Phòng tránh một số rủi ro pháp lý trong quá trình đàm phán và soạn thảo hợp đồng trong thương mại

MỤC LỤC A Mở đầu 1 B Nội dung 1 I Một số vấn đề pháp lý về đám phán hợp đồng thương mại 1 1 Khái niệm 1 2 Nhận diện các rủi ro trong đàm phán hợp đồng thương mại 1 II Một số giải pháp phòng tránh.

MỤC LỤC

A Mở đầu 1

B Nội dung 1

I Một số vấn đề pháp lý về đám phán hợp đồng thương mại 1

1 Khái niệm 1

2 Nhận diện các rủi ro trong đàm phán hợp đồng thương mại 1

II Một số giải pháp phòng tránh rủi ro quá trình đàm phán hợp đồng thương mại 2

1 Giải pháp phòng tránh rủi ro từ phiá chủ thể hợp đồng 2

2 Giải pháp từ phía nhà nước, tổ chức xã hội hỗ trợ chủ thể giao kết hợp đồng 4

C Kết luận 5

D Danh mục tài liệu tham khảo 6

A Mở đầu

Đàm phán là hoạt động được sử dụng thường xuyên và đóng vai trò trong đời sống kể cả trong hoạt động thương mại Còn hợp đồng thì được coi như là một phương tiện để đảm bảo tính an toàn pháp lý cho các bên tham gia Chính vì thế, việc đàm phán cũng như soạn thảo hợp đồng trong lĩnh vực thương mại là vô cùng quan trọng Tuy nhiên, đàm phán hợp đồng thương mại cũng tiềm ẩn rất nhiều rủi ro Do đó, em lựa chọn đề

bài số 2 “Phòng tránh một số rủi ro pháp lý trong quá trình đàm phán và soạn thảo hợp đồng trong thương mại” làm bài tập học kì để tìm hiểu về vấn đề này.

B Nội dung

I Một số vấn đề pháp lý về đám phán hợp đồng thương mại

1 Khái niệm

Hiện nay pháp luật Việt Nam chưa có quy định cụ thể thế nào là hợp đồng thương mại Tuy nhiên, trên cơ sở khái niệm hợp đồng được quy định tai Điều 385 Bộ luật dân sự 2015, có thể đưa ra khái niệm như sau: “Hợp đồng trong thương mại là sự thỏa thuận giữa các thương nhân hoặc giữa thương nhân với người có quyền, nghĩa vụ liên quan về việc xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ trong hoạt động thương mại của mình” Còn đàm phán là phương tiện cơ bản để đạt được cái mà ta mong muốn từ người khác Đó là quá trình giao tiếp có đi có lại được thiết kế nhằm thỏa thuận trong khi giữa ta và bên kia có những quyền lợi có thể chia sẻ và có những quyền lợi đối kháng Qua đó, có thể khái quát đàm phán hợp đồng thương mại như sau: đó là hoạt động trao đổi thông tin, nguyện vọng, mong muốn, các yêu cầu giữa các bên trong hợp đồng thương mại để đạt được sự cân bằng quyền và lợi ích bất đồng trên cơ sở hai bên cùng có lợi

2 Nhận diện các rủi ro trong đàm phán hợp đồng thương mại

Khi nói đến rủi ro, người ta thường quan niệm rằng: đó là sự không may mắn,

sự tổn thất mất mát, nguy hiểm Nó được xem là điều không lành, điều không tốt, bất ngờ xảy đến Nó có thể là sự tổn thất về tài sản hay là sự giảm sút lợi nhuận thực tế so với lợi nhuận dự kiến (quan điểm truyền thống)

