HỌC VIỆN TƯ PHÁP KHOA ĐÀO TẠO LUẬT SƯ BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ THEO HỒ SƠ TÌNH HUỐNG KỸ NĂNG CỦA LUẬT SƯ THAM GIA GIẢI QUYẾT CÁC VỤ VIỆC DÂN SỰ HỒ SƠ LS DS 01B1 TH1 và HỒ SƠ LS DS 063B TH1 DA2DS CƠ BẢNCâu 11: Theo anh (chị) cần làm rõ những nội dung gì trong phần trình bày của ông Bùi Sơn Đông? Giải thích lý do vì sao?Câu 11: Theo anh (chị) cần làm rõ những nội dung gì trong phần trình bày của ông Bùi Sơn Đông? Giải thích lý do vì sao?
Trang 1HỌC VIỆN TƯ PHÁP
KHOA ĐÀO TẠO LUẬT SƯ
BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ THEO HỒ SƠ TÌNH HUỐNG
KỸ NĂNG CỦA LUẬT SƯ THAM GIA GIẢI QUYẾT
CÁC VỤ VIỆC DÂN SỰ
HỒ SƠ LS.DS 01/B1.TH1 và HỒ SƠ LS.DS 06/3B.TH1_DA2/DS
CƠ BẢN/ KỲ THI CHÍNH
Họ và tên : NGUYỄN KIM OANH Sinh ngày :24/7/1999
SBD 150 Lớp 23.2B.HNToi Khóa 23 tại Hà Nội
Hà nội, ngày 25 tháng 3 năm 2022
Trang 2Câu 11: Theo anh (chị) cần làm rõ những nội dung gì trong phần trình bày của ông Bùi Sơn Đông? Giải thích lý do vì sao?
Trả lời:
Trong phần trình bày của ông Bùi Sơn Đông, cần phải làm rõ các vấn đề sau:
Thứ nhất, ông Đông có quyền khởi kiện vụ án dân sự
Để xác định ông Đông có quyên khởi kiện vụ án dân sự, cần làm rõ vấn đề sau:
- Thửa đất của ông Đông có GCNQSDĐ chưa? Nếu có rồi thì đứng tên ai?
- Nếu chưa có GCNQSDĐ thì có đủ điều kiện cấp GCN không?
Bởi việc xác định ông Đông có quyền sử dụng đối với phần đất bị thu hồi và phần đất đang canh tác là để xác định quyền sở hữu tài sản trên đất Khi tài sản trên đất bị gây thiệt hại, quyền lợi của ông Đông bị xâm phạm thì mới có quyền khởi kiện
Thứ hai, làm rõ các nội dung khởi kiện của ông Đông là hợp pháp và có căn cứ
Căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng được quy định tại Điều 584 Bộ luật dân sự 2015 như sau:
“Điều 584 Căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại
1 Người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác
2 Người gây thiệt hại không phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp thiệt hại phát sinh là do sự kiện bất khả kháng hoặc hoàn toàn do lỗi của bên bị thiệt hại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.”
Theo đó, để phát sinh trách nhiệm bồi thường thì phải đảm bảo các điều kiện sau;
- Có thiệt hại xảy ra;
- Phải có hành vi trái pháp luật;
- Có mối quan hệ nhân quả giữa hành vi trái pháp luật và thiệt hại xảy ra;
Vậy, để chứng minh các nội dung khởi kiện của ông Đông là có căn cứ thì cần làm rõ những nội dung:
• Một là, có thiệt hại hay không? Thiệt hại là bao nhiêu?
• Hai là, việc ông Đào Bá Dung tiến hành san ủi có phải là nội dung công việc được Tổng công ty LICOGI giao cho không? Hay ông Đào Bá Dung tiến hành việc san ủi là nhân danh Tổng công ty LICOGI hay nhân danh chính mình?
• Ba là, những thiệt hại của ông Đông có phải do hành vi san ủi gây ra không?
Trang 3Câu 12: Xác định quan hệ tranh chấp? Giải thích lý do vì sao anh (chị) đưa ra quan điểm như vậy?
Trả lời:
Thứ nhất, thửa đất đang có tranh chấp chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử
dụng đất;
Thứ hai, các bên đều cho rằng mình có quyền sử dụng đối với mảnh đất này
Vậy, tranh chấp giữa ông Chu Văn Sinh, bà Chu Thị Thanh với bà Đinh Thị Tám là tranh chấp quyền sử dụng đất do chưa xác định được ai là người có quyền sử dụng đối với thửa đất 777m này
Căn cứ Khoản 24 Điều 3 Luật đất đai 2013: “24 Tranh chấp đất đai là tranh
chấp về quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất giữa hai hoặc nhiều bên trong quan hệ đất đai.”
