ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH MỤC LỤC Câu 1 Cơ sở lý luận hình thành tư tưởng HCM 2 Câu 2 Các giai đoạn hình thành TTHCM 3 Câu 3 Quan điểm về vấn đề độc lập dân tộc 6 Câu 4 Quan điểm về xây dựn.
Trang 1ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
MỤC LỤC
Trang 2Câu 1: Cơ sở lý luận hình thành tư tưởng HCM
a) Giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam
Lịch sử dựng nước và giữ nước lâu đời đã hình thành nên những giá trị truyềnthống hết sức đặc sắc và cao quý của dân tộc Việt Nam, trở thành tiền đề tư tưởngHCM đó là:
_ Chủ nghĩa yêu nước và ý chí bất khuất đấu tranh để dựng nước và giữ nước._ Tinh thần tương thân, tương ái, truyền thống đoàn kết, ý thức cố kết cộng đồngcủa dân tộc Việt Nam, lòng nhân nghĩa
_ Truyền thống lạc quan, yêu đời, ý chí vương lên vượt qua mọi thử thách
_Con người Việt Nam cần cù, dũng cảm, thông minh, sáng tạo trong lao động sảnxuất, khiêm tốn tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại để làm giàu cho văn hoá dân tộc_ Giá trị truyền thống của dân tộc được HCM phát huy trong suốt cuộc đời hoạtđộng cách mạng và nhắc nhở cán bộ, đảng viên…
Trong những giá trị đó, chủ nghĩa yêu nước truyền thống là tư tưởng, tình cảm caoquý, thiêng liêng nhất, là cội nguồn của trí tuệ sáng tạo và lòng dũng cảm của ngườiViệt Nam, cũng là chuẩn mực đạo đức cơ bản của dân tộc
Chính sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước đã thúc đẩy HCM quyết chí ra đi tìmđường cứu nước, tìm kiếm những gì hữu ích cho cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc
b) Tinh hoa văn hoá nhân loại
* Tinh hoa văn hoá phương Đông:
_ Về Nho giáo: Hồ Chí Minh chú ý kế thừa và đổi mới tư tưởng dùng nhân trị, đức
trị để quản lý xã hội Kế thừa và phát triển quan niệm của Nho giáo về việc xây dựngmột xã hội lý tưởng trong đó có công bằng, bác ái, nhân, nghĩa, trí, dũng, tín, liêmđược coi trọng để có thể đi đến một thế giới đại đồng với hoà bình, không có chiếntranh, các dân tộc có quan hệ hữu nghị và hợp tác Đặc biệt, Hồ Chí Minh chú ý kếthừa, đổi mới, phát triển tinh thần trọng đạo đức của Nho giáo trong việc tu dưỡng,rèn luyện đạo đức của con người; trong công tác xây dựng Đảng về đạo đức
_ Về Phật giáo: Hồ Chí Minh chú ý kế thừa, phát triển tư tưởng từ bi, vị tha, yêu
thương con người, khuyến khích làm việc thiện, chống lại điều ác, đề cao quyền bìnhđẳng của con người và chân lý; khuyên con người sống hoà đồng, gắn bó với đấtnước của Đạo phật Những quan điểm tích cực đó trong triết lý của Đạo phật được
Hồ Chí Minh vận dụng sáng tạo để đoàn kết đồng bảo theo Đạo phật, đoàn kết “toàndân vì nước Việt Nam hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh”
_ Đối với Lão giáo (hoặc Đạo giáo): Hồ Chí Minh chú ý kế thừa, phát triển tư
tưởng của Lão Tử, khuyên con người nên sống gắn bó với thiên nhiên, hoà đồng vớithiên nhiên, hơn nữa phải biết bảo vệ môi trường sống Hồ Chí Minh kêu gọi nhândân ta trồng cây, tổ chức “Tết trồng cây” để bảo vệ môi trường sinh thái cho chínhcuộc sống của con người Hồ Chí Minh chú ý kế thừa, phát triển tư tưởng thoát mọiràng buộc của vòng danh lợi trong Lão giáo Người khuyên cán bộ, Đảng viên ít lòngtham muốn về vật chất; thực hiện cần kiệm liêm chính; chí công vô tư; hành độngtheo đạo lý với ý nghĩa là hành động đúng với quy luật tự nhiên, xã hội
_ Chủ nghĩa Tam dân (của Tôn Trung Sơn): Hồ Chí Minh đã phát triển sáng tạo
các quan điểm về dân tộc, dân quyền, dân sinh trong cách mạng dân chủ tư sản thành
tư tưởng đấu tranh cho Độc lập – Tự do – Hạnh phúc của con người và dân tộc ViệtNam theo con đường cách mạng vô sản:
Trang 3+) Chủ nghĩa dân tộc: dân tộc độc lập
+) Chủ nghĩa dân quyền: dân chủ tự do
+) Chủ nghĩa dân sinh: dân sinh hạnh phúc
_ Hồ Chí Minh còn chú ý kế thừa, phat triển nhiều ý tưởng của các trường pháikhác nhau trong các nhà tư tưởng phương Đông cổ đại khác như Mặc Tử, Hàn Phi
Tử, Quản Tử,… Và Hồ Chí Minh cũng chú ý tìm hiểu những trào lưu tư tưởng tiến
bộ thời cận hiện đại ở Ấn Độ, Trung Quốc
*Tinh hoa văn hoá phương Tây
- Hồ Chí Minh quan tâm tìm hiểu những khẩu hiệu nổi tiếng trong các cuộc cáchmạng tư sản ở Anh, Pháp, Mỹ Người đã kế thừa, phát triển những quan điểm nhânquyền, dân quyền trong bản “Tuyên ngôn Độc lập” năm 1776 của Mỹ, bản “Tuyênngôn Nhân quyền và Dân quyền” năm 1791 của Pháp
- Trong hành trình đi tìm đường cứu nước, cứu dân, Hồ Chí Minh đã sống, hoạtđộng thực tiễn, nghiên cứu lý luận, tình hình chính trị, kinh tế, văn hóa nhân loại tạinhững trung tâm chính trị kinh tế văn hóa lớn ở các cường quốc trên thế giới như Mỹ,Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc, bằng chính ngôn ngữ của các nước đó
- Người trực tiếp nghiên cứu tư tưởng nhân văn, dân chủ và nhà nước pháp quyềncủa các nhà khai sáng phương Tây như Vonte, Rutxo, Moongtetxkio, thích đọc sáchvăn học của Shakespeare bằng tiếng Anh, Lỗ Tấn bằng tiếng Trung Hoa, Hugo, Zolabằng tiếng Pháp; hai nhà văn Anatole Erance và Leon Tolstoi
_ Vai trò đối với tư tưởng Hồ Chí Minh
- Chủ nghĩa Mác - Leenin là cơ sở lý luận quyết định bước phát triển mới vềchất trong tư tưởng HCM
- Đối với HCM, chủ nghĩa Mác - LEeenin là thế giới quan, phương pháp luậntrong nhân thức và hoạt động cách mạng Trên cơ sở lập trường, quan điểm vàphương pháp của chủ nghĩa Mác - Leenin, HCM đã triệt đê kế thừa, đổi mới, pháttriển những giá trị truyền thoongs tốt đẹp của dân tộc VN, tinh hoa nhân loại kết hợpvới thực tiễn cách mạng trong nước và thế giới hình thành lên một hệ thống các quanđiểm cơ bản, toàn diện về cách mạng VN Chủ nghĩa Mác- Leenin là tiền đề lý luậnquan trọng nhất, có vai trò quyết định trong hình thành TTHCM
- Trong quá trình lãnh đạo cách mạng VN, HCM không những đã vận dụng sángtạo mà còn bổ sung, phát triển và làm phong phú chủ nghĩa Mác - Lenin trong thờiđại mới
Câu 2: Các giai đoạn hình thành TTHCM.
Quá trình hình thành và phát triển tư tưởng HHCM gồm 5 giai đoạn
1 Thời kì trước năm 1911: Hình thành tư tưởng yêu nước và có chí hướng tìm con đường cứu nước mới:
- Hành trang trước khi đi tìm đường cứu nước: Vốn văn hóa dân tộc, nho học,hiểu biết ban đầu về băn hóa, kinh nghiệm thực tiễn,…
Trang 4- Lựa chọn con đường sang Pháp, phương Tây: Ngày 5/6/1911, tại bến cảng nhàRồng tàu buôn của Pháp sang phương Tây tìm đường cứu nước.
