Bà hàng nước thành Cổ Lộng (Nam Hà) làm nội ứng cho nghĩa quânNam Sơn của Lê Lợi – Nguyễn Trãi hạ thành Và nhiều phụ nữ khác ở thời Trần, thời

Lê, thời Tây Sơn đã trực tiếp đánh giặc theo nhiều cách Đấy là những người phụ nữ ởven sông Bạch Đằng, đem hết thóc gạo trong nhà lương ăn cho quân sĩ, và mách HưngĐạo Vương Trần Quốc Tuấn giờ nước thủy triều của dòng sông quê hương, giúp nhàTrần lập nên chiến công sông Bạch Đằng lẫy lừng

Thời kỳ thực dân Pháp xâm lược nước ta và cấu kết với phong kiến thống trịnhân dân ta, các thế hệ phụ nữ Việt Nam đã cùng với dân tộc, phát huy truyền thốngđánh giặc cứu nước Người phụ nữ Việt Nam, không những chỉ xuất hiện khi vận nướclâm nguy mà ngay cả trong đấu tranh dưới mọi hình thức chống áp bức bất công Sựphản kháng chế độ phong kiến, lễ giáo Khổng Mạnh khi âm thầm, lúc quyết liệt diễn rasuốt hàng nghìn năm Từ giữa thế kỷ XIX, triều đình nhà Nguyễn phản động đã đầuhàng nhục nhã khi thực dân Pháp xâm lược nước ta Nước ta đã trở thành một nướcthuộc địa và nửa phong kiến Cảnh ngộ người phụ nữ Việt Nam trong gần 100 năm bịthực dân Pháp thống trị lại càng bi đát Trong gần 100 năm thống trị đất nước ta, thựcdân Pháp dìm cả dân tộc ta vào cuộc sống nô lệ, đói nghèo lạc hậu, dốt nát mê tín

Chúng mở sòng bạc, nhà chứa, tiệm nhảy nhiều hơn bệnh viện, nhà hộ sinh, cấm ngặtsách báo tiến bộ, cho tự do tiêu thụ rượu, thuốc phiện Trước cảnh nước mất nhà tan,quyền sống bị tước đoạt nhân phẩm bị chà đạp, nhiều phong trào yêu nước đã nổi dậyphong trào nào cũng phụ nữ tham gia đông đảo Tuy nhiên các phong trào đó đều thấtbại không có đường lối và phương hướng giải phóng dân tộc đúng đắn Đồng chíNguyễn Ái Quốc là người đầu tiên đưa ánh sáng của chủ nghĩa Mác - Lênin đến chodân tộc ta, phu nữ Toàn thể nhân dân Việt Nam bị áp bức bóc lột, trong đó giai cấpcông nhân và giai cấp nông dân là lực lượng chủ yếu vùng dậy đấu tranh chống bọnthống trị thực dân phong kiến Phụ nữ Việt Nam chiếm số đông trong nhân dân laođộng không những bị áp bức về dân tộc, về giai cấp mà còn bị giáo lý phong kiến kìmhãm trói buộc, nên họ có tinh thần đấu tranh cách mạng mạnh mẽ Có phụ nữ tham giathì cách mạng mới thành công, mặt khác, chỉ khi nào cách mạng thành công, dân tộcđược độc lập, giai cấp được giải phóng, thì phụ nữ mới được giải phóng Những luậnđiểm trên đây của chủ nghĩa Mác - Lênin được vận dụng vào điều kiện Việt Nam trởthành nội dung tư tưởng chính trị của các tổ chức tiền thân những năm 1928 - 1929 vàcác đoàn thể quần chúng Tư tưởng ấy thâm nhập vào các phong trào của công nhân,nông dân, học sinh, buôn bán nhỏ đã trở thành động lực tinh thần cổ vũ các phong trào

ấy tiến lên mạnh mẻ Từ đấy, phụ nữ Việt Nam cùng với toàn thể dân tộc đã có phươnghướng hoạt động cứu nước rõ ràng: Cách mạng giải phóng dân tộc đồng thời giải phónggiai cấp, giải phóng phụ nữ

Chiến tranh đã đi qua nhưng dư âm của nó vẫn còn đọng lại trong những ca khúc viếttrong kháng chiến chống Mỹ đã đủ sức dựng lại giá trị chân thực của người phụ nữ ViệtNam trong lửa đạn Năm 1967, giặc Mỹ leo thang bắn phá miền Bắc, Nguyễn Văn Tý

đã viết bài Tiễn anh lên đường khắc họa hình ảnh người phụ nữ đồng bằng khi tiễn đưachồng đi đánh giặc Bằng chất Chèo, với giai điệu giản dị, lời ca mộc mạc đã khắc họatâm tư người vợ hậu phương: "Yên tâm vững bước mà đi/ Hỡi người mà em yêu/ Việcnhà việc nước có bao nhiêu em sẽ làm tròn" Và họ đã thật sự làm thay cho chồng:

