ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Câu1 Cơ sở lý luận hình thành tư tưởng HCM a) Giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam Lịch sử dựng nước và giữ nước lâu đời đã hình thành nên những giá t.
Trang 1ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
Câu1: Cơ sở lý luận hình thành tư tưởng HCM
a) Giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam
Lịch sử dựng nước và giữ nước lâu đời đã hình thành nên những giá trị truyềnthống hết sức đặc sắc và cao quý của dân tộc Việt Nam, trở thành tiền đề tư tưởngHCM đó là:
_ Chủ nghĩa yêu nước và ý chí bất khuất đấu tranh để dựng nước và giữ nước._ Tinh thần tương thân, tương ái, truyền thống đoàn kết, ý thức cố kết cộng đồngcủa dân tộc Việt Nam, lòng nhân nghĩa
_ Truyền thống lạc quan, yêu đời, ý chí vương lên vượt qua mọi thử thách
_Con người Việt Nam cần cù, dũng cảm, thông minh, sáng tạo trong lao độngsản xuất, khiêm tốn tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại để làm giàu cho văn hoádân tộc
_ Giá trị truyền thống của dân tộc được HCM phát huy trong suốt cuộc đời hoạtđộng cách mạng và nhắc nhở cán bộ, đảng viên…
Trong những giá trị đó, chủ nghĩa yêu nước truyền thống là tư tưởng, tình cảmcao quý, thiêng liêng nhất, là cội nguồn của trí tuệ sáng tạo và lòng dũng cảm củangười Việt Nam, cũng là chuẩn mực đạo đức cơ bản của dân tộc
Chính sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước đã thúc đẩy HCM quyết chí ra đi tìmđường cứu nước, tìm kiếm những gì hữu ích cho cuộc đấu tranh giải phóng dântộc
b) Tinh hoa văn hoá nhân loại
* Tinh hoa văn hoá phương Đông:
_ Về Nho giáo: Hồ Chí Minh chú ý kế thừa và đổi mới tư tưởng dùng nhân trị,
đức trị để quản lý xã hội Kế thừa và phát triển quan niệm của Nho giáo về việcxây dựng một xã hội lý tưởng trong đó có công bằng, bác ái, nhân, nghĩa, trí, dũng,tín, liêm được coi trọng để có thể đi đến một thế giới đại đồng với hoà bình, không
có chiến tranh, các dân tộc có quan hệ hữu nghị và hợp tác Đặc biệt, Hồ Chí Minhchú ý kế thừa, đổi mới, phát triển tinh thần trọng đạo đức của Nho giáo trong việc
tu dưỡng, rèn luyện đạo đức của con người; trong công tác xây dựng Đảng về đạođức
_ Về Phật giáo: Hồ Chí Minh chú ý kế thừa, phát triển tư tưởng từ bi, vị tha,
yêu thương con người, khuyến khích làm việc thiện, chống lại điều ác, đề caoquyền bình đẳng của con người và chân lý; khuyên con người sống hoà đồng, gắn
bó với đất nước của Đạo phật Những quan điểm tích cực đó trong triết lý của Đạophật được Hồ Chí Minh vận dụng sáng tạo để đoàn kết đồng bảo theo Đạo phật,
Trang 2đoàn kết “toàn dân vì nước Việt Nam hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ vàgiàu mạnh”.
_ Đối với Lão giáo (hoặc Đạo giáo): Hồ Chí Minh chú ý kế thừa, phát triển tư
tưởng của Lão Tử, khuyên con người nên sống gắn bó với thiên nhiên, hoà đồngvới thiên nhiên, hơn nữa phải biết bảo vệ môi trường sống Hồ Chí Minh kêu gọinhân dân ta trồng cây, tổ chức “Tết trồng cây” để bảo vệ môi trường sinh thái chochính cuộc sống của con người Hồ Chí Minh chú ý kế thừa, phát triển tư tưởngthoát mọi ràng buộc của vòng danh lợi trong Lão giáo Người khuyên cán bộ, Đảngviên ít lòng tham muốn về vật chất; thực hiện cần kiệm liêm chính; chí công vô tư;hành động theo đạo lý với ý nghĩa là hành động đúng với quy luật tự nhiên, xã hội
_ Chủ nghĩa Tam dân (của Tôn Trung Sơn): Hồ Chí Minh đã phát triển sáng
tạo các quan điểm về dân tộc, dân quyền, dân sinh trong cách mạng dân chủ tư sảnthành tư tưởng đấu tranh cho Độc lập – Tự do – Hạnh phúc của con người và dântộc Việt Nam theo con đường cách mạng vô sản:
+) Chủ nghĩa dân tộc: dân tộc độc lập
+) Chủ nghĩa dân quyền: dân chủ tự do
+) Chủ nghĩa dân sinh: dân sinh hạnh phúc
_ Hồ Chí Minh còn chú ý kế thừa, phat triển nhiều ý tưởng của các trường pháikhác nhau trong các nhà tư tưởng phương Đông cổ đại khác như Mặc Tử, Hàn Phi
Tử, Quản Tử,… Và Hồ Chí Minh cũng chú ý tìm hiểu những trào lưu tư tưởng tiến
bộ thời cận hiện đại ở Ấn Độ, Trung Quốc
*Tinh hoa văn hoá phương Tây
- Hồ Chí Minh quan tâm tìm hiểu những khẩu hiệu nổi tiếng trong các cuộc cáchmạng tư sản ở Anh, Pháp, Mỹ Người đã kế thừa, phát triển những quan điểm nhânquyền, dân quyền trong bản “Tuyên ngôn Độc lập” năm 1776 của Mỹ, bản “Tuyênngôn Nhân quyền và Dân quyền” năm 1791 của Pháp
- Trong hành trình đi tìm đường cứu nước, cứu dân, Hồ Chí Minh đã sống, hoạtđộng thực tiễn, nghiên cứu lý luận, tình hình chính trị, kinh tế, văn hóa nhân loạitại những trung tâm chính trị kinh tế văn hóa lớn ở các cường quốc trên thế giớinhư Mỹ, Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc, bằng chính ngôn ngữ của các nước đó
- Người trực tiếp nghiên cứu tư tưởng nhân văn, dân chủ và nhà nước phápquyền của các nhà khai sáng phương Tây như Vonte, Rutxo, Moongtetxkio, thíchđọc sách văn học của Shakespeare bằng tiếng Anh, Lỗ Tấn bằng tiếng Trung Hoa,Hugo, Zola bằng tiếng Pháp; hai nhà văn Anatole Erance và Leon Tolstoi
c) Chủ nghĩa Mác – Lênin
_ Là học thuyết chính trị, hệ tư tưởng tinh tuý nhất của văn hoá nhân loại, làđỉnh cao của tư tưởng loài người
Trang 3_ Là hệ tư tưởng của giai cấp công nhân, giai cấp tiên tiến nhất; là học thuyếttổng kết quá khứ, giải thích cải tạo hiện tại, chuẩn bị và hướng đến tương lai.