2 Thời kì tháng 6/1911 đến cuối 1920: hình thành tư tưởng cứu nước và giải phóng dân tộc
- Nghiên cứu, khảo sát các nước tư bản chủ nghĩa, phát hiện mặt tích cực và hạnchế của nó
- Nghiên cứu các nước thuộc địa, nhận thức tiềm năng cách mạng dân tộc bị ápbức
- Tham gia các tổ chức cách mạng của người lao động, công nhân
- Đến với Chủ nghĩa Lenin, trở thành người cộng sản, tìm thấy con đường giảiphóng dân tộc
=> Với những nhận thức cách mạng mới, HCM cùng những người phái tả trongĐảng XH Pháp tại Đại hội ở Thành phố Tua (từ 25/12- 30/12/1920) bỏ phiếu tánthành người cộng sản VN đầu tiên Đây là bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời củaHCM , bước ngoặt chủ nghĩa yêu nước kết hợp lập trường cách mạng vô sản
3 Thời kỳ cuối 1920 đến đầu 1930: hình thành những nội dung cơ bản tư tưởng về cách mạng VN
*Hồ Chí Minh đã có thời kỳ hoạt động thực tiễn và lý luận sôi nổi
- Tại Pháp (1921 – 1923)
Nguyễn Ái Quốc hoạt động với cương vị trưởng tiểu ban phương Đông trong Bannghiên cứu thuộc địa của Đảng cộng sản Pháp; tham dự Đại hội I (1921) và Đại hội II(1922) của Đảng cộng sản Pháp
Trong các đại hội này, Người đã phê bình Đảng cộng sản Pháp chưa quan tâmđúng mức đến vấn đề thuộc địa, kêu gọi Đảng quan tâm hơn đến vấn đề này Đồngthời ra Lời kêu gọi những người bản xứ ở các thuộc địa đoàn kết lại: “Vì hoà bình thếgiới, vì tự do và sự ấm no của mọi người, những người bị bóc lột thuộc địa mọi nòigiống, chúng ta hãy đoàn kết lại và đấu tranh chống bọn áp bức”
Năm 1921, cùng với những nhà hoạt động cách mạng các nước thuộc địa ở Pháp,Người đã tham gia sáng lập “Hội liên hiệp thuộc địa” (7/1921 – 6/1926) và cho xuấtbản báo “Người cùng khổ” (Le paria) mà Người là chủ nhiệm kiêm chủ bút (1922) Người viết bài đăng trên nhiều tờ báo khác của Pháp và quốc tế nhằm khẳng địnhnguyện vọng chính đáng của nhân dân Việt Nam, tố cáo tội ác của chủ nghĩa thựcdân, tuyên truyền cho đường lối cách mạng: như báo L’Humanité (Nhân đạo) củaĐảng cộng sản Pháp, báo Le Paria (Người cùng khổ)
- Tại Liên Xô (1923 – 1924)
Tháng 6/1923, Nguyễn Ái Quốc sang Liên Xô, đến tháng 10 tham dự Hội nghịQuốc tế nông dân và được bầu vào Đoàn Chủ tịch Quốc tế nông dân Người là đạibiểu duy nhất của nhân dân thuộc địa được mời phát biểu Sau đó, Người vào học tạitrường Đại học phương Đông
Cuối 1923, Người gặp gỡ thanh niên Trung Quốc, tập hợp tư liệu, chủ biên cuốnsách Trung Quốc và thanh niên Trung Quốc; gặp gỡ và trả lời phỏng vấn của nhà thơ,nhà báo người Nga Ôxip Manđenxtam, được nhận vào làm cán bộ của Ban phươngĐông
Trang 5Năm 1924, Người tham dự Đại hội Quốc tế cộng sản lần thứ V (7/1924) và các Đạihội Quốc tế thanh niên, Quốc tế cứu tế đỏ, Quốc tế công hội đỏ…
Người tiếp tục gửi bài về cho báo “người cùng khổ” và cũng viết nhiều bài báođăng trên các báo khác nhau của Liên Xô và Quốc tế cộng sản
1/1924, viếng Lênin, viết bài Lênin và các dân tộc thuộc địa
=> Hoạt động sôi nổi của Nguyễn Ái Quốc tại Liên Xô đã giúp Người luận giảimột cách khoa học những vấn đề về thuộc địa, vai trò của cách mạng thuộc địa trongmối quan hệ khăng khít với sự nghiệp cách mạng của giai cấp vô sản với sự nghiệpcách mạng của giai cấp vô sản thế giới; nâng cao nhận thức lý luận, phát triển sángtạo lý luận về cách mạng thuộc địa của Lênin, góp phần bổ sung, làm phong phú khotàng lý luận Mác – Lênin Đồng thời có điều kiện khảo nghiệm nhà nước Xô Viết
Người chủ trương xây dựng lực lượng cách mạng trong Việt kiều yêu nước, mở lớphuấn luyện cán bộ
Tháng 2/1930, Người chủ trì Hội nghị hợp nhất thành lập Đảng cộng sản Việt Nam
và trực tiếp thảo ra các văn kiện: Chính cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt, Chươngtrình, Điều lệ tóm tắt của Đảng và Lời kêu gọi nhân dịp thành lập Đảng
Hội nghị hợp nhất Đảng diễn ra từ 6/1 – 7/2/1930 Đặt tên là Đảng Cộng sản ViệtNam Thông qua Chính cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt, Điều lệ tóm tắt
- Tác phẩm “Bản án chế độ thực dân Pháp” 91925), “Đường Kách Mệnh”(1927)
và Cương lĩnh đầu tiên của Đảng (2/1930) đã đánh dấu sự hình thành cơ bản tư tưởng
Hồ Chí Minh về con đường cách mạng Việt Nam Đây là sự phát triển và tiếp tụchoàn thiện tư tưởng của Người về cách mạng giải phóng dân tộc:
+ Cách mạng giải phóng dân tộc phải đi theo con đường cách mạng vô sản
+ Cách mạng giải phóng dân tộc ở nước thuộc địa và đế quốc có mối quan hệkhăng khít với nhau nhưng không lệ thuộc vào nhau
+ Cách mạng thuộc địa trước hết là một dân tộc cách mệnh
+ Lực lượng cách mạng là liên minh công nông là gốc, đồng thời phải thu hút, tậphợp các giai cấp xã hội khác
+ Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, do Đảng Cộng sản lãnh đạo
- Hoạt động thực tiễn phong phú trong phong trào cách mạng thế giới và ViệtNam
4 Thời kỳ từ ngày 4/2/1930 đến ngày 28/1/1941: vượt qua thử thách, giữ vững đường lối, phương pháp cách mạng VN đúng đắn sáng tạo
- Đường lối cách mạng do HCM đề ra là đúng đắn đối với thực tế VN, nhưng đã
bị quốc tế cộng sản phê phán chỉ trích
Trang 6- Đồng chí Trần Phú đã dự thảo luận cương lĩnh chính trị mới theo quan điểmcủa quốc tế cộng sản
- Mặc dù bị hỉ trích nhưng HCM vẫn kiên trì lập trường cách mạng giữ vữngquan điểm đã nêu
- 7/1935: quốc tế cộng sản họp đại hội thứ 7, tự phế bình nội dung đại hội thứ 6
và đề ra chủ trương thành lập mặt trận dân chủ chống phát xít
+ 5/1941: HCM chủ trì hội nghĩ trung ương 8 đề ra nhiều chính sách đường lối
=> Đi theo tư tưởng HCM dưới sự lãnh đạo của Đảng cách mạng tháng 8 đã thànhcông khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa
5 Thời kì 1941-1969: Tư tưởng HCM tiếp tục phát triển soi đường cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân ta
- 1945-1954: TTHCM về quân sự tiếp tục được hoàn thiện, 1 số ý mới trongTTHCM được ra đời
- 1954-1969: Đất nước bị chia làm hai miền:
+ TTHCM về CNXH ra đời ở miền Bắc
+ TTHCM về cách mạng dân tộc, dân chủ, dân quyền tiếp tục hoàn thiện ở miềnNam
Câu 3: Quan điểm về vấn đề độc lập dân tộc
I Khái quát tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc
Hồ Chí Minh tiếp cận độc lập dân tộc từ quyền con người Hồ Chí Minh khẳngđịnh:
1 Độc lập, tự do là quyền thiêng liêng, bất khả xâm phạm của tất cả các dân tộc:
- Năm 1919, bản Yêu sách của nhân dân An Nam do Nguyễn Ái Quốc gửi tới Hộinghị Vécxây nhằm đòi chính phủ Pháp phải thừa nhận quyền bình đẳng về mặt pháp
lý và quyền tự do, dân chủ, quyền tự quyết của dân tộc Việt Nam
- Trong chánh cương vắn tắt của Đảng năm 1930 Hồ Chí Minh cũng đã xác địnhmục tiêu chính trị của Đảng là: đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp và bọn phong kiến;làm cho nước Nam hoàn toàn độc lập
- Ngày 02/09/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc tác phẩm: Tuyên ngôn độc lập,trịnh trọng tuyên bố trước quốc dân đồng bào và thế giới rằng: “Nước Việt Nam cóquyền được hưởng tự do, độc lập và thực sự đã thành một nước tự do và độc lập, toànthể dân Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải đểgiữu vững quyền tự do và độc lập ấy”
- Ngày 19/12/1946, trong Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến, Người ra lời hiệutriệu: “Không! Chúng ta thà hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhấtđịnh không chịu làm nô lệ.”
- Năm 1965, Hồ Chí Minh đã nêu lên một chân lý thời đại: “Không có gì quý hơnđộc lập, tự do” trong hoàn cảnh đế quốc Mỹ ồ ạt tấn công Việt Nam
2 Độc lập dân tộc phải gắn liền với tự do, hạnh phúc của nhân dân:
Thực chất cho thấy đây chính là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.Đây là tư tưởng cốt lõi và là sợi chỉ đỏ xuyên suốt của con đường cách mạng ViệtNam, đồng thời thể hiện rõ bản chất của chủ nghĩa xã hội xóa bỏ ách áp bức dân tộc
mà không xóa bỏ tình trạng bóc lột và áp bức giai cấp thì nhân dân lao động vẫn chưađược giải phóng hoàn toàn
Trang 7Theo Hồ Chí Minh, độc lập dân tộc phải gắn với tự do của nhân dân Trong chánhcương vắn tắt, người đã xác định rõ mục tiêu đấu tranh của cách mạng đó là làm chođất nước hoàn toàn độc lập, nhân dân được hưởng tự do Sau cuộc tổng khởi nghĩatháng 8, Người khẳng định: “nước độc lập mà dân không hưởng hạnh phúc tự do thìđộc lập cũng chẳng có nghĩa lí gì”
3 Độc lập dân tộc phải là nền độc lập thật sự, hoàn toàn và triệt để:
- Độc lập trên tất cả các mặt: chính trị, kinh tế, an ninh, trong đó trước hết và quantrọng nhất là độc lập thực sự, độc lập hoàn toàn về chính trị
- Độc lập còn phải gắn với quyền bình đẳng, quyền tự quyết của dân tộc Ngườinhấn mạnh: “Độc lập mà người dân không có quyền tự quyết về ngoại giao, không cóquân đội riêng, không có tài chính riêng thì độc lập chẳng có ý nghĩa gì”
4 Độc lập dân tộc gắn liền với thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ:
- Hồ Chí Minh đã viết “Đồng bào Nam Bộ là đất nước Việt Nam, sông có thể cạn,núi có thể mòn, song chân lý đó không bao giờ thay đổi.” trong Bức thư gửi đồng bàoNam Bộ (1946)
- Năm 1954, sau Hiệp định Giơ-ne-vơ, đất nước bị chia thành 2 miền, Hồ ChíMinh tiếp tục kiên trì đấu tranh để thống nhất Tổ quốc
- Tháng 2 năm 1958, Hồ Chí Minh khẳng định: “Nước Việt Nam là một, dân tộcViệt Nam là một”
- Trong Di chúc, Người thể hiện niềm tin tuyệt đối vào sự thắng lợi của cách mạng
và sự thống nhất nước nhà “Dù khó khăn gian khổ đến mấy, nhân dân ta nhất định sẽhoàn toàn thắng lợi Đế quốc Mỹ nhất định phải cút khỏi nước ta Tổ quốc ta nhấtđịnh sẽ thống nhất Đông bào Nam Bắc nhất định sẽ sum họp một nhà”
Kết luận: Quan điểm của Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc là kết quả của quá