Tuy nhiên cũng có quan điểm cho rằng: rủi ro là sự bất trắc có thể đo lường được, vừa mang tính tích cực, vừa mang tính tiêu cực Rủi ro có thể mang đến những tổn thất mất mát cho con người nhưng cũng có thể mang lại những lợi ích, những cơ hội Nếu tích cực nghiên cứu rủi ro, người ta có thể tìm ra những biện pháp phòng ngừa, hạn chế những rủi ro tiêu cực, đón nhận những cơ hội mang lại kết quả tốt đẹp cho tương lai (quan điểm của trường phái hiện đại) Trong đàm phán hợp đồng thương mại thường tiềm ẩn các rủi ro như:

Thứ nhất, rủi ro về năng lực chủ thể hợp đồng thương mại Đối tác trong đàm

phán có thể không tồn tại trên thực tế, hay ngành nghề kinh doanh của đối tác không phù hợp với hoạt động kinh doanh đang mong muốn hợp tác Bên cạnh đó còn có thể rủi ro đối với năng lực tài chính của đối tác

Thứ hai, rủi ro về hiệu lực của kết quả đàm phán Đàm phán thành công không

có nghĩa là sẽ ký kết được hợp đồng Có trường hợp, đã có kết quả đàm phán công nhưng đối tác hủy ngang hoặc không công nhận kết quả đàm phán đó Như vậy sẽ khiến chúng ta vừa mất thời gian, chi phí vừa bỏ lỡ các cơ hội hợp tác khác trong kinh doanh

Thứ ba, rủi ro về sự thay đổi của pháp luật sau đàm phán Có thể thấy pháp

luật của Việt Nam thường xuyên có sự thay đổi Chính vì vậy mà nó tiềm ẩn rất nhiều rủi ro cho các chủ thể trong hoạt động đàm phán hợp đồng thương mại Pháp luật thay

đổi sau đàm phán có thể dẫn đến thiệt hại về kinh tế cũng như lợi ích cho một trong số các bên chủ thể

II Một số giải pháp phòng tránh rủi ro quá trình đàm phán hợp đồng thương mại

1 Giải pháp phòng tránh rủi ro từ phiá chủ thể hợp đồng

Để phòng tránh rủi ro, chủ thể của hợp đồng thương mại phải tìm hiểu các thông tin về năng lực chủ thể ký kết hợp đồng Bên cạnh đó, cũng cần có các biện pháp để thẩm định khả năng tài chính, uy tín của đối tác mình đang dự định đàm phán

và giao kết hợp đồng

Đối với vấn đề năng lực chủ thể ký kết hợp đồng, ta cần phải đặt ra các câu hỏi nhưng đồng thời cũng phải tự đưa ra được câu trả lời để làm rõ các thông tin Một số câu hỏi cần phải đặt ra như:

- Đối tác có đáp ứng được các điều kiện về chủ thể để đàm phán và ký kết hợp đồng hay không? Điều kiện về năng lực chủ thể ký kết hợp đồng của đối tác sẽ ảnh hưởng đến điều kiện có hiệu lực của hợp đồng Do đó, để đảm bảo tính có hiệu lực của hợp đồng thì việc tìm hiểu thông tin về năng lực chủ thể của đối tác là một bước

vô cùng quan trọng và không thể thiếu trong quá trình chuẩn bị đàm phán hợp đồng thương mại Trả lời được câu hỏi trên, ta sẽ xác định được năng lực chủ thể của đối tác trong quá trình đàm phán cũng như ký kết hợp đồng Tránh bị lừa, mất thời gian, chi phí và cơ hội hợp tác kinh doanh

Thứ nhất cần nâng cao khả năng hiểu biết pháp luật và trình độ chuyên môn của các chủ thể Hiểu biết pháp luật chính là chính là cơ sở để các chủ thể có thể tự bảo vệ quyền lợi bản thân của khi tham gia vào quan hệ hợp đồng thương mại Còn trình độ chuyên môn sẽ giúp cho các chủ thể đưa ra được các đánh giá, nhận định đúng đắn về đối tác đang muốn tham gia đàm phán, ký kết hợp đồng