_ Vai trò đối với tư tưởng Hồ Chí Minh
- Chủ nghĩa Mác - Leenin là cơ sở lý luận quyết định bước phát triển mới vềchất trong tư tưởng HCM
- Đối với HCM, chủ nghĩa Mác - LEeenin là thế giới quan, phương pháp luậntrong nhân thức và hoạt động cách mạng Trên cơ sở lập trường, quan điểm vàphương pháp của chủ nghĩa Mác - Leenin, HCM đã triệt đê kế thừa, đổi mới, pháttriển những giá trị truyền thoongs tốt đẹp của dân tộc VN, tinh hoa nhân loại kếthợp với thực tiễn cách mạng trong nước và thế giới hình thành lên một hệ thốngcác quan điểm cơ bản, toàn diện về cách mạng VN Chủ nghĩa Mác- Leenin là tiền
đề lý luận quan trọng nhất, có vai trò quyết định trong hình thành TTHCM
- Trong quá trình lãnh đạo cách mạng VN, HCM không những đã vận dụngsáng tạo mà còn bổ sung, phát triển và làm phong phú chủ nghĩa Mác - Lenin trongthời đại mới
Câu 2: Các giai đoạn hình thành TTHCM.
Quá trình hình thành và phát triển tư tưởng HHCM gồm 5 giai đoạn
1 Thời kì trước năm 1911: Hình thành tư tưởng yêu nước và có chí hướng tìm con đường cứu nước mới:
- Hành trang trước khi đi tìm đường cứu nước: Vốn văn hóa dân tộc, nho học,hiểu biết ban đầu về băn hóa, kinh nghiệm thực tiễn,…
- Lựa chọn con đường sang Pháp, phương Tây: Ngày 5/6/1911, tại bến cảngnhà Rồng tàu buôn của Pháp sang phương Tây tìm đường cứu nước
2 Thời kì tháng 6/1911 đến cuối 1920: hình thành tư tưởng cứu nước
- Tham gia các tổ chức cách mạng của người lao động, công nhân
- Đến với Chủ nghĩa Lenin, trở thành người cộng sản, tìm thấy con đường giảiphóng dân tộc
=> Với những nhận thức cách mạng mới, HCM cùng những người phái tả trongĐảng XH Pháp tại Đại hội ở Thành phố Tua (từ 25/12- 30/12/1920) bỏ phiếu tánthành người cộng sản VN đầu tiên Đây là bước ngoặt quan trọng trong cuộc đờicủa HCM , bước ngoặt chủ nghĩa yêu nước kết hợp lập trường cách mạng vô sản
Trang 43 Thời kỳ cuối 1920 đến đầu 1930: hình thành những nội dug cơ bản
sự lãnh đạo của ĐCS VN; liên minh công nông là lực lượng nòng cốt; cách mạngViệt Nam là một bộ phận cách mạng thế giới Chiến luowcjj đại đoàn kết toàn dântộc thấm trong từng câu chữ của Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng Bảncương lĩnh chính trị đầu tiên này đã thể hiện rõ sự vận dụng sáng tạo và phát triểnchuur nghĩa /mác- Leenin trong việc giải quyết mối quan hệ giái cấp- dân tộc -quốc tế trong đường lối cách mạng VN
- HCM thành lập ĐCS VN với Cương lĩnh chính trị đúng đắn và sáng tạo đãchấm dứt cuộc khủng hoảng về đường lối tổ chức lãnh đạo cách mạng VN kéo dàisuốt từ cuối thế kỉ XIX sang đầu năm 1930
4 Thời kỳ từ ngày 4/2/1930 đến ngày 28/1/1941: vượt qua thử thách, giữ vững đường lối, phương pháp cách mạng VN đúng đắn sáng tạo
- Đường lối cách mạng do HCM đề ra là đúng đắn đối với thực tế VN, nhưng
Trang 5Câu 3: Quan điểm về vấn đề độc lập dân tộc
PHẦN 1: LÝ THUYẾT QUAN ĐIỂM CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ VẤN ĐỀ ĐỘC LẬP DÂN TỘC
1 Cách tiếp cận từ quyền con người
Hồ Chí Minh đã tìm hiểu và tiếp nhận những nhân tố về quyền con ngườiđược nêu trong tuyên ngôn độc lập năm 1776 của Mỹ và Tuyên ngôn nhânquyền và dân quyền năm 1791 của Pháp
Người tiếp cận vấn đề độc lập dân tộc một cách sáng tạo: từ quyền con người
cơ bản khái quát lên thành quyền dân tộc và khẳng định các dân tộc đều cóquyền sống, quyền tự do và quyền được sung sướng
Quan điểm về độc lập dân tộc của Hồ Chí Minh được thể hiện qua nhiều tácphẩm qua từng thời kỳ lịch sử như "Yêu sách 8 điểm" (1919), "Cương lĩnh chínhtrị đầu tiên của Đảng" (1930)
2 Độc lập dân tộc - Nội dung cốt lõi của vấn đề dân tộc thuộc địa
2.1 Độc lập dân tộc là quyền thiêng liêng bất khả xâm phạm, là khát vọng lớn nhất của mỗi dân tộc, nhất là các dân tộc bị áp bức bóc lột như dân tộc Việt Nam
Dân tộc Việt Nam có quyền được hưởng độc lập, tự do, bình đẳng giữa cácdân tộc khác trên thế giới