trình vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin ở Việt Nam góp phần bổsung làm phong phú kho tàng lý luận Mác - Lênin, là cơ sở nền tảng để Đảng ta đề racác chủ trương đường lối đúng đắn cho từng thời kì cách mạng đặc biệt trong côngcuộc đổi mới của nước ta hiện nay
II Vận dụng quan điểm về vấn đề độc lập dân tộc trong giai đoạn hiện nay
1 Tầm quan trọng của vấn đề trong giai đoạn hiện nay
- Đây là quan điểm đúng đắn, phản ánh nguyện vọng, mục tiêu của cả dân tộc ta
Quan điểm của Hồ Chí Minh là kế thừa vận dụng, phát triển chủ nghĩa Mác Lênin ở Việt Nam là cơ sở nền tảng để Đảng đề ra các đường lối chủ trương đúng đắntrong cách mạng
Quan điểm của Hồ Chí Minh còn nguyên giá trị lý luận và thực tiễn đối với côngcuộc xây dựng bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa xây dựng Đảng và hệ thống chính trịViệt Nam trong giai đoạn hiện nay
tế; chú trọng lợi ích, hiệu quả kinh tế ) và hạn chế của mặt tiêu cực (thúc đẩyphân hóa giàu nghèo, khuyến khích lối sống thực dụng ) của kinh tế thịtrường
Trang 8• Đối với văn hóa, xã hội và con người: xây dựng một xã hội dân chủ, côngbằng, văn minh, vì hạnh phúc và lợi ích chân chính của nhân dân, vì sự pháttriển tự do và toàn diện của con người
nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc; ổnđịnh chính trị, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội
2 Thực trạng
2.1 Thành tựu
- Đảng Cộng Sản Việt Nam lãnh đạo nhân dân đoàn kết, đồng sức, đồng lòng pháthuy sức mạnh yêu nước, bảo vệ độc lập dân tộc, xây dựng chủ nghĩa xã hội nhờ đóđất nước ta giành được độc lập và quyền tự quyết dân tộc
Ví dụ: Hiện nay, tình hình an ninh, chính trị thế giới, khu vực diễn biến nhanh
chóng, phức tạp, khó dự báo Tranh chấp chủ quyền lãnh thổ, chủ quyền diễn ra căngthẳng, phức tạp, quyết liệt Đối với Việt Nam thì việc bảo vệ toàn vẹn chủ quyền lãnhthổ là hết sức khó khăn, nhất là đối với chủ quyền trên biển, đảo và biên giới trên đấtliền khi Việt Nam tiếp giáp với rất nhiều nước trong khu vực Đông Nam Á Đối vớikhu vực biển Đông, các nước liên tục gia tăng các hoạt động, yêu sách chủ quyền,nhất là ở những vùng biển giáp ranh, nhạy cảm, chưa phân định Nhất là Trung Quốcsau vụ hạ đặt trái phép giàn khoan Hải Dương - 981 trong vùng thềm lục địa nước ta,đất nước tỷ dân này vẫn có những hành vi xâm phạm chủ quyền biển, đảo nước ta;thậm chí, xuất hiện một số động thái và xu hướng mới Trước tình hình phức tạp đóĐảng đã vận dụng vô cùng nhuần nhuyễn tư tưởng Hồ Chí Minh và tranh thủ sự đoànkết quốc tế để giải quyết các tranh chấp trên biển một cách ổn thỏa và hoà bình Kếtquả của việc vận dụng đó là đã đuổi được Trung Quốc trong vụ giàn khoan HảiDương - 981 ra khỏi lãnh thổ mà không cần tốn một viên đạn nào, giữ vững toàn vẹnlãnh thổ đất nước
- Đất nước đã giành được độc lập về mọi mặt: kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội,độc lập tự chủ trong phát triển nền kinh tế thị trường và chủ động mở cửa, hội nhập
có hiệu quả với nền kinh tế thế giới, tiếp tục tham gia vào sự giao lưu hợp tác, phâncông lao động quốc tế, tham gia vào các tổ chức khu vực và quốc tế như ASEAN,APEC
Ví dụ: Hiện nay Việt Nam đã thiết lập quan hệ ngoại giao với 185 quốc gia, thiết
lập quan hệ kinh tế với 220 thị trường
- Sau 35 năm thực hiện đổi mới đất nước, Việt Nam ta đã có những bước tiến quantrọng về mọi mặt: chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội và thực sự nước ta đã và đang
có độc lập về mọi mặt: kinh tế, chính trị, văn hóa và toàn vẹn lãnh thổ
Ví dụ: Sau 35 năm đổi mới đất nước ta đã có những con số đáng kinh ngạc về kinh
tế chính trị, văn hoá, xã hội:
giai đoạn đầu chỉ đạt 4,4% thì giai đoạn 2016-2019 đạt 6,8% Trong năm 2020
và 2021 mặc dù tình hình dịch bệnh phức tạp gây ảnh hưởng lớn đối với nềnkinh tế nhưng Việt Nam vẫn nằm trong nhóm các nước tăng trưởng cao trongkhu vực và thế giới Bình quân thu nhập đầ người hiện nay đã là 3700USD/năm gấp 23 lần so với năm 1985.Sau hơn 30 năm từ chỗ là quốc gia đói
Trang 9nghèo thiếu ăn thì giờ đây Việt Nam tự hào là quốc gia xuất khẩu nông sản lớntrên thế giới với những mặt hàng như cà phê, gạo, hoa quả
tăng cường
- Niềm tin về Đảng trong lòng nhân dân ngày càng được củng cố, tăng cường
- Quán triệt sâu sắc nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề độc lập dân tộc
- Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo nhân dân đoàn kết, đồng lòng, đồng sức pháthuy sức mạnh yêu nước, bảo vệ độc lập dân tộc, xây dựng Chủ nghĩa xã hội để đấtnước ta giành được độc lập và quyền tự quyết
Ví dụ: Trong thời đại dịch Covid-19 mọi người dân đã nêu cao tinh thần yêu nước
với khẩu hiệu: "Ở nhà là yêu nước"
- Từ những chính sách giúp cải thiện cuộc sống, nâng cao chất lượng và việc làmcho người dân mà niềm tin của nhân dân đối với Đảng ngày càng được củng cố tăngcường Điều này không chỉ tăng tính đoàn kết dân tộc mà còn phá tan những âm mưulợi dụng sơ hở để phá hoại Đảng, giảm niềm tin và Đảng của người dân
Ví dụ: Chất lượng đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân ngày càng được cải
thiện Để đáp ứng điều này Đảng đã có nhiều chính sách để hỗ trợ các khu vực, tỉnhthành phố, đặc biệt các khu vực miền núi Mang lại cuộc sống ấm no hơn cho mọingười Giảm tỷ lệ nghèo đói xuống chỉ còn dưới 2%, các cơ sở giáo dục, y tế ngàycàng được hiện đại hoá chất lượng cao
- Vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế ngày càng được khẳng định
Ví dụ:
thường hóa quan hệ với Mỹ năm 1995, gia nhập Hiệp hội Các quốc gia ĐôngNam Á (ASEAN) năm 1995, tham gia Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á-TháiBình Dương (APEC) năm 1998, Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) năm
2007 và hội nhập thành công vào nền kinh tế toàn cầu Năm 2019, Việt Nam đãđược bầu làm ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốcnhiệm kỳ 2020-2021 với số phiếu ấn tượng 192/193 số phiếu Ngoài ra, ViệtNam còn góp phần quan trọng vào việc giải quyết nhiều vấn đề khu vực vàquốc tế khi đảm nhận cương vị Chủ tịch luân phiên ASEAN Những điều này
đã cho thấy rằng Việt Nam đang có tầm ảnh hưởng lớn không chỉ với một khuvực là ASEAN mà còn vươn xa ra thế giới
đúng đắn làm cho dịch bệnh được kiểm soát => nhiều nước tuyên dương, họctập nước ta
- Việt Nam có quyền tự quyết về chính trị, kinh tế, văn hóa, ngoại giao, tự giảiquyết những vấn đề đối nội không có sự can thiệp từ bên ngoài
Ví dụ:
Trang 10- Việt Nam có đầy đủ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, luôn luôn đấu tranh bảo vệ giữgìn độc lập dân tộc
Ví dụ: Khi bị Trung Quốc lấn chiếm biển Đông, chúng ta nhấn mạnh chủ trương:
“Kiên trì, kiên quyết bảo vệ chủ quyền lợi ích quốc gia, dân tộc”
- Đa số các cán bộ đảng viên có phẩm chất đạo đức và năng lực tốt, hết lòng vìdân, vì nước
Ví dụ: phó thủ tướng Vũ Đức Đam trực tiếp chỉ đạo, kiểm tra, công tác, phòng
bộ, Đảng viên vẫn xảy ra Chỉ số cảm nhận tham nhũng (CPI) của Việt Nam vào năm
2018, đạt 33/100 điểm, xếp hạng 117/180 toàn cầu Chỉ số CPI năm 2019 đạt 37/100điểm, tăng 4 điểm so với năm 2018, đứng thứ 96/180 quốc gia, vùng lãnh thổ trongbảng xếp hạng toàn cầu, tăng 21 bậc so với năm 2018 Chính những con số này đãkhẳng định Việt Nam đang từng bước nỗ lực của toàn bộ Đảng từ trung ương đến địaphương Tuy nhiên với thứ tự còn thấp như vậy vẫn cần cán bộ trong Đảng cần nỗ lựchơn nữa để làm đảng thêm trong sạch vững mạnh và lấy lại và nâng cao niềm tin vàoĐảng trong nhân dân
Ví dụ:
Hà Nội
cổ phần Đại Dương – Ocean Bank
xã hội, đời sống khó khăn của một bộ phận nhân dân, khoảng cách giàu nghèogia tăng Trước tình hình dịch bệnh kéo dài hiện nay thì vẫn đề thiếu việc làmcàng trở nên nghiêm trọng dẫn tới những tệ nạn xã hội ngày càng tăng Trongnăm 2021 đã chứng kiến con số 1,4 triệu người trong độ tuổi lao động bị thấtnghiệp, thu nhập bình quân tháng của người lao động là 5,7 triệu đồng, giảm32.000 đồng so với năm 2020 Thu nhập bình quân của lao động khu vực thànhthị là 7 triệu đồng, cao hơn 1,4 lần mức thu nhập bình quân lao động khu vựcnông thôn (5 triệu đồng) Điều này đặt ra những khó khăn trong việc giải quyếtvấn đề việc làm khi nền kinh tế đang đứng trước những khó khăn lớn
Về văn hóa:
Sự du nhập các yếu tố tiêu cực trong văn hóa ngoại lai ảnh hưởng xấu đến bản sắcvăn hóa Việt Nam, lãng quên, thờ ơ với lịch sử văn hóa truyền thống của đất nước
Ví dụ: Xu hướng “sùng ngoại” ngày càng tăng
mất ổn định, bản sắc văn hóa bị mai một
Trang 11 Về kinh tế:
Tâm lý chạy theo đồng tiền làm xuất hiện hiện tượng cạnh tranh không lành mạnh,bán hàng giả, hàng kém chất lượng
Ví dụ:
chất đóng chai tại thành phố Hồ Chí Minh
Về chính trị:
Một số thế lực thù địch vẫn chưa từ bỏ ý định với nước ta, nguy cơ xung đột vũtrang, mâu thuẫn dân tộc, tranh chấp lãnh thổ diễn ra ở một số nơi, gây bất ổn vềchính trị
Ví dụ: Các trang báo,trang mạng đăng tin sai sự thật loan truyền kích động mọi
người, gây xôn xao dư luận; tranh chấp biển Đông giữa ta và Trung Quốc
3 Nguyên nhân
Nguyên nhân của thành tựu:
- Vai trò lãnh đạo sáng suốt của Đảng Cộng sản
- Sự vận dụng và phát triển sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh
- Sự nỗ lực phấn đấu, đoàn kết của toàn dân
Nguyên nhân của hạn chế:
- Chủ nghĩa cá nhân phát triển
- Công tác xây dựng, chỉ đạo của Nhà nước còn nhiều bất cập
- Khủng hoảng kinh tế thế giới, những biến động chính trị phức tạp trong khu vực
- Sự chống phá của thế lực thù địch
- Do âm mưu của nền kinh tế thị trường
- Nhận thức chính trị của nhân dân chưa được chú trọng
- Đời sống nhân dân chưa được quan tâm đúng mức