Do đó, quan hệ tranh chấp được xác định là Tranh chấp đất đai
Câu 13: Anh chị hãy trình bày những vấn đề cần phải chứng minh của vụ án? Giải thích lý do?
Trả lời:
Trong vụ án, cần phải chứng minh những vấn đề sau:
Thứ nhất, chứng minh quyền sử dụng 777m2 đất là của cụ Trường và cụ Cúc
Do cụ Trường và cụ Cúc đã mất nên việc chứng minh cụ Trường và cụ Cúc có quyền sử dụng hợp pháp đối với thửa đất này là căn cứ xác định quyền sử dụng đối với 777m2 đất có phải là di sản thừa kế hay không
Thứ hai, chứng minh thời hiệu mở thừa kế chia di sản của cụ Trường và cụ Cúc
vẫn còn
Khoản 1 Điều 623 Bộ luật dân sự 2015 quy định về thời hiệu thừa kế như sau:
“1 Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế Hết thời hạn này thì di sản thuộc về người thừa kế đang quản lý di sản đó Trường hợp không có người thừa kế đang quản
lý di sản thì di sản được giải quyết như sau:
a) Di sản thuộc quyền sở hữu của người đang chiếm hữu theo quy định tại Điều 236 của
Bộ luật này;
b) Di sản thuộc về Nhà nước, nếu không có người chiếm hữu quy định tại điểm a khoản này.”
Hiện tại, bà Tám và con gái là Chu Thị Mai đang quản lý và sinh sống trên mảnh đất thuộc di sản thừa kế của cụ Trường và Cụ Trường và cụ Cúc Trong trường hợp đã
Trang 4hết thời hiệu chia di sản thừa kế và việc chiếm hữu và sử dụng mảnh đất này ngay tình, liên tục và công khai trong thời hạn 30 năm thì bà Tám có quyền xác lập quyền sử dụng
đối với thửa đất 777 m này theo Điều 236 Bộ luật dân sự 2015: “Người chiếm hữu,
người được lợi về tài sản không có căn cứ pháp luật nhưng ngay tình, liên tục, công khai trong thời hạn 10 năm đối với động sản, 30 năm đối với bất động sản thì trở thành chủ sở hữu tài sản đó, kể từ thời điểm bắt đầu chiếm hữu, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác.”
Do vậy, cần chứng minh thời hiệu mở thừa kế của cụ Trường và cụ Cúc vẫn còn
để xác định quyền của các đương sự
Thứ ba, cụ Trường và cụ Cúc chết không để lại di chúc
Di chúc thể hiện ý chí của người đã chết định đoạt phần di sản thừa kế của mình
Do vậy, khi cụ Trường và cụ Cúc để lại di chúc thì việc định đoạt di sản thừa kế phải tuân theo nội dung của di chúc, trong trường hợp không có di chúc thì các con của cụ Trường và cụ Cúc sẽ là đồng thừa kế và cùng có quyền đối với di sản của cụ là quyền
sử dụng với 777m2 đất và tài sản trên đất
Thứ tư, đơn chuyển quyền thừa kế giữa ông Sinh và ông Thuyên không có giá
trị pháp lý
Ngày 20/01/1994 ông Sinh có đơn chuyển quyền thừa kế cho ông Thuyên có sự chứng kiến của trưởng họ và có xác nhận của UBND xã Phù Vân Mặc dù hình thức là Đơn chuyển quyền thừa kế nhưng nội dung của Đơn chuyển quyền này như một hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản trên đất Do vậy, cần chứng minh giá trị pháp lý của Đơn chuyển quyền này
Thứ tư, giấy giao quyền trông nom có làm mất đi quyền nguyên đơn đối với tài
sản hay không?
Ngày 15/4/1994, bà Chu thị Thanh và Chu Thị The có giấy giao quyền trông nom nhà đất là di sản của bố mẹ cho ông Chu Khắc Thuyên Do vậy, phải chứng minh việc giao quyền này không làm mất đi quyền của chị em bà Thanh với tài sản đã giao
Câu 14: Là luật sư của Nguyên đơn, anh (chị) cần thu thập hoặc đề nghị Tòa án thu thập những chứng cứ gì để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho khách
hàng?