Năm 1919, Nguyễn Ái Quốc viết bản "Yêu sách 8 điểm" gửi tới Hội nghịVécxây đòi Chính phủ Pháp thừa nhận các quyền tự do dân chủ, quyền bìnhđẳng và quyền tự quyết của dân tộc Việt Nam Đến năm 1930, trong chính
cương vắn tắt, Người xác định mục tiêu chính trị của Đảng: Một là, đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp và bọn phong kiến Hai là, làm cho nước Nam hoàn toàn
độc lập
Tháng 5/1941, Người chủ trì Hội nghị lần thứ 8, Ban chấp hành Trung ươngĐảng, viết thư kính cáo đồng bào: "Trong lúc này quyền lợi dân tộc giải phóngcao hơn hết thảy" Chỉ đạo thành lập mặt trận Việt Minh, ra báo Việt Nam độclập, thảo 10 chính sách Việt Minh Mục tiêu đầu tiên là: "Cờ treo độc lập, xâydựng bình quyền" Và đến ngày 2/9/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết tác phẩm
"Tuyên ngôn độc lập", khẳng định quyền được hưởng tự do, độc lập của dân tộcViệt Nam
2.2 Độc lập dân tộc là quyền thiêng liêng trên hết, dù phải hy sinh đến đâu cũng phải giành giữ cho được độc lập dân tộc
Có hai cách đấu tranh để bảo vệ, giữ vững độc lập dân tộc: Thứ nhất, đấu
tranh bằng con đường hòa bình: Hiệp ước sơ bộ Pháp - Việt (6/3/1946); Lễ ký
Trang 6kết tạm ước Pháp - Việt (14/9/1946) Thứ hai, đấu tranh bằng bạo lực cách
mạng: Ngày 19/12/1946, Bác kêu gọi toàn quốc kháng chiến
2.3 Ý nghĩa và giá trị thực sự của độc lập dân tộc thể hiện ở cuộc sống
ấm no tự do của nhân dân
Hồ Chí Minh chỉ rõ nhân dân các dân tộc được hưởng độc lập, tự do là lẽ tựnhiên "như muôn vật được hưởng ánh mặt trời"
Người khẳng định: "Nếu nước được độc lập mà dân không được hưởng hạnhphúc, tự do thì độc lập cũng chẳng có ý nghĩa gì" và "Dân chỉ biết đến giá trị củaĐộc lập Tự do khi dân được ăn no mặc đủ"
2.4 Độc lập dân tộc phải là độc lập thực sự, độc lập hoàn toàn và triệt để đảm bảo hai nguyên tắc
Một là, dân tộc có đầy đủ chủ quyền quốc gia về chính trị, kinh tế, an ninh,
quân sự, ngoại giao, toàn vẹn lãnh thổ
Hai là, nền độc lập thực sự, độc lập hoàn toàn phải là nền độc lập được thực
hiện một cách triệt để Độc lập triệt để thể hiện ở quyền tự quyết của dân tộc Kiên quyết chống lại sự xâm phạm quyền độc lập dân tộc, Hồ Chí Minhkhẳng định: "Nước Việt Nam có quyền được hưởng tự do và độc lập Toàn thểdân tộc Việt Nam quyết đem tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để bảo
vệ nền độc lập ấy"
3 Ý nghĩa
Đầu tiên, quan điểm của Hồ Chí Minh về vấn đề độc lập dân tộc là sự vận
dụng phát triển chủ nghĩa Mác-Lênin ở Việt Nam
Thứ hai, là cơ sở, nền tảng để Đảng đề ra những đường lối, chủ trương đúng
đắn trong việc bảo vệ nền độc lập dân tộc
Thứ ba, quan điểm của Hồ Chí Minh về vấn đề độc lập dân tộc đã được thực
tiễn cuộc cách mạng Việt Nam chứng minh là con đường đúng đắn và cònnguyên giá trị đối với công cuộc xây dựng và bảo vệ Nhà nước Việt Nam xã hộichủ nghĩa trong giai đoạn hiện nay
PHẦN 2: VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VẤN ĐỀ ĐỘC LẬP DÂN TỘC TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
1 Thành tựu
Đảng Cộng sản đã lãnh đạo nhân dân đứng vững và tiếp tục kiên trì mục tiêuđộc lập dân tộc gắn liền với Chủ nghĩa xã hội; Đảng ta đã vận dụng chủ nghĩaMác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh một cách sáng tạo để tìm ra con đường đổimới; vượt qua thử thách hiểm nguy Ở đó, Đảng đã lãnh đạo nhân dân giành đcnhiều thắng lợi như Cách mạng tháng 8/1945, kháng chiến chống Pháp 1954,
Trang 7Đất nước đã giành được độc lập về mọi mặt: kinh tế, chính trị, văn hóa, xãhội, độc lập tự chủ trong phát triển nền kinh tế thị trường và chủ động mở cửa,hội nhập có hiệu quả với nền kinh tế thế giới, tiếp tục tham gia vào sự giao lưuhợp tác, phân công lao động quốc tế, tham gia vào các tổ chức khu vực và quốc
tế như ASEAN, APEC, Tiêu biểu, hiện nay Việt Nam đã thiết lập quan hệngoại giao với 185 quốc gia, thiết lập quan hệ kinh tế với 220 thị trường