4 Giải pháp
Thứ nhất, nâng cao nhận thức và tăng cường vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về
vấn đề độc lập dân tộc trong việc giữ gìn độc lập dân tộc và xây dựng đất nước
Thứ hai, củng cố và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trên tất cả các lĩnh vực, phát
huy sức mạnh nội lực của dân tộc trong việc thực hiện những nhiệm vụ đặt ra
Thứ ba, thường xuyên quan tâm chỉnh đốn Đảng để nâng tầm với công cuộc đổi
mới, sao cho Đảng thực sự là điều kiện tiên quyết trong việc giữ vững định hướng xãhội chủ nghĩa
Thứ tư, chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có đủ phẩm chất đạo đức và
năng lực; đổi mới phương thức lãnh đạo; thường xuyên tự phê bình và phê bình; thựchiện nghiêm túc nguyên tắc tập trung dân chủ và kỉ luật nghiêm minh để nâng caosức chiến đấu của Đảng nhằm đáp ứng yêu cầu lãnh đạo và sự tín nhiệm của nhândân
Trang 12Thứ năm, nắm chắc hai nhiệm vụ chiến lược: xây dựng Chủ nghĩa xã hội và bảo
vệ tổ quốc Phát huy tinh thần độc lập, tự chủ kết hợp với việc sáng tạo thành tựu, vậnđộng thực tiễn cách mạng Việt Nam để đề ra đường lối đổi mới đúng đắn
Thứ sáu, hết sức quan tâm đến mối quan hệ giữa Chính trị với kinh tế, văn hóa, xã
hội; đổi mới kinh tế; xây dựng nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần; vận hành theo
cơ chế thị trường gắn liền với quản lý của Nhà nước Kết hợp chặt chẽ đổi mới kinh
tế với đổi mới chính trị, xử lý đúng đắn mối quan hệ này là điều kiện cơ bản để giữvững sự ổn định chính trị
Thứ bảy, tăng trưởng kinh tế đi đôi với công bằng xã hội và bảo vệ môi trường
sinh thái
Thứ tám, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, xây dựng những quan hệ xã
hội lành mạnh
Thứ chín, mở rộng quan hệ quốc tế, xây dựng cuộc sống ấm no, tự do và hạnh
phúc cho nhân dân
Trách nhiệm của sinh viên:
+ Phát huy truyền thống dựng nước và giữ nước của dân tộc; xung kích, sáng tạo,
đi đầu trong công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủnghĩa
+ Sẵn sàng bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ độc lập, giữ vững chủ quyền, an ninh quốc gia,thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ; đảm nhận công việc khó khăn, gian khổ, cấp báchkhi Tổ quốc yêu cầu
+ Đấu tranh với các âm mưu, hoạt động gây phương hại đến lợi ích quốc gia, dântộc
+ Gương mẫu chấp hành chính sách, pháp luật và thực hiện nghĩa vụ công dân+ Tham gia giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, quốc phòng, an ninh quốc gia
+ Chủ động đề xuất ý tưởng, sáng kiến trong quá trình xây dựng chính sách, phápluật; tham gia quản lý nhà nước và xã hội
+ Tích cực tham gia tuyên truyền, vận động Nhân dân thực hiện Hiến pháp và phápluật
+ Tích cực tham gia hoạt động chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em
Câu 4: Quan điểm về xây dựng đội ngũ cán bộ
Hồ Chí Minh lưu ý phải xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên vừa có đức vừa cótài, trong sạch vững mạnh Người đề cập những yêu cầu chủ yếu đối với đội ngũ cán
bộ, đảng viên
- Cán bộ, đảng viên phải tuyệt đối trung thành với Đảng, suốt đời phấn đấu
cho lợi ích của cách mạng, vì mục tiêu lý tưởng của Đảng; “đặt lợi ích của Đảng lêntrên hết, lên trước hết Vì lợi ích của Đảng tức là lợi ích của dân tộc, của tổ quốc, ”
- Cán bộ đảng viên phải là những người nghiêm chỉnh thực hiện cương lĩnh,đường lối, quan điểm, chủ trương, nghị quyết của Đảng và các nguyên tắc xây dựngĐảng
- Phải luôn tu dưỡng, rèn luyện, trau dồi đạo đức cách mạng
- Phải luôn luôn học tập mâng cao trình độ về mọi mặt
Trang 13- Phải có mối liên hệ mật thiết với nhân dân Phải làm đầy tớ trung thành chonhân dân, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân, tiên phong, gương mẫu,chịu khổ trước nhân dân và vui sau nhân dân; “ đảng viên đi trước, làng nước theosau”
- Phải luôn luôn chịu trách nhiệm, năng động, sáng tạo, luôn có tinh thần hănghái, sáng tạo, nêu cao trách nhiệm, dám chịu trách nhiệm trước Đảng, trước nhân dân
“thắng không kiêu, nại không nàn”
- Phải là những người luôn luôn phòng và chống các tiêu cực; HCM đặc biệt coitrọng công tác cán bộ, vì Người cho rằng: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc”;
“muốn việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém”
Từ rất sớm, HCM đã nêu rõ những tiêu cực của cán bộ, đảng viên và chỉ ranhững biện pháp khắc phục Sự thoái hóa biến chất của cán bộ, đảng viên thể hiệntrên nhiều mặt: Tư tưởng chính trị, về đạo đức, lối sống HCM nghiêm khắc chỉ rõ
“chúng ta không sợ sai lầm, nhưng đã nhân biết sai lầm thì cần phải ra sức sửa chữa.Vậy nên, ai không phạm những lỗi lầm thì nên chí ý tránh đi, và gắng sức cho thêmtiến bộ Ai đã phạm những lầm lỗi thì phải hết sức sửa chữa Chúng ta phải ghi sâunhững chữ “công bằng, chính trực” vào lòng”
Bên cạnh đó, “Đảng không che dấu những khuyết điểm của chính mình, không
sợ phê bình Đảng phải nhận khuyết điểm của mình mà sửa chữa, để tiến bộ và đểdạy bảo cán bộ và đảng viên
HCM đặc biệt coi trọng công tác cán bộ vì Người cho rằng: “Cán bộ là nhữngngười đem chính sách của Đảng, của Chính phủ giải thích cho dân chúng hiểu rõ vàthi hành Đồng thời đem tình hình của dân chúng báo cáo cho Đảng, cho Chính phủhiểu rõ, để đặt chính sách cho đảng” Bởi vì: cán bộ là cái gốc của mọi việc, “muônviệc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hoặc kém” Trong công tác cán bộ,HCM yêu cầu”
- Phải hiểu và đánh giá đúng cán bộ
- Phải chú trọng huấn luyện cán bộ, huấn luyện một cách thieetsthuwcj, có hiệuquả
- Phải đề bạt đúng cán bộ
- Phải sắp xếp, sử dụng cán bộ cho đúng
- Phải kết hợp cán bộ cấp trên phái đến và cán bộ địa phương
- Phải chống bệnh địa phương cục bộ
- Phải kết hợp cán bộ trẻ với cán bộ cũ
Câu 5: Quan điểm về lực lượng đại đoàn kết dân tộc
a Chủ thể của khối đại đoàn kết dân tộc
Chủ thể của khối đại đoàn kết dân tộc theo HCM bao gồm toàn thể nhân dân, tất
cả những người VN yêu nước ở các giai cấp, các tầng lớp trong xã hội, các ngành,các giới, các lứa tuổi, các dân tộc, đồng bào các tôn giáo, các đảng phái,
Khái niệm “dân” và “nhân dân” theo TTHCM có nội hàm rất rộng, vừa là tậphợp đông đảo quần chúng nhân dân (cùng một cộng đồng, cùng một quốc gia, cùng 1lãnh thổ thống nhất, ), vừa là mỗi 1 con người VN cụ thể, cả hai đều là chủ thể củakhối đại đoàn kết dân tộc Không phân biệt dân tọc thiểu số-đa số, tín ngưỡng, già trẻgái trai, ai có tài có đức có sức lòng phụng sự Tổ quốc thì ta đoàn kết với họ
- Dân là gốc rễ, là nền tảng, là chủ thể của khối đại đoàn kết dân tộc
Trang 14- Dân là chủ thể của đất nước là người làm nên đất nước, là người dựng nước vàgiữ nước, chủ thể của đất nước là chủ thể của khối đại đoàn kết dân tộc
- Dân là nguồn sức mạnh vô tận, là lực lượng quyết định thắng lợi cho mọi cuộccách mạng “Gốc có vững thì cây mới bền, xây lầu thắng lợi trên nền nhân dân”;
“Đẩy thuyền cũng là dân, lật thuyền cũng là dân” ; “Bao giờ dân nổi can qua, con vuathất thế lại đi quét chùa”
- Dân là chỗ dựa vững chắc của ĐCS, của cả hệ thống chính trị cách mạng.HCM khẳng định, đồng bào ta có lòng nồng nàn yêu nước, sẵn sàng hy sinh tất
cả để phục vụ tổ quốc cho nên mỗi khi CM cần đến sức người, sức của thì nhân dânđều nhiệt tình hưởng ứng lời kêu gọi của Đảng và của chính phủ
CM là sự nghiệp của quần chúng, chứ không phải là sự nghiệp của cá nhân anhhùng nào
b Nền tảng của khối Đại đoàn kết dân tộc
Muốn xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phải xác định rõ đâu là nền tảngcủa khối Đ.Đ.K toàn dân tộc và những lực lượng tạo nên nền tảng đó HCM chỉ rõ:
“Đại đoàn kết tức là trước hết phải đoàn kết đại đa số nhân dân, mà đại đa số nhândân ta là công nhân, nông dân và các tầng lớp nhân dân lao động khác Nó cũng nhưcái nền của nhà, gốc của cây Nhưng đã có nền vững, gốc tốt còn phải đoàn kết cáctầng lớp nhân dân khác
Như vậy, lực lượng làm nên nền tảng của khối Đ.Đ.K toàn dân tộc là công nhân,nông dân và trí thức Nền tảng này càng được củng cố vững chắc thì khối Đ.ĐK toàndân tộc càng có thể mở rộng, khi ấy không có thế lực nào có thể làm suy yếu khốiĐ.ĐK toàn dân tộc
Trong khối Đ.ĐK toàn dân tộc, phải đặc biệt chú trọng yếu tốc “hạt nhân” là sựđoàn kết và thống nhất trong Đảng vì đó là điều kiện cho sự đoàn kết ngoài xã hội Sựđoàn kết của Đảng càng được củng cố thì sự đoàn kết toàn dân tộc càng được tăngcường, để dân tộc ta có thể vượt qua mọi khó khăn, thử thách, chiến thắng mọi kẻthù, đi đến thắng lợi cuối cùng của CM
c Điều kiện để xây dựng khối Đ.ĐK toàn dân tộc
Để xây dựng khối Đ.ĐK toàn dân tộc, quy tụ, đoàn kết được mọi giai cấp, tầnglớp cần phải đảm bảo các điều kiện sau đây:
=> Một là, phải lấy lợi ích chung làm điểm quy tụ, đồng thời tôn trọng các lợiích khác biệt chính đáng
- Phải chú trọng xử lý các mối quan hệ lợi ích rất đa dạng phong phú trong xãhội Chỉ có xử lý tốt các mối quan hệ lợi ích, trọng đó tìm ra điểm tương đồng, lợi íchchung thì mới đoàn kết được lực lượng
- Theo CT.HCM đại đoàn kết phải xuất phát mục tiêu vì nước, vì dân, trên cơ sởyêu nước, thương dân, chống áp bức bóc lột, nghèo nàn, lạc hậu Đoàn kết phải lấylợi ích tối cao cuẩ dân tộc, lợi ích căn bản của nhân dân lao động làm mục tiêu phấnđấu Đây là nguyên tắc bất di bất dịch, là ngọn cờ đoàn kết và là mẫu số chung để quy
tụ các tầng lớp, giai cấp, đảng phái, dân tộc, tôn giáo vào trong Mặt trận
=> Hai là, phải kế thừa truyền thống yêu nước, đoàn kết, nhaann ghĩa của dântộc
- Đây là điểm tương đồng lớn nhất, là mẫu số chung của tất cả nhân dân VN, làcội nguồn sức mạnh dân tộc