Trả lời:
Với tư cách là Luật sư của Nguyên đơn, học viên cho rằng cần thu thập/đề nghị Tòa án thu thập các chứng cứ sau để bảo vệ cho khách hàng của mình:
Thứ nhất, đối với việc chứng minh thửa đất 777m2 là của cụ Cúc và cụ Trường,
cần thu thập thêm:
Trang 5• Biên lai nộp thuế đất hoặc xác nhận nộp thuế đất của cụ Cúc hoặc các con của cụ;
• Xác nhận của UBND xã về việc gia đình cụ Cúc sinh sống ổn định trên thửa đất
số 40 tờ bản đồ số 02 lập năm 1998 tại thôn 6, xã Phù vân, thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam
Thứ hai, chứng minh cụ Trường và cụ Cúc có 4 người con là Chu Thị Thanh,
Chu thị Loan, Chu văn sinh và Chu Thị The cần thu thập;
• Sổ hộ khẩu của gia đình cụ Cúc hoặc Sơ yếu lý lịch/giấy khai sinh của 4 người con
Câu 15: Anh (chị) trình bày kết quả nghiên cứu hồ sơ về các vấn đề nội dung và
tố tụng của vụ án?
Trả lời:
a Vấn đề về tố tụng:
Thứ nhất, quan hệ tranh chấp: Tranh chấp đất đai
Thứ hai, thủ tục tiền tố tụng:
Khoản 2 Điều 3 Nghị quyết 04/2017/NQ-HĐTP quy định:
“Điều 3 Về chưa có đủ điều kiện khởi kiện theo quy định của pháp luật quy định tại điểm b khoản 1 Điều 192 Bộ luật tố tụng dân sự 2015
2 Đối với tranh chấp ai là người có quyền sử dụng đất mà chưa được hòa giải tại Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi có đất tranh chấp theo quy định tại Điều 202 Luật đất đai 2013 thì được xác định là chưa có đủ điều kiện khởi kiện quy định tại điểm
b khoản 1 Điều 192 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015.”
Các bên trong tranh chấp đã tiến hành hòa giải cơ sở tại UBND xã Phù Vân vào ngày 19/6/2016 nhưng không thành (Có biên bản hòa giải) Do vậy, đã đáp ứng đủ điều kiện về thủ tục tiền tố tụng và có thể khởi kiện ra Tòa án
Thứ ba, thẩm quyền của Tòa án
Căn cứ Khoản 9 Điều 26 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 quy định về thẩm quyền loại việc của Tòa án:
“Điều 26: Những tranh chấp về dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án
9 Tranh chấp đất đai theo quy định của pháp luật về đất đai; tranh chấp về quyền sở hữu, quyền sử dụng rừng theo quy định của Luật bảo vệ và phát triển rừng.Thứ tư, tư cách đương sự”
Do đó, tranh chấp đất đai phát sinh giữa ông Chu Văn Sinh, bà Chu Thị Thanh
và bà Đinh Thị Tám thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án
Trang 6Điểm a khoản 1 Điều 35 Bộ luật tố tụng Dân sự 2015 quy định: “1 Tòa án nhân
dân cấp huyện có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những tranh chấp sau đây: a) Tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình quy định tại Điều 26 và Điều 28 của Bộ luật này, trừ tranh chấp quy định tại khoản 7 Điều 26 của Bộ luật này;”
Bởi vậy, Tòa án nhân dân cấp huyện có thẩm quyền giải quyết tranh chấp nêu trên
Bộ luật tố tụng dân sự 2015 quy định về Thẩm quyền của Tòa án theo lãnh thổ tại điều 39 như sau:
“Điều 39 Thẩm quyền của Tòa án theo lãnh thổ
1 Thẩm quyền giải quyết vụ án dân sự của Tòa án theo lãnh thổ được xác định như sau: c) Đối tượng tranh chấp là bất động sản thì chỉ Tòa án nơi có bất động sản có thẩm quyền giải quyết.”