Thứ hai, cần đào tạo nâng cao kỹ năng soạn thảo, đàm phán, ký kết hợp đông thương mại của các chủ thể Trong quá trình đàm phán, giai đoạn chuẩn bị đàm phán

là giai đoạn quan trọng nhất, giúp cho người đàm phán nắm bắt được các thông tin của đối tác để có thể xây dựng một bản phương án đám phán đúng đắn nhất, đạt được nhiều thỏa thuận có lợi trong cuộc đàm phán Do đó, việc nâng cao kỹ năng chuẩn bị các thông tin trong cuộc đàm phán là rất quan trọng Bên cạnh đó cũng cần phải nâng cao các kỹ năng đám phán cho người đàm phán như: khả năng ngôn ngữ, kỹ năng quan sát và suy ngĩ, kỹ năng đặt câu hỏi…

- Đối với vấn đề ngành nghề kinh doanh của đối tác, cần tìm hiểu các thông tin

về ngành nghề kinh doanh của đối tác có đúng với ngành nghề được ghi trên giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hay không? Tránh nguy cơ ảnh hưởng đến hiệu quả của hoạt động kinh doanh khi mà ngành nghề kinh doanh của đối tác không phù hợp

- Đối với năng lực tài chính của đối tác cũng cần phải tìm hiểu, đánh giá và thẩm định đúng năng lực tài chính và uy tín của đối tác Từ mỗi khía cạnh trên, ta sẽ phải đặt ra được các câu hỏi, đồng thời cũng đưa ra được các câu trả lời cho riêng mình Đối với lĩnh vực quy mô hoạt động và tiềm năng của đối tác cần tìm ra câu trả lời cho các câu hỏi: khả năng tài chính của họ ra sao? Quy mô như thế nào? Có khản năng thực hiện được các thỏa thuận hay không? Năng lực tài chính của đối tác sẽ ảnh hưởng rất lớn đến mục tiêu của cuộc đàm phán cũng như tiến độ thực hiện hoạt động thương mại sau này Khi biết rõ khả năng tài chính của đối tác, chúng ta sẽ có căn cứ để đưa ra mục tiêu đàm phán sao cho đảm bảo quyền lợi của hai bên

Cuối cùng, để đảm bảo cho kết quả đàm phán được thống nhất thực hiện và tiến đến ký kết hợp đồng thì trong trường hợp đàm phán nhiều phiên cần lập và ký xác nhận các bản ghi nhớ trong từng phiên đàm phán Bên cạnh đó cũng cần chú trọng đến hoạt động quản trị rủi ro Các chủ thể nên nghiên cứu và tiên lượng trước các rủi

ro có thể xảy ra trong quá trình đàm phán, sau đó đưa ra các phương án để giảm thiểu, khắc phục các rủi ro đó Điều này sẽ giúp cho các chủ thể có thể chủ động hơn và không bị bỡ ngỡ khi có rủi ro xảy ra trên thực tế

2 Giải pháp từ phía nhà nước, tổ chức xã hội hỗ trợ chủ thể giao kết hợp đồng

Nhà nước cũng như các tổ chức xã hội cũng đóng vai trò rất quan trọng tới việc giảm thiểu các rủi trong đàm phán hợp đồng thương mại Nhà nước quản lý hoạt động thương mại thông qua các quy định của pháp luật Do đó, để giảm thiểu được các rủi

ro trong đàm phán hợp đồng thương mại cần:

Một là, hoàn thiện hệ thống các quy định của pháp luật về hoạt động thương

mại Hiện nay các quy định của pháp luật vẫn còn được sửa đổi, bổ sung khá liên tục

và có ảnh hưởng rất lớn đối với hoạt động thương mại của các chủ thế Có thể trước khi đàm phán pháp luật có quy định về hoạt động này như thế này nhưng sau khi các bên đàm phán xong pháp luật lại có quy định khác Điều đó có thể ảnh hưởng đến việc ký kết hợp đồng của các bên chủ thể Vì thế, để tạo ra một môi trường kinh doanh ổn định và đảm bảo được quyền lợi của các bên cần phải xây sựng một hành lang pháp lý vững chắc và ổn định