Trong hơn gần 30 năm tiến hành đổi mới, đất nước có những bước khởi sắc
về mọi mặt: kinh tế, văn hóa, xã hội, Theo đó, kinh tế tăng trưởng khá, năm
2019, Việt Nam đạt mức tăng trưởng GDP 7,02% Tình hình chính trị - xã hội cơbản được ổn định, quốc phòng, an ninh được tăng cường Về văn hóa: Sự dunhập các yếu tố tích cực trong văn hóa ngoại lai
Niềm tin về Đảng trong lòng nhân dân ngày càng được củng cố, tăng cường.Quán triệt sâu sắc nội dung tư tưởng của Hồ Chí Minh về vấn đề độc lập dântộc
Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo nhân dân đoàn kết, đồng lòng, đồng sứcphát huy sức mạnh yêu nước, bảo vệ độc lập dân tộc, xây dựng Chủ nghĩa xã hội
để đất nước ta giành được độc lập và quyền tự quyết Ta có thể thấy rõ, trongthời dịch Covid mọi người dân đã nâng cao tinh thần yêu nước với khẩu hiệu:
"Ở nhà là yêu nước"
Chất lượng đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân ngày càng được nângcao và cải thiện Đa số nhân dân ai cũng có cơm ăn, áo mặc, chỗ ở, ai cũng đượchọc hành, được làm việc,
Vị thế của Việt Nam ngày càng được khẳng định trên trường quốc tế Trongphòng chống dịch Covid, Đảng và Nhà nước đã có những giải pháp đúng đắnlàm cho dịch bệnh được kiểm soát, từ đó, nhiều nước tuyên dương, học tập nướcta
Việt Nam có quyền tự quyết về chính trị, kinh tế, văn hóa, ngoại giao, tự giảiquyết những vấn đề đối nội không có sự can thiệp từ bên ngoài,… Ta có thể thấy
rõ khi dân tộc ta đã tự lựa chọn cho mình chế độ chính trị, kinh tế, xã hội Ngườidân tham gia bầu cử Trưởng thôn…
Việt Nam có đầy đủ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, luôn luôn đấu tranh bảo vệgiữ gìn độc lập dân tộc, Khi bị Trung Quốc lấn chiếm biển Đông, chúng tanhấn mạnh chủ trương: “Kiên trì, kiên quyết bảo vệ chủ quyền lợi ích quốc gia,dân tộc”
Đa số các cán bộ đảng viên có phẩm chất đạo đức và năng lực tốt, hết lòng vìdân, vì nước Tiêu biểu, Phó thủ tướng Vũ Đức Đam trực tiếp chỉ đạo, kiểm tracông tác phòng, chống dịch bệnh…
Trang 82 Hạn chế
2.1 Về xã hội:
Một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, nhân dân suy thoái về đạo đức,quá coi trọng chủ nghĩa cá nhân dẫn đến tham nhũng, quan liêu, mất niềm tinvào Đảng và Nhà nước, vào chế độ chủ nghĩa xã hội: Ông Chu Ngọc Anh bịkhởi tố, tạm giam với cáo buộc có sai phạm về quản lý, sử dụng tài sản Nhànước gây thất thoát, liên quan đến vụ Việt Á
Nguy cơ chệch hướng xã hội chủ nghĩa, tụt hậu xa hơn về lĩnh vực kinh tế,diễn biến hòa bình,
Đời sống nhân dân ở một số nơi, dân tộc thiểu số còn gặp nhiều khó khăn dẫnđến những vấn đề bất cập như: phân hóa giàu nghèo, thất nghiệp, nạn thiếu việclàm, sự phát triển của tệ nạn xã hội, làm mất niềm tin vào Đảng và Nhà nước,ảnh hưởng đến khối đại đoàn kết dân tộc
2.2 Về văn hóa:
Sự du nhập các yếu tố tiêu cực trong văn hóa ngoại lai ảnh hưởng xấu đến bảnsắc văn hóa Việt Nam, lãng quên, thờ ơ với lịch sử văn hóa truyền thống của đấtnước Ta có thể thấy rõ qua xu hướng “sùng ngoại” ngày càng tăng
Một số giá trị văn hóa bị xói mòn, quan hệ gia đình trở nên lỏng lẻo, làm xãhội mất ổn định, bản sắc văn hóa bị mai một, khi mà người dân thờ ơ về lịch sửnước nhà, về truyền thống dân tộc,…
2.3 Về kinh tế: Tâm lý chạy theo đồng tiền làm xuất hiện hiện tượng cạnh
tranh không lành mạnh, bán hàng giả, hàng kém chất lượng Có thể kể đến nhưhành động trộn các chất không tốt, giá rẻ vào đồ ăn để bán…
2.4 Về chính trị: Một số thế lực thù địch vẫn chưa từ bỏ ý định với nước
ta,nguy cơ xung đột vũ trang, mâu thuẫn dân tộc, tranh chấp lãnh thổ diễn ra ởmột số nơi, gây bất ổn về chính trị như vấn đề tranh chấp biển Đông giữa ta vàTrung Quốc,
3 Nguyên nhân
3.1 Nguyên nhân của thành tựu: Một là, vai trò lãnh đạo sáng suốt của
Đảng Cộng sản Hai là, sự vận dụng và phát triển sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh Ba là, sự nỗ lực phấn đấu, đoàn kết của toàn dân.