Trang 15- Truyền thống này được hình thành củng cố và phát triển trong suốt quá trìnhdựng nước và giữ nước hàng ngàn năm của dân tộc và đã trở thành giá trị bền vững,thấm sâu vào tư tưởng, tình cảm và tâm hồn của mỗi con người VN, được lưu truyềnqua nhiều thế hệ Truyền thống đó là cội nguồn sức mạnh vô địch để cả dân tộc chiếnđấu và chiến thắng thiên tai dịch họa, làm cho đất nước được trường tồn, bản sắc dântộc được giữ vững
- “Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước, đó là truyền thống quý báu của ta Từxưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thànhmột làn sống vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự khó khăn, nó nhấn chìmtất cả lũ bán nước và lũ cướp nước”
=> Ba là, có lòng khoan dung độ lượng với con người
- Theo HCM, mỗi cá nhân, cũng như mỗi cộng đồng đều có những ưu điểm,khuyết điểm, mặt tốt, mặt xấu… cho nên vì lợi ích của cách mạng, cần phải có lòngkhoan dung độ lượng, trân trọng phần thiện dù nhỏ nhất trong mỗi con người, có nhưvậy mới có thể tập hợp, quy tụ được rộng rãi đông đảo mọi lực lượng
=> Bốn là, Tin tưởng ở nhân dân, biết dựa vào nhân dân
- Với CT.HCM, yêu dân, tin ở dân, dựa vào dân, sống phấn đấu vì hạnh phúccủa nhân dân là nguyên tắc tối thượng trong cuộc sống Nguyên tắc này vừa là sự tiếpnối truyền thống của cha anh “nước lấy dân làm gốc”, “chở thuyền cũng là dân mà lậtthuyền cũng là dân”
- Dồng thời Người quán triệt tư tưởng Mác xít “CM là sự nghiệp của quầnchúng nhân dân - nhân dân là người sáng tạo lịch sử” - Dân là chỗ dựa vững chắc củaĐảng, là nguồn sức mạnh vô tận của khối Đ.ĐK, quyết định thắn lợi của CM
- Có dân là có tất cả, dân là lực lượng vô cùng đông đảo, lại rất cần cù, chămchỉ, thông minh, khéo léo “Dễ 10 lần không dân cũng chịu -khó vạn lần dân liệucũng xong”
PHẦN 2: VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ LỰC LƯỢNG CỦA KHỐI ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
2.1 Tầm quan trọng của khối đại đoàn kết dân tộc
Chủ tịch Hồ Chí Minh của chúng ta là một vị lãnh tụ đặc biệt quan tâm đến vấn đềđoàn kết toàn dân tộc Trong hệ thống tư tưởng của Người, đại đoàn kết toàn dân tộc
là một nội dung cốt lõi, làm nên dấu ấn quan trọng của Người trong quá trình lãnhđạo cách mạng Việt Nam, được Đảng Cộng sản Việt Nam kế thừa, vận dụng thànhcông trong quá trình lãnh đạo nhân dân đấu tranh giải phóng dân tộc, tiến hành côngcuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Cụ thể nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh đã chỉ rõ ra hai vai trò lớn của vấn đề đạiđoàn kết toàn dân tộc đó là: Đại đoàn kết toàn dân tộc là vấn đề có ý nghĩa chiếnlược, quyết định thành công của cách mạng; và Đại đoàn kết dân tộc là một mục tiêunhiệm vụ hàng đầu của cách mạng Việt Nam Và từ thực tiễn xây dựng khối đại đoànkết toàn dân tộc, Hồ Chí Minh đã khái quát thành nhiều luận điểm mang tính chân lý
về vai trò và sức mạnh của khối đại đoàn kết dân tộc: “Đoàn kết là sức mạnh củachúng ta”, “Đoàn kết là một lực lượng vô địch của chúng ta để khắc phục khó khăn,giành lấy thắng lợi”, “Đoàn kết là sức mạnh, là then chốt của thành công”, “Bây giờcòn một điểm rất quan trọng, cũng là điểm mẹ Điểm này mà thực hiện tốt thì đẻ racon cháu đều tốt: Đó là đoàn kết” Người đã đi đến kết luận:
Trang 16“Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kếtThành công, thành công, đại thành công”
Trải qua bao nhiêu năm trường tồn, tư tưởng về đại đoàn kết toàn dân tộc của HồChí Minh vẫn luôn là mục tiêu, động lực cho mọi hành động của Đảng và Nhà nước.Nhất là trong những giai đoạn xã hội có nhiều biến động cả về chính trị - kinh tế - vănhóa và xã hội Nếu như ngày xưa Việt Nam là một quốc gia nhỏ bé, đã dành lại sựđộc lập tự do từ các nước đế quốc nhờ chính khối đại đoàn kết đồng lòng của toàn thểnhân dân Thì bây giờ cũng chính từ khối đại đoàn kết ấy mà Việt Nam đã mạnh mẽvượt qua những khủng hoảng về kinh tế, và gần đây nhất là đại dịch Covid-19 đầykhó khăn
Từ đó có thể khẳng định rằng khối đại đoàn kết toàn dân tộc có tầm quan trọng vôcùng lớn trong suốt hành trình xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt Nam
2.2 Thực trạng
2.2.1 Những thành tựu đạt được
Đoàn kết trong mọi giới tính lứa tuổi, giai cấp, dân tộc, tôn giáo, đảng phái Đoàn
kết các tôn giáo: đảng ta có chính sách tự do tín ngưỡng, hoạt động của những ngườitheo tín ngưỡng hay không tín ngưỡng, những người không theo tín ngưỡng nào cũng
dần dần theo Đoàn kết 54 dân tộc anh em, có những chính sách hỗ trợ cho bà con
miền núi, vùng sâu vùng xa
Ở Sơn La, hướng tới mục tiêu tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế toàn dân Nhờ bảo hiểm
y tế mà những người bệnh tật, ốm đau vượt qua được giai đoạn khó khăn khi điều trịbệnh
Ở Cao Bằng, Đảng bộ, chính quyền tỉnh đã đề ra nhiều giải pháp để giảm nghèobền vững đã tác động sâu sắc đến từng người dân Nhờ đầu tư có trọng tâm, trọngđiểm, người dân tỉnh Cao Bằng được thụ hưởng các chính sách giảm nghèo bền vững
đã từng bước thoát nghèo, vươn lên phát triển kinh tế - xã hội
Mùa đông mỗi năm, ở trên những vùng cao, nhiều trẻ em nghèo phải ở những ngôinhà tạm bợ, dột nát, nhiều em chưa bao giờ biết đến chiếc bánh trung thu, hộp sữa.Nhiều em đầu trần, chân đất, không có quần áo ấm để mặc trong mùa đông Chia sẻvới các em, Chi đoàn Đài PT-TH tỉnh Điện Biên đã kết nối với nhóm Cơm thiện tâm(TP Hà Nội) và một số nhóm thiện nguyện tổ chức chương trình từ thiện “Sưởi ấmcho em” Ngoài ra, còn chương trình thiện nguyện “Đấu giá nghệ thuật vì mái trườngcho em”, chương trình kết nối giữa báo với các văn nghệ sĩ, các vị Mạnh thường quân
và ngành giáo dục ở các địa phương nhằm hoàn thiện cơ sở vật chất cho một sốtrường/điểm trường ở vùng sâu, vùng xa
Đoàn kết với anh em sống trên lãnh thổ Việt Nam Đợt bão lũ miền trung năm
2020, qua truyền thông và mạng xã hội, thấy người dân các tỉnh miền Trung bị chìmngập trong nước lũ, với tinh thần “một miếng khi đói bằng một gói khi no”, “thươngngười như thể thương thân”, người dân, một làng quê ven bờ sông Lam thuộc huyệnThanh Chương, tỉnh Nghệ An từng bị lũ lụt “oanh tạc” nhiều lần, đã quyết định góibánh chưng để trao tặng người dân vùng lũ Hình ảnh những nồi bánh chưng, bánh tétđược nấu bằng bếp củi, sáng bập bùng trong đêm ở các địa phương, từ miền núi đếnmiền xuôi, không chỉ thể hiện tinh thần đoàn kết, thân ái mà còn thắp lên ngọn lửayêu thương của người dân cả nước hướng về miền Trung
Trang 17Đoàn kết với những người Việt Nam ở nước ngoài Lực lượng những kiều bào đang
sinh sống ở nước ngoài giúp đỡ Việt Nam Khi đại dịch Covid ở Việt Nam bùng nổ đãảnh hưởng nặng nề, tác động đến mọi mặt của đời sống xã hội thành phố, từ kinh tế -
xã hội đến sức khỏe, tinh thần và đời sống của người dân thành phố, các kiều bào gửitiền từ nước ngoài về rất nhiều để giúp đỡ một phần nào cho bà con trong nước
2.2.2 Hạn chế tồn tại
Nhiều đối tượng lợi dụng nước ta tự do tín ngưỡng để truyền bá những tín ngưỡngkhông lành mạnh, kích động giáo dân, chống phá lại nhà nước Ở Việt Nam, tổchức Hội Thánh Đức Chúa Trời dụ dỗ, lôi kéo người khác, gây ảnh hưởng đến anninh trật tự và làm những điều trái với thuần phong mỹ tục Âm thanh ma mị trongmột buổi cầu nguyện của một nhóm tự xưng là thuộc Hội Thánh Đức Chúa Trời từnghoạt động lén lút, bất hợp pháp, tại huyện Thủy Nguyên, TP Hải Phòng mê hoặcnhiều người Nhiều người bỏ bê công việc, cửa nhà; nhiều học sinh, sinh viên bỏ học
để tham gia những buổi cầu nguyện thế này, thậm chí cung phụng tiền bạc cho những
kẻ cầm đầu, với niềm tin được Chúa trời che chở, cứu rỗi, khi chết sẽ sớm được lênthiên đàng Họ còn tuyên truyền ai thờ cúng tổ tiên, ông bà, người đã chết là thờ cúng
ma quỷ, vì vậy phải đập bỏ bát hương, bàn thờ
Hiện vẫn còn một số tà đạo, hoạt động mê tín dị đoan, trục lợi, trái thuần phong mỹtục, ảnh hưởng đến sức khỏe, thời gian, tiền bạc của nhân dân Đâu đó vẫn còn tìnhtrạng lợi dụng tôn giáo để chia rẽ khối đoàn kết dân tộc, gây phức tạp về an ninh, trật
tự xã hội, ảnh hưởng đến uy tín của Việt Nam trong tiến trình hội nhập
Các lực lượng thù địch lợi dụng bà con đồng bào dân tộc ít người thiếu hiểu biết,
họ lợi dụng mua chuộc, lôi kéo nên đã xảy ra những vụ nổi dậy Cuộc nổi dậy của bàcon người Mông ở Điện Biên, dân tộc ít người ở Tây Nguyên làm giảm đi đại đoànkết dân tộc
Những cán bộ Đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, có biểuhiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ có chiều hướng gia tăng, làm giảmsút lòng tin, uy tín, thanh danh của Đảng, tổn thương mối quan hệ giữa Đảng vớinhân dân, hạ thấp sức chiến đấu và vai trò lãnh đạo của Đảng, làm giảm đi niềm tincủa người dân
Nhiều Việt kiều trở về nước đã kích động, lôi kéo mọi người nổi dậy chống pháNhà nước, nói xấu Nhà nước
2.2.3 Nguyên nhân của hạn chế
* Nguyên nhân khách quan:
Một là, do thời kỳ hội nhập, toàn cầu hóa, kính tế thị trường, chủ nghĩa cá nhân lên
ngôi, những biến động chính trị ngày càng phức tạp trong khu vực và sự chống phácủa các thế lực thù địch Đặc biệt là “ Diễn biến hòa bình”
Hai là, ảnh hưởng của mặt trái nền kinh tế thị trường dẫn đến lối sống của một số
cán bộ, Đảng viên bị tha hóa
Ba là, mọi người có nhiều cơ hội tiếp xúc hơn với nền kinh tế nước ngoài, dễ tạo
ra sự so sánh giữa các chế độ đãi ngộ giữa các nước, từ đó dẫn tới tình trạng chảymáu chất xám
* Nguyên nhân chủ quan:
Trang 18Do một số bộ phận nhân dân chưa tự giác rèn luyện phẩm chất đạo đức Nhận thứcchính trị của quần chúng chưa được chú trọng, đời sống của nhân dân chưa đượcquan tâm đúng mức.