"Anh thấy chưa/ Chúng em học cày rồi/ Này chớ có lo mùa tới/ Đây thiếu những người

cuốc bẫm cày sâu" Cũng như Nguyễn Văn Tý, nhạc sĩ An Chung đã nhìn thấy niềmvui của người phụ nữ với công việc đồng áng trong ca khúc Đường cày đảm đng.Những cô gái quan họ của anh hiện lên lung linh: "Quê hương ta biết bao nhiêu cô gáixinh đẹp đảm đang/ Việc nước, việc nhà vẹn toàn/ Nắng mưa nhọc nhằn vẫn tươiduyên…" Nét tươi duyên đó, pha chút kiêu hãnh được tìm thấy ở ca khúc Bài ca HàNội Chiến tranh dường như nhường bước cho tâm hồn bay bổng của cô gái Hà Nội:

"Ơi cô gái/ Súng trên vai sao vuông đầu mũ/ Em đi về đâu, mà mắt em tươi sáng/Em đi

về đâu, mà chân bước hiên ngang/ Những hôm miệt mài trên bãi tập/ Chiến công nàyhẳn có tay em…" Với chất liệu Tây Bắc nhất là từ điệu hát then, Văn Ký đã làm hiệnlên người phụ nữ dân tộc duyên dáng nhưng không kém phần vất vả trên mặt trận diệtgiặc dốt qua bài Cô giáo Tày cầm đàn lên đỉnh núi: "Cô tìm ai?/ Tìm người yêu đangđứng đợi bên bờ suối chắc?/ Không! Không ! Không !/ Cô đi tìm dạy đàn em nhỏ chưabiết chữ trên đỉnh núi cao …" Ở miền Nam, trên tuyến đầu chống Mỹ, hình ảnh ngườiphụ nữ hiện lên qua các ca khúc thật sống động Đó là Bài ca nữ anh hùng miền Namcủa Lê Lôi, Tải đạn ra chiến trường của Thanh Anh, Rừng xanh vang tiếng ta lư củaPhương Nam…Họ hiện lên thật hiên ngang, bất khuất trước kẻ thù Phụ nữ đồng bằngrồi phụ nữ đô thị đánh giặc Phụ nữ Tây Nguyên cũng đánh giặc, chẳng thua kém ai.Hẳn ai cũng nhớ tới bài hát Cô gái vót chông của Hoàng Hiệp vang lên rộn ràng, tươinhộn Rồi nhớ đến Bóng cây Kơ-nia của Phan Huỳnh Điểu Người con gái Tây Nguyênlên rẫy nhớ chồng nơi xa vẫn một lòng chung thủy son sắt với Đảng và Cách mạng.Cóthể nói qua ca khúc viết về phụ nữ trong thời kỳ chống Mỹ, đã hiện lên hình ảnh bấtkhuất, trung hậu, đảm đang của phụ nữ Việt Nam xưa và nay Còn bao nhiêu hình ảnhkhác được khắc họa ở Cô gái mở đường của Xuân Giao, Chào em cô gái Lam Hồng củaÁnh Dương… thể hiện những người phụ nữ của một thời kỳ anh hùng đã qua

Bản chất của người phụ nữ bất kể thuộc dân tộc nào, thời đại nào, đều yêu hòa bình,sản sinh và nuôi dưỡng những con người của các thế hệ nối tiếp nhau, và hầu như đều

có chung một nguyện ước: loài người sống bình an bên nhau Chiến tranh đã đem đếncho người phụ nữ ở bất cứ đất nước nào, những đau khổ lớn hơn nam giới gấp nhiều

lần Việt Nam có câu "giặc đến nhà, đàn bà cũng đánh" Khi người phụ nữ bắt buộcphải cầm vũ khí thì ý nghĩa của cuộc chiến đấu đó thật là sâu sắc, vì họ cầm vũ khíchính là để bảo vệ hòa bình, giữ gìn sự sống cho những con người chân chính mà họ đãsinh ra, chống lại những thế lực phi nhân muốn hủy hoại con người Trong cuộc chiếntranh chống Mỹ cứu nước của nhân dân Việt nam, phụ nữ miền Nam là lực lượng xungkích, là "đội quân tóc dài" trên mặt trận đấu tranh chính trị; trong đấu tranh vũ trang,phụ nữ miền Nam cũng không kém nam giới về mưu trí và lòng dũng cảm "Người mẹcầm súng", đó là một biểu tượng dường như nghịch lý, nhưng rất chân thực, thể hiện sựhòa hợp của tính chất rất anh hùng mà cũng rất mực nhân hậu trong người phụ nữ ViệtNam.