Hai là, phát huy vai trò của các tổ chức kinh tế, hiệp hội ngành hàng trong việc

hỗ trợ doanh nghiệp Bên cạnh sự quản lý, giúp đỡ từ phía các cơ quan nhà nước cũng nên xây dựng và phát huy vai trò của các hiệp hội kinh doanh Đây là những tổ chức gần gũi nhất với các chủ thể kinh doanh, dễ dàng hiểu được tâm tư, nguyện vọng cũng như nắm bắt được tình hình của thị trường Qua đó kịp thời đưa ra các biện pháp hỗ trợ khắc phục, đồng thời báo cáo với các cơ quan nhà nước để kịp thời xử lý các sự cố

Ba là, nâng cao hiệu quả hoạt động trợ giúp pháp lý cho doanh nghiệp Có một

thực trạng đáng buồn rằng khả năng hiểu biết pháp luật của các doanh nghiệp ở Việt

Nam vẫn còn khá hạn chế Bên cạnh những công ty lớn có phòng pháp chế riêng giúp

đỡ về các vấn đề pháp luật thì vẫn còn rất nhiều công ty nhỏ có hiểu biết pháp luật rất hạn chế Hơn thế nữa pháp luật Việt Nam thường xuyên có sự thay đổi Do đó việc các doanh nghiệp không kịp thời nắm bắt được hết các quy định mới của pháp luật cũng là điều dễ hiểu Chính vì vậy, cần nâng cao hoạt động trợ giúp pháp lý cho doanh nghiệp thông qua các trang thông tin điện tử hay các cơ quan, tổ chức có trình

độ chuyên môn

C Kết luận

Đàm phán là hoạt động quen thuộc và được sử dụng rất nhiều trong đời sống hằng ngày Đàm phán giống như một dạng kỹ năng bẩm sinh mà khi con người ta mới sinh ra đã biết sử dụng Và trong hoạt động thương mại cũng vậy, đàm phán hợp đồng thương mại là một trong những hoạt động không thể thiếu, quyết định sự thành bại cho việc đi đến ký kết hợp đồng và đạt được các điều khoản có lợi Tuy nhiên, đàm phán hợp đồng thương mại cũng tiềm ẩn rất nhiều rủi ro như: rủi ro về năng lực chủ thể hợp đồng thương mại, rủi ro về hiệu lực của kết quả đàm phán, còn cả rủi ro về sự thay đổi của pháp luật sau đàm phán Để giảm thiểu các rủi ro trong đàm phán và soạn thảo hợp đồng thương mại cần tiến hành toàn diện các giải pháp từ tất cả các bên, các cấp liên quan

Trên đây là phần tìm hiểu của em về đề bài “Phòng tránh một số rủi ro pháp lý trong quá trình đàm phán và soạn thảo hợp đồng trong thương mại” Trong quá trình làm bài và dung lượng bài tập học kỳ thì bài viết còn nhiều thiếu sót, em rất mong nhận được phản hồi từ các thầy cô Em xin trân thành cảm ơn!

D Danh mục tài liệu tham khảo

1 Trường Đại học Luật Hà Nội, giáo trình Một số hợp đồng đặc thù trong hoạt động thương mại và kỹ năng đàm phán, soạn thảo, nxb Công An Nhân Dân, năm 2012

2 LS Đỗ Đăng Khoa, Kỹ năng soạn thảo hợp đồng thương mạiTạp chí Luật học tháng 11/2008

3 Một số lưu ý để phòng tránh rủi ro pháp lý trong quá trình đàm phán và soạn thảo hợp đồng thương mại – Luật Dương Gia

4 Những rủi ro pháp lý trong đàm phán hợp đồng thương mại – HTC Law