3.2 Nguyên nhân của hạn chế:
Thứ nhất, nguyên nhân khách quan là do sự sụp đổ của mô hình XHCN ở
Liên Xô, Đông Âu; khủng hoảng kinh tế thế giới, những biến động chính trịphức tạp trong khu vực; sự chống phá của các thế lực thù địch ảnh hưởngkhông nhỏ tới chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội của nước ta
Trang 9Thứ hai, với guyên nhân chủ quan, do sự suy thoái đạo đức, niềm tin của đội
ngũ cán bộ, đảng viên, trong đó có bộ phận cán bộ lãnh đạo, quản lý; chủ nghĩa
cá nhân phát triển; nhận thức chính trị của quần chúng chưa được chú trọng, đờisống nhân dân chưa được quan tâm đúng mức; công tác xây dựng, chỉ đạo củaNhà nước còn nhiều bất cập…
4 Giải pháp
Thứ nhất, nâng cao nhận thức và tăng cường vận dụng tư tưởng Hồ Chí
Minh về vấn đề độc lập dân tộc trong việc giữ gìn độc lập dân tộc và xây dựngđất nước
Thứ hai, củng cố và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trên tất cả các lĩnh
vực, phát huy sức mạnh nội lực của dân tộc trong việc thực hiện những nhiệm
vụ đặt ra
Thứ ba, thường xuyên quan tâm chỉnh đốn Đảng để nâng tầm với công cuộc
đổi mới, sao cho Đảng thực sự là điều kiện tiên quyết trong việc giữ vững địnhhướng xã hội chủ nghĩa
Thứ tư, chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có đủ phẩm chất đạo
đức và năng lực; đổi mới phương thức lãnh đạo; thường xuyên tự phê bình vàphê bình; thực hiện nghiêm túc nguyên tắc tập trung dân chủ và kỉ luật nghiêmminh để nâng cao sức chiến đấu của Đảng nhằm đáp ứng yêu cầu lãnh đạo và sựtín nhiệm của nhân dân
Thứ năm, nắm chắc hai nhiệm vụ chiến lược: xây dựng Chủ nghĩa xã hội và
bảo vệ tổ quốc Phát huy tinh thần độc lập, tự chủ kết hợp với việc sáng tạothành tựu, vận động thực tiễn cách mạng Việt Nam để đề ra đường lối đổi mớiđúng đắn
Thứ sáu, hết sức quan tâm đến mối quan hệ giữa Chính trị với kinh tế, văn
hóa, xã hội; đổi mới kinh tế; xây dựng nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần;vận hành theo cơ chế thị trường gắn liền với quản lý của Nhà nước Kết hợp chặtchẽ đổi mới kinh tế với đổi mới chính trị, xử lý đúng đắn mối quan hệ này làđiều kiện cơ bản để giữ vững sự ổn định chính trị
Thứ bảy, tăng trưởng kinh tế đi đôi với công bằng xã hội và bảo vệ môi
trường sinh thái
Thứ tám, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, xây dựng những quan
hệ xã hội lành mạnh
Thứ chín, mở rộng quan hệ quốc tế, xây dựng cuộc sống ấm no, tự do và
hạnh phúc cho nhân dân
Câu 4: Quan điểm về xây dựng đội ngũ cán bộ
Trang 10Hồ Chí Minh lưu ý phải xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên vừa có đức vừa
có tài, trong sạch vững mạnh Người đề cập những yêu cầu chủ yếu đối với đội ngũcán bộ, đảng viên
- Cán bộ, đảng viên phải tuyệt đối trung thành với Đảng, suốt đời phấn đấu
cho lợi ích của cách mạng, vì mục tiêu lý tưởng của Đảng; “đặt lợi ích của Đảnglên trên hết, lên trước hết Vì lợi ích của Đảng tức là lợi ích của dân tộc, của tổquốc, ”
- Cán bộ đảng viên phải là những người nghiêm chỉnh thực hiện cương lĩnh,đường lối, quan điểm, chủ trương, nghị quyết của Đảng và các nguyên tắc xâydựng Đảng
- Phải luôn tu dưỡng, rèn luyện, trau dồi đạo đức cách mạng
- Phải luôn luôn học tập mâng cao trình độ về mọi mặt
- Phải có mối liên hệ mật thiết với nhân dân Phải làm đầy tớ trung thành chonhân dân, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân, tiên phong, gươngmẫu, chịu khổ trước nhân dân và vui sau nhân dân; “ đảng viên đi trước, làng nướctheo sau”
- Phải luôn luôn chịu trách nhiệm, năng động, sáng tạo, luôn có tinh thần hănghái, sáng tạo, nêu cao trách nhiệm, dám chịu trách nhiệm trước Đảng, trước nhândân “thắng không kiêu, nại không nàn”
- Phải là những người luôn luôn phòng và chống các tiêu cực; HCM đặc biệtcoi trọng công tác cán bộ, vì Người cho rằng: “Cán bộ là cái gốc của mọi côngviệc”; “muốn việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém”
Từ rất sớm, HCM đã nêu rõ những tiêu cực của cán bộ, đảng viên và chỉ ranhững biện pháp khắc phục Sự thoái hóa biến chất của cán bộ, đảng viên thể hiệntrên nhiều mặt: Tư tưởng chính trị, về đạo đức, lối sống HCM nghiêm khắc chỉ
rõ “chúng ta không sợ sai lầm, nhưng đã nhân biết sai lầm thì cần phải ra sức sửachữa Vậy nên, ai không phạm những lỗi lầm thì nên chí ý tránh đi, và gắng sứccho thêm tiến bộ Ai đã phạm những lầm lỗi thì phải hết sức sửa chữa Chúng taphải ghi sâu những chữ “công bằng, chính trực” vào lòng”
Bên cạnh đó, “Đảng không che dấu những khuyết điểm của chính mình,không sợ phê bình Đảng phải nhận khuyết điểm của mình mà sửa chữa, để tiến bộ
và để dạy bảo cán bộ và đảng viên
HCM đặc biệt coi trọng công tác cán bộ vì Người cho rằng: “Cán bộ là nhữngngười đem chính sách của Đảng, của Chính phủ giải thích cho dân chúng hiểu rõ
và thi hành Đồng thời đem tình hình của dân chúng báo cáo cho Đảng, cho Chínhphủ hiểu rõ, để đặt chính sách cho đảng” Bởi vì: cán bộ là cái gốc của mọi việc,