Việc thực hiện các chủ trương, chính sách đoàn kết của nhà nước chưa được triệt
để Đảng còn chậm trễ trong việc phân tích những biến đổi trong quá trình đổi mớiđất nước và những mâu thuẫn nảy sinh trong nội bộ nhân dân nên chưa kịp đưa ranhững chính sách phù hợp để phòng tránh và khắc phục hiệu quả
Ở những vùng sâu, vùng xa, kinh tế họ còn chênh lệch rất nhiều so với vùng đô thị,thành phố Trình độ hiểu biết của người dân còn hạn chế, dễ dàng bị mua chuộc, lợidụng, lôi kéo
Các Đảng viên này mắc bệnh chủ nghĩa cá nhân, mọi thói hư tật xấu, tha hóa, biếnchất của cán bộ, đảng viên đều từ căn bệnh này mà ra
Các Việt Kiều ở nước ngoài đã tiếp nhận những kiến thức, nền văn hóa khôngchính thống
2.3 Giải pháp
Thứ nhất, cần tiếp tục nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò, tầm quan trọng cũng
như phải nhận thức và vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào vấn đề đoàn kết toàn dântrong thời đại đổi mới Việt Nam hiện nay
Thứ hai, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với Mặt trận, tăng cường hơn nữa
mối quan hệ giữa nhân dân với Đảng và Nhà nước trong tham gia xây dựng và hoànthiện một số chính sách để củng cố và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc,góp phần bảo đảm thắng lợi bền vững của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Thứ ba, khơi nguồn tinh thần yêu nước, tinh thần tự hào, niềm tự tôn dân tộc của
tất cả người dân Việt Nam sống trong nước hay nước ngoài Tổ chức động viên nhândân tham gia các phong trào thi đua làm kinh tế giỏi, phát triển kinh tế gắn liền vớiphát triển văn hoá - xã hội; trong đó, mỗi người, mỗi gia đình cố gắng phấn đấu làmgiàu cho mình, cho cộng đồng Bên cạnh đó, tăng cường công tác đối ngoại nhân dân,tích cực vận động, thu hút kiều bào hướng về Tổ quốc, góp sức xây dựng quê hương,đất nước; chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng nước sở tại để bảo vệ quyền,lợi ích hợp pháp của kiều bào
Thứ tư, phải xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, chống các tệ nạn
xã hội, nhất là tệ nạn tham nhũng, quan liêu
Thứ năm, kịp thời tuyên dương, khen thưởng những cán bộ có tư cách, phẩm chất
tốt một lòng vì dân
Thứ sáu, thường xuyên tiếp thu ý kiến, lắng nghe tiếng lòng của dân Nắm bắt kịp
thời để phản ánh tâm tư, nguyện vọng của các tầng lớp nhân dân và nỗ lực chăm lolợi ích thiết thực, chính đáng, hợp pháp của các giai cấp, các tầng lớp nhân dân Tôntrọng và phát huy vai trò gương mẫu, dẫn dắt của những người tiêu biểu, có uy tíntrong cộng đồng dân cư, các dân tộc, tôn giáo; bảo đảm công bằng và bình đẳng xãhội; kết hợp hài hòa lợi ích cá nhân với lợi ích của tập thể và toàn xã hội
Thứ bảy, giữ gìn và phát huy truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc, tôn trọng
những tín ngưỡng truyền thống của đồng bào các dân tộc Cùng với việc giải quyếtđúng đắn và hợp lý các quan hệ lợi ích, cần đẩy mạnh và không ngừng bồi dưỡng,nâng cao tinh thần yêu nước, ý thức độc lập dân tộc, thống nhất Tổ quốc, tinh thần tựlực tự cường trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, củng cố và phát triển khối đại đoàn
Trang 19kết dân tộc, coi đó là những yếu tố quan trọng để không chỉ phòng và chống âm mưu,thủ đoạn “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch mà còn góp phần ngăn chặn,đẩy lùi nguy cơ “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ.
Thứ tám, đẩy mạnh thực hiện chính sách xóa đói, giảm nghèo, nâng cao dân trí,
chống kỳ thị, phân biệt đối xử giữa các thành phần xã hội
Thứ chín, thực hiện đại đoàn kết dân tộc gắn liền với mở rộng quan hệ hợp tác
quốc tế
Câu 6: Quan điểm về nhà nước trong sạch, vững mạnh.
a Kiểm soát quyền lực nhà nước
Để giữ vững bản chất của NN, đảm bảo cho nhà nước hoạt động hiệu quả,phòng chống thoái hóa biến chất trong đội ngũ Cán bộ nhà nước, HCM rất chú trọngvấn đề kiểm soát quyền lực nhà nước
Tính tất yếu của việc kiểm soát quyền lực nhà nước: theo HCM, các cơ quan nhànước, đội ngũ cán booj viên chức NN ít hay nhiều đều nắm quyền lực trong tay
Quyền lực này là do nhân dân ủy thác, nhưng một khi đã nắm quyền lực thì đều
có thể trở nên lạm quyền Vì thế để đảm bảo tất cả các quyền lực thuộc về tay nhândân lao động thì cần ohair kiểm soát quyền lực nhà nước
Về hình thức kiểm soát quyền lực NN, theo HCM thì cần phải:
- Phát huy vai trò, trách nhiệm của DDaCS, Đảng là đội tiên phong của giai cấpcông nhâ, của nhân dân lao động
- Cán bộ, đảng viên phải chất hành nghiêm chỉnh chính sách, đường lối củađảng
- Các cấp ủy Đảng tăng cường công tác kiểm tra, giám sát; kieemrtra có hệthống, người kiểm tra phải uy tín
- Đảng phải phát huy vai trò kiểm soát quyền lực của nhân dân Nhân dân là chủthể tối cao của quyền lực NN vì thế nhân dân có quyền kiểm soát quyền lực của NN
b Phòng, chống tiêu cực trong nhà nước
Đặc quyền, đặc lợi: Cán bộ, công chức tự cho mình quyền được hưởng những
đặc ân từ công việc, chức vụ của mình trong NN: cậy quyền, cậy thế; hách dịch, làmquyền; lợi dụng chức quyền để làm lợi cho cá nhân
Tham ô, lãng phí, quan liêu: là giặc nội xâm, giặc ở trong lòng; là bạn đồng
minh của thực dân, phong kiến
- “Tham ô là hành động xấu xa nhất, tội lỗi đê hèn nhất trong xã hội,… Nó làmhại đến sự nghiệp xd nước nhà, hại đến công việc cải thiện đời sống của nhân dân, hạiđến đạo đức CM của người cán bộ”
- Lãng phí là căn bệnh HCM lên án gay gắt Lãng phí ở đây được xác định làlãng phí lao động, lãng phí thì giờ, lãng phí tiền của Chống lãng phí là biện pháp đểtiết kiệm, là quốc sách của quốc gia
- Quan liêu là không sát sao công việc, xem trọng hình thức, không kiểm tra đếnnơi đến chốn, có mắt mà không thất, có tai mà không nghe thấu, có chế độ mà khônggiữ đúng, có kỷ luật mà không nắm vuwbngx, Bệnh quan liêu đã ấp ủ, dung túng,che chở cho nạn nhân tham ô, lãng phí Đây là bệnh dốc sinh ra các bệnh thamm ô,lãng phí thì trước tiên phải tẩy sacgh bệnh quan liêu
“Tư túng”, “chia rẽ”, “kiêu ngạo” Những căn bệnh gây mất đoàn kết, gây rối
cho công tác, làm mất quy tín của chính phủ HCM kịch liệt lên án tệ kéo bè kéo
Trang 20cánh, tệ nạn bà con bạn hữu mình không tài năng gì cũng kéo vào chức này chức nọ.Người có tài có đức nhưng không vừa lòng mình thì đẩy ra ngoài
Phòng chống tiêu cực trong NN là nhiệm vuj hết sức khó khăn:
- Một là, nâng cao trình độ dân chủ, thực hành dân chue rộng ãi, phát huy cao độquyền làm chủ của nhân dân đó là giải pháp căn bản và có ý nghĩa lâu dài
- Hai là, pháp luật của NN, kỷ luật của Đảng phải nghiêm chỉnh Công tác kiểmtra phải thường xuyên Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật nghiêmminh đối với những cán bộ vi phạm
- Ba là, phạt nghiêm minh, nghiêm khắc, đúng người đúng tội là cần thiết, songviệc gì cũng xử phạt thì lại không đúng Chủ động giáo dục đạo đức cách mạng trongđội ngũ cán bộ viên chức, xây dựng hệ chuẩn mực đạo đức của người cầm quyền,khơi dậy lương tâm trong mỗi con người
- Bốn là, thực hiện nêu gương, phê bình và tự phê bình Cán bộ phải đi trướclàm gương, cán bộ, người đứng đầu có ý thức nêu gương tu dưỡng đạo đức, chốngtiêu cực
- Năm là, phát huy sức mạnh của CN yêu nước vào cuộc chiến chống lại tiêucực trong con người, trong xh và trong bộ máy NN
PHẦN 2: VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC TRONG SẠCH, VỮNG MẠNH TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
2.1 Tầm quan trọng của việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước trong sạch, vững mạnh trong giai đoạn hiện nay
Trong lịch sử, tư tưởng “lấy dân làm gốc” đã sớm xuất hiện ở nhà nước lãnh đạo.Nhưng đến Hồ Chí Minh, tư tưởng về nhà nước của dân, do dân, vì dân mới đượcphát triển sâu sắc, phong phú trở thành một quan điểm nhân đạo về bản chất nhà nướcmới Xây dựng một Nhà nước của dân, do dân, vì dân không bao giờ tách rời với việclàm cho Nhà nước luôn trong sạch, vững mạnh
Ngày nay, đất nước ta đã đạt được nhiều thành tựu to lớn, quan trọng có nghĩa lịch
sử, nhưng đồng thời, cũng đang phối đối mặt với không ít khó khăn, nguy cơ, tháchthức Trong đó, tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; nhữngbiểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá” trong nội bộ của một bộ phận không nhỏcán bộ, đảng viên gắn liền với tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí trong Đảng, bộ máyNhà nước vẫn đang diễn ra với nhiều máy khoé, thủ đoạn tinh vi, gây nhức nhối trongnhân dân và toàn xã hội, thậm chí đe doạ đến sự tồn vong của Đảng và chế độ Đây làmột trong những nguy cơ tiềm ẩn làm mất lòng tin của nhân dân đối với một nhànước trong sạch, vững mạnh