Phụ nữ Việt Nam "giỏi việc nước, đảm việc nhà"

Trong những năm đen tối ở miền Nam, phụ nữ phải gánh chịu nhiều đau khổ do cácchính sách hà khắc, man rợ của địch, là người đấu tranh ngoan cường, chẳng những trênlĩnh vực đấu tranh chính trị, đấu tranh vũ trang, đồng thời còn giữ vai trò quan trọng trêntất cả các lĩnh vực âm thầm khác trong cuộc đấu tranh trường kỳ

- Che giấu, nuôi dưỡng cán bộ:

Vào những năm đầu dưới chính quyền Ngô Đình Diệm, nhân dân miền Nam sốngtrong không khí ngột ngạt bởi chính sách khủng bố đàn áp, truy lùng Việt cộng Chúngmuốn biến nhân dân miền Nam thành lực lượng chống đối cách mạng Nhưng nhân dân,nhất là phụ nữ, chị em đã dùng trăm phương nghìn kế để bảo vệ cán bộ, bảo vệ cáchmạng Giặc bắt chị em đi truy cán bộ, khi gặp cán bộ, chị em không tri hô, không chỉgiặc bắt mà còn tìm mọi các để chỉ đường cho cán bộ chạy trốn, ẩn nấp Trong nhà tù,giặc đánh đập, tra tấn bắt khai báo, chị em thề chết không khai, không nhìn mặt Trongthôn, ấp phường, khóm, lợi dụng thế công khai hợp pháp, chị em vận động tổ chứcnhững đội dân canh chống cướp bảo vệ xóm làng, thực chất là tổ chức bảo vệ che giấucán bộ, trừng trị bọn đi lùng sục tìm bắt cán bộ Khắp miền Nam, không nơi nào lạikhông có những hình ảnh người phụ nữ, dù bị địch thường xuyên bao vây, rình mò, vẫnngụy trang đón cán bộ vào nhà, đào hầm bí mật trong nhà, ngoài vườn nuôi dưỡng, che

giấu hoặc tiếp tế lương thực, thực phẩm cho lực lượng cách mạng ở khu du kích Có biếtbao nhiêu tấm gương chói lọi trong lĩnh vực này như mẹ Huỳnh Thị Lục dân tộc Châu

Mạ (Tây Ninh), mẹ Nguyễn Thị Rành ở Củ Chi (Thành phố Hồ Chí Minh), mẹ Nhu, mẹCộng (Quảng Nam - Đà Nẵng), mẹ Thạch Thị Thanh (Trà Vinh), má Nguyễn Thị Nhâmngười mang mật danh JB4 (Đồng Nai).v.v

- Phục vụ chiến trường:

Khi chiến tranh mở rộng, chiến trường đòi hỏi một đội ngũ dân công đông đảo đểphục vụ chiến đấu Số đông dân công đó là phụ nữ, nhất là nữ thanh niên, được tổ chứctrong các đội: nữ dân công, nữ thanh niên xung phong Chị em làm các việc cấp dưỡng,nuôi quân, tiếp tế đạn dược, tiếp tế lương thực, tải thương, xây dựng công sự chuẩn bịchiến trường Ưu điểm nổi bật của các đội nữ dân công, nữ thanh niên xung phong làbám sát tiền duyên, nhanh chóng đưa thương binh, tử sĩ về tuyến sau, biểu lộ một tìnhyêu thắm thiết và tinh thần trách nhiệm cao Về nữ dân công không thể không nhắc đếnđội xe đạp thồ gồm 22 chị em ở Sông Bé, hoạt động từ năm 1967 đến năm 1971, vượtqua bom đạn và muôn vàn khó khăn thiếu thốn đã đưa từ hỏa tuyến về phía sau an toàntrên 100 thương binh, vận chuyển hàng trăm tấn vũ khí, lương thực, đạn dược cho chiếntrường Các đội nữ dân công thường trực của từng xã thuộc các tỉnh Bình Dương, TâyNinh, Bà Rịa các đơn vị nữ ở các tiểu đoàn vận tải thuộc Khu 8, Khu 9; các đội nữthanh niên xung phong miền Tây đi phục vụ chiến trường với khẩu hiệu: "xung phong đitrước, vượt mọi gian nguy, đâu cần cũng đi, tiến lên hoàn thành nhiệm vụ" Đặc biệt cácđội nữ dân công phục vụ trên tuyến đường Trường Sơn đảm bảo chi viện của miền Bắccho miền Nam, trong đó tấm gương của chị em người Thượng thật đáng kính và xúcđộng: Có chị em trước ngực địu con, sau lưng cõng hàng mà vẫn tháng ngày thoăn thoắttrên đường rừng núi như những chiến sĩ chân đồng vai sắt Nhiều chị em vận tải hàngvới khối lượng của mình mà vẫn đảm bảo đi đến nơi đến chốn, lập nên những kỷ lục kỳdiệu Trên các đường dây giao liên, đặc biệt là giao liên công khai trên chiến trường đôthị, vai trò đặc biệt của phụ nữ không thể nào thay thế được Không thể không nhắc tới