Hiện nay, thửa đất đang có tranh chấp thuộc tờ bản đồ số 2, thửa số 40 có địa chỉ tại thôn 6, xã Phù Vân, thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam
Tóm lại, thẩm quyền giải quyết tranh chấp trên thuộc Tòa án nhân dân thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam
Thứ tư, tư cách đương sự
Theo Điều 68 Bộ luật tố tụng dân sự 2015: “Đương sự trong vụ án dân sự là cơ
quan, tổ chức, cá nhân bao gồm nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan” Trong đó:
cá nhân khác do Bộ luật này quy định khởi kiện để yêu cầu Tòa án giải quyết vụ án dân
sự khi cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của người đó bị xâm phạm
Trong vụ án dân sự, ông Chu Văn Sinh và bà Chu Thị Thanh là cá nhân, đứng đơn khởi kiện ngày 05/11/2016 yêu cầu Tòa án buộc bà Tám trả lại đất cùng toàn bộ tài sản trên đất là di sản của cụ Trường và cụ Cúc đồng thời cũng yêu cầu bà Tám phải hoàn trả 50% tổng giá trị thu nhập cây lưu niên kể từ ngày 15/4/1994
Như vậy, nguyên đơn trong vụ án tranh chấp đất đai được xác định là ông Chu Văn Sinh và bà Chu Thị Thanh
chức, cá nhân khác do Bộ luật này quy định khởi kiện để yêu cầu Tòa án giải quyết vụ
án dân sự khi cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn bị người đó xâm phạm
Trang 7Bà Đinh Thị Tám là cá nhân, bị ông Chu Văn Sinh và bà Chu Thị Thanh khởi kiện để đòi quyền sử dụng đối với thửa đất 777m tại thôn 6 xã Phù Vân, thành phố Phủ
Lý, tỉnh Hà Nam Do đó, bà Tám được xác định là Bị đơn
khởi kiện, không bị kiện, nhưng việc giải quyết vụ án dân sự có liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ của họ nên họ được tự mình đề nghị hoặc các đương sự khác đề nghị và được Tòa án chấp nhận đưa họ vào tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa
vụ liên quan
Bà Chu Thị Loan, bà Chu Thị The và bà Chu Thị Mai là các đồng thừa kế cùng ông Chu Văn Sinh, bà Chu Thị Thanh đối với di sản thừa kế của cụ Trường và cụ Cúc - tài sản đang tranh chấp Do vậy, việc giải quyết tranh chấp giữa ông Sinh, bà Thanh với
bà Tám có liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ của họ Nên bà Chu Thị Loan, bà Chu Thị The và bà Chu Thị Mai được xác định là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan
Chị Chu Thị Mai, anh Chu Khắc Hồng và các người con khác của ông Thuyên -
bà Tám Ông Thuyên và bà Tám cùng thu lợi, hoa màu trên phần đất đang tranh chấp,
do đó khi giải quyết vụ án thì có liên quan đến quyền và nghĩa vụ của ông Thuyên Tuy nhiên, nay ông Thuyên đã mất do vậy, việc giải quyết vụ án có ảnh hưởng đến quyền lợi, nghĩa vụ của các đồng thừa kế, trong đó có bà Tám đã tham gia vụ án với tư cách bị đơn Vậy chị Chu Thị Mai, anh Chu Khắc Hồng và các con của ông Thuyên được xác định là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan
Chị Trần Thị Đắc – là vợ của anh Chu Khắc Hồng đã thực hiện nghĩa vụ đóng thuế với phần đất đang có tranh chấp Do đó việc giải quyết vụ án có ảnh hưởng đên quyền lợi, nghĩa vụ của chị Đắc nên chị được xác định là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan
Thứ năm, thời hiệu khởi kiện
Theo Điều 155 bộ luật tố tụng dân sự thì thời hiệu khởi kiện không áp dụng trong trường hợp sau đây:
“1 Yêu cầu bảo vệ quyền nhân thân không gắn với tài sản
2 Yêu cầu bảo vệ quyền sở hữu, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác
3 Tranh chấp về quyền sử dụng đất theo quy định của Luật đất đai
4 Trường hợp khác do luật quy định.”
Đồng thời Nghị quyết 03/2012/NQ-HĐTP Quy định về hướng dẫn thi hành một
số quy định trong phần thứ nhất “những quy định chung” của bộ luật tố tụng dân sự đã được sửa đổi, bổ sung theo luật sửa đổi, bổ sung một số điều của bộ luật tố tụng dân sự
Trang 8a) Tranh chấp về quyền sở hữu tài sản là tranh chấp ai có quyền chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản đó;
b) Tranh chấp về đòi lại tài sản do người khác quản lý, chiếm hữu là tranh chấp về tài sản thuộc quyền sở hữu, quyền sử dụng hợp pháp của mình nhưng do người khác quản
lý, chiếm hữu tài sản đó;
c) Tranh chấp về quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai là tranh chấp ai có quyền sử dụng đất đó.”