Vì vậy, việc vận dụng tư tưởng của Hồ Chí Minh vào công tác xây dựng Nhà nướctrong sạch, vững mạnh hiện nay đóng vai trò quan trọng, góp phần to lớn vào côngcuộc đổi mới toàn diện, đồng bộ, xây dựng và phát triển đất nước giàu mạnh, hùngcường, thịnh vượng
2.2 Thực trạng việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước trong sạch, vững mạnh trong giai đoạn hiện nay
2.2.1 Những thành tựu đạt được
Việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước trong sạch, vữngmạnh đã mang lại nhiều kết quả tích cực và đạt được những thành tựu:
Trang 21Thứ nhất, đa số đội ngũ cán bộ công chức Nhà nước đều trung thành với mục tiêu,
lý tưởng của Đảng, pháp luật của Nhà nước và lợi ích của nhân dân Tiêu biểu có thể
kể đến trong tình hình dịch bệnh COVID-19 như hiện nay nhưng với sự chỉ đạo củaĐảng và Nhà nước, đặc biệt là Phó thủ tướng Vũ Đức Đam đã đưa ra những biệnpháp xử lý kịp thời cùng đội ngũ y bác sĩ có năng lực và trách nhiệm đã góp phần tạonên hiệu quả cho công tác phòng tránh dịch Covid-19 tại Việt Nam
Thứ hai, cán bộ công chức có năng lực, phẩm chất tốt, có tinh thần vì nhân dân
phục vụ, tận tụy, nhiệt thành,… Có thể thấy, đội ngũ cán bộ Nhà nước ngày càngđược chuẩn hóa, nâng cao về chất lượng, đáp ứng các yêu cầu về vận hành bộ máyNhà nước Có thể thấy, Nhà nước đã thường xuyên tổ chức các kỳ thi sát hạch nănglực cán bộ, công chức trong mỗi năm Từ đó, đa số đội ngũ cán bộ có năng lực cao,phong cách làm việc khoa học, dân chủ, dám nghĩ dám làm, công tâm, minh bạch
Thứ ba, công tác cán bộ và xây dựng cán bộ luôn được chú trọng, từ đó, trong thời
kỳ đổi mới - đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa - tiêu chí và khung tiêu chíđánh giá các loại cán bộ ngày càng rõ ràng hơn Theo đó, đội ngũ cán bộ Nhà nướcthường xuyên trau dồi, tu dưỡng đạo đức, phê bình, tự phê bình, có ý thức học tập vàlàm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh Cụ thể hiện nay, môn thi trong thi tuyểnviên chức vào ngành bậc của nền hành chính quốc gia được quy định cụ thể về chínhtrị, pháp luật, địa lý, lịch sử, ngoại ngữ với chương trình khung thi tuyển rất hiện đại
Thứ tư, trong những năm qua, Đảng và Nhà nước ta đã và đang không ngừng phấn
đấu, tiến hành rất quyết liệt công tác phòng chống tham ô, tham nhũng, quan liêu,…
và trên thực tế đã đạt được những kết quả vô cùng rõ nét Cụ thể, Nhà nước ta đãthành lập ra một ban chỉ đạo phòng chống tham nhũng từ những năm 2013 và Tổng
Bí thư Nguyễn Phú Trọng làm ban chỉ đạo trung ương Một minh chứng đanh thép đó
là vụ việc ông Nguyễn Đức Chung (cựu Chủ tịch Uỷ ban nhân dân phố Hà Nội) bịTòa án tuyên phạt 3 năm tù về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hànhcông vụ” vào ngày 31/12/2021
Thứ năm, tinh thần, thái độ phục vụ nhân dân, ý thức trách nhiệm của cán bộ,
công chức đối với công việc được nâng cao, góp phần khắc phục một số tình trạngsuy thoái về chính trị, tư tưởng đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ,Đảng viên Niềm tin của các tầng lớp nhân dân đối với Đảng và Nhà nước ngày càngđược củng cố và mở rộng Niềm tin đó càng vững chắc hơn trong thời buổi dịch bệnhCovid-19, nhân dân ta đã có một lòng tin vững chắc với các chính sách, phương án màNhà nước đề ra, mọi người dân Việt Nam đều tuân thủ nghiêm túc mọi nguyên tắcphòng, chống dịch bệnh theo chủ trương của Bộ Y tế, kịch liệt phê phán những tinkhông đúng sự thật về đại dịch
Thứ sáu, chất lượng đời sống vật chất, tinh thần nhân dân ngày càng được cải
thiện và nâng cao Có thể thấy, đại dịch Covid-19 đã làm ảnh hưởng nghiêm trọng tớinền kinh tế, vì vậy Nhà nước đã đưa ra gói hỗ trợ 62 tỷ đồng cho các đối tượng:Người có công với cách mạng; hộ nghèo, hộ cận nghèo; lao động tự do; lao động mấtviệc 14 ngày trở lên; doanh nghiệp gặp khó khăn và hộ kinh doanh dưới 100 triệuđồng/năm với các mức hỗ trợ phù hợp cho các đối tượng
Thứ bảy, tuyên truyền, hưởng ứng phong trào cách mạng; phát động gương người
tốt, việc tốt, làm tốt một cách rộng rãi đã và đang mang lại những hiệu quả nhất địnhtrong quần chúng nhân dân và đặc biệt là đối với thế hệ trẻ
Trang 22Những thành tựu kể trên đã được Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng gói gọn tại Đại
hội XIII của Đảng: “Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy
tín quốc tế như ngày nay”.
2.2.2 Một số hạn chế còn tồn đọng
Bên cạnh việc gặt hái được những thành tựu to lớn thì trong quá trình xây dựngnhà nước Việt Nam trong sạch vững mạnh hiện nay vẫn tồn tại một số hạn chế, bấtcập trong thực tiễn tổ chức và hoạt động cần được nhận diện một cách nghiêm túc,khoa học
Một là, tình trạng suy thoái về đạo đức khi lối sống của một bộ phận gắn liền với
tư tưởng thực dụng, cơ hội, đặc quyền, đặc lợi, tham nhũng, lạm dụng chức quyền, vơvét tiền của của dân, ăn đút hối lộ, hám danh, hám lợi, lãng phí, sống theo chủ nghĩa
cá nhân Điển hình là vụ gian lận điểm thi THPT tại Sơn La, những người có chứcquyền, chức vụ đã lợi dụng vào đó để nâng điểm cho các thí sinh, từ đó thu lợi từ phụhuynh Hay gần đây là vụ công ty cổ phần công nghệ y tế BMS nâng khống nhiều lầngiá trị hệ thống thiết bị y tế đưa vào hợp đồng liên doanh liên kết với bệnh viện BạchMai nhằm chiếm đoạt số tiền lớn của người bệnh để trục lợi cá nhân
Hai là, xuất hiện những suy thoái về tư tưởng chính trị và phai nhạt lý tưởng cách
mạng, không kiên định về con đường xã hội chủ nghĩa, dao động, sa sút ý chí, xa rờilợi ích của nhân dân Vụ án Đinh La Thăng và đồng phạm tội "Cố ý làm trái quy địnhcủa Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng" và "Tham ô tài sản" làmthiệt hại của Nhà nước hơn 1200 tỷ đồng xảy ra tại Tập đoàn Dầu khí Việt Nam(PVN)
Ba là, trong công việc còn trọng hình thức mà không xem xét mọi mặt, đi sâu vào
từng vấn đề; tình trạng chạy công chức, biên chế, “con ông cháu cha, cả họ làm quan”vẫn diễn ra do thi cử đầu vào chưa minh bạch rõ ràng Do đó dẫn tới việc để lại nhiều
hệ lụy phía sau, một số bộ phận cán bộ công chức không giỏi chuyên môn, lơ là côngviệc, ỷ lại, mang nặng tư duy cửa quyền, có những hành động thái độ chưa đúng vớichuẩn mực của một cán bộ nhân viên trong bộ máy nhà nước
Bốn là, việc quản lý Nhà nước vẫn còn nhiều lỗ hổng, bất cập tạo điều kiện cho
các cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp chuộc lợi bất chính Điển hình như vụ việc nângkhống giá kit test COVID-19 cuối năm 2021 ở Công ty cổ phần Công nghệ Việt Á
đã gây xôn xao dư luận và làm thất thoát lớn của Nhà nước
Năm là, còn tồn đọng những vấn đề xã hội mang tính cấp thiết: dân số tăng nhanh
dẫn đến thiếu việc làm trầm trọng, tỉ lệ thất nghiệp cao, các loại tội phạm, tệ nạn xãhội ngày càng hoạt động tinh vi và có xu hướng gia tăng, đời sống của người dân trởnên khó khăn cùng cực, khoảng cách giàu nghèo gia tăng, làm xói mòn văn hóatruyền thống của nhân dân Dịch bệnh Covid-19 xuất hiện đã tác động lớn đến tìnhhình sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp và đến việc làm của người lao động,khiến tình trạng thất nghiệp và thiếu việc làm tăng lên Tỷ lệ tham gia lực lượng laođộng ghi nhận mức thấp kỷ lực trong vòng 10 năm qua với khoảng 75,4% dân số từ
15 tuổi trở lên tham gia vào lực lượng lao động Thất nghiệp tăng lên, tỷ lệ thiếu việclàm của lao động trong độ tuổi ở mức cao nhất trong vòng 5 năm gần đây
Sáu là, cuộc sống của một số bộ phận dân cư còn gặp nhiều khó khăn, một số
chính sách phúc lợi chưa được thực hiện triệt để: vấn đề trợ cấp, bảo hiểm xã hội chongười lao động vẫn còn nhiều bất cập, các dịch vụ y tế công cộng, cơ sở giáo dục
Trang 23chưa được phát triển và mở rộng đối với các địa bàn ở vùng sâu vùng xa, dân tộcthiểu số.
2.3 Nguyên nhân dẫn đến các hạn chế
2.3.1 Nguyên nhân khách quan
Thứ nhất, tác động từ sự khủng hoảng của chủ nghĩa xã hội trên thế giới và các
mặt tiêu cực của quá trình toàn cầu hóa, sự lợi dụng các phương tiện truyền thônghiện đại bởi các thế lực phản động, thù địch để xuyên tạc, bóp méo tình hình thực tếcủa Việt Nam, cổ xúy cho lối sống hưởng lạc
Thứ hai, tác động tiêu cực từ mặt trái của cơ chế kinh tế thị trường dẫn đến một bộ
phận không nhỏ cán bộ, Đảng viên mù quáng chạy theo đồng tiền, lợi ích để thỏamãn chủ nghĩa cá nhân, thực dụng, ích kỷ, cá nhân chủ nghĩa
Thứ ba, xuất phát điểm về kinh tế - xã hội ở nước ta còn thấp cùng những ảnh
hưởng nặng nề của cơ chế quản lí tập trung, quan liêu, bao cấp được áp dụng trongmột thời gian dài đã tác động không nhỏ đến quá trình xây dựng đội ngũ cán bộ quản
lí Nhà nước
Thứ tư, âm mưu, chiến lược “diễn biến hoà bình của các thế lực thù địch.”