Trang 11“muôn việc thành coong hay thất bại đều do cán bộ tốt hoặc kém” Trong công táccán bộ, HCM yêu cầu”
- Phải hiểu và đánh giá đúng cán bộ
- Phải chú trọng huấn luyện cán bộ, huấn luyện một cách thieetsthuwcj, cóhiệu quả
- Phải đề bạt đúng cán bộ
- Phải sắp xếp, sử dụng cán bộ cho đúng
- Phải kết hợp cán bộ cấp trên phái đến và cán bộ địa phương
- Phải chống bệnh địa phương cục bộ
- Phải kết hợp cán bộ trẻ với cán bộ cũ
Câu 5: quan điểm về lực lượng đại đoàn kết dân tộc
a Chủ thể của khối đại đoàn kết dân tộc
Chủ thể của khối đại đoàn kết dân tộc theo HCM bao gồm toàn thể nhân dân,tất cả những người VN yêu nước ở các giai cấp, các tầng lớp trong xã hội, cácngành, các giới, các lứa tuổi, các dân tộc, đồng bào các tôn giáo, các đảng phái, Khái niệm “dân” và “nhân dân” theo TTHCM có nội hàm rất rộng, vừa là tậphợp đông đảo quần chúng nhân dân (cùng một cộng đồng, cùng một quốc gia, cùng
1 lãnh thổ thống nhất, ), vừa là mỗi 1 con người VN cụ thể, cả hai đều là chủ thểcủa khối đại đoàn kết dân tộc Không phân biệt dân tọc thiểu số-đa số, tín ngưỡng,già trẻ gái trai, ai có tài có đức có sức lòng phụng sự Tổ quốc thì ta đoàn kết vớihọ
- Dân là gốc rễ, là nền tảng, là chủ thể của khối đại đoàn kết dân tộc
- Dân là chủ thể của đất nước là người làm nên đất nước, là người dựng nước
và giữ nước, chủ thể của đất nước là chủ thể của khối đại đoàn kết dân tộc
- Dân là nguồn sức mạnh vô tận, là lực lượng quyết định thắng lợi cho mọicuộc cách mạng “Gốc có vững thì cây mới bền, xây lầu thắng lợi trên nền nhândân”; “Đẩy thuyền cũng là dân, lật thuyền cũng là dân” ; “Bao giờ dân nổi can qua,con vua thất thế lại đi quét chùa”
- Dân là chỗ dựa vững chắc của ĐCS, của cả hệ thống chính trị cách mạng.HCM khẳng định, đồng bào ta có lòng nồng nàn yêu nước, sẵn sàng hy sinhtất cả để phục vụ tổ quốc cho nên mỗi khi CM cần đến sức người, sức của thì nhândân đều nhiệt tình hưởng ứng lời kêu gọi của Đảng và của chính phủ
CM là sự nghiệp của quần chúng, chứ không phải là sự nghiệp của cá nhânanh hùng nào
b Nền tảng của khối Đại đoàn kết dân tộc
Muốn xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phải xác định rõ đâu là nềntảng của khối Đ.Đ.K toàn dân tộc và những lực lượng tạo nên nền tảng đó HCM
Trang 12chỉ rõ: “Đại đoàn kết tức là trước hết phải đoàn kết đại đa số nhân dân, mà đại đa
số nhân dân ta là công nhân, nông dân và các tầng lớp nhân dân lao động khác Nócũng như cái nền của nhà, gốc của cây Nhưng đã có nền vững, gốc tốt còn phảiđoàn kết các tầng lớp nhân dân khác
Như vậy, lực lượng làm nên nền tảng của khối Đ.Đ.K toàn dân tộc là côngnhân, nông dân và trí thức Nền tảng này càng được củng cố vững chắc thì khốiĐ.ĐK toàn dân tộc càng có thể mở rộng, khi ấy không có thế lực nào có thể làmsuy yếu khối Đ.ĐK toàn dân tộc
Trong khối Đ.ĐK toàn dân tộc, phải đặc biệt chú trọng yếu tốc “hạt nhân” là
sự đoàn kết và thống nhất trong Đảng vì đó là điều kiện cho sự đoàn kết ngoài xãhội Sự đoàn kết của Đảng càng được củng cố thì sự đoàn kết toàn dân tộc càngđược tăng cường, để dân tộc ta có thể vượt qua mọi khó khăn, thử thách, chiếnthắng mọi kẻ thù, đi đến thắng lợi cuối cùng của CM
c Điều kiện để xây dựng khối Đ.ĐK toàn dân tộc
Để xây dựng khối Đ.ĐK toàn dân tộc, quy tụ, đoàn kết được mọi giai cấp,tầng lớp cần phải đảm bảo các điều kiện sau đây:
=> Một là, phải lấy lợi ích chung làm điểm quy tụ, đồng thời tôn trọng các lợiích khác biệt chính đáng
- Phải chú trọng xử lý các mối quan hệ lợi ích rất đa dạng phong phú trong xãhội Chỉ có xử lý tốt các mối quan hệ lợi ích, trọng đó tìm ra điểm tương đồng, lợiích chung thì mới đoàn kết được lực lượng
- Theo CT.HCM đại đoàn kết phải xuất phát mục tiêu vì nước, vì dân, trên cơ
sở yêu nước, thương dân, chống áp bức bóc lột, nghèo nàn, lạc hậu Đoàn kết phảilấy lợi ích tối cao cuẩ dân tộc, lợi ích căn bản của nhân dân lao động làm mục tiêuphấn đấu Đây là nguyên tắc bất di bất dịch, là ngọn cờ đoàn kết và là mẫu sốchung để quy tụ các tầng lớp, giai cấp, đảng phái, dân tộc, tôn giáo vào trong Mặttrận
=> Hai là, phải kế thừa truyền thống yêu nước, đoàn kết, nhaann ghĩa của dântộc
- Đây là điểm tương đồng lớn nhất, là mẫu số chung của tất cả nhân dân VN,
là cội nguồn sức mạnh dân tộc
- Truyền thống này được hình thành củng cố và phát triển trong suốt quá trìnhdựng nước và giữ nước hàng ngàn năm của dân tộc và đã trở thành giá trị bềnvững, thấm sâu vào tư tưởng, tình cảm và tâm hồn của mỗi con người VN, đượclưu truyền qua nhiều thế hệ Truyền thống đó là cội nguồn sức mạnh vô địch để cảdân tộc chiến đấu và chiến thắng thiên tai dịch họa, làm cho đất nước được trườngtồn, bản sắc dân tộc được giữ vững
Trang 13- “Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước, đó là truyền thống quý báu của ta.
Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kếtthành một làn sống vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự khó khăn, nónhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước”
=> Ba là, có lòng khoan dung độ lượng với con người
- Theo HCM, mỗi cá nhân, cũng như mỗi cộng đồng đều có những ưu điểm,khuyết điểm, mặt tốt, mặt xấu… cho nên vì lợi ích của cách mạng, cần phải cólòng khoan dung độ lượng, trân trọng phần thiện dù nhỏ nhất trong mỗi con người,
có như vậy mới có thể tập hợp, quy tụ được rộng rãi đông đảo mọi lực lượng
=> Bốn là, Tin tưởng ở nhân dân, biết dựa vào nhân dân
- Với CT.HCM, yêu dân, tin ở dân, dựa vào dân, sống phấn đấu vì hạnh phúccủa nhân dân là nguyên tắc tối thượng trong cuộc sống Nguyên tắc này vừa là sựtiếp nối truyền thống của cha anh “nước lấy dân làm gốc”, “chở thuyền cũng là dân
mà lật thuyền cũng là dân”
- Dồng thời Người quán triệt tư tưởng Mác xít “CM là sự nghiệp của quầnchúng nhân dân - nhân dân là người sáng tạo lịch sử” - Dân là chỗ dựa vững chắccủa Đảng, là nguồn sức mạnh vô tận của khối Đ.ĐK, quyết định thắn lợi của CM
- Có dân là có tất cả, dân là lực lượng vô cùng đông đảo, lại rất cần cù, chămchỉ, thông minh, khéo léo “Dễ 10 lần không dân cũng chịu -khó vạn lần dân liệucũng xong”
PHẦN 2: VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ LỰC LƯỢNG CỦA KHỐI ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 2.1 Tầm quan trọng của khối đại đoàn kết dân tộc
Chủ tịch Hồ Chí Minh của chúng ta là một vị lãnh tụ đặc biệt quan tâm đếnvấn đề đoàn kết toàn dân tộc Trong hệ thống tư tưởng của Người, đại đoàn kếttoàn dân tộc là một nội dung cốt lõi, làm nên dấu ấn quan trọng của Người trongquá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, được Đảng Cộng sản Việt Nam kế thừa,vận dụng thành công trong quá trình lãnh đạo nhân dân đấu tranh giải phóng dântộc, tiến hành công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hộichủ nghĩa
Cụ thể nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh đã chỉ rõ ra hai vai trò lớn của vấn đềđại đoàn kết toàn dân tộc đó là: Đại đoàn kết toàn dân tộc là vấn đề có ý nghĩachiến lược, quyết định thành công của cách mạng; và Đại đoàn kết dân tộc làmột mục tiêu nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng Việt Nam Và từ thực tiễn xâydựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, Hồ Chí Minh đã khái quát thành nhiều luậnđiểm mang tính chân lý về vai trò và sức mạnh của khối đại đoàn kết dân tộc:
Trang 14“Đoàn kết là sức mạnh của chúng ta”, “Đoàn kết là một lực lượng vô địch củachúng ta để khắc phục khó khăn, giành lấy thắng lợi”, “Đoàn kết là sức mạnh, làthen chốt của thành công”, “Bây giờ còn một điểm rất quan trọng, cũng là điểm
mẹ Điểm này mà thực hiện tốt thì đẻ ra con cháu đều tốt: Đó là đoàn kết”.Người đã đi đến kết luận:
“Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kếtThành công, thành công, đại thành công”
Trải qua bao nhiêu năm trường tồn, tư tưởng về đại đoàn kết toàn dân tộc của
Hồ Chí Minh vẫn luôn là mục tiêu, động lực cho mọi hành động của Đảng vàNhà nước Nhất là trong những giai đoạn xã hội có nhiều biến động cả về chínhtrị - kinh tế - văn hóa và xã hội Nếu như ngày xưa Việt Nam là một quốc gianhỏ bé, đã dành lại sự độc lập tự do từ các nước đế quốc nhờ chính khối đạiđoàn kết đồng lòng của toàn thể nhân dân Thì bây giờ cũng chính từ khối đạiđoàn kết ấy mà Việt Nam đã mạnh mẽ vượt qua những khủng hoảng về kinh tế,
và gần đây nhất là đại dịch Covid-19 đầy khó khăn
Từ đó có thể khẳng định rằng khối đại đoàn kết toàn dân tộc có tầm quantrọng vô cùng lớn trong suốt hành trình xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt Nam
2.2 Thực trạng
2.2.1 Những thành tựu đạt được
Đoàn kết trong mọi giới tính lứa tuổi, giai cấp, dân tộc, tôn giáo, đảng phái.
Đoàn kết các tôn giáo: đảng ta có chính sách tự do tín ngưỡng, hoạt động củanhững người theo tín ngưỡng hay không tín ngưỡng, những người không theo
tín ngưỡng nào cũng dần dần theo Đoàn kết 54 dân tộc anh em, có những chính
sách hỗ trợ cho bà con miền núi, vùng sâu vùng xa
Ở Sơn La, hướng tới mục tiêu tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế toàn dân Nhờ bảohiểm y tế mà những người bệnh tật, ốm đau vượt qua được giai đoạn khó khănkhi điều trị bệnh
Ở Cao Bằng, Đảng bộ, chính quyền tỉnh đã đề ra nhiều giải pháp để giảmnghèo bền vững đã tác động sâu sắc đến từng người dân Nhờ đầu tư có trọngtâm, trọng điểm, người dân tỉnh Cao Bằng được thụ hưởng các chính sách giảmnghèo bền vững đã từng bước thoát nghèo, vươn lên phát triển kinh tế - xã hội.Mùa đông mỗi năm, ở trên những vùng cao, nhiều trẻ em nghèo phải ở nhữngngôi nhà tạm bợ, dột nát, nhiều em chưa bao giờ biết đến chiếc bánh trung thu,hộp sữa Nhiều em đầu trần, chân đất, không có quần áo ấm để mặc trong mùađông Chia sẻ với các em, Chi đoàn Đài PT-TH tỉnh Điện Biên đã kết nối với
Trang 15nhóm Cơm thiện tâm (TP Hà Nội) và một số nhóm thiện nguyện tổ chứcchương trình từ thiện “Sưởi ấm cho em” Ngoài ra, còn chương trình thiệnnguyện “Đấu giá nghệ thuật vì mái trường cho em”, chương trình kết nối giữabáo với các văn nghệ sĩ, các vị Mạnh thường quân và ngành giáo dục ở các địaphương nhằm hoàn thiện cơ sở vật chất cho một số trường/điểm trường ở vùngsâu, vùng xa.