Như vậy, tranh chấp giữa ông Chu Văn Sinh, bà Chu Thị Thanh với bà Đinh Thị Tám thuộc trường hợp không áp dụng thời hiệu nên có thể khởi kiện
b Vấn đề về nội dung
* Yêu cầu khởi kiện và chứng cứ chứng minh:
Nguyên đơn có các yêu cầu cùng với các tài liệu chứng minh như sau:
Yêu cầu 1: Yêu cầu bà Tám trả lại diện tích 777m tại thửa đất số 40 tờ bản đồ số
2 lập năm 1998 địa chỉ Thôn 6, xã Phù Vân, thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam cho bà Chu Thị Thanh, ông Chu Văn Sinh, bà Chu Thị The, bà Chu Thị Loan
Thứ nhất, nguồn gốc đất là của cụ Trường và cụ Cúc
• Tờ bản đồ năm 1990 đứng tên cụ Cúc với 777,4m2 (BL 21-24);
• Xác nhận của hàng xóm ngày 6/6/2016 (BL 16);
• Xác nhận của Trưởng thôn tại Biên bản làm việc của TAND thành phố Phủ Lý ngày 27/11/2016 (BL 62);
• Biên bản xác minh của Kiểm Sát Viên ngày 27/6/2017 (BL 102);
• Lời khai của người khởi kiện, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan
Thứ hai, Hợp đồng chuyển quyền giữa ông Sinh và ông Thuyên vô hiệu
• Đơn chuyển quyền thừa kế ngày 20/01/1994 (BL 7);
• Thông báo số 05/TB-UB ngày 10/4/1994 của UBND xã Phù Vân về việc đình chỉ việc chuyển quyền thừa kế;
Thứ ba, bà Tám sử dụng đất dựa trên việc giao quyền của chị em bà Thanh
• Giấy giao quyền trông nom nhà đất và tài sản trên đất ngày 15/4/1994 do bà Thanh, bà The lập
Thứ tư, cụ Trường mất năm 1945 và cụ Cúc mất năm 1990 đều không để lại di
chúc Những người con của cụ Trường và cụ Cúc là các đồng thừa kế cùng có quyền đối với phần đất này
• Giấy xác nhận việc ông trường chết năm 1945;
• Giấy chứng tử của cụ Cúc;
• Bản trích lục gia phả, tổ tiên;
Trang 9• Biên bản hòa giải ngày 25/10/2016 của UBND xã Phù Vân
Yêu cầu 2: Yêu cầu bà Tám tháo dỡ nhà, công trình xây dựng trái phép trên đất
Nguyên đơn đã đưa ra chứng cứ chứng minh bị đơn xây dựng nhà khi không có sự đồng
ý của các con cụ Cúc và cụ Trường
• Giấy giao quyền trông nom nhà đất và tái sản trên đất ngày 15/4/1994;
• Biên bản hòa giải ngày 19/6/2016;
• Biên bản làm việc với trưởng thôn ngày 27/11/2016;
Yêu cầu 3: Yêu cầu bà Tám trả 50% tổng giá trị thu nhập cây lâu năm kể từ ngày
15/4/1994 - 15/4/1999 cho bà Chu Thị Thanh, ông Chu Văn Sinh, bà Chu Thị The và bà Chu Thị Loan
• Giấy giao quyền trông nom nhà đất và tái sản trên đất ngày 15/4/1994;
* Ý kiến của bị đơn:
Bị đơn không đồng ý với toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn vì vợ chồng
bà Tám đã thỏa thuận với ông Chu Văn Sinh để nhận chuyển quyền toàn bộ di sản theo Đơn chuyển quyền thừa kế ngày 20/01/1994, dưới sự chứng kiến của trưởng họ và được UBND xã xác nhận Vợ chồng bà Tám đã thanh toán cho ông Sinh số tiền 500.000đ trên tổng số tiền thỏa thuận là 1.500.000đ, số tiền còn lại chưa trả cho ông Sinh vì ông Sinh chưa về Gia đình bà Tám cũng là người nộp thuế đất liên tục từ năm 1990 đến nay
Do bị đơn không đưa ra yêu cầu phản tố nên việc xem xét tính hợp pháp của yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn cũng đồng thời là xem xét tính hợp pháp của ý kiến của bị đơn
- Chứng cứ chứng minh cho ý kiến của nguyên đơn
• Đơn chuyển quyền thừa kế ngày 20/01/1994;
• Giấy biên nhân tiền ngày 24/01/1994;
• Giấy biên nhận về việc nộp thuế của bà tám ngày 22/11/2016;
• Biên nhận về nộp thuế ngày 25/6/2016
* Ý kiến của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
- Bà Chu Thị The, bà Chu Thị Loan có cùng yêu cầu của nguyên đơn
- Chị Chu Thị mai và anh Chu Khắc Hồng, chị Trần Thị Đắc cs ý kiến như bị đơn