2.3.2 Nguyên nhân chủ quan
Thứ nhất, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ, đảng viên chưa được
coi trọng đúng mức, hoạt động kém hiệu quả Có biểu hiện xem nhẹ giáo dục chủnghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, xem nhẹ giáo dục đạo đức cách mạng
Thứ hai, công tác tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận còn nhiều bất cập, hiệu
quả thấp
Thứ ba, công tác quản lý cán bộ, đảng viên bị buông lỏng Chủ trương, chính sách
của Đảng và việc tổ chức, vận hành ở một số địa phương, cơ quan, đơn vị thực hiệnkhông đồng bộ, hiệu quả; việc xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức chưa ổn định nênviệc bố trí, sử dụng công chức vẫn theo tình huống bị động, một số cơ quan nhà nướcchưa quyết tâm và có biện pháp chỉ đạo đủ mạnh, còn thụ động, trông chờ vào sự chỉđạo, hướng dẫn của cấp trên; không thực hiện nghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ,chưa gương mẫu, thẳng thắn phê bình, tự phê bình, đấu tranh Đồng thời, các cán bộlãnh đạo, quản lý chưa phát huy đầy đủ trách nhiệm trong việc quán triệt và tổ chứcthực hiện các nghị quyết của Đảng trong việc tự đổi mới, tự chỉnh đốn, bảo đảm sựtrong sạch và nâng cao hiệu quả hoạt động ở từng cơ quan, đơn vị,…
Thứ tư, bản thân một bộ phận cán bộ, đảng viên thiếu tu dưỡng, rèn luyện và học
tập, để chủ nghĩa cá nhân phát triển, chi phối, làm xói mòn bản chất tốt đẹp của ngườiđảng viên cộng sản
Thứ năm, do hệ thống pháp luật chưa được hoàn thiện và đồng bộ nên dẫn đến dễ
phát sinh tham nhũng, sa vào chủ nghĩa cá nhân, vi phạm kỷ luật Đảng, vi phạm phápluật của Nhà nước, lách luật trục lợi, trốn tội, bị cám dỗ bởi lợi ích vật chất khiến chocông tác xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức chưa ổn định, không mang lại hiệu quảđáng mong đợi
2.4 Một số giải pháp xây dựng Nhà nước ở Việt Nam hiện nay
Thứ nhất, Đảng và Nhà nước ta cần tăng cường đổi mới tư duy trong công tác ban
hành chính sách, nâng cao công tác chỉ đạo việc thực hiện cải cách hành chính Xácđịnh cải cách hành chính là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt của cả nhiệm kỳ côngtác
Trang 24Thứ hai, đấu tranh có hiệu quả với chiến lược “diễn biến hòa bình” của các thế lực
thù địch; làm thất bại các thủ đoạn tác động vào tư tưởng trong Đảng; tạo cho cán bộ,đảng viên sức đề kháng cao, đủ sức chống lại “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” về tưtưởng chính trị, đạo đức, lối sống; để mỗi cán bộ, đảng viên phòng, chống có hiệuquả mọi âm mưu, thủ đoạn dù tinh vi đến đâu của chiến lược “diễn biến hòa bình” vàvượt lên chính mình, không rơi vào bẫy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”
Thứ ba, yêu cầu hình phạt nghiêm khắc đối với tội tham nhũng và đối với những
người thiếu trách nhiệm trong việc phòng và chống tham nhũng
Thứ tư, tích cực bồi dưỡng tư tưởng chính trị, đạo đức cho cán bộ, công chức, xây
dựng văn hóa công sở, văn hóa trong các tổ chức Đảng, Nhà nước
Thứ năm, cần thực hiện tốt các nhiệm vụ nâng cao chất lượng hoạt động tổ chức
Quốc hội; tiếp tục cải chính nền hành chính Nhà nước, đẩy mạnh phân cấp quản lý,đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương
Thứ sáu, đổi mới và tăng cường công tác cán bộ và quản lý cán bộ trong hệ thống
chính trị Cải cách cơ chế thi cử, tuyển dụng, đánh giá, đề bạt cán bộ để các công việcnày diễn ra thực sự khách quan, công bằng, công khai theo tinh thần trọng dụngngười hiền tài Triệt để xóa bỏ bao cấp, đặc quyền, đặc lợi, bất bình đẳng, bảo đảmcông khai, minh bạch các chế độ chính sách
Thứ bảy, tăng cường cải cách về thể chế như: xây dựng các cơ chế, chính sách phù
hợp, sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện các quy định của pháp luật để hệ thống pháp luậtcàng chặt chẽ, đồng bộ, thống nhất và hợp lý hơn, nâng cao trật tự, kỷ luật, kỷ cương
xã hội
Thứ tám, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân; nâng cao nhận thức
về quyền dân chủ và thực hiện quyền dân chủ cho nhân dân; thực hiện cơ chế “dânbiết, dân làm, dân bàn, dân kiểm tra”, “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dânlàm chủ”
Câu 7: Quan điểm về giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc
Bản sắc văn hóa dân tộc là những giá trị văn hóa bền vững của cộng đồng các dântộc VN; là thành quả của quá trình lao động, sản xuất, chiến đấu và giao lưu của conngười VN
Bản sắc văn hóa dân tộc được nhìn nhận qua 2 lớp quan hệ
- Về nội dung: lòng yêu nước thương nòi: tinh thần độc lập, tự lực, tự cường:lòng tự tôn dân tộc
- Về hình thức: ngôn ngữ, phong tục, tập quán…; Lễ hội, truyền thống…
Bản sắc văn hóa dân tộc chứa đụng giá trị lớn và có một ý nghĩa quan trọng đốiđối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Nó phản ánh những nét độc đáo, đặctính dân tọc Là ngọn nguồn đi tới chủ nghĩa Mác- Lenin
Trách nhiệm của con người VN là phải traan trọng, khai thách, giữ gìn, phát huy,phát triển những giá trị của văn hóa dân tộc, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ CM của từnggiai đoạn lịch sử “Dân ta phải biết sử ta - Cho tường gốc tích nhước nhà VN” Chăm
lo cốt cách dân tộc, đồng thời triệt để tẩy trừ đi mọi di hại thuộc địa và ảnh hường nôdịch của vắn hóa đế quốc, tôn trọng phong tục tập quán, văn hóa của các dân tộc ítngười
Trong giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, cần phải biết tiếp thu tinh hoa văn hóanhân loại Tiếp biến văn hóa là một quy luật của văn hóa ‘Văn hóa VN ảnh hưởng
Trang 25lẫn nhau của văn hóa đông phương và Tây phương chung đúc lại… Tây phương hayĐông phương có cái gì tốt ta học lấy để tạo ra một nền văn hóa VN Nghĩa là lấy kinhnghiệm tốt của vă hóa cư và văn hóa nay, trau dồi văn hóa VN thật có tinh thần thuầntúy VN hợp với tinh thần dân chủ” Chủ tịch HCM luôn chú trọng việc chắt lọc tinhhoa văn hóa nhân loại.
HCM chỉ rõ mục đích của việc tiếp thu văn hóa nhân loại là để làm giàu cho vănhóa VN, xây dựng nền văn hóa VN hợp với tinh thần dân chủ
Nội dung tiếp thu là toàn diện, bao gồm Đông, Tây, kim, cổ, tất cả các mặt, cáckhía cạnh
Tiêu chí tiếp thu là cái gì hay, cái gì tốt ta học lấy
Trong mối quan hệ giữa giữ gìn cốt cách văn hóa dân tộc và tiếp thu văn hóanhân loại là phải lấy văn hóa dân tộc làm gốc, đó lòa điều kiện, là cơ sở để tiếp thuvăn hóa nhân loại
Vận dụng:
1. Thực trạng
Việt Nam có một nền văn hoá đặc sắc, lâu đời gắn liền với lịch sử hình thành vàphát triển của dân tộc Xuyên suốt toàn bộ lịch sử Việt Nam, đã có ba lớp văn hoá
chồng lên nhau: lớp văn hoá bản địa, lớp văn hoá giao lưu với Trung Quốc và khu
vực, lớp văn hoá giao lưu với phương Tây Ba lớp văn hóa này cũng chính là ba giai
đoạn phát triển của văn hóa Việt Nam: từ nền Văn hóa Đông Sơn với sự hình thành
của nhà nước Văn Lang – Âu Lạc, tiếp theo đến thời kỳ chống Bắc thuộc qua các triều đại nhà nước phong kiến độc lập, cuối cùng là văn hóa Việt Nam hiện đại với khởi nguồn là chủ nghĩa Mác – Lê-nin.
Nhờ gốc văn hoá bản địa vững chắc nên Việt Nam không bị ảnh hưởng văn hoángoại lai đồng hoá, trái lại còn biết sử dụng và Việt hoá các ảnh hưởng đó làm giàucho nền văn hoá dân tộc
Việt Nam gồm 54 dân tộc với những sắc thái văn hóa riêng, tuy nhiên vẫn có sựthống nhất
Trong thời đại ngày nay, xu thế toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế diễn ramạnh mẽ, trên quy mô lớn Toàn cầu hóa kinh tế tạo ra cơ hội phát triển nhưng cũngchứa đựng nhiều yếu tố bất bình đẳng, gây khó khăn, thách thức lớn cho các quốc giatrên thế giới và Việt Nam cũng là một quốc gia chịu sự tác động lớn của quá trìnhnày Trong quá trình đó, như một lẽ tất nhiên, bên cạnh những mặt tích cực “được rấtnhiều” là những mặt trái, “mất không ít” Vấn đề đặt ra là làm thế nào để nâng caobản lĩnh và “bộ lọc”, nhằm phát huy tốt nhất sự bồi đắp, làm giàu văn hóa dân tộc vàkhắc chế tối đa những hệ lụy, tiêu cực
Hiện nay, hội nhập quốc tế là quy luật khách quan nhưng trong tương quan lạinghiêng về các nước phát triển, các nước lớn Cho nên Việt Nam cần tỉnh táo, thôngminh trong quá trình hội nhập để không bị hòa tan Hội nhập văn hóa trải qua cácchặng: Giao lưu, hợp tác và đối thoại Đối thoại là bình đẳng, không có cao thấp,nhưng muốn đối thoại được phải có bản sắc riêng Hội nhập văn hóa có những đặcthù riêng, không giống hội nhập trong các lĩnh vực khác Hội nhập văn hóa thốngnhất giữa “nhận” và “cho” “Nhận” cái mới của nước ngoài nhưng chúng ta cũng phải
“cho” thế giới, đóng góp cho thế giới những điều đặc sắc trong văn hóa Việt Nam.Thực tiễn hội nhập văn hóa thời gian qua, chúng ta đang “nhận” nhiều mà “cho” ít