Đoàn kết với anh em sống trên lãnh thổ Việt Nam Đợt bão lũ miền trung năm
2020, qua truyền thông và mạng xã hội, thấy người dân các tỉnh miền Trung bịchìm ngập trong nước lũ, với tinh thần “một miếng khi đói bằng một gói khino”, “thương người như thể thương thân”, người dân, một làng quê ven bờ sôngLam thuộc huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An từng bị lũ lụt “oanh tạc” nhiềulần, đã quyết định gói bánh chưng để trao tặng người dân vùng lũ Hình ảnhnhững nồi bánh chưng, bánh tét được nấu bằng bếp củi, sáng bập bùng trongđêm ở các địa phương, từ miền núi đến miền xuôi, không chỉ thể hiện tinh thầnđoàn kết, thân ái mà còn thắp lên ngọn lửa yêu thương của người dân cả nướchướng về miền Trung
Đoàn kết với những người Việt Nam ở nước ngoài Lực lượng những kiều bào
đang sinh sống ở nước ngoài giúp đỡ Việt Nam Khi đại dịch Covid ở Việt Nambùng nổ đã ảnh hưởng nặng nề, tác động đến mọi mặt của đời sống xã hội thànhphố, từ kinh tế - xã hội đến sức khỏe, tinh thần và đời sống của người dân thànhphố, các kiều bào gửi tiền từ nước ngoài về rất nhiều để giúp đỡ một phần nàocho bà con trong nước
2.2.2 Hạn chế tồn tại
Nhiều đối tượng lợi dụng nước ta tự do tín ngưỡng để truyền bá những tínngưỡng không lành mạnh, kích động giáo dân, chống phá lại nhà nước Ở ViệtNam, tổ chức Hội Thánh Đức Chúa Trời dụ dỗ, lôi kéo người khác, gây ảnhhưởng đến an ninh trật tự và làm những điều trái với thuần phong mỹ tục Âmthanh ma mị trong một buổi cầu nguyện của một nhóm tự xưng là thuộc HộiThánh Đức Chúa Trời từng hoạt động lén lút, bất hợp pháp, tại huyện ThủyNguyên, TP Hải Phòng mê hoặc nhiều người Nhiều người bỏ bê công việc, cửanhà; nhiều học sinh, sinh viên bỏ học để tham gia những buổi cầu nguyện thếnày, thậm chí cung phụng tiền bạc cho những kẻ cầm đầu, với niềm tin đượcChúa trời che chở, cứu rỗi, khi chết sẽ sớm được lên thiên đàng Họ còn tuyêntruyền ai thờ cúng tổ tiên, ông bà, người đã chết là thờ cúng ma quỷ, vì vậy phảiđập bỏ bát hương, bàn thờ
Trang 16Hiện vẫn còn một số tà đạo, hoạt động mê tín dị đoan, trục lợi, trái thuầnphong mỹ tục, ảnh hưởng đến sức khỏe, thời gian, tiền bạc của nhân dân Đâu
đó vẫn còn tình trạng lợi dụng tôn giáo để chia rẽ khối đoàn kết dân tộc, gâyphức tạp về an ninh, trật tự xã hội, ảnh hưởng đến uy tín của Việt Nam trong tiếntrình hội nhập
Các lực lượng thù địch lợi dụng bà con đồng bào dân tộc ít người thiếu hiểubiết, họ lợi dụng mua chuộc, lôi kéo nên đã xảy ra những vụ nổi dậy Cuộc nổidậy của bà con người Mông ở Điện Biên, dân tộc ít người ở Tây Nguyên làmgiảm đi đại đoàn kết dân tộc
Những cán bộ Đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, cóbiểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ có chiều hướng gia tăng,làm giảm sút lòng tin, uy tín, thanh danh của Đảng, tổn thương mối quan hệ giữaĐảng với nhân dân, hạ thấp sức chiến đấu và vai trò lãnh đạo của Đảng, làmgiảm đi niềm tin của người dân
Nhiều Việt kiều trở về nước đã kích động, lôi kéo mọi người nổi dậy chốngphá Nhà nước, nói xấu Nhà nước
2.2.3 Nguyên nhân của hạn chế
* Nguyên nhân khách quan:
Một là, do thời kỳ hội nhập, toàn cầu hóa, kính tế thị trường, chủ nghĩa cá
nhân lên ngôi, những biến động chính trị ngày càng phức tạp trong khu vực và
sự chống phá của các thế lực thù địch Đặc biệt là “ Diễn biến hòa bình”
Hai là, ảnh hưởng của mặt trái nền kinh tế thị trường dẫn đến lối sống của
một số cán bộ, Đảng viên bị tha hóa
Ba là, mọi người có nhiều cơ hội tiếp xúc hơn với nền kinh tế nước ngoài, dễ
tạo ra sự so sánh giữa các chế độ đãi ngộ giữa các nước, từ đó dẫn tới tình trạngchảy máu chất xám
* Nguyên nhân chủ quan:
Do một số bộ phận nhân dân chưa tự giác rèn luyện phẩm chất đạo đức Nhậnthức chính trị của quần chúng chưa được chú trọng, đời sống của nhân dân chưađược quan tâm đúng mức
Việc thực hiện các chủ trương, chính sách đoàn kết của nhà nước chưa đượctriệt để Đảng còn chậm trễ trong việc phân tích những biến đổi trong quá trìnhđổi mới đất nước và những mâu thuẫn nảy sinh trong nội bộ nhân dân nên chưakịp đưa ra những chính sách phù hợp để phòng tránh và khắc phục hiệu quả